ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମହତା ପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଲବ୍ଧଵାନହମ୍ । ତୃତୀଯେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରେ ଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୫.

ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ, ମୁଁ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇଥିଲି; ତୃତୀୟ ମାସ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଶୁଭ ଗନ୍ଧର୍ବନଗରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ତୃତୀଯମାସିକଂ ପିଣ୍ଡଂ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରଜତ୍ଯସୌ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ତଦଗ୍ରେଣାହତଃ ପଥି ॥ ୨,୫.

ସେଠି ତୃତୀୟ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ଯିବାବେଳେ, ପଥରେ ଆଗରୁ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଏଭଳି କହି କହି କନ୍ଦେ।

ମଯା ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ହୁତାଶନେ ତପୋ ନ ତପ୍ତଂ ହିମଶୈଲଗହ୍ଵରେ । ନ ସେଵିତଂ ଗାଙ୍ଗମହୋ ମହାଜଲଂ ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ କେବେ ଦାନ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିନଥିଲି, ହିମପର୍ବତର ଗୁହାରେ କେବେ ତପସ୍ୟା କରିନଥିଲି, ଗଙ୍ଗା କିମ୍ବା ବଡ଼ ନଦୀର ସେବା କରିନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତୁର୍ଯେ ଶୈଲାଗମଂ ମାସି ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ତତ୍ର ଵର୍ଷଣମ୍ । ତସ୍ଯୋପରି ଭଵେତ୍ପକ୍ଷିନ୍ପାଷାଣାନାଂ ନିରନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୫.

ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ, ସେ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉପରୁ ଚିରନ୍ତନ ଭାବରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଥର ବର୍ଷା ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଥମାସିକଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ପ୍ରସର୍ପତି । ସ ପତନ୍ନେଵ ଵିଲପନ୍ପାଷାଣାଦ୍ଯତିପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠି ଚତୁର୍ଥ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ପଥରରେ ବହୁତ ପୀଡିତ ହୋଇ, ପଡ଼ିପଡ଼ି କନ୍ଦେ।

ନ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗୋ ନ ଚ ଯୋଗମାର୍ଗୋ ନ କର୍ମମାର୍ଗୋ ନ ଚ ଭକ୍ତିମାର୍ଗଃ । ନ ସାଧୁସଙ୍ଗାତ୍କିମପି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ମାର୍ଗ, ଯୋଗର ମାର୍ଗ, କର୍ମର ମାର୍ଗ, କିମ୍ବା ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିନଥିଲି; ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରୁ କିଛି ଶୁଣିନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତତଃ କ୍ରୂରପୁର ମାସି ପଞ୍ଚମେ ଯାତି କାଶ୍ଯପ । ଭୁଵି ଦତ୍ତଂ ପିଣ୍ଡଜଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ରୂରପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ତାପରେ, ପଞ୍ଚମ ମାସରେ, କାଶ୍ୟପ, ସେ କ୍ରୂରପୁରକୁ ଯାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ କ୍ରୂରପୁରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପଟ୍ଟିଶୈଃ ପାତିତଃ ପଥି । ହା ମାତର୍ହାପିତର୍ଭ୍ରାତଃ ସୁତା ହା ହା ମମ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୨,୫.

ଯିବାବେଳେ, ପଥରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ କନ୍ଦେ: 'ହା ମା, ହା ବାପା, ଭାଇ, ପୁଅ, ହା ହା ମୋ ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀମାନେ!'

ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ନୋପଦିଷ୍ଟୋଽହମଵସ୍ଥାଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଈଦୃଶୀମ୍ । ଏଵଂ ଲାଲପ୍ଯମାନଂ ତେ ଯମଦୂତା ଵଦନ୍ତିହି ॥ ୨,୫.

ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ କେବେ ଶିଖାଇନଥିଲ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି; ଏଭଳି କନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ କହନ୍ତି।

କ୍ଵ ମାତା କ୍ଵ ପିତା ମୂଢ କ୍ଵ ଜାଯା କ୍ଵ ସୁତଃ ସୁହୃତ୍ । ସ୍ଵକର୍ମୋପାର୍ଜିତେ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵଂ ମୂର୍ଖ ଯାତାଶ୍ଚିରଂ ପଥି ॥ ୨,୫.

ମୂର୍ଖ, ତୁମର ମାଆ କେଉଁଠି, ବାପା କେଉଁଠି, ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ କେଉଁଠି? ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଛ, ସେହିଠାରୁ ଯେତେ ଫଳ ମିଳିଛି, ତାହା ଖାଅ। ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଲା ନିଜ ନିଜ ରାସ୍ତାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଜାନାସି ଶମ୍ବଲମଲଂ ବଲମଧ୍ଵଗାନାଂ ନୋଽଶମ୍ବଲଃ ପ୍ରଯତତେ ପରଲୋକଗତ୍ଯୈ । ଗନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ତି ତଵ ନିଶ୍ଚିତମେଵ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଯେନ ନ ଭଵେତ୍କ୍ରଯଵିକ୍ରଯୋଽପି ॥ ୨,୫.

ତୁମେ ଜାଣୁଛ, ଯାତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଲଠି ଅତି ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଲଠି ନେଇନାହାଁତି, ସେ ପରଲୋକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେଇ ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡିବ, ଯେଉଁଠାରେ କେବେ କିଣାବିକ୍ରି ନାହିଁ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକେ କ୍ରୌଞ୍ଚେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡନ୍ତୁ ସୋଦକମ୍ । ଘଟୀମାତ୍ରନ୍ତୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ଵିଚିତ୍ରନଗରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଛଅ ମାସ ପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, କେବଳ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଯେତେକି ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରକୁ ପହଁଚେ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ଶୂଲାଗ୍ରେଣ ଵିଦାରିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୂଳର ଟିପରେ ବେଦନାଭୋଗ କରି, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

କୁତ୍ର ଯାମି ନ ହି ଗାମି ଜୀଵିତଂ ହା ମୃତସ୍ଯ ମରଣଂ ପୁନର୍ନ ଵୈ । ଇତ୍ଥମେଵ ଵିଲପନ୍ ପ୍ରଯାତ୍ଯସୌ ଯାତନାର୍ହଧୃତଵିଗ୍ରହଃ ପତି ॥ ୨,୫.

ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି? ମୁଁ ଯିବିପାରିବିନାହିଁ। ଜୀବନ ଯାଇଗଲା—ହାଁ! ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ଏଭଳି କନ୍ଦିକି, ଯେଉଁ ଦେହ ଦୁଃଖଭୋଗ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେହି ଦେହ ଧାରଣ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।

ଵିଚିତ୍ରନଗରେ ତତ୍ର ଵିଚିତ୍ରୋ ନାମ ପାରିଥିଵଃ । ତତ୍ର ଷଣ୍ମାସପିଣ୍ଡେନ ତୃପ୍ତଃ ସନ୍ ଵ୍ରଜତେ ପୁରଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ 'ବିଚିତ୍ର'। ସେଠାରେ ଛଅ ମାସର ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପ୍ରାସାଗ୍ରେଣ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡର ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

ମାତା ଭ୍ରାତା ପିତା ପୁତ୍ରଃ କୋଽପି ମେ ଵର୍ତତେ ନ ଵା । ଯୋ ମାମୁଦ୍ଧରତେ ପାପଂ ପତନ୍ତଂ ଦୁଃ ଖସାଗରେ ॥ ୨,୫.

ମୋ ମାଆ, ଭାଇ, ବାପା, ପୁଅ—କେହି ମୋ ସହିତ ଅଛନ୍ତି କି, କିମ୍ବା କେହି ନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପାପ କରି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରକୁ ପଡ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ କିଏ ମୋତେ ଉଠାଇବ?

ଵ୍ରଜତସ୍ତତ୍ର ମାର୍ଗେ ତୁ ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ଶୁଭା । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲା ॥ ୨,୫.

ସେ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୁଭ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଆଯାତି ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନାଵିକା ଧୀଵରାଦଯଃ । ତେ ଵଦନ୍ତି ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌର୍ଯଦି ଵୈତରଣୀ ତ୍ଵଯା । ନାଵମେନାଂ ସମାରୋହ ସୁକେନୋତ୍ତର ଵୈ ନଦୀମ୍ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ନାଉକିଆ ଓ ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ କହନ୍ତି, 'ତୁମେ ବୈତରଣୀ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ନାଉକୁ ଚଢ଼ି ସୁଖରେ ନଦୀକୁ ଅଟକିଯାଅ।'

ତତ୍ର ଯେନ ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌଃ ସ ସୁଖେନୈଵ ତାଂ ତରେତ୍ । ଅଦାଯୀ ତତ୍ର ଘୃଷ୍ଯେତ କରଗ୍ରାହନ୍ତୁ ନାଵିକୈଃ ॥ ୨,୫.

ଯିଏ ଗାଈ ଦାନ କରିଛି, ସେ ସହଜରେ ଏହି ନଦୀକୁ ଅଟକିଯିବ। ଯିଏ ଦାନ କରିନାହିଁ, ତାକୁ ନାଉକିଆମାନେ ହାତ ଧରି ଘସି ନେଇଯିବେ।

ଉଖୈଃ କାକୈର୍ବକୋଲୂକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣତୁଣ୍ଡୈର୍ଵିତୁଦ୍ଯତେ । ମନୁଜାନାଂ ହିତଂ ଦାନମନ୍ତେ ଵୈତରଣୀ ଖଗ ॥ ୨,୫.

ତାକୁ କାଉ, ବକ, ଉଲୁକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଠୁଣ୍ଡରେ ଚିରିଦେଇଥାନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଦାନ ବୈତରଣୀ ଅଟକିବାରେ ଉପକାରୀ।

ଦତ୍ତା ପାପଂ ଦହେତ୍ସର୍ଵଂ ମମ ଲୋକନ୍ତୁ ସା ନଯେତ୍ । ମପ୍ତମେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ପୁରଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ମୃତଃ ॥ ୨,୫.

ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦହିଦେଇଥାଏ ଏବଂ ମୋତେ ପରଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ। ମାସ ଶେଷ ହେଲେ, ମୃତ ଲୋକ ବହୁ ବିପଦର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ଵ୍ରଜେତ୍ତୁ ସୋଦକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡଂ ଵୈ ସପ୍ତମାସିକମ୍ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପରିଘାହତିପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ସପ୍ତମ ମାସର ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଏଭଳି କନ୍ଦିକି, ଲୋହା ର ଦଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।

ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ତପ୍ତଂ ନ ସ୍ନାତଂ ନ କୃତଂ ହିତମ୍ । ଯାଦୃଶଂ ଚରିତଂ କର୍ମ ମୂଢାତ୍ମନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ତାଦୃଶମ୍ ॥ ୨,୫.

ଦାନ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ହୋମ କରାଯାଇନାହିଁ, ତପସ୍ୟା ହୋଇନାହିଁ, ସ୍ନାନ କରାଯାଇନାହିଁ, କୌଣସି ଭଲ କାମ କରାଯାଇନାହିଁ। ମୂର୍ଖ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଛ, ସେହି ଫଳ ଭୋଗ କର।

ମାସ୍ଯଷ୍ଟମେ ଦୁଃ ଖଦେ ତୁ ପରେ ଭୁକ୍ତ୍ଵାଥ ସୋଦକମ୍ । ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଯାତ୍ସଯୌ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ତତଃ ॥ ୨,୫.

ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ, ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ଓ ପିଣ୍ଡ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ନାନା କ୍ରନ୍ଦନର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ପ୍ରଯାଣେ ଚ ପ୍ରଵଦତେ ମୁସଲାଘାତପୀଡିତଃ । କ୍ଵ ଜାଯାଚଟୁଲୈଶ୍ଚାଟୁପଟୁଭିର୍ଵଚନୈର୍ମମ ॥ ୨,୫.

ଯାତ୍ରାରେ, ମୁସଳ ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ କହେ: 'ମୋ ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ତାଙ୍କର ମିଠା ଓ ଚତୁର କଥା କେଉଁଠି?'

ଭୋଜନଂ ଭଲ୍ଲଭଲ୍ଲୀଭିର୍ମୁସଲୈଶ୍ଚ କ୍ଵ ମାରଣମ୍ । ନଵମେ ମାସି ଦତ୍ତଂ ଵୈ ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରେ ତତଃ ॥ ୨,୫.

'ଭୋଜନ କେଉଁଠି, ମୁସଳ ଓ ଦଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ କେଉଁଠି?' ନବମ ମାସରେ, ପିଣ୍ଡ ଦାନ ହେଉଛି, ତାପରେ ସେ ନାନା କ୍ରନ୍ଦନର ସହରକୁ ପହଁଚେ।

ପିଣ୍ଡମଶ୍ରାତି କରୁଣଂ ନାନାକ୍ରନ୍ଦାନ୍ କରୋତ୍ଯପି । ଦଶମେ ମାସି ଦତ୍ତଂ ଵୈ ସୁତପ୍ତଭଵନଂ ତତଃ ॥ ୨,୫.

ସେ ଦୟାରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ସ୍ବରେ କାନ୍ଦେ । ଦଶମ ମାସରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଉଷ୍ଣ ଘର ହୋଇଯାଏ ।

ସରନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ହଲାହତିହତଃ ପଥି । କ୍ଵ ସୂନୁପେଶଲକରୈଃ ପାଦସଂଵାହନଂ ମମ ॥ ୨,୫.

ମୃତ୍ୟୁର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇ ଏହି ପଥରେ ଯିବାବେଳେ ସେ କାନ୍ଦେ, ‘ମୋ ପୁଅର କୁଶଳ ହାତରେ ପାଦ ମାସାଜ କେଉଁଠି ଅଛି?’