ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ଯାମ୍ଯ ପୁରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ପୁତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଚ ବ୍ରୁଵନ୍ । ହାହେତି କ୍ରନ୍ଦତେ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ, ଯମଙ୍କ ନଗରକୁ ଯିବାବେଳେ, 'ପୁଅ, ପୁଅ' ବୋଲି କାନ୍ଦେ, 'ହା ହେ' ବୋଲି ସଦା ଦୁଃଖ କରେ, ନିଜ କରା ପାପ ସ୍ମରଣ କରେ।

ଅଷ୍ଟାଦଶୋଦିନେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ପୁର ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦସୌ । ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ଯତ୍ର ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ॥ ୨,୫.

ଅଠାରୋ ଦିନରେ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ସେ ଏହି ସହରକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ବହୁଛି ଏବଂ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

ଵିଶ୍ରାମେଚ୍ଛାଂ କରୋତ୍ଯତ୍ର କାରଯନ୍ତି ନ ତେ ଭଟାଃ । କ୍ଷିତୌ ଦତ୍ତଂ ସୁତୈସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ନେହାଦ୍ଵା କୃପଯା ତଥା ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ଯଦି ସେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚାହେ, ଦୂତମାନେ ତାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଯାହା ଦୟା କିମ୍ବା ସ୍ନେହରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଠି ସେହି ଦିଆଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ମିଳେ।

ମାସିକଂ ପିଣ୍ଡମଶ୍ନାତି ତତଃ ସୌରିପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ପ୍ରଲପତେ ମୁଦ୍ଗରାହତିପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠି ସେ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରେ, ତାପରେ ସୂରିପୁରକୁ ଯାଏ; ଯିବାବେଳେ, ଗଦାର ଆଘାତରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଏଭଳି କହି କହି କନ୍ଦେ।

ଜଲାଶଯୋ ନୈଵ କୃତୋ ମଯା ତଦା ମନୁଷ୍ଯତୃପ୍ତ୍ଯୈ ପଶୁପକ୍ଷିତୃପ୍ତଯ । ଗୋତୃପ୍ତିହେତୋର୍ନ ଚ ଗୋଚରଃ କୃତଃ ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ ମଣିଷମାନଙ୍କର ପିପାସା ନିମିତ୍ତେ କିଛି ଜଳାଶୟ ତିଆରି କରିନଥିଲି, ଗାଈ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି କରିନଥିଲି, ଗୋମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚରାଗାହ ବନାଇନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତତ୍ର ନାମ୍ନା ତୁ ରାଜାସୌ ଜଙ୍ଗମଃ କାମରୂପଧୃକ୍ । ଭଯାତ୍ତଦ୍ଦର୍ଶନାଜ୍ଜାତାଦ୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପିଣ୍ଡଂ ସ ଶଙ୍କିତଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠି ଏକ ରାଜା ନାମରେ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ନେଇ ଚାଲିବାରେ ସକ୍ଷମ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ, ଯାତ୍ରୀ ସନ୍ଦେହରେ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରେ।

ତ୍ରିପକ୍ଷେ ଜଲସଂଯୁକ୍ତଂ କ୍ଷିତୌ ଦତ୍ତଂ ତତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ପ୍ରଲପତେ ଖଡ୍ଗାଘାତପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ତିନି ପକ୍ଷ ପରେ, ପୃଥିବୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ପାଇ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ଯିବାବେଳେ, ତାଲୱାରର ଆଘାତରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଏଭଳି କହି କହି କନ୍ଦେ।

ନ ନିତ୍ଯଦାନଂ ନ ଗଵାହ୍ନିକଂ କୃତଂ ପୁସ୍ତଂ ଚ ଦତ୍ତଂ ନ ହି ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଯୋଃ । ପୁରାଣଦୃଷ୍ଟୋ ନ ହି ସେଵିତୋଽଧ୍ଵା ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ ଦିନକୁ ଦାନ ଦେଇନଥିଲି, ଗାଈଙ୍କ ପାଇଁ ସେବା କରିନଥିଲି, ପବିତ୍ର ପୁସ୍ତକ ଦାନ କିମ୍ବା ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ିନଥିଲି, ପୁରାଣରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ମାର୍ଗକୁ ସେବନ କରିନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନଗେନ୍ଦ୍ରନଗରଂ ଗତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ନଂ ତଥାଵିଧମ୍ । ମାସି ଦ୍ଵିତୀଯେ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ବାନ୍ଧଵୈସ୍ତୁ ତତୋ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ନଗେନ୍ଦ୍ରନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠି ଏମିତି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସରେ ତାଙ୍କର ବାନ୍ଧବମାନେ ଯାହା ଦେଇଥିଲେ, ତାହାରେ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ପ୍ରଲପତେ କୃପାଣତ୍ସରୁତାଡିତଃ । ପରାଧାନମଭୂତ୍ସର୍ଵଂମମ ମୂର୍ଖଶିରୋମଣେଃ ॥ ୨,୫.

ଯିବାବେଳେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ କହି କହି କନ୍ଦେ: 'ମୋ ପାଇଁ ସବୁ କିଛି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଗଲା, ମୁଁ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିରୋମଣି।'

ମହତା ପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଲବ୍ଧଵାନହମ୍ । ତୃତୀଯେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରେ ଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୫.

ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ, ମୁଁ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇଥିଲି; ତୃତୀୟ ମାସ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଶୁଭ ଗନ୍ଧର୍ବନଗରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ତୃତୀଯମାସିକଂ ପିଣ୍ଡଂ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରଜତ୍ଯସୌ । ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ତଦଗ୍ରେଣାହତଃ ପଥି ॥ ୨,୫.

ସେଠି ତୃତୀୟ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ଯିବାବେଳେ, ପଥରେ ଆଗରୁ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଏଭଳି କହି କହି କନ୍ଦେ।

ମଯା ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ହୁତାଶନେ ତପୋ ନ ତପ୍ତଂ ହିମଶୈଲଗହ୍ଵରେ । ନ ସେଵିତଂ ଗାଙ୍ଗମହୋ ମହାଜଲଂ ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ କେବେ ଦାନ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିନଥିଲି, ହିମପର୍ବତର ଗୁହାରେ କେବେ ତପସ୍ୟା କରିନଥିଲି, ଗଙ୍ଗା କିମ୍ବା ବଡ଼ ନଦୀର ସେବା କରିନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତୁର୍ଯେ ଶୈଲାଗମଂ ମାସି ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ତତ୍ର ଵର୍ଷଣମ୍ । ତସ୍ଯୋପରି ଭଵେତ୍ପକ୍ଷିନ୍ପାଷାଣାନାଂ ନିରନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୫.

ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ, ସେ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉପରୁ ଚିରନ୍ତନ ଭାବରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଥର ବର୍ଷା ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଥମାସିକଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ପ୍ରସର୍ପତି । ସ ପତନ୍ନେଵ ଵିଲପନ୍ପାଷାଣାଦ୍ଯତିପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠି ଚତୁର୍ଥ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ପଥରରେ ବହୁତ ପୀଡିତ ହୋଇ, ପଡ଼ିପଡ଼ି କନ୍ଦେ।

ନ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗୋ ନ ଚ ଯୋଗମାର୍ଗୋ ନ କର୍ମମାର୍ଗୋ ନ ଚ ଭକ୍ତିମାର୍ଗଃ । ନ ସାଧୁସଙ୍ଗାତ୍କିମପି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା ଶରୀର ହେ ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ମାର୍ଗ, ଯୋଗର ମାର୍ଗ, କର୍ମର ମାର୍ଗ, କିମ୍ବା ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିନଥିଲି; ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରୁ କିଛି ଶୁଣିନଥିଲି। ଏ ଶରୀର, ତୁମେ ଯେପରି କରିଛ, ସେପରି ଏହି ଦୁଃଖ ଅଟକିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତତଃ କ୍ରୂରପୁର ମାସି ପଞ୍ଚମେ ଯାତି କାଶ୍ଯପ । ଭୁଵି ଦତ୍ତଂ ପିଣ୍ଡଜଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ରୂରପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ତାପରେ, ପଞ୍ଚମ ମାସରେ, କାଶ୍ୟପ, ସେ କ୍ରୂରପୁରକୁ ଯାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, ସେ କ୍ରୂରପୁରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପଟ୍ଟିଶୈଃ ପାତିତଃ ପଥି । ହା ମାତର୍ହାପିତର୍ଭ୍ରାତଃ ସୁତା ହା ହା ମମ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୨,୫.

ଯିବାବେଳେ, ପଥରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ କନ୍ଦେ: 'ହା ମା, ହା ବାପା, ଭାଇ, ପୁଅ, ହା ହା ମୋ ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀମାନେ!'

ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ନୋପଦିଷ୍ଟୋଽହମଵସ୍ଥାଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଈଦୃଶୀମ୍ । ଏଵଂ ଲାଲପ୍ଯମାନଂ ତେ ଯମଦୂତା ଵଦନ୍ତିହି ॥ ୨,୫.

ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ କେବେ ଶିଖାଇନଥିଲ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି; ଏଭଳି କନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ କହନ୍ତି।

କ୍ଵ ମାତା କ୍ଵ ପିତା ମୂଢ କ୍ଵ ଜାଯା କ୍ଵ ସୁତଃ ସୁହୃତ୍ । ସ୍ଵକର୍ମୋପାର୍ଜିତେ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵଂ ମୂର୍ଖ ଯାତାଶ୍ଚିରଂ ପଥି ॥ ୨,୫.

ମୂର୍ଖ, ତୁମର ମାଆ କେଉଁଠି, ବାପା କେଉଁଠି, ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ କେଉଁଠି? ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଛ, ସେହିଠାରୁ ଯେତେ ଫଳ ମିଳିଛି, ତାହା ଖାଅ। ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଲା ନିଜ ନିଜ ରାସ୍ତାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଜାନାସି ଶମ୍ବଲମଲଂ ବଲମଧ୍ଵଗାନାଂ ନୋଽଶମ୍ବଲଃ ପ୍ରଯତତେ ପରଲୋକଗତ୍ଯୈ । ଗନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ତି ତଵ ନିଶ୍ଚିତମେଵ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଯେନ ନ ଭଵେତ୍କ୍ରଯଵିକ୍ରଯୋଽପି ॥ ୨,୫.

ତୁମେ ଜାଣୁଛ, ଯାତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଲଠି ଅତି ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଲଠି ନେଇନାହାଁତି, ସେ ପରଲୋକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେଇ ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡିବ, ଯେଉଁଠାରେ କେବେ କିଣାବିକ୍ରି ନାହିଁ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକେ କ୍ରୌଞ୍ଚେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡନ୍ତୁ ସୋଦକମ୍ । ଘଟୀମାତ୍ରନ୍ତୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ଵିଚିତ୍ରନଗରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଛଅ ମାସ ପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରି, କେବଳ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଯେତେକି ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରକୁ ପହଁଚେ।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ଶୂଲାଗ୍ରେଣ ଵିଦାରିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୂଳର ଟିପରେ ବେଦନାଭୋଗ କରି, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

କୁତ୍ର ଯାମି ନ ହି ଗାମି ଜୀଵିତଂ ହା ମୃତସ୍ଯ ମରଣଂ ପୁନର୍ନ ଵୈ । ଇତ୍ଥମେଵ ଵିଲପନ୍ ପ୍ରଯାତ୍ଯସୌ ଯାତନାର୍ହଧୃତଵିଗ୍ରହଃ ପତି ॥ ୨,୫.

ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି? ମୁଁ ଯିବିପାରିବିନାହିଁ। ଜୀବନ ଯାଇଗଲା—ହାଁ! ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ଏଭଳି କନ୍ଦିକି, ଯେଉଁ ଦେହ ଦୁଃଖଭୋଗ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେହି ଦେହ ଧାରଣ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।

ଵିଚିତ୍ରନଗରେ ତତ୍ର ଵିଚିତ୍ରୋ ନାମ ପାରିଥିଵଃ । ତତ୍ର ଷଣ୍ମାସପିଣ୍ଡେନ ତୃପ୍ତଃ ସନ୍ ଵ୍ରଜତେ ପୁରଃ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ 'ବିଚିତ୍ର'। ସେଠାରେ ଛଅ ମାସର ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

ଵ୍ରଜନ୍ନେଵଂ ଵିଲପତେ ପ୍ରାସାଗ୍ରେଣ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡର ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦେ।

ମାତା ଭ୍ରାତା ପିତା ପୁତ୍ରଃ କୋଽପି ମେ ଵର୍ତତେ ନ ଵା । ଯୋ ମାମୁଦ୍ଧରତେ ପାପଂ ପତନ୍ତଂ ଦୁଃ ଖସାଗରେ ॥ ୨,୫.

ମୋ ମାଆ, ଭାଇ, ବାପା, ପୁଅ—କେହି ମୋ ସହିତ ଅଛନ୍ତି କି, କିମ୍ବା କେହି ନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପାପ କରି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରକୁ ପଡ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ କିଏ ମୋତେ ଉଠାଇବ?

ଵ୍ରଜତସ୍ତତ୍ର ମାର୍ଗେ ତୁ ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ଶୁଭା । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲା ॥ ୨,୫.

ସେ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶୁଭ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଆଯାତି ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନାଵିକା ଧୀଵରାଦଯଃ । ତେ ଵଦନ୍ତି ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌର୍ଯଦି ଵୈତରଣୀ ତ୍ଵଯା । ନାଵମେନାଂ ସମାରୋହ ସୁକେନୋତ୍ତର ଵୈ ନଦୀମ୍ ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ନାଉକିଆ ଓ ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ କହନ୍ତି, 'ତୁମେ ବୈତରଣୀ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ନାଉକୁ ଚଢ଼ି ସୁଖରେ ନଦୀକୁ ଅଟକିଯାଅ।'