ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରଣତ୍କୋଟିମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରାନସ୍ଥିଗ୍ରନ୍ଥ୍ଯଵଘଟ୍ଟିତାନ୍ । ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରସ୍ତହୃଦଯୋ ଗତିମାକୁଞ୍ଚ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତଃ ॥ ୨,୭.

ଘଣ୍ଟାର ଦ୍ୱନି ପରି ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଚଢ଼ି ହାଡ଼ର ଗଠି ଦେହରେ ଗଠିତ, ସେମାନେ ଦେଖି ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଭୟରେ ଭରିଗଲା, ଚାଲିବା ଅଟକାଇ ଉଭୟ ହୋଇ ରହିଗଲେ।

ତେ ଵିଲୋକ୍ଯାଗତଂ ଵିପ୍ରମଟଵୀଂ ଜନଵର୍ଜିତାମ୍ । ଅହଂ ପୂର୍ଵମହଂ ପୂର୍ଵଂ ଯାମୀତ୍ଯାକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ॥ ୨,୭.

ସେ ପ୍ରେତମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି, 'ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯାଉଛି! ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯାଉଛି!' ବୋଲି କହି, ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।

ତେଷୁ ଦ୍ଵୌଦ୍ଵାଵଗୃହ୍ଣୀତାମସ୍ଯ ହସ୍ତାଵଥାପରେ । ଦ୍ଵୌଦ୍ଵୌ ପାଦାଵଗୃହ୍ଣୀତାଂ ମୂର୍ଧାନଂ ପଞ୍ଚମୋଽଗ୍ରହୀତ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ହାତକୁ, ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ପାଁଉକୁ ଧରିଲେ, ପଞ୍ଚମ ଜଣେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଧରିଲେ।

ସ୍ଵଜାତ୍ଯୁଚିତଵାକ୍ଯେନ ସ୍ଫୁଟଵର୍ଣଵତାବ୍ରୁଵନ୍ । ଅହଂ ଜକ୍ଷାମ୍ଯହଂ ଭକ୍ଷାମୀତି କର୍ଷଣତତ୍ପରାଃ ॥ ୨,୭.

ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ, 'ମୁଁ ଖାଇବି! ମୁଁ ଭକ୍ଷିବି!' ବୋଲି କହି, ତାଙ୍କୁ ଟାଣିବାରେ ଲାଗିଗଲେ।

ସହସୈଵ ସହୈଵାମୁଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵ୍ଯଗମନ୍ଵିଯତ୍ । କିଯତ୍ସ୍ଥିତଂ ଵଟୌ ମାଂସଂ କ୍ରିଯନ୍ନେତି ନ୍ଯଭାଲଯନ୍ ॥ ୨,୭.

ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ତାଙ୍କୁ ଧରି, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ, ବଟବୃକ୍ଷରେ କିଛି ମାଂସ ଅଛି କି ନାହିଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁଲେ।

ତେଽପଶ୍ଯନ୍ନିଜଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯଃ ପାଟିତାନ୍ତ୍ରମିମଂ ଶଵମ୍ । ଅଵତୀର୍ଯ ତତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚରଣୈଃ ଶଵମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ନିଜ ଦାନ୍ତରେ ଶବର ଆନ୍ତ୍ର ଫାଟିଯାଇଛି; ପରେ ଆକାଶରୁ ଅବତରି, ପାଁଉରେ ଶବକୁ ଧରିଲେ।

ସ୍ଵଖଣ୍ଡିତଶରୀରନ୍ତୁ ପୁନର୍ଵ୍ଯୋମୈଵ ଚକ୍ରମୁଃ । ସ ନୀଯମାନମାତ୍ମାନଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ଵିଯତି ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨,୭.

ନିଜ ଦେହ ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଦ୍ୱିଜ ନିଜକୁ ନିଆଯାଉଥିବା ଦେଖି ଅବାକ ହୋଇଗଲେ।

ଜଗାମ ମନସା ମାଂ ସ ଶରଣଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲଃ । ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରଧରଂ ଚେତସା ଚିନ୍ମଯଂ ସମମ୍ ॥ ୨,୭.

ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ମନରେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଚିନ୍ତାରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଚେତନାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଵକ୍ରଂ ନକ୍ରଂ ଚକ୍ରପାତେନ ଦୂରେ କୃତ୍ଵା ହୃତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ । ମାତଙ୍ଗଂ ଯୋଽମୂମୁଚନ୍ନକ୍ରଵକ୍ତ୍ରାତ୍ପାଶଂ ସୋଽସୌ କର୍ମଣାଂ ମେ ଲୁନାତୁ ॥ ୨,୭.

ମୁକୁନ୍ଦ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ପତନରେ ବାକ୍ର ମାଛକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ, ମାତଙ୍ଗକୁ ମାଛର ମୁଁହରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ସେ ମୋ କର୍ମର ପାଶକୁ କାଟି ଦେଉ।

ରୁଦ୍ଧାଞ୍ଶୁଦ୍ଧାନ୍ ଭୂପତୀନ୍ମାଗଧେନ ଭୀମେନୈନଂ ଘାତଯିତ୍ଵା ମୁରାରିଃ । ନିର୍ବଦ୍ଧାନ୍ଯୋ ଭର୍ଗଯଜ୍ଞାଯ ମୁକ୍ତଶ୍ଚକ୍ରୋ ମେଽସୌ କର୍ମପାଶଂ ଲୁନାତୁ ॥ ୨,୭.

ମୁରାରି, ମାଗଧ ଭୀମକୁ ହତ କରି ରାଜାମାନେ ନିର୍ବାନ୍ଧ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭର୍ଗର ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ସେ ଚକ୍ର ମୋ କର୍ମପାଶକୁ କାଟି ଦେଉ।

ମନସୈଵୈହ ମାମସ୍ତୌତ୍ସ୍ତୂଯମାନୋଽହମୁତ୍ଥିତଃ । ଅଗଚ୍ଛଂ ସହସା ତତ୍ର ଯତ୍ର ପ୍ରେତୈଃ ସ ନୀଯତେ ॥ ୨,୭.

ସେ ମନରେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ମୁଁ ସ୍ତୁତି ହେବା ସମୟରେ ଉଠି, ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲିଁ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରେତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉଥିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୈର୍ନୀଯମାନନ୍ତୁ କୌତୁକଂ ମେଽଭଵତ୍ଖଗ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ନ କିଯନ୍ତଂ ଵୈ କାଲଂ ତାନ୍ପୃଷ୍ଠତୋଽନ୍ଵଗାମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉଥିବା ଦେଖି, ମୋର ମନରେ କୌତୁକ ହେଲା, ଖଗ, ମୁଁ ପଛରେ ଚାଲି, ସେମାନେ କେତେ ଦିନ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉବେ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲି।

ମମ ସନ୍ନିଧିମାତ୍ରେଣ ଦ୍ଵିଜାତିଂ ତଞ୍ଚ ସର୍ପହନ୍ । ତତ୍କାଲଂ ଶିଵିକାସୁପ୍ତଭୂପାଲସୁଖମାଵିଶତ୍ ॥ ୨,୭.

ମୋ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସର୍ପହନ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ତୁରନ୍ତ ଶିବିକାରେ ଶୁଅଥିବା ରାଜାର ସୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ମଣିଭଦ୍ରସ୍ତତୋ ମେରୁଂ ଗଚ୍ଛନ୍ଦୃଷ୍ଟୋ ମଯା ପଥି । ନିକୋଚ୍ଯାକ୍ଷି ସ୍ଵପାର୍ଶ୍ଵଂ ସ ନୀତୋ ଵୈ ଯକ୍ଷରାଣ୍ମଯା ॥ ୨,୭.

ପରେ, ମୁଁ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମଣିଭଦ୍ରକୁ ମେରୁକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲି; ଡାକି ନିଜ ପାଖରେ ଆଣିଲି, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ମହାରାଜ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଲେ।

ତମଵୋଚଂ ମହାଯକ୍ଷଂ ତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରତିଭଟୋ ଭଵ । ପ୍ରେତାନ୍ନାଶଯ ତଦ୍ଭୂଯଃ ଶଵଞ୍ଚ ହର ତଦ୍ଗତମ୍ ॥ ୨,୭.

ମୁଁ ସେ ମହାଯକ୍ଷକୁ କହିଲି, 'ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରହ; ପ୍ରେତମାନେ ଦୂର କର, ଶବକୁ ଉଠାଇ ଦିଅ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ମହାଘୋରଂ କୃତ୍ଵା ରୋଷଂ ସୁଦୁଃସହମ୍ । ଜଗ୍ରାହ ପ୍ରେତରୂପଂ ତତ୍ପ୍ରେତାନାମପି ଦୁଃଖଦମ୍ ॥ ୨,୭.

ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ଏକ ପ୍ରେତ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲା, ଯାହା ଅନ୍ୟ ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।

ସ ଵିଵୃତ୍ଯ ସ୍ଵକୌ ବାହୂ ସୃକ୍କିଣୀ ପରିଲେଲିହନ୍ । ଭେଦଯନ୍ନୁରୁଵାତେନ ପ୍ରେତାଂସ୍ତାନ୍ସଂମୁଖୋ ଯଯୌ ॥ ୨,୭.

ସେ ନିଜର ଦୁଇଟି ହାତ ଫିଳାଇ, ଓଠ ଚାଟି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ, ସିଧା ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଗେଇଗଲା।

ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧ୍ନୈକଂ ଚ ସମାହରତ୍ । ପ୍ରେତାନଥାପି ସହସା ଜଘାନ ଦୃଢମୁଷ୍ଟିନା ॥ ୨,୭.

ସେ ନିଜ ହାତରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ପ୍ରେତ, ପାଉରେ ଦୁଇ, ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ପ୍ରେତକୁ ଧରିଲା; ଏବଂ ହଠାତ୍ ନିଜ ମୁଠି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ଭଳି ଘାତ କଲା।

ତେ ଵିଵର୍ଣମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ତଂ ଦ୍ଵିଜଞ୍ଚ ଶଵଂ ତଥା । ଏକୈକଂ ହସ୍ତପାଦୈଶ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧମାରଭନ୍ ॥ ୨,୭.

ସମସ୍ତ ପ୍ରେତ, ଶବ ଓ ଦ୍ୱିଜ ମିଶି, ମୁହଁ ଫିକା ହୋଇ, ଏକ ଏକ ହାତ ଓ ପାଉରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତେ ନଖୈସ୍ତଲଘାତୈଶ୍ଚ ପାଦଘାତୈସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଘାତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତମେକଂ ପ୍ରେତଂ ଵ୍ଯଦାରଯନ୍ ॥ ୨,୭.

ସମସ୍ତ ପ୍ରେତମାନେ ନଖ, ଥପ୍ପଡ଼, ପାଉ ଦ୍ୱାରା ଘାତ, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା କାମଡ଼ି, ସେ ଏକ ପ୍ରେତକୁ ଚିରି ଫାଟି ଦେଲେ।

ତେଷାଂ ପ୍ରହାରାନ୍ଵିଫଲାନ୍କୃତ୍ଵା ସଂପ୍ରତି ତାନଥ । ଜୀଵଂ ନ ତୁ ଶଵଂ ତେଷାଂ ଜହ୍ରେ ପ୍ରାଣମିଵାନ୍ତକଃ ॥ ୨,୭.

ସେମାନଙ୍କର ଘାତ କିଛି କାମ କଲାନି, ତେବେ ସେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି, ଏକ ପ୍ରେତର ଜୀବନକୁ ଧରି ନେଲା, ଶବକୁ ନୁହେଁ।

ହୃତମାତ୍ରେ ଶଵେ ତେ ତୁ ପାରିଯାତ୍ରେ ଗିରୌ ଦ୍ଵିଜମ୍ । ମୁକ୍ତ୍ଵାଧାଵନ୍ ପ୍ରମୁଦିତା ଏକଂ ପ୍ରେତଂ ସୁଦାରୁଣାଃ ॥ ୨,୭.

ଶବକୁ ନେଇ ଯିବା ସହିତ, ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ଦ୍ୱିଜକୁ ଛାଡ଼ି, ଏକ ପ୍ରେତ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।

ସ ଵାଯୁଗମନଃ ପ୍ରେତଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତୈଃ କ୍ଷଣମାତ୍ରତଃ । ଅଦୃଶ୍ଯତାଂ ଯଯୌ ତେଽଥ ହତାଶା ଵିପ୍ରମାଗମନ୍ ॥ ୨,୭.

ସେ ପ୍ରେତ, ପବନ ଭଳି ତୁରନ୍ତ ଚାଲି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଧରାପଡ଼ିଲା; ପରେ ସେ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଲେ।

ପ୍ରାରବ୍ଧମାତ୍ରେ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପାଟନେ ତତ୍ର ପର୍ଵତେ । ମମ ସ୍ଥାନସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ମହିମ୍ନେଵ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣେ ॥ ୨,୭.

ସେ ପାହାଡ଼ରେ ଦ୍ୱିଜ ଉଚ୍ଚାରଣ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ଏହି ସ୍ଥାନର ଶକ୍ତି ଓ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ମହିମାରେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ—

ସଦ୍ଯଃ ସ୍ମୃତିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ତେଷାଂ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଜନ୍ମନଃ । ଵିପ୍ରଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭମଥାବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୨,୭.

ହଠାତ୍ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଉପଜିଗଲା; ଦ୍ୱିଜକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜର୍ଷଭଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

ଅଦ୍ଯ ନଃ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହୋଽସୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ସୁରଦାମ୍ଭିକାଃ । ଗିରେରିଵ ପରାଵର୍ତଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯେଵ ଶୋଷଣମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆଜି ଆମକୁ ମାନ୍ୟ କରିବା ଦୟା କର,' ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ପରି ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିବା, ସମୁଦ୍ରର ପରି ଶୁଖିଯିବା—

ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପୃଚ୍ଛତ୍କେ ଯୂଯମିତ୍ଯଥ । କିଂ ମାଯା କିମୁ ଵା ସ୍ଵପ୍ନ ଉତାହୋ ଚିତ୍ତଵିଭ୍ରମଃ ॥ ୨,୭.

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ? ଏହା କି ମାୟା, କି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ, କି ମନର ଭ୍ରମ?'

ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଅଵେହି ତତ୍ତ୍ଵମେଵୈତତ୍ପ୍ରେତା ଵୈ କର୍ମଜା ଵଯମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । କିଂନାମାନଃ କିମାଚାରାଃ କଥଞ୍ଚେମାଂ ଦଶାଂ ଗତାଃ ॥ ୨,୭.

ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: 'ସତ୍ୟ ଜାଣ, ଆମେ ପ୍ରେତ, କର୍ମର ଫଳରୁ ଜନ୍ମିଛୁ।' ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ: 'ତୁମର ନାମ କଣ, କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲ, କିପରି ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଲ?'

ଅଵିନୀତାଃ କଥଂ ପୂର୍ଵଂ ଵିନୀତାଃ ସାମ୍ପ୍ରତଂ କଥମ୍ । ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯାମଃ ପ୍ରଶ୍ନାନାମନୁପୂର୍ଵଶଃ ॥ ୨,୭.

'ପୂର୍ବରୁ କିପରି ଅଶିଷ୍ଟ ଥିଲ, ଏବେ କିପରି ଶିଷ୍ଟ ହେଲ?' ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: 'ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ଶୁଣ, ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ ଉତ୍ତର ଦେବା।'