ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ରାଜା ମଧୁପୁରୀଂ ଗତଃ । ଚକାର ଵିଧିଵତ୍ସର୍ଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗମହଂ ଖଗ ॥ ୨,୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ରାଜା ମଧୁପୁରୀକୁ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବୃଷ ଦାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ଖଗ ।

ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ସ ଆତ୍ମାନଂ କୃତକୃତ୍ଯମମନ୍ଯତ । କାଲେନ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନୀତୋ ଵୈଵସ୍ଵତାନୁଗୈଃ ॥ ୨,୬.

ଘରକୁ ଫେରି, ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ବିଚାର କଲେ; ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଦୂତମାନେ ନେଇଗଲେ ।

ସ କାଲନଗରଂ ହିତ୍ଵା ଗତୋ ଦୂରତରଂ ପଥି । ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵପୁରଂ କୁତ୍ରେତ୍ଯେଵଂ ଦୂତାନପୃଚ୍ଛତ ॥ ୨,୬.

ମୃତ୍ୟୁ ନଗର ଛାଡି, ସେ ଦୂର ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ; ଦୂତମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବତାଙ୍କ ନଗର କେଉଁଠି?'

ପାପିନୋ ଯତ୍ର ପାତ୍ଯନ୍ତେ ଯାମ୍ଯୈ ପାପଵିଶୁଦ୍ଧଯେ । ଯତ୍ର ଦେଵଃ ସ ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଚେତନଃ ॥ ୨,୬.

'ଯେଉଁଠି ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ପାପୀମାନେ ପାପ ଶୁଧି ପାଇଁ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି—'

ଗତଂ ପାପପୁରଂ ତତ୍ତୁ ନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଭଵାଦୃଶୈଃ । ଅଗ୍ରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମରାଜମୂଚୁସ୍ତେ ପରମାଦରାତ୍ ॥ ୨,୬.

'ପାପ ନଗର ଦେଖି ଚାଲିଗଲା; ଏହିପରି ତୁମ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରେ, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କୁ ଆଗରେ ଦେଖି, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ କହିଲେ ।'

ଦିଵ୍ଯରୂପସ୍ତଦା ଦେଵୋ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସଂଯୁତଃ । ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶଯା ମାସ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୨,୬.

ତାପରେ ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ, ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ପୁରଃ ସ୍ଥିତଃ । ତୁଷ୍ଟାଵ ବହୁଧା ଦେଵଂ ହର୍ଷପୁରିତମାନସଃ ॥ ୨,୬.

ରାଜା ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଜୋଡି ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡିଲେ; ଦେବତାଙ୍କୁ ବହୁ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ।

ଧର୍ମରାଜୋଽପି ରାଜାନଂ ପ୍ରଶସ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ । ନୀଯତାଂ ଦେଵଲୋକାଯ ଯତ୍ର ଭୋଗାଃ ସୁପୁଷ୍କଲାଃ ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମରାଜା ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, କହିଲେ: 'ତାଙ୍କୁ ଦେବଲୋକକୁ ନେଇଯାଅ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଭୋଗ ଉପଲବ୍ଧ ।'

ତଦ୍ଵୀରଵାହନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛସମଵର୍ତିନମ୍ । ନ ଜାନେ କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନଯସି ମାଂ ଵିଭୋ ॥ ୨,୬.

ଏହା ଶୁଣି, ବୀର ରାଜା ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଛ ।'

ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ । ତ୍ଵଯା କୃତାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଦାନଂ ଯଜ୍ଞାଃ ସଵିସ୍ତରାଃ । ମଥୁରାଯାଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗୋ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍କିଲ ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁ ସତ୍କର୍ମ କରିଛ, ଦାନ, ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ମଥୁରାରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା—

ଧର୍ମଃ ସ୍ଵଲ୍ପୋଽପି ନୃପତେ ଯଦି ସମ୍ଯଗୁପାସିତଃ । ଦ୍ଵିଜଦେଵପ୍ରସାଦେନ ସ ଯାତି ବହୁଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୬.

ହେ ରାଜା, ଅଳ୍ପ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ବହୁ ପ୍ରଭାବ ଫେଳାଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯମୁନାଭ୍ରାତା କ୍ଷଣାଦନ୍ତର୍ଧିମାଯଯୌ । ଵୀରବାହୁର୍ଦିଵଂ ଗତ୍ଵା ଦେଵୈଃ ସହ ମୁମୋଦ ହ ॥ ୨,୬.

ଏଭଳି କହି ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଯମୁନାଙ୍କ ଭାଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ବୀରବାହୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ମଯା ତେ କଥିତଂ ପକ୍ଷିନ୍ ଵୃଷଯଜ୍ଞଃ ସୁଵିସ୍ତରଃ । ପ୍ରାଣିନାଂ କର୍ମନିର୍ହାରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବୃଷ ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଜୀବମାନଙ୍କର କର୍ମ ନାଶ ଶୁଣିଲେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତଂ ମେ ମହାଦାଖ୍ଯାନଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଫଲଂ ହରେ । ପୁନରନ୍ଯାଂ କଥାଂ ବ୍ରୂହି ଯତ୍ର ତେ ମହିମାଦ୍ଭୁତଃ ॥ ୨,୭.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ହେ ହରି, ମୁଁ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବାର ଫଳ ବିଷୟରେ ଏହି ମହାକଥା ଶୁଣିଛି; ଆଉ ଏକ କଥା କହ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମହିମା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅହଂ ତେ କଥଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ସଂଵାଦଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସନ୍ତପ୍ତକସ୍ଯ ଚ ପ୍ରେତୈସ୍ତଦ୍ରୂପଜ୍ଞାପନାଯ ଵୈ ॥ ୨,୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସଂବାଦ କହିବି, ଏବଂ ସନ୍ତପ୍ତକଙ୍କୁ ପ୍ରେତମାନଙ୍କର ରୂପ ଦେଖାଯିବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

ଵିପ୍ରଃ ସନ୍ତପ୍ତକଃ କଶ୍ଚିତ୍ତପସାଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ । ସଂସାରାସାରତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାରଣ୍ଯଷ୍ଵେଵ ଚଚାର ହ ॥ ୨,୭.

ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ସନ୍ତପ୍ତକ; ତାଙ୍କର ପାପ ତପସ୍ୟାରେ ଦହି ଯାଇଥିଲା। ସଂସାରର ଅସାରତା ବୁଝି, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ।

ଵୈଖାନସମୁନିଵ୍ରାତୈଃ ପ୍ରାଣିପାତକୃତେକ୍ଷଣଃ । ସ କଦାଚିତ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସ୍ମାଟତିଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨,୭.

ସେ ବୈଖାନସ ଋଷିମାନଙ୍କର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ଦିନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଦା ହେଲେ।

ପ୍ରତ୍ଯାକୃଷ୍ଟେନ୍ଦ୍ରିଯତ୍ଵାଚ୍ଚ ବହିର୍ଵୃତ୍ତିନିରୋଧକଃ । ସଂସ୍କାରମାତ୍ରଗମନୋ ମାର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ହ ॥ ୨,୭.

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦମନ କରି, କେବଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପଥ ଭୁଲିଗଲେ।

ଚଲନ୍ନେଵଂ ସ୍ନାନକାଲେ ମଧ୍ଯାହ୍ନେଽଥାଭିଲାଷୁକଃ । ଜଲସ୍ଯୋନ୍ମୀଲ୍ଯ ନଯନେ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ନ୍ଯଭୀଲଯତ୍ ॥ ୨,୭.

ସ୍ନାନ ସମୟରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ, ଇଚ୍ଛାରେ ଭରି, ଜଳରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ।

ସ ଦଦର୍ଶ ତଦା ଗୁଲ୍ମୈର୍ଵୋରୁଦ୍ଵୃକ୍ଷଶତୈଶ୍ଚିତମ୍ । ତ୍ଵକ୍ସାରୈଃ ଶାଖିଶାଖାଭିଃ ସଂକୁଲଂ ଗହନଂଵନମ୍ ॥ ୨,୭.

ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ, ଗୁଲ୍ମ ଓ ଶତାଧିକ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷରେ ଭରି, ଶାଖା-ପ୍ରଶାଖାରେ ଜଟିଳ, ଚିପା ତରଳ ଚୁଅଁଥିବା।

ତତ୍ର ତାଲାସ୍ତମାଲାଶ୍ଚ ପ୍ରିଯାଲାଃ ପନସାସ୍ତଥା । ଶ୍ରୀପର୍ଣୋ ଶାଲଶାଖୋଟସ୍ଯନ୍ଦନାସ୍ତିନ୍ଦୁକାସ୍ତଥା ॥ ୨,୭.

ସେଠାରେ ତାଳ, ତମାଳ, ପ୍ରିୟାଳ, ପନସ, ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣ, ଶାଳ, ଖଡିର, ସ୍ୟନ୍ଦନ, ତିନ୍ଦୁକ ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ।

ସର୍ଜାର୍ଜୁନାମ୍ରାତକାଶ୍ଚ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ତକଭିଭୀତକୌ । ପିଚୁମର୍ଦଶ୍ଚିଞ୍ଚିଣୀ ଚ କର୍କନ୍ଧୂକର୍ଣିକାରକାଃ ॥ ୨,୭.

ସର୍ଜ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ରାତକ, ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ, ଭୀତକ, ପିଚୁମର୍ଦ୍ଦ, ଚିଞ୍ଚିଣୀ, କର୍କନ୍ଧୁ, କର୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତେଷୁ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । ପକ୍ଷିଣାମପି ଵୈ ପନ୍ଥା ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ କୁତଃ ପୁନଃ ॥ ୨,୭.

ଏହି ବୃକ୍ଷଗୁଡିକ ସହ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି, ମାନବ ପାଇଁ ତ ଅତି ଦୁର।

ତସ୍ମିନ୍ ଵନେ ମହାଘୋରେ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରସମାକୁଲେ । ତରକ୍ଷୁଗଵଯୈରୃକ୍ଷୈର୍ମହିଷୈଶ୍ଚ ନିଷେଵିତେ ॥ ୨,୭.

ସେ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ, ସିଂହ ଓ ବାଘରେ ଭରି, ତରକ୍ଷୁ, ଗବୟ, ରୁକ୍ଷ, ମହିଷ ମାନେ ବସିବା କରୁଥିଲେ।

କୁଞ୍ଜ ରୈରୁରୁଭିର୍ନାଗୈର୍ମର୍କଟୈଶ୍ଚ ତଥାମୃଗୈଃ । ଶ୍ଵାପଦୈଶ୍ଚ ତଥା ଚାନ୍ଯୈଃ ପିଶାଚୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଵୃତେ ॥ ୨,୭.

ବଡ଼ ହାତୀ, ମର୍କଟ, ମୃଗ, ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଏବଂ ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ସନ୍ତପ୍ତକୋ ଦ୍ଵିଜଃ କିଞ୍ଚିଦ୍ଭଯସନ୍ତ୍ରସ୍ତମାନସଃ । କାନ୍ଦିଶୀକଃ ସମଭଵଢ୍ଯଦ୍ଭଵିଷ୍ଯୋ ଯଯୌ ପୁନଃ ॥ ୨,୭.

ସନ୍ତପ୍ତକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୟରେ ମନ ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତେଜିତ, ଦିଗ ଭୁଲି ଆଉ ଅଗ୍ରଗତି କରିଲେ।

ଝଙ୍କାରେଷୁ ଚ ଝିଲ୍ଲୀନାଂ ଘୂକାନାଂ ଘୂତ୍କୃତେଷ୍ଵପି । ଦତ୍ତକର୍ଣଃ କୁନୀଲାଙ୍ଗଶ୍ଚଚାଲ ପଦପଞ୍ଚକମ୍ ॥ ୨,୭.

ଝିଲି ମାନଙ୍କର ଝଙ୍କାର ଓ ଘୁକ ମାନଙ୍କର ହୁଙ୍କାର ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଚେତନା ଦେଇ, ଶରୀର କମ୍ପି, କିଛି ପଦ ଚାଲିଲେ।

ସ ତତ୍ର ଵଟଵୃକ୍ଷାଗ୍ରେ ସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧଂ ଶଵଂ ତଥା । ଦଦର୍ଶ ତଦ୍ଭୁଜଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚ ପ୍ରେତାନ୍ ସୁଦାରୁଣାନ୍ ॥ ୨,୭.

ସେ ବଟବୃକ୍ଷର ଶିରେ, ଶବକୁ ମାଂସର ତାଣିରେ ବାନ୍ଧି ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାହାର ହାତକୁ ଧରିଥିବା ପାଞ୍ଚି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତମାନେ ଦେଖିଲେ।

ଶିରାସ୍ଥିଚର୍ମଶେଷାଙ୍ଗାନ୍ ପୃଷ୍ଠଲଗ୍ନୋଦରାନ୍ ଖଗ । ତ୍ଯକ୍ତାନ୍ନାସିକଯା ନେତ୍ରକୂପପାତଭଯାଦିଵ ॥ ୨,୭.

ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ମାତ୍ର ଶିରା, ହାଡ଼ ଓ ଚର୍ମରେ ଗଠିତ, ପିଠ ଗାଁଡ଼ ସହିତ ଲାଗିଥିଲା, ନାକ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି, ଭୟରେ ଚକୁ ଗୁଡ଼ି ଗୁଡ଼ି ହୋଇଥିଲା।