ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରଜ୍ଜୁଚ୍ଛେଦାଶ୍ରୁପାତଞ୍ଚ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି । ଏଷାମନ୍ଯତମଂ ପ୍ରେତଂ ଯୋ ଵହେତ୍ତୁ ଦେହତ ଵା

ରସ୍ସୀ କାଟିବା, ଅଶ୍ରୁ ପତାଇବା କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଶବ ବହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।

କଟୋଦକକ୍ରିଯାଂ କୃତ୍ଵା କୃଚ୍ଛ୍ର ସାନ୍ତପନଂ ଚରେତ୍ । ନିମିତ୍ତେ ଲଘୁନି ସ୍ଵଲ୍ପଂ ମହନ୍ମହତି କଲ୍ପଯେତ୍

ଶବ ପାଇଁ ଜଳ କ୍ରିୟା କରି ସେ ପରେ କ୍ରିଚ୍ଛ୍ର ସାନ୍ତପନ ନାମକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। କ୍ଷୁଦ୍ର ଅପରାଧ ପାଇଁ ଛୋଟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ବଡ଼ ଅପରାଧ ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । କୃଚ୍ଛ୍ରସ୍ଯ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରସ୍ଯ ତଥା ସାନ୍ତପନସ୍ଯ ଚ । ଲକ୍ଷଣଂ ବ୍ରୂହି ମେ ସ୍ଵାମିଂସ୍ତ୍ରଯାଣାମପି ସୁଵ୍ରତ

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କ୍ରିଚ୍ଛ୍ର, ତପ୍ତକ୍ରିଚ୍ଛ୍ର ଓ ସାନ୍ତପନ—ଏ ତିନିଟିର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ, ମୋତେ କହ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତ୍ର୍ଯହଂ ପ୍ରାତସ୍ତ୍ର୍ଯହଂ ସାଯଂ ତ୍ର୍ଯହମଦ୍ଯାଦଯାଚିତମ୍ । ଉପଵାସସ୍ତ୍ର୍ଯହଞ୍ଚୈଵ ଏଷ କୃଚ୍ଛ୍ର ଉଦାହୃତଃ

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ତିନି ଦିନ ସକାଳେ, ତିନି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ତିନି ଦିନ ଭିକ୍ଷା ଖାଇ ଓ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବା—ଏହାକୁ କ୍ରିଚ୍ଛ୍ର କୁହାଯାଏ।

ତପ୍ତକ୍ଷୀରଘୃତାମ୍ବୂନାମେକୈକଂ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପିବେତ୍ । ଏକରାତ୍ରୋପଵାସଶ୍ଚ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ଉଦାହୃତଃ

ପ୍ରତିଦିନ ତପ୍ତ ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ଜଳ ପିଇବା, ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିବା—ଏହାକୁ ତପ୍ତକ୍ରିଚ୍ଛ୍ର କୁହାଯାଏ।

ଗୋମୂତ୍ରଂ ଗୋମଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧି ସର୍ପିଃ କୁଶୋଦକମ୍ । ଜଗ୍ଧ୍ଵା ପରେଽହ୍ନ୍ଯୁପଵସେତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସାନ୍ତପନଞ୍ଚରନ୍

ଗାଈର ମୁତ୍ର, ଗୋବର, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ ଓ କୁଶା ଛୁଆଁଥିବା ଜଳ ଖାଇ, ପରଦିନ ଉପବାସ କରିବା—ଏହିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକୁ ସାନ୍ତପନ କୁହାଯାଏ।

ମଯା ତେଽଯଂ ସମାଖ୍ଯାତୋ ଦୁର୍ମୃତସ୍ଯ ଵିଧିଃ ଖଗ । ତଦା ମୃତଂ ଵିଜାନୀଯାଦ୍ଦୀପନିର୍ଵାଣମାଗତଃ

ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତୋତେ ଅସମ୍ମାନିତ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ କ୍ରମ କହିଦେଲି। ଦୀପ ନିଶ୍ବାସି ଯିବାବେଳେ ଲୋକଟି ମୃତ୍ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣ।

ଅଗ୍ନିଦାହଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସୂତକଞ୍ଚ ଦିନତ୍ରଯମ୍ । ଦଶାହଂ ଗର୍ତପିଣାଡଞ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରେତପୂର୍ଵକମ୍

ତାପରେ ଅଗ୍ନିଦାହ କରିବା ଓ ତିନି ଦିନ ସୂତକ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦଶାହ ଓ ଶବ ପାଇଁ ଗଡ଼ା ତିଆରି କରିବା, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ମୃତ ପାଇଁ ହୁଏ, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ଵିଧିଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ତତଃ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ମୁକ୍ତିଭାକ୍ । ମୃତଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିକୃତେଃ କୃତେ ଦାହେ ସ ଵୈ ଯଦି

ଏହିପରି କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ପିତୃ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି ଅଜାଣି ଜୀବିତ ଲୋକ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟା କରାଯାଏ ଏବଂ ଦାହ ହୁଏ—

ଆଯାତି ତେନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମଜ୍ଜନଂ ଘୃକୁଣ୍ଡକେ । ଜାତକର୍ମାଦିସଂସ୍କାରାଃ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ପୁନରେଵ ତୁ

ତେବେ ଘୃକୁଣ୍ଡ ଭିତରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର ପୁନିଥରେ କରିବା ଦରକାର।

ଊଢାମେଵ ସ୍ଵକାଂ ଭାର୍ଯାମୁଦ୍ଵହେଦ୍ଵିଧିଵତ୍ପୁମାନ୍ । ଵର୍ଷେ ପଞ୍ଚଦଶେ ପକ୍ଷିନ୍ ଦ୍ଵାଦଶେ ଵା ଗତେ ସତି

ହେ ପକ୍ଷୀ, ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୁନଃ ବିବାହ କରିପାରିବେ, ପନ୍ଦର ବର୍ଷ କିମ୍ବା ବାରହ ବର୍ଷ ପରେ।

ଅଜ୍ଞାତସ୍ଯ ପ୍ରୋଷିତସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିକୃତିଂ ଦହେତ୍ । ରଜସ୍ଵଲାସୂତିକଯୋର୍ଵିଶେଷଂ ମରଣେ ଶୃଣୁ

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଅଜଣା କିମ୍ବା ବିଦେଶରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ରଜସ୍ୱଳା ବା ସୂତିକା ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭିନ୍ନତା ଶୁଣ।

ସୂତିକାଯାଂ ମୃତାଯାନ୍ତୁ ଏଵଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯାଜ୍ଞିକାଃ । କୁମ୍ଭେ ସଲିଲମାଦାଯ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ

ସୂତିକା ମହିଳା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଯାଜ୍ଞିକମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି: ଘଡ଼ାରେ ଜଳ ଏବଂ ଗୋପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ନେଇ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି।

ପୁଣ୍ଯାଭିରଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯାପୋ ଵାଚା ଶୁଦ୍ଧିଂ ଲଭେତ୍ତତଃ । ଶତସୂର୍ପୋଦକେନାଦୌ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି

ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଜଳକୁ ପବିତ୍ର କରି, ମୁଖରେ ଶୁଦ୍ଧି ନେବା ପରେ, ଆଦିରେ ଶତ ଘଡ଼ି ଜଳରେ ଶରୀରକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।

ତେନୈଵ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତୁ ଦାହଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଵଗେଶ୍ଵର । ପଞ୍ଚଭିଃ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତୁ ଗଵ୍ଯୈଃ ପ୍ରେତାଂ ରଜସ୍ଵଲାମ୍

ଏହିପରି ସ୍ନାନ କରାଇ ସମ୍ବନ୍ଧିଆ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈର ପଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ମୃତ ଓ ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଦରକାର।

ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ତରାକୃତିଂ କୃତ୍ଵା ଦାହଯେଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ମୃତସ୍ଯ ପଞ୍ଚକେ ଦାହଵିଧିଂ ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ମେ

କପଡ଼ାରେ ଦେହ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏବେ ପଞ୍ଚକ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦାହ ବିଧି କଣ, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ।

ଆଦୌ କୃତ୍ଵା ଧନିଷ୍ଠାର୍ଧମେତନ୍ନକ୍ଷତ୍ରପଞ୍ଚକମ୍ । ରେଵତ୍ଯନ୍ତଂ ସଦା ଦୂଷ୍ଯମଶୁଭଂ ସର୍ଵଦା ଭଵେତ୍

ଆଦିରେ ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ରର ଅର୍ଧ ଭାଗ ଧରି, ରେବତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଞ୍ଚଟି ନକ୍ଷତ୍ର ସବୁବେଳେ ଅଶୁଭ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନାଯାଏ।

ଦାହସ୍ତତ୍ର ନ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଵିଷାଦଃ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଷୁ । ନ ଜଲଂ ଦୀଯତେ ତେଷୁ ଅଶୁଭଂ ସର୍ଵଦା ଭଵେତ୍

ଏହି ସମୟରେ କେବେ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଦୁଃଖ ହୁଏ, ଏବେ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ସବୁବେଳେ ଅଶୁଭ।

ପଞ୍ଚକାନନ୍ତରଂ ସର୍ଵଂ କାର୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯମନ୍ଯଥା । ପୁତ୍ତ୍ରାଣାଂ ଗୋତ୍ରିଣାଂ ତସ୍ଯ ସନ୍ତାପୋଽପ୍ଯୁପଜାଯତେ

ପଞ୍ଚକ ନକ୍ଷତ୍ର ପରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍; ନାହିଁଲେ, ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।

ଗୃହେ ହାନିର୍ଭଵତ୍ଯେଵ ଋକ୍ଷେଷ୍ଵେଷୁ ମୃତସ୍ଯ ଚ । ଅଥ ଵା ଋକ୍ଷମଦ୍ଯେ ଚ ଦାହସ୍ତୁ ଵିଧିପୂର୍ଵକଃ

ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଘରେ ଓ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ହାନି ହୁଏ; ତଥାପି ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦାହ କରିବାକୁ ପଡିଲେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର।

କ୍ରିଯତେ ମାନୁଷାଣାନ୍ତୁ ସ ଵା ଆହୁତିପୂର୍ଵକଃ । ଵିପ୍ରୈର୍ଵିଧିରତଃ କାର୍ଯୋ ମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍

ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟା ହୋମ ଦେଇ କରାଯିବା ଉଚିତ୍; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।

ଶଵସ୍ଥାନସମୀପେ ତୁ କ୍ଷେପ୍ତଵ୍ଯାଃ ପୁତ୍ତଲାସ୍ତତଃ । ଦର୍ଭକୢପ୍ତାସ୍ତୁ ଚତ୍ଵାର ଋକ୍ଷମନ୍ତ୍ରାଭିମନ୍ତ୍ରିତାଃ

ଶବ ଥିବା ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ଦର୍ଭା ଘାସରେ ଚାରିଟି ପୁତୁଳି ତିଆରି, ନକ୍ଷତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର କରି, ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ତତୋ ଦାହଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯସ୍ତୈଶ୍ଚ ପୁତ୍ତଲକୈଃ ସହ । ସୂତକାନ୍ତେ ତଦା ପୁତ୍ତ୍ରୈଃ କାର୍ଯଂ ଶାନ୍ତିକପୌଷ୍ଟିକମ୍

ଏହି ପୁତୁଳି ସହିତ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍। ସୂତକ ଶେଷରେ, ପୁଅମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।

ପଞ୍ଚକେଷୁ ମୃତୋ ଯୋଽସୌ ନ ସତିଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତିଲାନ୍ ଗାଞ୍ଚ ସୁଵର୍ଣଞ୍ଚ ତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଘୃତଂ ଦଦେତ୍

ପଞ୍ଚକ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ପରଜନ୍ମରେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ପାଉନାହିଁ; ତାହା ପାଇଁ ତିଳ, ଗାଈ, ସୁନା ଓ ଘିଅ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦାପଯେଦ୍ଦାନଂ ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶନମ୍ । ଭୋଜନୋପାନହୌଚ୍ଛତ୍ତ୍ରଂ ହେମମୁଦ୍ରା ଚ ଵାସସୀ

ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ, ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍।

ଦକ୍ଷିଣା ଦୀଯତେ ଵିପ୍ରେ ପାତକସ୍ଯ ପ୍ରମୋଚନଃ । ମଯାତେଽଯଂ ସମାଖ୍ଯାତୋ ଵିଧିଃ ପଞ୍ଚହରଃ ସ୍ଥିତଃ । ସଂଯମିନ୍ଯାଂ ଯଥାଯାନଂ ଯଥାଵର୍ଷଂ ମୃତକ୍ରିଯା

ପାପ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଦରକାର। ଏହିପରି ପଞ୍ଚକ ନକ୍ଷତ୍ରର ବିଧି ଓ ଋତୁ ଓ ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରା ଅନୁଯାୟୀ ମୃତକ କ୍ରିୟା ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୫ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ନରଂ ପ୍ରେତଂ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ତିଲୋଦକମ୍ । ଅଗ୍ରତଃ ସ୍ତ୍ରୀଜନୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵ୍ରଜେଯୁଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ନରାଃ ॥ ୨,୫.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୃତଦେହକୁ ଦାହ କରି, ସ୍ନାନ କରି ତିଳ ଜଳ ଦେଇ, ମହିଳାମାନେ ଆଗରେ ଯିବେ, ପୁରୁଷମାନେ ପଛରେ ଚାଲିବେ।

ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିମ୍ବପତ୍ରାଣି ରୁଦନ୍ତୋ ନାମପୂର୍ଵକମ୍ । ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ଚାଚମନଂ ପାଷାଣୋପରି ସଂସ୍ଥିତେ ॥ ୨,୫.

ସେମାନେ କନ୍ଦି କନ୍ଦି ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଚବାଇବେ; ପରେ, ପାଥର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଆଚମନ କରିବେ।

ତେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଗୃହଂ ସର୍ଵେ ସୁତାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସପିଣ୍ଡକାଃ । ଭଵେଯୁର୍ଦଶରାତ୍ରଂ ଵୈ ଯତ ଆଶୌଚକଂ ଖଗ ॥ ୨,୫.

ସମସ୍ତ ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦଶ ଦିନ ଶୌଚ ମାନିବା ଉଚିତ୍, ହେ ଖଗ।