ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵଂ ତମସା ଜନ୍ତୁର୍ଵାସନାନୁଗତୋଽବୁଧଃ । ମାତୁର୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ମ୍ରିଯତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୨,୬.

ତମସ୍ ଦ୍ୱାରା, ଇଚ୍ଛା ପଛରେ ଚାଲିଥିବା ଅବୁଦ୍ଧ ପ୍ରାଣୀ ପଶୁ ହୁଏ; ମାଆଁଠୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପୁନଃପୁନଃ ମରିଯାଏ।

ଏଵଂ ଗତ୍ଵା ହ୍ଯସଂଖ୍ଯାତା ଯୋନୀସ୍ତାଃ କର୍ମଭୂରପି । ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା କଦାଚିଦ୍ଦୈଵଯୋଗତଃ ॥ ୨,୬.

ଏଭଳି, ଅନେକ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମର ଭୂମି ମାନେ ଦେଇ, ଦୁର୍ଲଭ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ କେବେ କେବେ ଭାଗ୍ୟରେ ମିଳେ।

ଅନୁଗ୍ରହେଣ ମହତାଂ ହରିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ରୋଗଗ୍ରାହଂ ମୋହଜାଲମପାରଂ ଭଵସାଗରମ୍ ॥ ୨,୬.

ବଡ଼ମାନଙ୍କର କୃପାରେ ହରିଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ, ଦୁଃଖର ରୋଗ, ମୋହର ଜାଳ ଓ ସଂସାରର ଅସୀମ ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ନ ପଶ୍ଯାମି ତିତୀର୍ଷୋରନ୍ଯଦ୍ରାମସ୍ମରଣଂ ଵିନା । ନଵନୀଯଂ ଯଥା ଦଧ୍ନୋ ଜ୍ଯୋତିଃ କାଷ୍ଠାଦପି କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୬.

ପାର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ପାଇଁ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁନି; ଯେପରି ଦହିରୁ ନବନୀତ ଓ କାଠରୁ ଅଗ୍ନି କେବେ କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ମନ୍ଥନୈଃ ସାଧନୈରେଵଂ ପରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ । ଆତ୍ମା ନିତ୍ଯୋଽଵ୍ଯଯଃ ସତ୍ଯଃ ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଭୃନ୍ମହାନ୍ ॥ ୨,୬.

ଏଭଳି ଉପାୟରେ ମନକୁ ମଥି, ପରମକୁ ଜାଣିଲେ ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି; ଆତ୍ମା ଚିରଅବିନାଶୀ, ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାନ।

ଅପ୍ରମେଯଃ ସ୍ଵଯଞ୍ଜ୍ଯୋତିରଗ୍ରାହ୍ଯୋ ମନସାପି ଯଃ । ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପୋଽସୌ ସର୍ଵପ୍ରାଣିହୃଦି ସ୍ଥିତଃ ॥ ୨,୬.

ସେ ଅପରିମାପ୍ୟ, ନିଜରେ ଆଲୋକମୟ, ମନରେ ଧରାଯାଏନାହିଁ; ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦର ରୂପ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଵିନଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵପି ଭାଵେଷୁ ନ ଵିନଶ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍ । ଆକାଶଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ସ୍ଥିତସ୍ତେଜୋଜଲେ ତଥା ॥ ୨,୬.

ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ଆକାଶ ପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଆତ୍ମା ସର୍ଵତ୍ର ନିର୍ଲେପଃ ପାର୍ଥିଵେଷୁ ଯଥାନିଲଃ । ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ଭଗଵାନ୍ ସାଧୂନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ଚ ॥ ୨,୬.

ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଠାରେ ଅସ୍ପର୍ଶ, ପୃଥିବୀରେ ବାୟୁ ପରି; ଭଗବାନ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି, ସାଧୁମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ଆଵିର୍ଭଵତି ଲୋକେଷୁଗୁଣୀଵାଜ୍ଞୈଃ ପ୍ରତୀଯତେ । ଏଵଂଵିଵେକତ୍ଵଯା ଯୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସଂଶୀଲଯେଦ୍ଧୃଦି ॥ ୨,୬.

ସେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆବିର୍ଭାବ ନେଇ, ଗୁଣ ଓ ଆଜ୍ଞାରେ ପରିଚିତ; ଏଭଳି ବିବେକୀ ମନରେ ସେଉଁଠି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶଯେଦଜଃ । ତତଃ କୃତାର୍ଥୋ ଭଵତି ସଦା ସର୍ଵତ୍ର ନିଃ ସ୍ପୃହଃ ॥ ୨,୬.

ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଅଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ; ତାପରେ ସେ ସଦା ସମସ୍ତଠାରେ ନିର୍ଲୋଭ ଓ ସଫଳ ହୁଏ।

ଅତୋଽହଙ୍କାରମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସାନୁବନ୍ଧେ କଲେଵରେ । ଚରେଦସଂଗୋ ଲୋକେଷୁ ସ୍ଵପ୍ନପ୍ରାଯେଷୁ ନିର୍ମମଃ ॥ ୨,୬.

ତେଣୁ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡ଼ି, ଶରୀର ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଂସାରରେ ଅସଙ୍ଗ ଭାବେ ଚଳିବା ଉଚିତ, ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ନିର୍ମମ ହୋଇ।

କ୍ଵ ସ୍ଵପ୍ନେ ନିଯତଂ ଧୈର୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଜାଲେ କ୍ଵ ସତ୍ଯତା । କ୍ଵ ନିତ୍ଯତା ଶରନ୍ମେଘେ କ୍ଵ ଵା ସତ୍ଯଂ କଲେଵରେ ॥ ୨,୬.

ସ୍ୱପ୍ନରେ କେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ? ମାୟାରେ କେଉଁଠି ସତ୍ୟତା? ବର୍ଷା ମେଘରେ କେଉଁଠି ଚିରସ୍ଥାୟୀତା? ଶରୀରରେ କେଉଁଠି ସତ୍ୟ?

ଅଵିଦ୍ଯାକର୍ମଜନିତଂ ଦୃଶ୍ଯମାନଂ ଚରା ଚରମ୍ । ଜ୍ଞାତ୍ଵାଚାରଵଶୀ ଯୋଗୀ ତତଃ ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨,୬.

ଅବିଦ୍ୟା ଓ କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଚଳ-ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ; ଏହାକୁ ଜାଣି, ଆଚରଣରେ ନିପୁଣ ଯୋଗୀ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ସାଧଵୋ ଦୀନଵତ୍ସଲାଃ । ସୋଽହଂ ତଦୁକ୍ତମାର୍ଗେଣ ତଥୈଵାଚରମନ୍ଵହମ୍ ॥ ୨,୬.

ଏପରି କହି ସେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଲୋକ, ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ଦୟା କରୁଥିବା, ଚାଲିଗଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କ କହିଥିବା ପଥକୁ ଅନୁସରି, ପ୍ରତିଦିନ ସେହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲି।

ତତୋଽଚିରେଣାତ୍ମନୀଦଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନହମଦ୍ଭୁତମ୍ । ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯଂ ସଦାନନ୍ଦଂ ଶରଚ୍ଛୀତାଂଶୁନିର୍ମଲମ୍ ॥ ୨,୬.

ତାପରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ନିଜ ମନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି: ଏକ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଆଲୋକ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୀତଳ କିରଣ ପରି ଶୁଦ୍ଧ।

ନିଷିଚ୍ଯ ସୁଖସନ୍ଦୋହୈର୍ମାଂ କୃତ୍ଵାଧିକସସ୍ପୃହମ୍ । ଅନ୍ତର୍ହିତଂ ମହତେଜୋ ଯଥା ସୌଦାମିନୀ ଦିଵି ॥ ୨,୬.

ସେ ମହାତେଜ ମୋତେ ସୁଖର ତରଙ୍ଗରେ ଭରି, ଅଧିକ ଆଶା ଜଗାଇ, ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ହେବାପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା।

ଭକ୍ତ୍ଯା ତଦେଵ ମନସି ଭାଵଯନ୍ନହମଦ୍ଭୁତମ୍ । କାଲେ କଲେଵରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗତଵାନ୍ ହରିମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ ୨,୬.

ଭକ୍ତିରେ, ମୁଁ ମନରେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲି; ସମୟ ଆସିଲା, ଶରୀରକୁ ଛାଡି, ମୁଁ ଅବିନାଶୀ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲି।

ତସ୍ଯେଚ୍ଛଯା ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମେଽଭଵଜ୍ଜନିଃ । ଅନୁଗ୍ରହାଦ୍ଭଗଵତସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ନିଃ ସ୍ପୃହଃ ॥ ୨,୬.

ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଲି; ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାରେ, ତିନି ଲୋକରେ ମୋର କୌଣସି ଆଶା ରହିଲା ନାହିଁ।

ଆପୀଡଯନ୍ମୁହୁର୍ଵୋଣାଂ ଗାଯମାନଶ୍ଚରାମ୍ଯହମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମେ ସ୍ଵାନୁଭଵଂ ଯଯୌ ଯାଦୃଚ୍ଛିକୋ ମୁନିଃ ॥ ୨,୬.

ମୁଁ ପୁନପୁନ ମୋ ଠୋଡ଼କୁ ଚାପି, ଗୀତ ଗାଇ, ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁଡ଼ିଯାଉଛି; ଏପରି ମୋର ଅନୁଭୂତି କହି, ସେ ମୁନି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।

ମମାପି ପରମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସନ୍ତୋଷଶ୍ଚ ମହାନଭୂତ୍ । ଅତସ୍ତେ ସାଧୁସଙ୍ଗତ୍ଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ପରମାତ୍ମନଃ ॥ ୨,୬.

ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଡ଼ ସନ୍ତୋଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଏହିପରି, ସାଧୁଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି—

ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ନିର୍ମଲଂ ଶାନ୍ତଂ ମନୋ ନିର୍ଵୃତିମେଷ୍ଯତି । ଅନେକଜନ୍ମଜନିତଂ ପାତକଂ ସାଧୁସଂଗମେ ॥ ୨,୬.

ମନ ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ହେଇ, ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ଅନେକ ଜନ୍ମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସାଧୁ ସଙ୍ଗରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

କ୍ଷିପ୍ରଂ ନଶ୍ଯତି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଜଲାନାଂ ଶରଦୋ ଯଥା । ଵୈଶ୍ଯ ଉଵାଚ । ପୀତ୍ଵା ତେ ଵାକ୍ଯପୀଯୂଷଂ ସ୍ଵାନ୍ତଂ ମେ ଶାନ୍ତିମାଗମତ୍ ॥ ୨,୬.

ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏହା ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହେଇଯାଏ, ଶରତ ଋତୁରେ ଜଳ ଶୁଷ୍କ ହେବାପରି; ବୈଶ୍ୟ କହିଲେ: 'ତୁମର ମିଠା କଥାର ଅମୃତ ପିଇ, ମୋର ହୃଦୟ ଶାନ୍ତି ପାଇଲା।'

ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ମେଽଧ୍ଯ ସଞ୍ଜାତଂ ତଵ ଦର୍ଶନାତ୍ । ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚ ଋପିସତ୍ତମଃ ॥ ୨,୬.

ତୁମର ଦର୍ଶନରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଇଲି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—

ଲୋମଶ ଉଵାଚ । ହିତାଯ ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିଵର୍ଗଫଲମିଚ୍ଛତଃ । ଯତ୍ତ୍ଵଯା ସୁକୃତଂ ଭୂରିଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିନା କୃତମ୍ ॥ ୨,୬.

ଲୋମଶ କହିଲେ: ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଭଲ ପାଇଁ, ତିନି ଲକ୍ଷ୍ୟର ଫଳ ଚାହିଁ, ଯେତେ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ବଡ଼ ବୃଷ ଦାନ ଛାଡ଼ି।

ମନ୍ଯେଽକିଞ୍ଚତ୍କରଂ ସର୍ଵଂ ନୀହାରସଲିଲଂ ଯଥା । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସମଂ କିଞ୍ଚିତ୍ସାଧନଂ ନ ମହୀତଲେ ॥ ୨,୬.

ମୁଁ ଭାବୁଛି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ମାଳ ଜଳ ଓ କୁହୁଡ଼ି ପରି ଅତି ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର; ପୃଥିବୀରେ ବୃଷ ଦାନ ସମ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।

ଅନାଯାସେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଗତିଂ ତେ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଃ କୃତୋ ଯେନ ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯାଜକଃ ॥ ୨,୬.

ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସହଜରେ ଗତି ପାଆନ୍ତି; ଯେ ବୃଷ ଦାନ କରିଛି, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ ପରି।

ଉଭୌ ସମୌ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୌ ଦିଵ୍ଯୌ ତୌ ଶକ୍ରସନ୍ନିଧୌ । ଅତସ୍ତ୍ଵଂ ପୁଷ୍କରଂ ଗତ୍ଵା ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଧାଯ ଚ ॥ ୨,୬.

ମୁଁ ଦୁଇ ଜଣକୁ ଦେଖିଛି, ଦିବ୍ୟ ଆଭାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ; ତେଣୁ, ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଇ, ବୃଷ ଦାନ କର।

ତତୋ ଯାହି ଗୃହଂ ସାଧୋ ଯେନ ସର୍ଵଂ କୃତଂ ଭଵେତ୍ । ଵିପଶ୍ଚିଦୁଵାଚ । ତତଃ ସ ପୁନରାଗତ୍ଯ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୁଷ୍କରେ ଵରେ ॥ ୨,୬.

ତାପରେ ଘରକୁ ଫେର, ସାଧୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ; ବୁଦ୍ଧିମାନ କହିଲେ: ପରେ, ସେ କାର୍ତିକ ମାସରେ ପୁଷ୍କରକୁ ଫେରିଲେ।

ଵରାହରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଯଜ୍ଞପୂରକଃ । ଚକାର ଵିଧିଵତ୍ସର୍ଵଂ ଯୁଦ୍କମୃଷିସତ୍ତମୈଃ ॥ ୨,୬.

ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ବରାହ ରୂପରେ, ଯଜ୍ଞ ପୂରଣ କରିଥିବା, ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମରେ କରିଲେ।