ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅଶ୍ରୁପାତଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାହଜଲାଞ୍ଜଲିମ୍ । ଶ୍ଲେଷ୍ମାଶ୍ରୁ ବାନ୍ଧଵୈର୍ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯତୋଽଵଶଃ

ଦାହ ପାଇଁ ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ହେଲେ, କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବମାନେ ଯେଉଁ ଲାଲା ଓ ଅଶ୍ରୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ପ୍ରେତ ସେଠାରୁ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବେ ଭୋଗ କରେ।

ଅତୋ ନ ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ହି କ୍ରିଯାଃ କାର୍ଯାଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ । ତତସ୍ତେଷୂପଵିଷ୍ଟେଷୁ ପୁରାଣଜ୍ଞଃ ସୁକୃତ୍ସ୍ଵକଃ

ତେଣୁ କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କ୍ରିୟାମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ସେମାନେ ବସିଲେ, ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଜଣେ କଥା କହିବେ।

ଶୋକାପନୋଦଂ କୁର୍ଵୀତ ସଂସାରାନିତ୍ଯତାଂ ବ୍ରୁଵନ୍ । ମାନୁଷ୍ଯେ କଦଲୀସ୍ତନ୍ଭେ ଅସାରେ ସାରମାର୍ଗଣମ୍

ସେ ଶୋକ ଦୂର କରିବେ, ସଂସାରର ଅନିତ୍ୟତା ବିଷୟରେ କହି: 'ମଣିଷ ଜୀବନ ହେଉଛି କଦଳୀ ଗଛର ତଣ୍ଡ ଭଳି, ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୂଳ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ମୂଳ୍ୟ ନାହିଁ।'

କରୋତି ଯଃ ସ ସଂମୂଢୋ ଜଲବୁଦ୍ଵଦ୍ରସନ୍ନିଭେ । ପଞ୍ଚଧା ସଂଭୃତଃ କାଯୋ ଯଦି ପଞ୍ଚତ୍ଵମାଗତଃ

ଯେଉଁମାନେ ଏପରି କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଳରେ ବୁଲବୁଲି ଭଳି ମୂଢ଼ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ଦେହ ପାଞ୍ଚଟି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଏହାର ଶେଷ ହୁଏ—

କର୍ମଭିଃ ସ୍ଵଶରୀରୋତ୍ଥୈସ୍ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା । ଗନ୍ତ୍ରୀ ଵସୁମତୀ ନାଶମୁଦଧିର୍ଦୈଵତାନି ଚ

—ସେଇ ଦେହ ନିଜ କର୍ମରେ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ ଦୁଃଖ କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଫେନପ୍ରଖ୍ଯଃ କଥଂ ନାଶଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକୋ ନ ଯାସ୍ଯତି । ଏଵଂ ସଂଶ୍ରାଵଯେତ୍ତତ୍ର ମୃଦୁଶାଦ୍ଵଲସଂସ୍ଥିତାନ୍

ମଣିଷମାନେ ଫେନା ଭଳି ଅସ୍ଥିର, ସେମାନେ କିପରି ଅନ୍ତ ନପାଇବେ? ଏହିପରି କଥା ସେଠାରେ କୁଶ ଘାସ ଉପରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ।

ତେଽଯି ସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେଯୁର୍ଗୃହଂ ବାଲପୁରଃ ସରାଃ । ଵିଦଶ୍ଯ ର୍ନିବପତ୍ରାଣି ନିଯତା ଦ୍ଵାରି ଵେଶ୍ମନଃ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଛୁଆମାନେ ଆଗରେ ରହି ଘରକୁ ଫେରିବେ, ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ିବେ ଏବଂ ଘର ଦ୍ୱାରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିବେ ।

ଆଚମ୍ଯ ଵହ୍ନିସଲିଲଂ ଗୋମଯଂ ଗୌରସର୍ଷପାନ୍ । ଦୂର୍ଵାପ୍ରଵାଲଂ ଵୃଷଭମନ୍ଯଦପ୍ଯଥ ମଙ୍ଗଲମ୍

ପାନୀୟ ଜଳ ନେଇ ମୁଁହ ଧୋଇ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଗୋବର, ଗାଈର ଦୁଧ, ସରଷେ, ଦୁର୍ବା ଘାସ, ପାଗଡ଼, ବଳଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଜିନିଷ ଆଣିବେ ।

ପ୍ରଵିଶେଯୁଃ ସମାଲଭ୍ଯ କୃତ୍ଵାଶ୍ମନି ପଦଂ ଶନୈଃ । ଶ୍ରୌତେନ ତୁ ଵିଧାନେନ ଆହିତାଗ୍ନିଂ ଦେହଦ୍ଵଧଃ

ଏହି ସବୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଶିଳା ଉପରେ ଧୀରେ ପଦ ଦେଇ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ଏବଂ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରେ ଅଗ୍ନି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ଦାହ କରାଯିବ ।

ଊନଦ୍ଵିଵର୍ଷଂ ନିଖନେନ୍ନ କୁର୍ଯାଦୁଦକଂ ତତଃ । ଯୋଷିତ୍ପତିଵ୍ରତା ଯା ସ୍ଯାଦ୍ଭର୍ତାରଂ ଯାନୁଗଚ୍ଛତି

ଯେଉଁ ଶିଶୁ ଦଶ ବର୍ଷରୁ କମ୍, ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ତଳେ ପୋତାଯିବେ, ତାପରେ ଜଳ ଦିଆଯିବ; ଯେଉଁ ଜନୀ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଯିବେ ।

ପ୍ରଯୋଗ ପୂର୍ଵଂ ଭର୍ତାରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯାରୁହେଚ୍ଚିତିମ୍ । ଚିତିଭ୍ରଷ୍ଟା ତୁ ଯା ମୋହାତ୍ସା ପ୍ରାଜାପତ୍ଯମାଚରେତ୍

ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଚିତା ଉପରେ ଚଢ଼ିବେ; କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦ ଭାବରେ ଯଦି ଚିତାରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ ।

ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯୋର୍ଧକୋଟୀ ଯ ଯାନି ଲୋମାନି ମାନୁଷେ । ତାଵତ୍କାଲଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଭର୍ତାରଂ ଯାନୁଗଚ୍ଛତି

ମଣିଷ ଦେହରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି—ତିନି କୋଟି ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ—ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଯିଏ ଯାଏ, ସେ ତିଏ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥାଏ ।

ଵ୍ଯାଲଗ୍ରାହୀ ଯଥା ଵ୍ଯାଲଂ ବିଲାଦୁଦ୍ଧରତେ ବଲାତ୍ । ତଦ୍ଵଦୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସା ନାରୀ ତେନୈଵ ସହ ମୋଦତେ

ଯେପରି ଜଣେ ନାଗକୁ ଗହି ଗହ୍ୱରରୁ ଜୋରକରି ବାହାର କରେ, ସେପରି ଏହି ଜନୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇ, ସେଥିରେ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ।

ତତ୍ର ସା ଭର୍ତୃପରମା ସ୍ତୂଯମାନାପ୍ସରୋଗଣୈଃ । କ୍ରୀଡତେ ପତିନା ସାର୍ଧଂ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ

ସେଠାରେ ସେ ଜନୀ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥାଏ, ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ କରିଥିବା ସମୟ ଯାଏଁ ଖେଳ କରେ ।

ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଵା କୃଘ୍ନୋ ଵା ମିତ୍ତ୍ରିଘ୍ନୋ ଵା ଭଵେତ୍ପତିଃ । ପୁନାତ୍ଯଵିଧଵା ନାରୀ ତମାଦାଯ ମୃତା ତୁ ଯା

ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଅନ୍ୟ କାହାରି ହତ୍ୟାକାରୀ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଦ୍ରୋହୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ବିଧବା ସ୍ୱାମୀ ସହ ଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ ।

ମୃତେ ଭର୍ତରି ଯା ନାରୀ ସମାରୋହେଦ୍ଧୁତାଶନମ୍ । ସାରନ୍ଧତୀସମାଚାରା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ

ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯେଉଁ ଜନୀ ଅଗ୍ନିରେ ଚଢ଼ିଯାଏ, ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।

ଯାଵଚ୍ଚାଗ୍ନୌ ମୃତେ ପତ୍ଯୌ ସ୍ତ୍ରୀ ନାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଦାହଯେତ୍ । ତାଵନ୍ନ ମୁଚ୍ଯତେ ସା ହି ସ୍ତ୍ରୀଶରୀରାତ୍କଥଞ୍ଚନ

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଉଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଦି ଜନୀ ନିଜକୁ ଦହାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନାରୀ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହିଁ ।

ମାତୃକଂ ପୈତୃକଂ ଚୈଵ ଯତ୍ର ଚୈଵ ପ୍ରଦୀଯତେ । କୁଲତ୍ରଯଂ ପୁନାତ୍ଯେଷା ଭର୍ତାରଂ ଯାନୁଗଚ୍ଛତି

ଯେଉଁ ଜନୀ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଯାଏ, ସେ ମାଆଁପକ୍ଷ, ବାପାଁପକ୍ଷ ଓ ଶ୍ୱଶୁରପକ୍ଷ—ଏଇ ତିନି କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ ।

ଆର୍ତାର୍ତେ ମୁଦିତେ ହୃଷ୍ଟା ପ୍ରୋଷିତେ ମଲିନା କୃଶା । ମୃତେ ମ୍ରିଯେତ ଯା ପତ୍ଯୌ ସା ସ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ଞେଯା ପତିଵ୍ରତା

ଦୁଃଖ, କଷ୍ଟ, ଆନନ୍ଦ, ହର୍ଷ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ ଦୂରେ ଥିଲେ, ଯଦି ସେ ମୁଞ୍ଜା ଓ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଜନୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।

ପୃଥକ୍ଚିତାଂ ସମାରୁହ୍ଯ ନ ପ୍ରିଯା ଗନ୍ତୁମର୍ହତି । କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଦ୍ଯାଃ ସଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଆରୋହେଯୁରପୀହ ତାଃ

ଅଲଗା ଚିତା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ସମାନ ବର୍ଣ୍ଣର ଜନୀମାନେ ଏଠି ମଧ୍ୟ ଚଢ଼ିପାରନ୍ତି ।

ଚାଣ୍ଡାଲୀମଵଧିଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୀତଃ ସମୋ ଵିଧିଃ । ଅଗର୍ଭିଣୀନାଂ ସର୍ଵାସାମବାଲତାକ୍ମେ(କା)ନାମପି

ଚଣ୍ଡାଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମା ଧରି, ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଏହାରୁ ବ୍ୟତୀତ ।

ଦହନସ୍ଯ ଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସାମାନ୍ଯେନ ମଯା ଖଗ । ଵିଶେଷମପି ତସ୍ଯାସ୍ଯ କଞ୍ଚିତ୍କିଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି

ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଶବଦାହ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ଏହା ସଂପର୍କରେ କିଛି ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ତୁମେ ଚାହୁଁଛ କି?

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ପ୍ରୋଷିତେ ତୁ ମୃତେ ସ୍ଵାମିନ୍ଯସ୍ଥ୍ନିନାଶମୁପେଯୁଷି । କଥଂ ଦାହଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯସ୍ତନ୍ମେ ଵଦ ଜଗତ୍ପତେ

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଯଦି ଗୃହସ୍ୱାମୀ ଦୂରେ ଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶବଦାହ କିପରି କରିବା ଉଚିତ? ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ଜଗତ୍ପତି।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅସ୍ଥୀନି ଚେନ୍ନ ଲଭ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରୋଷିତସ୍ଯ ନରସ୍ଯ ଚ । ତେଷାଞ୍ଚ ହି ଗତିସ୍ଥାନଂ ଵିଧାନଂ କଥଯାମ୍ଯହମ୍

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଯଦି ଦୂରେ ମୃତ୍ୟୁହେବା ଲୋକଙ୍କର ଅସ୍ଥି ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଓ ଗମ୍ୟସ୍ଥାନ ସଂପର୍କରେ ନିୟମ କଣ ଅଛି, ମୁଁ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପରଂ ଗୋପ୍ଯଂ ପତ୍ଯୁର୍ଦୁର୍ମରଣେଷୁ ଯତ୍ । ଲଙ୍ଘନୈର୍ଯେ ମୃତା ଜୀଵାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଭିଶ୍ଚାଭିଘାତିତାଃ

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଅସାଧାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ହରାନ୍ତି—ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାଇ, ବିଷାଳ ଜନ୍ତୁର କାମଡ଼ାରେ କିମ୍ବା ଆଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ।

କଣ୍ଠଗ୍ରହେ ଵିଲଗ୍ନାନାଂ କ୍ଷୀଣାନାଂ ତୁଣ୍ଡଘାତିନାମ୍ । ଵିଷାଗ୍ନିଵୃଷଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵିଷୂଚ୍ଯା ଚାତ୍ମଘାତକାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଗଳା ଧରାଯାଇ, ଚଞ୍ଚୁର ଆଘାତରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ବୃଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାମାରୀ କିମ୍ବା ନିଜ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—

ପତନୋଦ୍ବନ୍ଧନଜଲୈର୍ମୃତାନାଂ ଶୃଣୁ ସଂସ୍ଥିତିମ୍ । ସର୍ପଵ୍ଯାଘ୍ରୈଃ ଶୃଙ୍ଗିଭିଶ୍ଚ ଉପସର୍ଗୋପଲୋଦକୈଃ

ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାଇ, ଝୁଲି, ପାଣିରେ ଡୁବି, ସାପ, ବାଘ, ଶିଙ୍ଗଧାରୀ ପଶୁ, ବିପଦ୍, କିମ୍ବା ଦୁଷିତ ପାଣିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣ।

ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ଶ୍ଵାପଦୈଶ୍ଚୈଵ ପତନୈର୍ଵୃକ୍ଷଵୈଦ୍ଯୁତୈଃ । ନଖୈର୍ଲୋହୈର୍ଗିରେଃ ପାତୈର୍ଭିତ୍ତିପାତୈର୍ଭୃଗୋସ୍ତଥା

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ୟପଶୁ, ଗଛରୁ କିମ୍ବା ବିଜୁଳିରୁ ପଡ଼ି, ନଖ, ଲୋହା, ପାହାଡ଼, ଦେଵାଳ ଭାଙ୍ଗିବା, କିମ୍ବା ଭୃଗୁ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—

କଟ୍ଵାଯାମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ଚୌରଚାଣ୍ଡାଲତସ୍ତଥା । ଉଦକ୍ଯାଶୁନକୀଶୂଦ୍ରରଜକାଦିଵିଭୂଷିତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ମରୁଭୂମି, ଆକାଶରେ, ଚୋର କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ହାତରେ, କିମ୍ବା ଜଳବାହକ, କୁକୁର ପାଳକ, ଶୂଦ୍ର, ଧୋବି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିବା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—