ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଚାଣ୍ଡାଲୀମଵଧିଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୀତଃ ସମୋ ଵିଧିଃ । ଅଗର୍ଭିଣୀନାଂ ସର୍ଵାସାମବାଲତାକ୍ମେ(କା)ନାମପି

ଚଣ୍ଡାଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମା ଧରି, ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଏହାରୁ ବ୍ୟତୀତ ।

ଦହନସ୍ଯ ଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସାମାନ୍ଯେନ ମଯା ଖଗ । ଵିଶେଷମପି ତସ୍ଯାସ୍ଯ କଞ୍ଚିତ୍କିଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି

ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଶବଦାହ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ଏହା ସଂପର୍କରେ କିଛି ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ତୁମେ ଚାହୁଁଛ କି?

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ପ୍ରୋଷିତେ ତୁ ମୃତେ ସ୍ଵାମିନ୍ଯସ୍ଥ୍ନିନାଶମୁପେଯୁଷି । କଥଂ ଦାହଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯସ୍ତନ୍ମେ ଵଦ ଜଗତ୍ପତେ

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଯଦି ଗୃହସ୍ୱାମୀ ଦୂରେ ଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶବଦାହ କିପରି କରିବା ଉଚିତ? ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ଜଗତ୍ପତି।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅସ୍ଥୀନି ଚେନ୍ନ ଲଭ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରୋଷିତସ୍ଯ ନରସ୍ଯ ଚ । ତେଷାଞ୍ଚ ହି ଗତିସ୍ଥାନଂ ଵିଧାନଂ କଥଯାମ୍ଯହମ୍

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଯଦି ଦୂରେ ମୃତ୍ୟୁହେବା ଲୋକଙ୍କର ଅସ୍ଥି ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଓ ଗମ୍ୟସ୍ଥାନ ସଂପର୍କରେ ନିୟମ କଣ ଅଛି, ମୁଁ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପରଂ ଗୋପ୍ଯଂ ପତ୍ଯୁର୍ଦୁର୍ମରଣେଷୁ ଯତ୍ । ଲଙ୍ଘନୈର୍ଯେ ମୃତା ଜୀଵାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଭିଶ୍ଚାଭିଘାତିତାଃ

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଅସାଧାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ହରାନ୍ତି—ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାଇ, ବିଷାଳ ଜନ୍ତୁର କାମଡ଼ାରେ କିମ୍ବା ଆଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ।

କଣ୍ଠଗ୍ରହେ ଵିଲଗ୍ନାନାଂ କ୍ଷୀଣାନାଂ ତୁଣ୍ଡଘାତିନାମ୍ । ଵିଷାଗ୍ନିଵୃଷଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵିଷୂଚ୍ଯା ଚାତ୍ମଘାତକାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଗଳା ଧରାଯାଇ, ଚଞ୍ଚୁର ଆଘାତରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ବୃଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାମାରୀ କିମ୍ବା ନିଜ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—

ପତନୋଦ୍ବନ୍ଧନଜଲୈର୍ମୃତାନାଂ ଶୃଣୁ ସଂସ୍ଥିତିମ୍ । ସର୍ପଵ୍ଯାଘ୍ରୈଃ ଶୃଙ୍ଗିଭିଶ୍ଚ ଉପସର୍ଗୋପଲୋଦକୈଃ

ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାଇ, ଝୁଲି, ପାଣିରେ ଡୁବି, ସାପ, ବାଘ, ଶିଙ୍ଗଧାରୀ ପଶୁ, ବିପଦ୍, କିମ୍ବା ଦୁଷିତ ପାଣିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣ।

ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ଶ୍ଵାପଦୈଶ୍ଚୈଵ ପତନୈର୍ଵୃକ୍ଷଵୈଦ୍ଯୁତୈଃ । ନଖୈର୍ଲୋହୈର୍ଗିରେଃ ପାତୈର୍ଭିତ୍ତିପାତୈର୍ଭୃଗୋସ୍ତଥା

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ୟପଶୁ, ଗଛରୁ କିମ୍ବା ବିଜୁଳିରୁ ପଡ଼ି, ନଖ, ଲୋହା, ପାହାଡ଼, ଦେଵାଳ ଭାଙ୍ଗିବା, କିମ୍ବା ଭୃଗୁ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—

କଟ୍ଵାଯାମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ଚୌରଚାଣ୍ଡାଲତସ୍ତଥା । ଉଦକ୍ଯାଶୁନକୀଶୂଦ୍ରରଜକାଦିଵିଭୂଷିତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ମରୁଭୂମି, ଆକାଶରେ, ଚୋର କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ହାତରେ, କିମ୍ବା ଜଳବାହକ, କୁକୁର ପାଳକ, ଶୂଦ୍ର, ଧୋବି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିବା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—

ଊର୍ଧ୍ଵୋଚଛିଷ୍ଟାଧରୋଚ୍ଛିଷ୍ଟୋଭଯୋଚ୍ଛିଷ୍ଟାସ୍ତୁ ଯେ ମୃତାଃ । ଶସ୍ତ୍ରଘାତୈର୍ମୃତା ଯେ ଚାସ୍ଯଶ୍ଵସ୍ପୃଷ୍ଟାସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଯେଉଁମାନେ ଉପରୁ କିମ୍ବା ତଳୁ କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦିଗରୁ ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ କିମ୍ବା ଗଧା ଓ ଘୋଡ଼ା ଛୁଇଁଥିବା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁହୁଅନ୍ତି—

ତତ୍ତୁ ଦୁର୍ମରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଯଚ୍ଚ ଜାତଂ ଵିଧୈଂ ଵିନା । ତେନ ପାପେନ ନରକାନ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରେତତ୍ଵଭାଗିନଃ

ଏହା ସବୁ ଅସାଧାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ଯେଉଁମାନେ ପାଆନ୍ତି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା ହେଉନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ପିଶାଚ ରୂପେ ଘୁରନ୍ତି।

ନ ତେଷାଂ କାରଯେଦ୍ଦାହଂ ସୂତକଂ ନୋଦକକ୍ରିଯାମ୍ । ନ ଵିଧାନଂ ମୃତାଦ୍ଯଞ୍ଚ ନ କୁର୍ଯା ଦୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶବଦାହ, ସୂତକ, ଜଳଦାନ, ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନ ପିଣ୍ଡଦାନଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରମାଦାଚ୍ଚେତ୍କରୋତି ହି । ନୋପତିଷ୍ଠତି ତତ୍ସର୍ଵମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵିନଶ୍ଯତି

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ କୌଣସି ଫଳ ପାଉନାହିଁ—ସବୁ କିଛି ଆକାଶରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଅତସ୍ତସ୍ଯ ସୁତୈଃ ପୌତ୍ତ୍ରୈଃ ସପିଣ୍ଡୈଃ ଶୁଭମିଚ୍ଛୁଭିଃ । ନାରାଯଣବଲିଃ କାର୍ଯୋ ଲୋକଗର୍ହାଭିଯା ଖଗ

ଏହିପରି, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ନିକଟାତ୍ମୀୟମାନେ ଯଦି ଭଲ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକର ନିନ୍ଦା ରୋକିବା ପାଇଁ ନାରାୟଣ ବଳି କରିବା ଉଚିତ, ହେ ପକ୍ଷୀ।

ତଥା ତେଷାଂ ଭଵେଚ୍ଛୌଚଂ ନାନ୍ଯଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଯମଃ । କୃତେ ନାରାଯଣବଲାଵୌର୍ଧ୍ଵଦେହିକଯୋଗ୍ଯତା

ଏହିପରି ନାରାୟଣ ବଳି କଲେ ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ—ଏହିପରି ଯମ ଦେବ କହିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ ବଳି କରିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

ତସ୍ଯ ସୁଦ୍ଧିକରଂ କର୍ମ ତଦ୍ଭଵେନ୍ନ ତଦନ୍ଯଥା । ନାରାଯଣବଲିଂ ସମ୍ଯକ୍ତୀର୍ଥେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରକ୍ପଯେତ୍

ଏହି କର୍ମ ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ନାରାୟଣ ବଳି ଠିକ୍ ଭାବରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କରିବା ଉଚିତ।

କୃଷ୍ଣାଗ୍ରେ କାରଯେଦ୍ବିପ୍ରୈର୍ଯେନ ପୂତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ପୂର୍ଵନ୍ତୁ ତର୍ପଣଂ କାର୍ଯଂ ଵିପ୍ରୈଃ ପୌରାଣଵୈଦିକୈଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ପାଣି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କରିବେ।

ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯକ୍ଷତୈର୍ମିଶ୍ରୈର୍ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତର୍ପଯେତ୍ । କାର୍ଯଂ ପୁରୁଷସୂକ୍ତେନ ମନ୍ତ୍ରୈର୍ଵା ଵୈଷ୍ଣଵୈରପି

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଚାଉଳ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ପାଣି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ପୁରୁଷସୂକ୍ତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।

ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରେତଂ ଵିଷ୍ଣୁମିତି ସ୍ମରନ୍ । ଅନାଦିନିଧନୋ ଦେଵଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଅଜର ଅମର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅକ୍ଷଯଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ପ୍ରେତମୋକ୍ଷପ୍ରଦୋ ଭଵ । ତର୍ପଣସ୍ଯାଵସାନେ ସ୍ଯାଦ୍ଵୀତରାଗୋ ଵିମତ୍ସରଃ

ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ପିତୃମୁକ୍ତିଦାତା, ତର୍ପଣ ଶେଷରେ ଆପଣ ରାଗ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ।

ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯମନା ଭୂତ୍ଵା ଶୁଚିଷ୍ମାନ୍ଧର୍ମତତ୍ପରଃ । ଭକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ର ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ଯେକାଦଶୈଵ ତୁ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଜିତ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ଠିକ୍ ଏକାଦଶ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵକର୍ମଵିଧାନେ ଏକୈକାଗ୍ରେ ସମାହିତଃ । ତୋଯଵ୍ରୀହିଯଵାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋଧୂମାଂଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଙ୍ଗଵଃ

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ମନ ରଖି, ପାଣି, ଚାଉଳ, ଯବ, ଗହୁଁ ଓ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ହଵିଷ୍ଯାନ୍ନଂ ଶୁଭଂ ମୁଦ୍ରାଂ ଛତ୍ରୋଷ୍ଣୀଷେ ଚ ଦାପଯେତ୍ । ଦାପଯେତ୍ସର୍ଵସଂସ୍ଯାନି କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୌଦ୍ରସମାନ୍ଵିତମ୍

ଶୁଭ ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ, ମୁଦ୍ରା, ଛତା ଓ ପାଗଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ, ଦୁଧ ଓ ମଧ ମିଶାଇ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵସ୍ତ୍ରୋପାନହସଂଯୁକ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦଷ୍ଟଵିଧଂ ପଦମ୍ । ଦ୍ପଯେତ୍ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ନ କୁର୍ଯାତ୍ପଙ୍କ୍ତିଵଞ୍ଚନମ୍

କପଡ଼ା ଓ ପାଉଁଜୁତି ସହିତ ଆଠ ପ୍ରକାର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ, ଓ ବଣ୍ଟନରେ ଚାଲାକି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଭୂମୌ ସ୍ଥିତେଷୁ ପିଣ୍ଡେଷୁ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାନ୍ଵିତମ୍ । ଦାତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଂଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଧାନତଃ

ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖି, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ, ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।

ଶଙ୍ଖେ ଖଡ୍ଗେଽଥ ଵା ତାମ୍ରେ ତର୍ପଣଞ୍ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଧ୍ଯାନଧାରଣସଂଯୁକ୍ତୋ ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନୀଂ ଗତଃ

ଶଂଖ, ତଳୱାର କିମ୍ବା ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଭୂମିରେ ଦୁଇ ଘୁଁଡ଼ି ହେବା ଉଚିତ।

ଋଚା ଵୈ ଦାପଯେଦର୍ଘମର୍ଘୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଯମଃ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମଃ

ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଲଗା ଅଲଗା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଯମ ଓ ପିତୃ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି।

ପୃଥକ୍କୁମ୍ଭେ ତତଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତାଃ । ଵସ୍ତ୍ରଯଜ୍ଞୋପଵୀତାନି ପୃଥଙ୍ମୁଦ୍ଗାଃ ପଦାନି ଚ

ପରେ, ପାଞ୍ଚ ମଣିରେ ସଜିତ ଅଲଗା ଘଡ଼ିରେ, କପଡ଼ା, ଜଜ୍ଞୋପବୀତ ଓ ଅଲଗା ମୁଗ ଓ ପାଉଁଜୁତି ରଖିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଵୀତ ଦେଵତାନାଂ ଯଥାଵିଧି । ଜଲଧାରାଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡେପିଣ୍ଡେ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍

ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଣ୍ଡରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ପାଣି ଢାଳିବା ଉଚିତ।