ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ତାଲାସ୍ତମାଲାଶ୍ଚ ପ୍ରିଯାଲାଃ ପନସାସ୍ତଥା । ଶ୍ରୀପର୍ଣୋ ଶାଲଶାଖୋଟସ୍ଯନ୍ଦନାସ୍ତିନ୍ଦୁକାସ୍ତଥା ॥ ୨,୭.

ସେଠାରେ ତାଳ, ତମାଳ, ପ୍ରିୟାଳ, ପନସ, ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣ, ଶାଳ, ଖଡିର, ସ୍ୟନ୍ଦନ, ତିନ୍ଦୁକ ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ।

ସର୍ଜାର୍ଜୁନାମ୍ରାତକାଶ୍ଚ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ତକଭିଭୀତକୌ । ପିଚୁମର୍ଦଶ୍ଚିଞ୍ଚିଣୀ ଚ କର୍କନ୍ଧୂକର୍ଣିକାରକାଃ ॥ ୨,୭.

ସର୍ଜ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ରାତକ, ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ, ଭୀତକ, ପିଚୁମର୍ଦ୍ଦ, ଚିଞ୍ଚିଣୀ, କର୍କନ୍ଧୁ, କର୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତେଷୁ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । ପକ୍ଷିଣାମପି ଵୈ ପନ୍ଥା ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ କୁତଃ ପୁନଃ ॥ ୨,୭.

ଏହି ବୃକ୍ଷଗୁଡିକ ସହ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି, ମାନବ ପାଇଁ ତ ଅତି ଦୁର।

ତସ୍ମିନ୍ ଵନେ ମହାଘୋରେ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରସମାକୁଲେ । ତରକ୍ଷୁଗଵଯୈରୃକ୍ଷୈର୍ମହିଷୈଶ୍ଚ ନିଷେଵିତେ ॥ ୨,୭.

ସେ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ, ସିଂହ ଓ ବାଘରେ ଭରି, ତରକ୍ଷୁ, ଗବୟ, ରୁକ୍ଷ, ମହିଷ ମାନେ ବସିବା କରୁଥିଲେ।

କୁଞ୍ଜ ରୈରୁରୁଭିର୍ନାଗୈର୍ମର୍କଟୈଶ୍ଚ ତଥାମୃଗୈଃ । ଶ୍ଵାପଦୈଶ୍ଚ ତଥା ଚାନ୍ଯୈଃ ପିଶାଚୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଵୃତେ ॥ ୨,୭.

ବଡ଼ ହାତୀ, ମର୍କଟ, ମୃଗ, ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଏବଂ ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ସନ୍ତପ୍ତକୋ ଦ୍ଵିଜଃ କିଞ୍ଚିଦ୍ଭଯସନ୍ତ୍ରସ୍ତମାନସଃ । କାନ୍ଦିଶୀକଃ ସମଭଵଢ୍ଯଦ୍ଭଵିଷ୍ଯୋ ଯଯୌ ପୁନଃ ॥ ୨,୭.

ସନ୍ତପ୍ତକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୟରେ ମନ ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତେଜିତ, ଦିଗ ଭୁଲି ଆଉ ଅଗ୍ରଗତି କରିଲେ।

ଝଙ୍କାରେଷୁ ଚ ଝିଲ୍ଲୀନାଂ ଘୂକାନାଂ ଘୂତ୍କୃତେଷ୍ଵପି । ଦତ୍ତକର୍ଣଃ କୁନୀଲାଙ୍ଗଶ୍ଚଚାଲ ପଦପଞ୍ଚକମ୍ ॥ ୨,୭.

ଝିଲି ମାନଙ୍କର ଝଙ୍କାର ଓ ଘୁକ ମାନଙ୍କର ହୁଙ୍କାର ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଚେତନା ଦେଇ, ଶରୀର କମ୍ପି, କିଛି ପଦ ଚାଲିଲେ।

ସ ତତ୍ର ଵଟଵୃକ୍ଷାଗ୍ରେ ସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧଂ ଶଵଂ ତଥା । ଦଦର୍ଶ ତଦ୍ଭୁଜଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚ ପ୍ରେତାନ୍ ସୁଦାରୁଣାନ୍ ॥ ୨,୭.

ସେ ବଟବୃକ୍ଷର ଶିରେ, ଶବକୁ ମାଂସର ତାଣିରେ ବାନ୍ଧି ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାହାର ହାତକୁ ଧରିଥିବା ପାଞ୍ଚି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତମାନେ ଦେଖିଲେ।

ଶିରାସ୍ଥିଚର୍ମଶେଷାଙ୍ଗାନ୍ ପୃଷ୍ଠଲଗ୍ନୋଦରାନ୍ ଖଗ । ତ୍ଯକ୍ତାନ୍ନାସିକଯା ନେତ୍ରକୂପପାତଭଯାଦିଵ ॥ ୨,୭.

ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ମାତ୍ର ଶିରା, ହାଡ଼ ଓ ଚର୍ମରେ ଗଠିତ, ପିଠ ଗାଁଡ଼ ସହିତ ଲାଗିଥିଲା, ନାକ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି, ଭୟରେ ଚକୁ ଗୁଡ଼ି ଗୁଡ଼ି ହୋଇଥିଲା।

ସୂଚୀକ୍ରକକଚକଵ୍ରାତଘାତପାତିତକୀକସାନ୍ । ଵସାକ୍ତନଵମସ୍ତିଷ୍କସ୍ଵାଦନିତ୍ଯମହୋତ୍ସଵାନ୍ ॥ ୨,୭.

ସୂଇ, କଠି, ଚକୁ ଓ ଦାନ୍ତର ଘାତରେ ପଡ଼ି, ସେମାନେ ସଦା ତାଜା ମଜା ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ ଚାଟିବା ଘୃଣିତ ଉତ୍ସବରେ ଲଗି ରହିଥିଲେ।

ରଣତ୍କୋଟିମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରାନସ୍ଥିଗ୍ରନ୍ଥ୍ଯଵଘଟ୍ଟିତାନ୍ । ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରସ୍ତହୃଦଯୋ ଗତିମାକୁଞ୍ଚ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତଃ ॥ ୨,୭.

ଘଣ୍ଟାର ଦ୍ୱନି ପରି ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଚଢ଼ି ହାଡ଼ର ଗଠି ଦେହରେ ଗଠିତ, ସେମାନେ ଦେଖି ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଭୟରେ ଭରିଗଲା, ଚାଲିବା ଅଟକାଇ ଉଭୟ ହୋଇ ରହିଗଲେ।

ତେ ଵିଲୋକ୍ଯାଗତଂ ଵିପ୍ରମଟଵୀଂ ଜନଵର୍ଜିତାମ୍ । ଅହଂ ପୂର୍ଵମହଂ ପୂର୍ଵଂ ଯାମୀତ୍ଯାକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ॥ ୨,୭.

ସେ ପ୍ରେତମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି, 'ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯାଉଛି! ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯାଉଛି!' ବୋଲି କହି, ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।

ତେଷୁ ଦ୍ଵୌଦ୍ଵାଵଗୃହ୍ଣୀତାମସ୍ଯ ହସ୍ତାଵଥାପରେ । ଦ୍ଵୌଦ୍ଵୌ ପାଦାଵଗୃହ୍ଣୀତାଂ ମୂର୍ଧାନଂ ପଞ୍ଚମୋଽଗ୍ରହୀତ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ହାତକୁ, ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ପାଁଉକୁ ଧରିଲେ, ପଞ୍ଚମ ଜଣେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଧରିଲେ।

ସ୍ଵଜାତ୍ଯୁଚିତଵାକ୍ଯେନ ସ୍ଫୁଟଵର୍ଣଵତାବ୍ରୁଵନ୍ । ଅହଂ ଜକ୍ଷାମ୍ଯହଂ ଭକ୍ଷାମୀତି କର୍ଷଣତତ୍ପରାଃ ॥ ୨,୭.

ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ, 'ମୁଁ ଖାଇବି! ମୁଁ ଭକ୍ଷିବି!' ବୋଲି କହି, ତାଙ୍କୁ ଟାଣିବାରେ ଲାଗିଗଲେ।

ସହସୈଵ ସହୈଵାମୁଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵ୍ଯଗମନ୍ଵିଯତ୍ । କିଯତ୍ସ୍ଥିତଂ ଵଟୌ ମାଂସଂ କ୍ରିଯନ୍ନେତି ନ୍ଯଭାଲଯନ୍ ॥ ୨,୭.

ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ତାଙ୍କୁ ଧରି, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ, ବଟବୃକ୍ଷରେ କିଛି ମାଂସ ଅଛି କି ନାହିଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁଲେ।

ତେଽପଶ୍ଯନ୍ନିଜଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯଃ ପାଟିତାନ୍ତ୍ରମିମଂ ଶଵମ୍ । ଅଵତୀର୍ଯ ତତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚରଣୈଃ ଶଵମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ନିଜ ଦାନ୍ତରେ ଶବର ଆନ୍ତ୍ର ଫାଟିଯାଇଛି; ପରେ ଆକାଶରୁ ଅବତରି, ପାଁଉରେ ଶବକୁ ଧରିଲେ।

ସ୍ଵଖଣ୍ଡିତଶରୀରନ୍ତୁ ପୁନର୍ଵ୍ଯୋମୈଵ ଚକ୍ରମୁଃ । ସ ନୀଯମାନମାତ୍ମାନଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ଵିଯତି ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨,୭.

ନିଜ ଦେହ ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଦ୍ୱିଜ ନିଜକୁ ନିଆଯାଉଥିବା ଦେଖି ଅବାକ ହୋଇଗଲେ।

ଜଗାମ ମନସା ମାଂ ସ ଶରଣଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲଃ । ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରଧରଂ ଚେତସା ଚିନ୍ମଯଂ ସମମ୍ ॥ ୨,୭.

ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ମନରେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଚିନ୍ତାରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଚେତନାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଵକ୍ରଂ ନକ୍ରଂ ଚକ୍ରପାତେନ ଦୂରେ କୃତ୍ଵା ହୃତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ । ମାତଙ୍ଗଂ ଯୋଽମୂମୁଚନ୍ନକ୍ରଵକ୍ତ୍ରାତ୍ପାଶଂ ସୋଽସୌ କର୍ମଣାଂ ମେ ଲୁନାତୁ ॥ ୨,୭.

ମୁକୁନ୍ଦ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ପତନରେ ବାକ୍ର ମାଛକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦୁଃଖ ଦୂର କଲେ, ମାତଙ୍ଗକୁ ମାଛର ମୁଁହରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ସେ ମୋ କର୍ମର ପାଶକୁ କାଟି ଦେଉ।

ରୁଦ୍ଧାଞ୍ଶୁଦ୍ଧାନ୍ ଭୂପତୀନ୍ମାଗଧେନ ଭୀମେନୈନଂ ଘାତଯିତ୍ଵା ମୁରାରିଃ । ନିର୍ବଦ୍ଧାନ୍ଯୋ ଭର୍ଗଯଜ୍ଞାଯ ମୁକ୍ତଶ୍ଚକ୍ରୋ ମେଽସୌ କର୍ମପାଶଂ ଲୁନାତୁ ॥ ୨,୭.

ମୁରାରି, ମାଗଧ ଭୀମକୁ ହତ କରି ରାଜାମାନେ ନିର୍ବାନ୍ଧ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭର୍ଗର ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ସେ ଚକ୍ର ମୋ କର୍ମପାଶକୁ କାଟି ଦେଉ।

ମନସୈଵୈହ ମାମସ୍ତୌତ୍ସ୍ତୂଯମାନୋଽହମୁତ୍ଥିତଃ । ଅଗଚ୍ଛଂ ସହସା ତତ୍ର ଯତ୍ର ପ୍ରେତୈଃ ସ ନୀଯତେ ॥ ୨,୭.

ସେ ମନରେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ମୁଁ ସ୍ତୁତି ହେବା ସମୟରେ ଉଠି, ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲିଁ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରେତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉଥିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୈର୍ନୀଯମାନନ୍ତୁ କୌତୁକଂ ମେଽଭଵତ୍ଖଗ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ନ କିଯନ୍ତଂ ଵୈ କାଲଂ ତାନ୍ପୃଷ୍ଠତୋଽନ୍ଵଗାମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉଥିବା ଦେଖି, ମୋର ମନରେ କୌତୁକ ହେଲା, ଖଗ, ମୁଁ ପଛରେ ଚାଲି, ସେମାନେ କେତେ ଦିନ ତାଙ୍କୁ ନିଅଉବେ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲି।

ମମ ସନ୍ନିଧିମାତ୍ରେଣ ଦ୍ଵିଜାତିଂ ତଞ୍ଚ ସର୍ପହନ୍ । ତତ୍କାଲଂ ଶିଵିକାସୁପ୍ତଭୂପାଲସୁଖମାଵିଶତ୍ ॥ ୨,୭.

ମୋ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସର୍ପହନ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ତୁରନ୍ତ ଶିବିକାରେ ଶୁଅଥିବା ରାଜାର ସୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ମଣିଭଦ୍ରସ୍ତତୋ ମେରୁଂ ଗଚ୍ଛନ୍ଦୃଷ୍ଟୋ ମଯା ପଥି । ନିକୋଚ୍ଯାକ୍ଷି ସ୍ଵପାର୍ଶ୍ଵଂ ସ ନୀତୋ ଵୈ ଯକ୍ଷରାଣ୍ମଯା ॥ ୨,୭.

ପରେ, ମୁଁ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମଣିଭଦ୍ରକୁ ମେରୁକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲି; ଡାକି ନିଜ ପାଖରେ ଆଣିଲି, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ମହାରାଜ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଲେ।

ତମଵୋଚଂ ମହାଯକ୍ଷଂ ତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରତିଭଟୋ ଭଵ । ପ୍ରେତାନ୍ନାଶଯ ତଦ୍ଭୂଯଃ ଶଵଞ୍ଚ ହର ତଦ୍ଗତମ୍ ॥ ୨,୭.

ମୁଁ ସେ ମହାଯକ୍ଷକୁ କହିଲି, 'ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରହ; ପ୍ରେତମାନେ ଦୂର କର, ଶବକୁ ଉଠାଇ ଦିଅ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ମହାଘୋରଂ କୃତ୍ଵା ରୋଷଂ ସୁଦୁଃସହମ୍ । ଜଗ୍ରାହ ପ୍ରେତରୂପଂ ତତ୍ପ୍ରେତାନାମପି ଦୁଃଖଦମ୍ ॥ ୨,୭.

ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ଏକ ପ୍ରେତ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲା, ଯାହା ଅନ୍ୟ ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।

ସ ଵିଵୃତ୍ଯ ସ୍ଵକୌ ବାହୂ ସୃକ୍କିଣୀ ପରିଲେଲିହନ୍ । ଭେଦଯନ୍ନୁରୁଵାତେନ ପ୍ରେତାଂସ୍ତାନ୍ସଂମୁଖୋ ଯଯୌ ॥ ୨,୭.

ସେ ନିଜର ଦୁଇଟି ହାତ ଫିଳାଇ, ଓଠ ଚାଟି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ, ସିଧା ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଗେଇଗଲା।

ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧ୍ନୈକଂ ଚ ସମାହରତ୍ । ପ୍ରେତାନଥାପି ସହସା ଜଘାନ ଦୃଢମୁଷ୍ଟିନା ॥ ୨,୭.

ସେ ନିଜ ହାତରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ପ୍ରେତ, ପାଉରେ ଦୁଇ, ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ପ୍ରେତକୁ ଧରିଲା; ଏବଂ ହଠାତ୍ ନିଜ ମୁଠି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ଭଳି ଘାତ କଲା।

ତେ ଵିଵର୍ଣମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ତଂ ଦ୍ଵିଜଞ୍ଚ ଶଵଂ ତଥା । ଏକୈକଂ ହସ୍ତପାଦୈଶ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧମାରଭନ୍ ॥ ୨,୭.

ସମସ୍ତ ପ୍ରେତ, ଶବ ଓ ଦ୍ୱିଜ ମିଶି, ମୁହଁ ଫିକା ହୋଇ, ଏକ ଏକ ହାତ ଓ ପାଉରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।