ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଵିଧାନେନ କାର୍ଯଂ ତଦପି କାଶ୍ଯପ । ତିଲଗନ୍ଧୋଦକୈର୍ଯୁକ୍ତଂ କୁର୍ଯାତ୍ପାତ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ॥ ୨,୫.

ଏହି କ୍ରିୟା ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ୍; ତିଳ, ଗନ୍ଧ ଓ ପାଣି ଭରା ଚାରିଟି ପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।

ପାତ୍ରଂ ପ୍ରେତସ୍ଯ ତତ୍ରୈକଂ ପିତ୍ର୍ଯଂ ପାତ୍ରତ୍ରଯଂ ତଥା । ସେଚଯେତ୍ପିତୃପାତ୍ରେଷୁ ପ୍ରେତପାତ୍ରଂ ଖଗ ତ୍ରିଷୁ ॥ ୨,୫.

ଏହି ପାତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରେତ ପାଇଁ, ତିନିଟି ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ; ପ୍ରେତ ପାତ୍ରର ଜଳ ତିନି ପିତୃ ପାତ୍ରରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ୍।

ଚତୁରୋ ନିର୍ଵପେତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ପୂର୍ଵନ୍ତେଷୁ ସମାପଯେତ୍ । ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵୈ ପ୍ରେତଃ ପିତୃସାମାନ୍ଯମଶ୍ନୁତେ ॥ ୨,୫.

ଚାରିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ସମୟରୁ ପ୍ରେତ ପିତୃମାନଙ୍କ ସମାନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ତତଃ ପିତୃତ୍ଵମାପନ୍ନେ ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରେତେ ଖଗେଶ୍ଵର । ଶ୍ରାଦ୍ଧଧର୍ମୈରଶେଷୈସ୍ତୁ ତତ୍ପୂର୍ଵାନର୍ଚଯେତ୍ପିତୄନ୍ ॥ ୨,୫.

ଏପରେ ପ୍ରେତ ପିତୃତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଏକଚିତ୍ଯାରୋହଣେ ଚ ଏକାହ୍ନି ମରଣେ ତଥା । ସାପିଣ୍ଡ୍ଯନ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯା ନାସ୍ତି ମୃତେ ଭର୍ତୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଏକ ଚିତାରେ ଦାହ କିମ୍ବା ଏକ ଦିନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାପିଣ୍ଡୀକରଣ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ପତି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେଥିରେ ସାପିଣ୍ଡୀକରଣ କରାଯିବ।

ପାକୈକ୍ଯମଥ କାଲୈକ୍ଯଂ କର୍ତ୍ରୈକ୍ଯଞ୍ଚ ଭଵେତ୍ଖଗ । ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦୌ ସହ ଦାହେ ଚ ପତିପତ୍ନ୍ଯୋର୍ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୫.

ପକାଇବା, ସମୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ଏକାଠି ହେବା ଦରକାର, ଖଗ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କ ଏକାଠି ଦାହ ସମୟରେ ଏହି ଏକତା ଅବଶ୍ୟକ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଭର୍ତୁର୍ମୃତତିଥେରନ୍ଯତିଥୌ ଚିତିମଥାରୁହେତ୍ । ତାଂମୃତାହନି ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡେନ ଯୋଜଯେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଯଦି ପତି ଅତିଥି ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସହ ଚିତାକୁ ଆରୋହଣ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ଦିନ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ସଂଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଞ୍ଚ ଯୁଗପତ୍ତୁ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଏହି କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକାଠି ଏବଂ ସମୟରେ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ଯସ୍ଯ ସଂଵତ୍ସରାଦର୍ଵାକ୍ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଭଵେତ୍ । ମାସିକଞ୍ଚୋଦକୁମ୍ଭଞ୍ଚ ଦେଯଂ ତସ୍ଯାପି ଵତ୍ସରମ୍ ॥ ୨,୫.

ଯଦି ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ବର୍ଷ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାସିକ କ୍ରିୟା ଏବଂ ଜଳକୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ।

ନଵଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସପିଣ୍ଡତ୍ଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ଯପି ଚ ଷୋଡଶ । ଏକେନୈଵ ତୁ କାର୍ଯାଣି ସଂଵିଭକ୍ତଧନେଷ୍ଵପି ॥ ୨,୫.

ନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଏବଂ ଷୋଡଶ ଶ୍ରାଦ୍ଧ—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ, ଯଦିଓ ଧନ ବଂଟାଯାଇଥାଏ।

ପିତାମହୀଭିଃ ସାପିଣ୍ଡ୍ଯଂ ତଥା ମାତାମହୈଃ ସହ । ଉକ୍ତଂ ଭର୍ତ୍ରାପି ସାପିଣ୍ଡ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵେଷଯଭେଦତଃ ॥ ୨,୫.

ପିତାମହୀମାନେ ସହିତ ଯେପରି ସପିଣ୍ଡ୍ୟ ଅଛି, ସେପରି ମାତାମହମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଏହିପରି, ପତି-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପୋଷାକ ଭିନ୍ନତା ଅନୁଯାୟୀ ସପିଣ୍ଡ୍ୟ ଥାଏ।

ନଵଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ତେ କାଲଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ କାଶ୍ଯପ । ମରଣାହ୍ନି ମୃତିସ୍ଥାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପକ୍ଷିନ୍ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସମୟ କହିବି, କାଶ୍ୟପ; ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗ।

ଦ୍ଵିତୀଯଞ୍ଚ ତତୋ ମାର୍ଗେ ଵିଶ୍ରାମୋ ଯତ୍ର କାରିତଃ । ତତଃ ସଞ୍ଚଯନସ୍ଥାନେ ତୃତୀଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୫.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ମାର୍ଗରେ ବିଶ୍ରାମ ନିଆଯାଇଥିଲା, ତାହାଠାରେ; ତାପରେ ଅସ୍ଥି ସଞ୍ଚୟ ସ୍ଥାନରେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ।

ପଞ୍ଚମେ ସପ୍ତମେ ତଦ୍ଵଦଷ୍ଟମେ ନଵମେ ତଥା । ଦଶମୈକାଦଶେ ଚୈଵ ନଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଵୈ ଖଗ ॥ ୨,୫.

ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ, ଅଷ୍ଟମ, ନବମ, ଦଶମ ଏବଂ ଏକାଦଶ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ନବଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗ।

ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ନଵ ଚୈତାନି ତୃତୀଯା ଷୋଡଶୀ ସ୍ମୃତା । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଵିଧାନେନ କାର୍ଯାଣି ମନୁଜୈସ୍ତଥା ॥ ୨,୫.

ଏହି ନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ତୃତୀୟ ଟିକୁ ଷୋଡଶୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ପୁରୁଷମାନେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ତୃତୀଯେ ଵା ପଞ୍ଚମେ ସପ୍ତମେ ତଥା । ନଵମୈକାଦଶେ ଚୈଵ ନଵଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୨,୫.

ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ, ନବମ ଏବଂ ଏକାଦଶ ଦିନରେ ନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଉଚ୍ଯନ୍ତେ ଷଡିମାନୀହ ନଵ ସ୍ଯୁରପି ଯାଗେତଃ । ଉକ୍ତାନି ତେ ମଯା ତାନି ଋଷୀଣାଂ ମତଭେଦତଃ ॥ ୨,୫.

ଏଠାରେ କେବଳ ଛଅଟି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ନବଟି ମଧ୍ୟ କରିଯାଏ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଋଷିମାନେ ଭିନ୍ନ ମତ ଅନୁଯାୟୀ କହିଥିବାପରି କହିଲି।

ରୂଢିପକ୍ଷୋ ମମାଭୀଷ୍ଟୋ ଯୋଗଃ କୈଶ୍ଚିଦିହେଷ୍ଯତେ । ଆଦ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଦାତଵ୍ଯସ୍ତଥୈଵୈକଂ ପଵିତ୍ରକମ୍ ॥ ୨,୫.

ପ୍ରଚଳିତ ପଦ୍ଧତିକୁ ମୁଁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରେ, ଯଦିଓ କିଛି ଲୋକ ଯୋଗ ପଦ୍ଧତି ଚାହାନ୍ତି; ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଏକଟି ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ପ୍ରେତାଯ ପିଣ୍ଡୋ ଦାତଵ୍ଯୋ ଭୁକ୍ତଵତ୍ସୁ ଦ୍ଵିଜାତିଷୁ । ପ୍ରଶ୍ରସ୍ତତ୍ରାଭିରଣ୍ଯେତି ଯଜମାନଦ୍ଵିଜନ୍ମନା ॥ ୨,୫.

ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୋଜନ କରିସାରିବା ପରେ ପ୍ରେତକୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିବେ, 'ଠିକ୍ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି'।

ଅକ୍ଷଯ୍ଯମମୁକସ୍ଯେତି ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଵିରତୌ ତଥା । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମେ ନିବୋଧ ଚେତ୍ଥମାଵତ୍ସରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୨,୫.

'ଏହା ପ୍ରେତ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରତ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କହିବା ଉଚିତ; ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବାକୁ ମନେ ରଖ।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଵିଧାନେନ ଚରେଦ୍ଵା ପାର୍ଵଣାଦୃତେ ॥ ୨,୫.

ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ପରେ, ଷୋଡଶ ଶ୍ରାଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକୁ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ପାର୍ବଣ କ୍ରିୟା ଛାଡ଼ି।

ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ଯୋ ଯଥା କୁର୍ଯାତ୍ତଥା କୁର୍ଯାତ୍ସ ତାନ୍ଯପି । ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାଦଶେଽହ୍ନି ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦିନଦ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨,୫.

ଯେଉଁପରି ନିୟମିତ ଭାବେ ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ କରାଯାଏ, ସେପରି ଏହି କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଦଶ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତ ଦୁଇ ଦିନ ଭୋଗ କରେ।

ଯୋଷିତଃ ପୁରୁଷସ୍ଯାପି ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରେତେତି ନିର୍ଵପେତ୍ । ସାପିଣ୍ଡ୍ଯେ ତୁ କୃତେ ତସ୍ଯ ପ୍ରେତଶବ୍ଦୋ ନିଵର୍ତତେ ॥ ୨,୫.

ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ପୁରୁଷଙ୍କ ପରି, ପ୍ରେତକୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସପିଣ୍ଡ୍ୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ 'ପ୍ରେତ' ବୋଲି ଆହୁରି କୁହାଯିବ ନାହିଁ।

ଦୀପଦାନଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯମାଵର୍ଷନ୍ତୁ ଗୃହାଦ୍ବହିଃ । ଅନ୍ନଂ ଦୀପୋ ଜଲଂ ଵସ୍ତ୍ରମନ୍ଯଦ୍ଵାଦୀଯତେ ଚ ଯତ୍ ॥ ୨,୫.

ବର୍ଷାକାଳରେ ଘରର ବାହାରେ ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ। ଖାଦ୍ୟ, ଦୀପ, ପାଣି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠିକିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ଦେବା ଉପକୃତ।

ତୃପ୍ତିଦଂ ପ୍ରେତଶବ୍ଦେନ ସପିଣ୍ଡୀକରଣାଵଧି । ଅବ୍ଦକୃତ୍ଯଂ ମଯୋକ୍ତନ୍ତେ ସମାସାଦ୍ଵିନତାସୁତ ॥ ୨,୫.

ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାହାକୁ 'ପ୍ରେତ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେହି ବାର୍ଷିକ କର୍ମକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ।

ଵୈଵସ୍ଵତଗୃହେ ଯାନଂ ଯଥା ତତ୍ତୁ ନିବୋଧମେଃ । ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ଶ୍ରଵଣାକର୍ମଣୋନନ୍ତରନ୍ତୁ ସଃ ॥ ୨,୫.

ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଘରକୁ କିପରି ଯାତ୍ରା ହୁଏ, ଏହା ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ, ଶ୍ରବଣ କର୍ମ ପରେ, ସେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ତ୍ଵଗ୍ଗୃହୀତାହିଵତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଗୃହୀତୋ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ଵ୍ରଜତ୍ଯେକୋ ଗୃହୀତ ଇଵ ମର୍କଟଃ ॥ ୨,୫.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଚର୍ମରେ ଧରା ପୋଉଁ ଭଳି, ଯମର ଦୂତମାନେ ଧରି ନେଇଯାନ୍ତି। ସେ ଏକାକି ସେଇ ପଥରେ ଯାଏ, ବାନର ଧରା ପରି।

ଵାଯ୍ଵଗ୍ରସାରିଵଦ୍ରୂପଂ ଦେହମନ୍ଯତ୍ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ତତ୍ପିଣ୍ଡଜଂ ପାତନାର୍ଥମନ୍ଯତ୍ତୁ ପିତୃସମ୍ଭଵମ୍ ॥ ୨,୫.

ସେ ବାୟୁ କିମ୍ବା ସାରିବା ଭଳି ଅନ୍ୟ ଦେହ ପାଏ। ଏକ ଦେହ ପିଣ୍ଡରୁ ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଅନ୍ୟଟି ପିତୃମାନେ ଦେଇଥିବା।

ତତ୍ପ୍ରମାଣଵଯୋଽଵସ୍ଥାସଂସ୍ଥାନାଂ ପ୍ରଗ୍ଭଵୋ ଯଥା । ଷଡଶୀତି ସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ ॥ ୨,୫.

ସେଇ ଦେହର ଆକାର, ବୟସ, ଅବସ୍ଥା ଓ ରୂପ ଏପରି: ଛଏଠି ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା।