ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଜାନାସି ଶମ୍ବଲମଲଂ ବଲମଧ୍ଵଗାନାଂ ନୋଽଶମ୍ବଲଃ ପ୍ରଯତତେ ପରଲୋକଗତ୍ଯୈ । ଗନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ତି ତଵ ନିଶ୍ଚିତମେଵ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଯେନ ନ ଭଵେତ୍କ୍ରଯଵିକ୍ରଯୋଽପି ॥ ୨,୫.

ତୁମେ ଜାଣୁଛ, ଯାତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଲଠି ଅତି ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଲଠି ନେଇନାହାଁତି, ସେ ପରଲୋକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେଇ ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡିବ, ଯେଉଁଠାରେ କେବେ କିଣାବିକ୍ରି ନାହିଁ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକେ କ୍ରୌଞ୍ଚେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡନ୍ତୁ ସୋଦକମ୍ । ଘଟୀମାତ୍ରନ୍ତୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ଵିଚିତ୍ରନଗରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଛଅ ମାସ ପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, କେବଳ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଯେତେକି ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରକୁ ପହଁଚେ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ଶୂଲାଗ୍ରେଣ ଵିଦାରିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୂଳର ଟିପରେ ବେଦନାଭୋଗ କରି, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

କୁତ୍ର ଯାମି ନ ହି ଗାମି ଜୀଵିତଂ ହା ମୃତସ୍ଯ ମରଣଂ ପୁନର୍ନ ଵୈ । ଇତ୍ଥମେଵ ଵିଲପନ୍ ପ୍ରଯାତ୍ଯସୌ ଯାତନାର୍ହଧୃତଵିଗ୍ରହଃ ପତି ॥ ୨,୫.

ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି? ମୁଁ ଯିବିପାରିବିନାହିଁ। ଜୀବନ ଯାଇଗଲା—ହାଁ! ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ଏଭଳି କନ୍ଦିକି, ଯେଉଁ ଦେହ ଦୁଃଖଭୋଗ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେହି ଦେହ ଧାରଣ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।

ଵିଚିତ୍ରନଗରେ ତତ୍ର ଵିଚିତ୍ରୋ ନାମ ପାରିଥିଵଃ । ତତ୍ର ଷଣ୍ମାସପିଣ୍ଡେନ ତୃପ୍ତଃ ସନ୍ ଵ୍ରଜତେ ପୁରଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ 'ବିଚିତ୍ର'। ସେଠାରେ ଛଅ ମାସର ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପ୍ରାସାଗ୍ରେଣ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡର ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

ମାତା ଭ୍ରାତା ପିତା ପୁତ୍ରଃ କୋଽପି ମେ ଵର୍ତତେ ନ ଵା । ଯୋ ମାମୁଦ୍ଧରତେ ପାପଂ ପତନ୍ତଂ ଦୁଃ ଖସାଗରେ ॥ ୨,୫.

ମୋ ମାଆ, ଭାଇ, ବାପା, ପୁଅ—କେହି ମୋ ସହିତ ଅଛନ୍ତି କି, କିମ୍ବା କେହି ନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପାପ କରି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରକୁ ପଡ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ କିଏ ମୋତେ ଉଠାଇବ?

ଵ୍ରଜତସ୍ତତ୍ର ମାର୍ଗେ ତୁ ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ଶୁଭା । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲା ॥ ୨,୫.

ସେ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୁଭ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଆଯାତି ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନାଵିକା ଧୀଵରାଦଯଃ । ତେ ଵଦନ୍ତି ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌର୍ଯଦି ଵୈତରଣୀ ତ୍ଵଯା । ନାଵମେନାଂ ସମାରୋହ ସୁକେନୋତ୍ତର ଵୈ ନଦୀମ୍ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ନାଉକିଆ ଓ ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ କହନ୍ତି, 'ତୁମେ ବୈତରଣୀ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ନାଉକୁ ଚଢ଼ି ସୁଖରେ ନଦୀକୁ ଅଟକିଯାଅ।'

ତତ୍ର ଯେନ ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌଃ ସ ସୁଖେନୈଵ ତାଂ ତରେତ୍ । ଅଦାଯୀ ତତ୍ର ଘୃଷ୍ଯେତ କରଗ୍ରାହନ୍ତୁ ନାଵିକୈଃ ॥ ୨,୫.

ଯିଏ ଗାଈ ଦାନ କରିଛି, ସେ ସହଜରେ ଏହି ନଦୀକୁ ଅଟକିଯିବ। ଯିଏ ଦାନ କରିନାହିଁ, ତାକୁ ନାଉକିଆମାନେ ହାତ ଧରି ଘସି ନେଇଯିବେ।

ଉଖୈଃ କାକୈର୍ବକୋଲୂକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣତୁଣ୍ଡୈର୍ଵିତୁଦ୍ଯତେ । ମନୁଜାନାଂ ହିତଂ ଦାନମନ୍ତେ ଵୈତରଣୀ ଖଗ ॥ ୨,୫.

ତାକୁ କାଉ, ବକ, ଉଲୁକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଠୁଣ୍ଡରେ ଚିରିଦେଇଥାନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଦାନ ବୈତରଣୀ ଅଟକିବାରେ ଉପକାରୀ।

ଦତ୍ତା ପାପଂ ଦହେତ୍ସର୍ଵଂ ମମ ଲୋକନ୍ତୁ ସା ନଯେତ୍ । ମପ୍ତମେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ପୁରଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ମୃତଃ ॥ ୨,୫.

ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦହିଦେଇଥାଏ ଏବଂ ମୋତେ ପରଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ। ମାସ ଶେଷ ହେଲେ, ମୃତ ଲୋକ ବହୁ ବିପଦର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ଵ୍ରଜେତ୍ତୁ ସୋଦକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡଂ ଵୈ ସପ୍ତମାସିକମ୍ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପରିଘାହତିପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ସପ୍ତମ ମାସର ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଏଭଳି କନ୍ଦିକି, ଲୋହା ର ଦଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।

ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ତପ୍ତଂ ନ ସ୍ନାତଂ ନ କୃତଂ ହିତମ୍ । ଯାଦୃଶଂ ଚରିତଂ କର୍ମ ମୂଢାତ୍ମନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ତାଦୃଶମ୍ ॥ ୨,୫.

ଦାନ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ହୋମ କରାଯାଇନାହିଁ, ତପସ୍ୟା ହୋଇନାହିଁ, ସ୍ନାନ କରାଯାଇନାହିଁ, କୌଣସି ଭଲ କାମ କରାଯାଇନାହିଁ। ମୂର୍ଖ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଛ, ସେହି ଫଳ ଭୋଗ କର।

ମାସ୍ଯଷ୍ଟମେ ଦୁଃ ଖଦେ ତୁ ପରେ ଭୁକ୍ତ୍ଵାଥ ସୋଦକମ୍ । ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଯାତ୍ସଯୌ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ତତଃ ॥ ୨,୫.

ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ, ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ଓ ପିଣ୍ଡ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ନାନା କ୍ରନ୍ଦନର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ପ୍ରଯାଣେ ଚ ପ୍ରଵଦତେ ମୁସଲାଘାତପୀଡିତଃ । କ୍ଵ ଜାଯାଚଟୁଲୈଶ୍ଚାଟୁପଟୁଭିର୍ଵଚନୈର୍ମମ ॥ ୨,୫.

ଯାତ୍ରାରେ, ମୁସଳ ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ କହେ: 'ମୋ ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ତାଙ୍କର ମିଠା ଓ ଚତୁର କଥା କେଉଁଠି?'

ଭୋଜନଂ ଭଲ୍ଲଭଲ୍ଲୀଭିର୍ମୁସଲୈଶ୍ଚ କ୍ଵ ମାରଣମ୍ । ନଵମେ ମାସି ଦତ୍ତଂ ଵୈ ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରେ ତତଃ ॥ ୨,୫.

'ଭୋଜନ କେଉଁଠି, ମୁସଳ ଓ ଦଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ କେଉଁଠି?' ନବମ ମାସରେ, ପିଣ୍ଡ ଦାନ ହେଉଛି, ତାପରେ ସେ ନାନା କ୍ରନ୍ଦନର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ପିଣ୍ଡମଶ୍ରାତି କରୁଣଂ ନାନାକ୍ରନ୍ଦାନ୍ କରୋତ୍ଯପି । ଦଶମେ ମାସି ଦତ୍ତଂ ଵୈ ସୁତପ୍ତଭଵନଂ ତତଃ ॥ ୨,୫.

ସେ ଦୟାରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ସ୍ବରେ କାନ୍ଦେ । ଦଶମ ମାସରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଉଷ୍ଣ ଘର ହୋଇଯାଏ ।

ସରନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ହଲାହତିହତଃ ପଥି । କ୍ଵ ସୂନୁପେଶଲକରୈଃ ପାଦସଂଵାହନଂ ମମ ॥ ୨,୫.

ମୃତ୍ୟୁର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇ ଏହି ପଥରେ ଯିବାବେଳେ ସେ କାନ୍ଦେ, ‘ମୋ ପୁଅର କୁଶଳ ହାତରେ ପାଦ ମାସାଜ କେଉଁଠି ଅଛି?’

କ୍ଵ ଦୂତଵଜ୍ରପ୍ରତିମକୈର୍ମତ୍ପଦକର୍ଷଣମ୍ । ଦଶମେ ମାସି ପିଣ୍ଡାଦି ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସର୍ପତି ॥ ୨,୫.

‘ମୃତ୍ୟୁଦୂତଙ୍କର ବଜ୍ର ସମାନ ହାତରେ ମୋ ପାଦ ଟାଣିବା କେଉଁଠି ଅଛି?’ ଦଶମ ମାସରେ ପିଣ୍ଡ ଭୋଗ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ ।

ମାସେ ଚୈକାଦଶେ ପୂର୍ଣେ ପୁରଂ ରୌଦ୍ରଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଗଚ୍ଛନ୍ନେଵ ଵିଲପତେ ଯଥା ପୃଷ୍ଠେ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏକାଦଶ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସେ ଭୟଙ୍କର ସହରକୁ ଯାଏ । ଯିବାବେଳେ, ପଛରୁ ଦମନ ହେଉଥିବା ଲୋକ ପରି ସେ କାନ୍ଦେ ।

କ୍ଵାହଂ ସତୂଲୀଶଯନେ ପରିଵର୍ତନ୍ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ । ଭଟହସ୍ତଭ୍ରଷ୍ଟଯଷ୍ଟିକୃଷ୍ଟପୃଷ୍ଠଃ କ୍ଵ ଵା ପୁନଃ ॥ ୨,୫.

‘ମୁଁ କେଉଁଠି, ନରମ ଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ପଟି ପଟି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲି? ଏବେ କେଉଁଠି, ରକ୍ଷକଙ୍କ ହାତରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଲାଠିରେ ମୋ ପିଠି ଟାଣାଯାଉଛି?’

କ୍ଷିତୌ ଦତ୍ତଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡାଦି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ତତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ । ପଯୋଵର୍ଷଣମିତ୍ଯେତନ୍ନାମକଂ ପୁରମଣ୍ଡଜ ॥ ୨,୫.

ପୃଥିବୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଭୋଗ କରି ସେ ଏଠାରୁ ‘ପୟୋବର୍ଷଣ’ ନାମକ ସହରକୁ ଯାଏ ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ କୁଠାରୈର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ତାଡିତଃ । କ୍ଵ ଭୃତ୍ଯକୋମଲକରୈର୍ଗନ୍ଧତୈଲାଵସେଚନମ୍ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ମୁଣ୍ଡରେ କୁଠାର ଆଘାତ ପାଇ ସେ କହେ, ‘ମୋ ଦାସଦାସୀଙ୍କ ନରମ ହାତରେ ସୁଗନ୍ଧି ତେଲ ଲଗାଇବା କେଉଁଠି ଅଛି?’

କ୍ଵ କୀନାଶାନୁଗୈଃ କ୍ରୋଧାତ୍କୁଠାରୈଃ ଶିରସି ଵ୍ଯଥା । ଊନାବ୍ଦିକଞ୍ଚ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସୁଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୨,୫.

‘ମୃତ୍ୟୁଦୂତଙ୍କ ଦାସମାନେ କ୍ରୋଧରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ କୁଠାର ଦେଇ ଯେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ସେ କେଉଁଠି?’ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହେଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏଠାରେ ଦୁଃଖରେ ସେ ଭୋଗ କରେ ।

ସଂପୂର୍ଣେ ତୁ ତତୋ ଵର୍ଷେ ଶୀତାଢ୍ଯଂ ନଗରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଗଚ୍ଛନ୍ନେଵଂ ଛୁରିକଯା ଚ୍ଛିନ୍ନଜିହ୍ଵସ୍ତୁ ରୋଦିତି ॥ ୨,୫.

ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସେ ଶୀତର ସହରକୁ ଯାଏ । ଯିବାବେଳେ ଛୁରିରେ ଜିଭ କଟାଯିବାରୁ ସେ କାନ୍ଦେ ।

ପ୍ରିଯାଲାପୈଃ କ୍ଵ ଚ ସସମଧୁରତ୍ଵସ୍ଯ ଵର୍ଣନମ୍ । ଉକ୍ତମାତ୍ରେଽସିପତ୍ରାଦିଜିହ୍ଵାଚ୍ଛେଦଃ କ୍ଵ ଚୈଵ ହି ॥ ୨,୫.

‘ପ୍ରିୟ ମିଠା କଥା ଓ ମଧୁର ସ୍ନେହର ବର୍ଣ୍ଣନା କେଉଁଠି? ଏଠାରେ ତ ତଳୱାର ଜଙ୍ଗଲରେ କେବଳ କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଜିଭ କଟାଯାଏ!’

ଵାର୍ଷିକଂ ପିଣ୍ଡଦାନାଦି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ପ୍ରସର୍ପତି । ବହୁଭୀତିକରଂ ତତ୍ତତ୍ପିଣ୍ଡଜଂ ଦେଵମାସ୍ଥିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଗ କରି, ଅନେକ ଭୟରେ ତରସି, ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଏ ।

ପ୍ରକାଶଯତି ପାପ୍ପାନମାତ୍ମାନଞ୍ଚ ଵିନିନ୍ଦତି । ଯୋଷିଦପ୍ଯେଵମେତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ଵୈ ପରିଦେଵତି ॥ ୨,୫.

ସେ ନିଜର ପାପୀ ମଦପାନକୁ ପ୍ରକାଶ କରି ନିଜକୁ ନିନ୍ଦା କରେ । ଏହି ପଥରେ ଜଣେ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କାନ୍ଦେ ।