ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଷଯାନ୍ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଵିମାନଵରମାଶ୍ରିତଃ । ତେନ ରାଜକୁଲେ ଜନ୍ମ ଵୀରସେନସ୍ଯ ଧର୍ମତଃ ॥ ୨,୬.

ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଭୁଞ୍ଜି, ଉତ୍ତମ ଦେବ ଯାନ ପାଇଲେ; ଏପରି, ଧର୍ମରେ, ସେ ବୀରସେନଙ୍କ ରାଜପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଵୀରପଞ୍ଚାନନାଖ୍ଯାତଞ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଗୈକସାଧକମ୍ । ପ୍ରକୁର୍ଵତୋ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ତତ୍ର ଯେ ପରିଚାରକାଃ ॥ ୨,୬.

ଯେମାନେ ବୀର ପଞ୍ଚାନନ ନାମକ ବୃଷ ଦାନ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସେବା କରନ୍ତି, ଯାହା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ, ସେମାନେ...

ଦିଵ୍ଯରୂପାଭଵନ୍ ସ୍ପୃଷ୍ଟା ଗୋପୁଚ୍ଛୋଦକଶୀକରୈଃ । ସୁରୂପାଃ ପୁଷ୍ଟଵପୁଷଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦୂରସଂସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୬.

ଗାଉଁର ପଛର ଜଳ ଫୁଟିକା ଛୁଇଁ ଯିଏମାନେ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଚମକି ଉଠିଲେ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ ନେଇ, ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।

ତତୋ ଦୂରତରା ଯେ ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ମଲିନା ଜନାଃ । ଦୁର୍ଭଗା ମଲିନା ରୂକ୍ଷାଃ କୃଶା ଵିଗତଵାସସଃ ॥ ୨,୬.

ଯେମାନେ ଅଧିକ ଦୂରରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ମାନ୍ଦା ଓ ଅସୁଖି, ଦୁଃଖୀ, ଶୁଷ୍କ, ଶରୀରରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ପୋଶାକ ନଥିବା, ସେମାନେ...

ଵୃଷଯଜ୍ଞମପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଯେ ଚାସୂଯାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତେ । ସର୍ଵଂ ନିଵେଦିତଂ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚରିତଂ ପୂର୍ଵଜନ୍ମନଃ ॥ ୨,୬.

ଯେମାନେ ବୃଷ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ରାଜା କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାମ କୁ ଜଣାଯାଏ ।

ଧର୍ମ୍ଯଂ ଵିଚିତ୍ରମାଖ୍ଯାନଂ ଶ୍ରୁତଂ ମେ ଯତ୍ପରାଶରାତ୍ । ଅତସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ କୃପାଂ କୃତ୍ଵା ମମୋପରି ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମମୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥା, ଯାହା ପରାଶରଙ୍କଠୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଏବେ ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଦୟା କରି ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପଶ୍ଚିଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତଃ । ଗୃହଂ ଜଗାମ ଵିପ୍ରୋଽସୌ ପ୍ରାପିତୋ ରାଜସେଵକୈଃ ॥ ୨,୬.

ବୁଦ୍ଧିମତ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କ ସେବକମାନେ ସହିତ ଘରକୁ ଯାଇଲେ ।

ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ । ତସ୍ମାଦ୍ରାଜନ୍ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ । ସମାଚର ଵିଧାନେନ ଯଦି ଭୀତୋ ଯମାଦପି ॥ ୨,୬.

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ: ଏହିପରି, ରାଜା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଯଦି ତୁମେ ଯମଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ନିୟମ ମାନି କର ।

ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସମଂ କିଞ୍ଚିତ୍ସାଧନଂ ନଦିଵଃ ପରମ୍ । ମଯା ଧର୍ମରହସ୍ଯଂ ତେ କଥିତଂ ରାଜସତ୍ତମ ॥ ୨,୬.

ବୃଷ ଦାନ ସମାନ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ।

ପତିପୁତ୍ରଵତୀ ନାରୀ ଭର୍ତୁରଗ୍ରେ ମୃତା ଯଦି । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଗାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ପଯସ୍ଵିଃ ନୀମ୍ ॥ ୨,୬.

ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ତାଙ୍କର ପତି ଓ ପୁଅ ସହିତ ଥିବାବେଳେ ପତି ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବୃଷ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବଦଳରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଉଁ ଦେଇବା ଉଚିତ୍ ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ରାଜା ମଧୁପୁରୀଂ ଗତଃ । ଚକାର ଵିଧିଵତ୍ସର୍ଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗମହଂ ଖଗ ॥ ୨,୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ରାଜା ମଧୁପୁରୀକୁ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବୃଷ ଦାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ଖଗ ।

ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ସ ଆତ୍ମାନଂ କୃତକୃତ୍ଯମମନ୍ଯତ । କାଲେନ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନୀତୋ ଵୈଵସ୍ଵତାନୁଗୈଃ ॥ ୨,୬.

ଘରକୁ ଫେରି, ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ବିଚାର କଲେ; ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଦୂତମାନେ ନେଇଗଲେ ।

ସ କାଲନଗରଂ ହିତ୍ଵା ଗତୋ ଦୂରତରଂ ପଥି । ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵପୁରଂ କୁତ୍ରେତ୍ଯେଵଂ ଦୂତାନପୃଚ୍ଛତ ॥ ୨,୬.

ମୃତ୍ୟୁ ନଗର ଛାଡି, ସେ ଦୂର ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ; ଦୂତମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବତାଙ୍କ ନଗର କେଉଁଠି?'

ପାପିନୋ ଯତ୍ର ପାତ୍ଯନ୍ତେ ଯାମ୍ଯୈ ପାପଵିଶୁଦ୍ଧଯେ । ଯତ୍ର ଦେଵଃ ସ ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଚେତନଃ ॥ ୨,୬.

'ଯେଉଁଠି ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ପାପୀମାନେ ପାପ ଶୁଧି ପାଇଁ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି—'

ଗତଂ ପାପପୁରଂ ତତ୍ତୁ ନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଭଵାଦୃଶୈଃ । ଅଗ୍ରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମରାଜମୂଚୁସ୍ତେ ପରମାଦରାତ୍ ॥ ୨,୬.

'ପାପ ନଗର ଦେଖି ଚାଲିଗଲା; ଏହିପରି ତୁମ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରେ, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କୁ ଆଗରେ ଦେଖି, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ କହିଲେ ।'

ଦିଵ୍ଯରୂପସ୍ତଦା ଦେଵୋ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସଂଯୁତଃ । ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶଯା ମାସ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୨,୬.

ତାପରେ ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ, ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ପୁରଃ ସ୍ଥିତଃ । ତୁଷ୍ଟାଵ ବହୁଧା ଦେଵଂ ହର୍ଷପୁରିତମାନସଃ ॥ ୨,୬.

ରାଜା ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଜୋଡି ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡିଲେ; ଦେବତାଙ୍କୁ ବହୁ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ।

ଧର୍ମରାଜୋଽପି ରାଜାନଂ ପ୍ରଶସ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ । ନୀଯତାଂ ଦେଵଲୋକାଯ ଯତ୍ର ଭୋଗାଃ ସୁପୁଷ୍କଲାଃ ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମରାଜା ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, କହିଲେ: 'ତାଙ୍କୁ ଦେବଲୋକକୁ ନେଇଯାଅ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଭୋଗ ଉପଲବ୍ଧ ।'

ତଦ୍ଵୀରଵାହନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛସମଵର୍ତିନମ୍ । ନ ଜାନେ କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନଯସି ମାଂ ଵିଭୋ ॥ ୨,୬.

ଏହା ଶୁଣି, ବୀର ରାଜା ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଛ ।'

ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ । ତ୍ଵଯା କୃତାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଦାନଂ ଯଜ୍ଞାଃ ସଵିସ୍ତରାଃ । ମଥୁରାଯାଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗୋ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍କିଲ ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁ ସତ୍କର୍ମ କରିଛ, ଦାନ, ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ମଥୁରାରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା—

ଧର୍ମଃ ସ୍ଵଲ୍ପୋଽପି ନୃପତେ ଯଦି ସମ୍ଯଗୁପାସିତଃ । ଦ୍ଵିଜଦେଵପ୍ରସାଦେନ ସ ଯାତି ବହୁଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୬.

ହେ ରାଜା, ଅଳ୍ପ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ବହୁ ପ୍ରଭାବ ଫେଳାଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯମୁନାଭ୍ରାତା କ୍ଷଣାଦନ୍ତର୍ଧିମାଯଯୌ । ଵୀରବାହୁର୍ଦିଵଂ ଗତ୍ଵା ଦେଵୈଃ ସହ ମୁମୋଦ ହ ॥ ୨,୬.

ଏଭଳି କହି ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଯମୁନାଙ୍କ ଭାଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ବୀରବାହୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ମଯା ତେ କଥିତଂ ପକ୍ଷିନ୍ ଵୃଷଯଜ୍ଞଃ ସୁଵିସ୍ତରଃ । ପ୍ରାଣିନାଂ କର୍ମନିର୍ହାରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବୃଷ ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଜୀବମାନଙ୍କର କର୍ମ ନାଶ ଶୁଣିଲେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତଂ ମେ ମହାଦାଖ୍ଯାନଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଫଲଂ ହରେ । ପୁନରନ୍ଯାଂ କଥାଂ ବ୍ରୂହି ଯତ୍ର ତେ ମହିମାଦ୍ଭୁତଃ ॥ ୨,୭.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ହେ ହରି, ମୁଁ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବାର ଫଳ ବିଷୟରେ ଏହି ମହାକଥା ଶୁଣିଛି; ଆଉ ଏକ କଥା କହ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମହିମା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅହଂ ତେ କଥଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ସଂଵାଦଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସନ୍ତପ୍ତକସ୍ଯ ଚ ପ୍ରେତୈସ୍ତଦ୍ରୂପଜ୍ଞାପନାଯ ଵୈ ॥ ୨,୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସଂବାଦ କହିବି, ଏବଂ ସନ୍ତପ୍ତକଙ୍କୁ ପ୍ରେତମାନଙ୍କର ରୂପ ଦେଖାଯିବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

ଵିପ୍ରଃ ସନ୍ତପ୍ତକଃ କଶ୍ଚିତ୍ତପସାଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ । ସଂସାରାସାରତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାରଣ୍ଯଷ୍ଵେଵ ଚଚାର ହ ॥ ୨,୭.

ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ସନ୍ତପ୍ତକ; ତାଙ୍କର ପାପ ତପସ୍ୟାରେ ଦହି ଯାଇଥିଲା। ସଂସାରର ଅସାରତା ବୁଝି, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ।

ଵୈଖାନସମୁନିଵ୍ରାତୈଃ ପ୍ରାଣିପାତକୃତେକ୍ଷଣଃ । ସ କଦାଚିତ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସ୍ମାଟତିଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨,୭.

ସେ ବୈଖାନସ ଋଷିମାନଙ୍କର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ଦିନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଦା ହେଲେ।

ପ୍ରତ୍ଯାକୃଷ୍ଟେନ୍ଦ୍ରିଯତ୍ଵାଚ୍ଚ ବହିର୍ଵୃତ୍ତିନିରୋଧକଃ । ସଂସ୍କାରମାତ୍ରଗମନୋ ମାର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ହ ॥ ୨,୭.

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦମନ କରି, କେବଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପଥ ଭୁଲିଗଲେ।

ଚଲନ୍ନେଵଂ ସ୍ନାନକାଲେ ମଧ୍ଯାହ୍ନେଽଥାଭିଲାଷୁକଃ । ଜଲସ୍ଯୋନ୍ମୀଲ୍ଯ ନଯନେ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ନ୍ଯଭୀଲଯତ୍ ॥ ୨,୭.

ସ୍ନାନ ସମୟରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ, ଇଚ୍ଛାରେ ଭରି, ଜଳରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ।