ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅମାଂସଭୋଜନାଶ୍ଚାଧଃ ଶଯୀରନ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ । ପରସ୍ପରଂ ନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟା ଦାନାଧ୍ଯଯନଵର୍ଜିତାଃ ॥ ୨,୫.

ମାଂସ ଖାଇବେ ନାହିଁ, ଭୂମିରେ ଶୋଇବେ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରଖିବେ, ପରସ୍ପର ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ ନାହିଁ, ଦାନ ଓ ପାଠ ପଢ଼ିବେ ନାହିଁ।

ମଲିନାଶ୍ଚାଧୋମୁଖାଶ୍ଚ ଦୀନା ଭୋଗଵିଵର୍ଜିତାଃ । ଅଙ୍ଗସଂଵାହନଂ କେଶମାର୍ଜନଂ ଵର୍ଜଯନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୫.

ସେମାନେ ଅପବିତ୍ର, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦୁଃଖିତ ଓ ମନମରା ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ଭୋଗବିଲାସରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଦେହ ମସାଜ କିମ୍ବା କେଶ ଛେଡ଼ାଇବା ଭଳି କାମ କରିବାକୁ ଏମାନେ ଏଡ଼ାଇ ଚାଲନ୍ତି ।

ମୃନ୍ମଯେ ପତ୍ରଜେ ଵାପି ଭୁଞ୍ଜୀରଂସ୍ତେ ଚ ଭାଜନେ । ଉଵାସନ୍ତୁ ତେ କୁର୍ଯୁରେକାହମଥ ଵା ତ୍ର୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୫.

ମାଟିର ବା ପତ୍ରର ଭାଜନରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକ ଦିନ କିମ୍ବା ତିନି ଦିନ ଅଲଗା ରହିବା ଦରକାର ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଆଶୌଚିନ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତମାଶୌଚସ୍ଯ ଚ ଵୈ ପ୍ରଭୋ । ଲକ୍ଷଣଂ କିଂ କିଯତ୍କାଲଂ ଭାଵ୍ଯଂ ଵା ତଦ୍ଯୁତୈର୍ନରୈଃ ॥ ୨,୫.

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: 'ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ରତା କୁହାଯାଏ । ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହାର ଲକ୍ଷଣ କଣ, କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ରହିଥାଏ, ଏବଂ କିଏ ଏହା ମାନିବା ଉଚିତ୍?'

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅପନୋଦ୍ଯନ୍ତ୍ଵିଦଂ କାଲାଦିଭିରାଶୁ ନିଷେଧକୃତ୍ । ପିଣ୍ଡାଧ୍ଯଯନଦାନାଦେଃ ପୁଙ୍ଗତୋଽତିଶଯୋ ହି ତତ୍ ॥ ୨,୫.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ଏହି ଅପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଓ ନିଷେଧ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୁଏ; ବିଶେଷକରି ପିଣ୍ଡ, ପାଠ ଓ ଦାନ ଭଳି କାମରେ ଏହା ଅଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ।'

ଦଶାହଂ ଶାଵମାଶୌଚଂ ସପିଣ୍ଡେଷୁ ଵିଧୀଯତେ । ଜନନେଽପ୍ଯେଵମେଵ ସ୍ଯାନ୍ନିପୁଣଂ ଶୁଦ୍ଧିମିଚ୍ଛତାମ୍ ॥ ୨,୫.

ଏକେ ଦାନା ଭାଗ କୁ ନେଇଥିବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଅପବିତ୍ରତା ଦଶ ଦିନ ରହିଥାଏ; ଶୁଦ୍ଧି ଚାହାଁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ ।

ଜନ୍ମନ୍ଯେକୋଦକାନାନ୍ତୁତ୍ରିରାତ୍ରାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ । ଶାଵସ୍ଯ ଶେଷାଚ୍ଛୁଧ୍ଯନ୍ତି ତ୍ର୍ଯହାଦୁଦକଦାଯିନଃ ॥ ୨,୫.

ଜନ୍ମରେ ଏକେ ପାଣି ନେଇଥିବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ମୃତ୍ୟୁରେ ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପାଣି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତିନି ଦିନ ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ।

ଆଦନ୍ତଜନନତ୍ସଦ୍ଯ ଆ ଚୌଲାନ୍ନୈଶିକୀ ସ୍ମୃତା । ତ୍ରିରାତ୍ରମା ଵ୍ରତାଦେଶାଦ୍ଦଶରାତ୍ରମତଃ ପରମ୍ ॥ ୨,୫.

ଦାନ୍ତ ଥିବା ଶିଶୁ ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ମୁଣ୍ଡ ଛେଡ଼ାଇବା ପରେ ଏକ ରାତି ଅପବିତ୍ରତା ରହିଥାଏ; ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ତିନି ଦିନ, ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦଶ ଦିନ ଅପବିତ୍ରତା ରହିଥାଏ ।

ଆଶୌଚଂ ତେ ସମାଖ୍ଯାତଂ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ପ୍ରକୃତଂ ବ୍ରୁଵେ । ଜଲଂ ତ୍ରିଦିଵମାକାଶେ ସ୍ଥାପ୍ଯଂ କ୍ଷୀରଞ୍ଚ ମୃନ୍ମଯେ ॥ ୨,୫.

ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଅପବିତ୍ରତାର ମୂଳ ନିୟମ କହିଲି; ପାଣି ତିନି ଦିନ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଦୁଧ ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଦରକାର ।

ଅତ୍ର ସ୍ନାହି ପିବାତ୍ରେତି ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ କାଶ୍ଯପ । କାଷ୍ଠତ୍ରଯେ ଗୁଣୈର୍ବଦ୍ଧେ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ରାତ୍ରୌ ଚତୁଷ୍ପଥେ ॥ ୨,୫.

'ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କର, ଏଠାରେ ପିଅ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହେ କାଶ୍ୟପ, ତିନିଟି କାଠି ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ପାଣି ରାତିରେ ଚଉମୁହାଣିରେ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।

ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ତୃତୀଯେ ଵା ସପ୍ତମେ ନଵମେ ତଥା । ଅସ୍ଥିସଂଚଯନଂ କାର୍ଯଂ ଦିନେ ତଦ୍ଗୋତ୍ରଜୈଃ ସହ ॥ ୨,୫.

ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ସପ୍ତମ କିମ୍ବା ନବମ ଦିନରେ, ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗୋତ୍ରୀୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ତଦୂର୍ଧ୍ଵମଙ୍ଗସଂସ୍ପର୍ଶଃ ସପିଣ୍ଡାନାଂ ଵିଧୀଯତେ । ଯୋଗ୍ଯାଃ ସର୍ଵକ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ସମାନସଲିଲାସ୍ତଥା ॥ ୨,୫.

ଏହା ପରେ, ଏକେ ପିଣ୍ଡ ନେଇଥିବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେହ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଓ ଏକେ ପାଣି ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ।

ପ୍ରେତପିଣ୍ଡଂ ବହିର୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦର୍ଭମାତ୍ରଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ପ୍ରାଗୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଚରୁଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଯତମାନସଃ ॥ ୨,୫.

ପ୍ରେତ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ବାହାରେ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏଠାରେ ଦର୍ଭା ଘାସ ମଧ୍ୟ ନ ଥିବା ଦରକାର; ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଭୂମାଵସଂସ୍କୃତାନାଂ ଚ ସଂସ୍କୃତାନାଂ କୁଶେଷୁ ଚ । ନଵଭିର୍ଦିଵସୈଃ ପିଣ୍ଡାନ୍ନଵ ଦଦ୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ ॥ ୨,୫.

ଭୂମିରେ କିମ୍ବା କୁଶ ଉପରେ ଦାହ କରାଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ, ନବ ଦିନ ଧରି ନବଟି ପିଣ୍ଡ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ଦଶମଂ ପିଣ୍ଡମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ରାତ୍ରିଶେଷେ ଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ । ଅସଗୋତ୍ରଃ ସଗୋତ୍ରୋ ଵା ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀ ଯତି ଵା ପୁମାନ୍ ॥ ୨,୫.

ଦଶମ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ହେବା ପରେ, ରାତି ଶେଷରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଏକେ ଗୋତ୍ରର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ, ଜଣେ ନାରୀ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯେହେଉଁ ନାହୁଁ ।

ପ୍ରଥମେଽହନି ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ଦଶାହଂ ସମାପଯେତ୍ । ଶାଲିନା ସକ୍ତୁଭିର୍ଵାପି ଶାକୈର୍ଵାପ୍ଯଥ ନିର୍ଵପେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଥମ ଦିନ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ଦଶ ଦିନର କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ପିଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଚାଟୁ କିମ୍ବା ଶାକ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇପାରେ ।

ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତଦେଵ ସ୍ଯାଦ୍ଦଶାହିକମ୍ । ଯାଵଦାଶୌଚମେକୈକସ୍ଯାଞ୍ଜଲେର୍ଦାନମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୫.

ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦଶ ଦିନ ଯାଏଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍; ଏକ ଏକ ଦିନର ଅପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ନିୟମ ।

ଯଦ୍ଵା ଯସ୍ମିନ୍ଦିନେ ଦାନଂ ତସ୍ମିଂସ୍ତଦ୍ଦିନସଂଖ୍ଯଯା । ଦଶାହେଽଞ୍ଜଲଯଃ ପକ୍ଷିନ୍ପଞ୍ଚାଶଦନ୍ତିମେ ॥ ୨,୫.

ନଥିଲେ, ଯେ ଦିନ ଦାନ ହୁଏ, ସେହି ଦିନର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ୍; ଦଶ ଦିନରେ ପଚାଶ ଅଞ୍ଜଳି, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତିଦିନ ପାଞ୍ଚଟି ଦେବା ନିୟମ ।

ଦ୍ଵିଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ଵା ଭଵେତ୍ପକ୍ଷିନ୍ନଞ୍ଜଲୀନାଂ ଶତଂ ପୁନଃ । ଯଦା ହି ତ୍ର୍ଯହମାଶୌଚଂ ତଦା ଵାଞ୍ଜଲଯୋ ଦଶ ॥ ୨,୫.

କିମ୍ବା, ଦୁଇଗୁଣା କରି ଶତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ; ଯେତେବେଳେ ତିନି ଦିନ ଅପବିତ୍ରତା ରହିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଦଶ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ତ୍ରଯୋଽଞ୍ଜଲଯ ଏଵଂ ତୁ ପ୍ରଥମେଽହନି ଵୈ ତଦା । ଚତ୍ଵାରସ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ତୃତୀଯେ ସ୍ଯୁସ୍ତ୍ରଯସ୍ତଥା ॥ ୨,୫.

ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ତିନି ମୁଠି ପାଣି ଦେବାକୁ ହୁଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଚାରି ମୁଠି; ତୃତୀୟ ଦିନରେ ପୁଣି ତିନି ମୁଠି ପାଣି ଦେବାକୁ ହୁଏ।

ଶତାଞ୍ଜଲି ଯଦା ପକ୍ଷିନ୍ନାଦ୍ଯେ ତ୍ରିଂଶତ୍ତଦାହନି । ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ତ୍ରିଂଶଦହ୍ନି ତୃତୀଯକେ ॥ ୨,୫.

ପକ୍ଷୀ, ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଏକ ଶତ ମୁଠି ପାଣି ଦେବାକୁ ହୁଏ; ତିରିଶ ଦିନରେ ତିରିଶ ମୁଠି; ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଚାଳିଶ ମୁଠି; ତୃତୀୟ ଦିନରେ ତିରିଶ ମୁଠି ପାଣି ଦେବାକୁ ହୁଏ।

ଏଵଂ ଜଲସ୍ଯାଞ୍ଜଲଯୋ ଵିଭାଜ୍ଯାଃ ପକ୍ଷଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ । ସର୍ଵେଷୁ ପିତୃକାର୍ଯେଷୁ ପୁତ୍ରୋ ମୁଖ୍ଯୋଽଧିକାରଵାନ୍ ॥ ୨,୫.

ଏଭଳି, ପାଣିର ମୁଠି ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ବାଣ୍ଟିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁଅ ମୁଖ୍ୟ ଓ ଅଧିକାରୀ।

ପିଣ୍ଡପ୍ରସେକସ୍ତୂଷ୍ଣୀଞ୍ଚ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିକଂ ତଥା । ଦଶମେଽହନି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ସ୍ନାନଂ ଗ୍ରାମାଦ୍ବହିଶ୍ଚରେତ୍ ॥ ୨,୫.

ପିଣ୍ଡ ଦେବା, ନିରବ ରହିବା, ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର—ଦଶମ ଦିନ ଆସିଲେ ଗ୍ରାମର ବାହାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ତ୍ଯାଜ୍ଯାନି ଵାସାଂସି କେଶଶ୍ମଶ୍ରୁନଖାନି ଚ । ଵିପ୍ରଃ ଶୁଧ୍ଯତ୍ଯପଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଵାହନଂ ତଥା ॥ ୨,୫.

ସେଠାରେ ପୋଷାକ, କେଶ, ଦାଢି ଓ ନଖ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ତାଙ୍କର ଯାନ ଦ୍ୱାରା।

ଵୈଶ୍ଯଃ ପ୍ରତୋଦଂ ରଶ୍ମୀନ୍ଵା ଶୂଦ୍ରୋ ଯଷ୍ଟିଂ କୃତକ୍ରିଯଃ । ମୃତାଦଲ୍ପଵଯୋଭିଶ୍ଚ ସପିଣ୍ଡୈଃ ପରିଵାପନମ୍ ॥ ୨,୫.

ବୈଶ୍ୟ ତାଙ୍କର ଚାବୁକ କିମ୍ବା ରଶି ଦ୍ୱାରା, ଶୂଦ୍ର ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମୃତ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ଜନଙ୍କ ସହ କରାଯିବ।

କାର୍ଯନ୍ତୁ ଷୋଡଶୀ ଷଡ୍ଭିଃ ପିଣ୍ଡୈର୍ଦଶଭିରୈଵ ଚ । ପ୍ରଥମା ମଲିନା ହ୍ଯେତୈରାଦଶାହଂ ମୃତେର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୫.

ଷୋଡଶୀ କ୍ରିୟା ଛଅ କିମ୍ବା ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପ୍ରଥମ ଦଶ ଦିନ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ହୁଏ।

ଦିନାନି ଦଶ ଯାନ୍ପିଣ୍ଡାନ୍କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ସୁତାଦଯଃ । ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଚତୁର୍ଭାଗୈଃ ଖଗୋତ୍ତମ ॥ ୨,୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଚାରି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବା ଉଚିତ, ବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ।

ଭାଗଦ୍ଵଯେନ ଦେହଃ ସ୍ଯାତ୍ତୃତୀଯେନ ଯମାନୁଗାଃ । ତୃପ୍ଯନ୍ତି ହି ଚତୁର୍ଥେନ ସ୍ଵଯମପ୍ଯୁପଜୀଵତି ॥ ୨,୫.

ଦୁଇ ଭାଗରେ ଦେହ ଗଠିତ ହୁଏ; ତୃତୀୟ ଭାଗ ଯମଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯାଏ; ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରେତ ନିଜେ ଉପଜୀବନ କରେ।

ଅହୋରାତ୍ରୈସ୍ତୁ ନଵଭିର୍ଦେହୋ ନିଷ୍ପତ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଶିରସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯେନ ପିଣ୍ଡେନ ପ୍ରେତସ୍ଯ କ୍ରିଯତେ ତଥା ॥ ୨,୫.

ନଅ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦେହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ପିଣ୍ଡରେ ପ୍ରେତର ମୁଣ୍ଡ ଗଠିତ ହୁଏ।