ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆଜ୍ଯେନାଭ୍ଯଞ୍ଜନଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗେଷୁ ଶଵସ୍ଯ ଚ । ଦାହମୃତ୍ଯୋରନ୍ତରାଲେ ଵିଧିଃ ପିଣ୍ଡସ୍ଯ ତଂ ଶୃଣୁ

ଶବର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଘିଅ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଦାହ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ବିଧିକୁ ଶୁଣ।

ପୂର୍ଵୋକ୍ତୈଃ ପଞ୍ଚଭିଃ ପିଣ୍ଡୈଃ ଶଵସ୍ଯାହୁତିଯୋଗ୍ଯତା । ଅନ୍ଯଥା ଚୋପଘାତାଚ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଦ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ହି

ପୂର୍ବକଥିତ ପାଞ୍ଚଟି ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶବ ହବନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ; ନହେଲେ ଭୁଲ ହେଲେ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ହୁଏ।

ସଂମୃଜ୍ଯ ଚୋପଲିପ୍ଯାଥ ଉଲ୍ଲିଖ୍ଯୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵେଦିକାମ୍ । ଅଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯୋପସମାଧାଯ ଵହ୍ନିଂ ତତ୍ର ଵିଧାନତଃ

ବେଦିକାକୁ ସଫା କରି, ଲେପି, ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଉଠାଇ, ପରେ ଜଳ ଛିଟି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।

ପୁଷ୍ପାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵଂ କ୍ରଵ୍ଯାଦସଂଜ୍ଞକମ୍ । ଶ୍ରୌତେନ ତୁ ଵିଧାନେନ ହ୍ଯାହିତାଗ୍ନିଂ ଦହେଦ୍ଵୁଧଃ

ଫୁଲ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦେଇ 'ମାଂସ ଭୋଜୀ' ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ପରେ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ଶବକୁ ଦାହ କର।

ଚଣ୍ଡାଲାଗ୍ନିଂ ଚିତାଗ୍ନିଂ ଚ ପତିତାଗ୍ନିଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ । ତ୍ଵଂ ଭୂତକୃଜ୍ଜଗଦ୍ଯୋନିସ୍ତ୍ଵଂ ଲୋକପରିପାଲକଃ

ଚଣ୍ଡାଳ ଅଗ୍ନି, ଚିତା ଅଗ୍ନି ଓ ପତିତ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୂତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଓ ଲୋକର ରକ୍ଷକ।

ଉପସଂହର ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମେନଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନଯାମୃତମ୍ । ଇତି କ୍ରଵ୍ଯାଦମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଶରୀରାହୁତିମାଚରେତ୍

ତେଣୁ, ଏହି ମଣିଷକୁ ନେଇଯାଅ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଓ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଅ। ଏପରି ମାଂସ ଭକ୍ଷକଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶରୀରକୁ ହବିସ୍‌ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଧଦଗ୍ଧେ ତଥା ଦେହେ ଦଦ୍ଯାଦାଜ୍ଯାହୁତିଂ ତତଃ । ଅସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧିଜାତୋଽସି ତ୍ଵଦଯଂ ଜାଯତାଂ ପୁନଃ

ଶରୀର ଅର୍ଧଉଁଜା ହେବାବେଳେ, ତାପରେ ଘିଅର ଆହୁତି ଦେଇ, 'ତୁମେ ଏଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛ, ଏଠାରୁ ପୁଣି ଜନ୍ମ ହେଉ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

ଅସୌ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଲୋକାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ନାମତଃ । ଏଵମାଜ୍ଯାହୁତିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତିଲମିଶ୍ରାଂ ସମନ୍ତ୍ରକମ୍

'ଏହି ଜଣେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତିଳ ମିଶିତ ଘିଅ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ତତୋ ଗାଢମେଵଂ ତସ୍ଯ ସୁଖଂ ଭଵେତ୍ । ଦାହସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ତତ୍ର କୃତ୍ଵା ସଞ୍ଚଯନିକ୍ରିଯାମ୍

ତାପରେ ଗଭୀର ଭାବରେ କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ; ଏପରି କଲେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଦାହ ପରେ ସେଠାରେ ଅସ୍ଥି ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରେତପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦାହାର୍ତିଶମନଂ ଖଗ । ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃକ୍ତ୍ଵା ଚିତାପ୍ରସ୍ଥାନଵୀକ୍ଷକାଃ

ପ୍ରେତ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ଦାହର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶାନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଏହାପରେ ଚିତାକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଯେଉଁମାନେ ଦାହ ଦେଖିଥିଲେ ସେମାନେ ଚାଲିଯିବେ।

କନିଷ୍ଠପୂର୍ଵାଃ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ଗଚ୍ଛେଯୁଃ ସୂକ୍ତଜାପକାଃ । ତତୋ ଜାଲସମୀପେ ତୁ ଗତ୍ଵା ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚାଂଶୁକମ୍

ସବୁଠାରୁ ଛୋଟମାନେ ପ୍ରଥମେ, ଯେଉଁମାନେ ସୂକ୍ତ ପଢନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯିବେ; ତାପରେ ଜଳ କୂଳରେ ଯାଇ, ଜମା କପଡ଼ା ଧୋଇବେ।

ପରିଧାଯ ପୁନସ୍ତଚ୍ଚ ବ୍ରୃଯୁସ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରତି । ଉଦକଂ ତୁ କରିଷ୍ଯାମଃ ସଚୈଲଂ ପୁରୁଷାସ୍ତତଃ

ପୁଣି ସେଇ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ସେ ମଣିଷକୁ କହିବେ: 'ଆମେ ଜଳ କ୍ରିୟା କରିବା, କପଡ଼ା ସହିତ, ହେ ପୁରୁଷମାନେ।'

କୁରୁଧ୍ଵମିତ୍ଯେଵ ଵଦେଚ୍ଛତଵର୍ଷାଵରେ ମୃତେ । ପୁତ୍ରାଦ୍ଯା ଵୃଦ୍ଧପୂର୍ଵାସ୍ତେ ଏକଵସ୍ତ୍ରାଃ ଶିଖାଂ ଵିନା

ଯଦି ଶତବର୍ଷ ବୟସ୍କ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ 'କର' ବୋଲି କେବଳ କହିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବଡ଼ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏକକପଡ଼ାରେ, ଶିଖା ଛାଡ଼ି, ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ପ୍ରାଚୀନାଵୀତିନଃ ସର୍ଵେ ଵିଶେଯୁର୍ମୌନିନୋ ଜଲମ୍ । ଅପନଃ ଶୋଶୁଚଦଘମନେନ ପିତୃଦିଙ୍ମୁଖାଃ

ସମସ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୌନ ରହି, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଧରେ ରଖି, ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଏପରି ପିତୃଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦୁଃଖ ଓ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି।

ଜଲାଵଘଟ୍ଟନଂ ଚଵ ନ କୁର୍ଯୁଃ ସ୍ନାନକାରକାଃ । ତତସ୍ତଟେ ସମାଗତ୍ଯ ଶିଖାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଋଜୂନ୍ କୁଶାନ୍

ସ୍ନାନ କରୁଥିବାମାନେ ଜଳକୁ ଚପାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାପରେ ତଟରେ ଆସି, ଶିଖା ବାନ୍ଧି, ସିଧା କୁଶ ଧରିବେ।

ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ରହସ୍ତଯୋସ୍ତୁ କୃତ୍ଵାଥ ସତିଲଂ ଜଲମ୍ । ଆଦାଯାଞ୍ଜଲିନା ଯାମ୍ଯାଂ ଦୁଃ ଖୀ ପୈତୃକତୀର୍ଥତଃ

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦୁଇହାତ ରଖି, ତିଳ ମିଶିତ ଜଳ ଅଞ୍ଜଳିରେ ନେଇ, ପିତୃତୀର୍ଥରେ ଦୁଃଖ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ।

ଏକଵାରଂ ତ୍ରିଵାରଂ ଵା ଦଶଵାରମଥାପି ଵା । ଭୂମାଵଶ୍ମନି ଵା ସର୍ଵେ କ୍ଷିପେଯୁର୍ଵାଗ୍ଯତାଃ ଖଗ

ଏକଥର, ତିନିଥର କିମ୍ବା ଦଶଥର, ସମସ୍ତେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଏହାକୁ ଭୂମି କିମ୍ବା ପଥର ଉପରେ ଢାଳିବେ।

ତୃପ୍ଯନ୍ତୁ ତୃପ୍ଯତାଂ ଵାପି ତର୍ପଯାମ୍ଯୁପତିଷ୍ଠତାମ୍ । ପ୍ରେତୈତଦମୁକଗୋତ୍ରେତ୍ଯୁକ୍ତେଷ୍ଵେଵଂ ସମୁଚ୍ଚରେତ୍

'ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ତୃପ୍ତି ହେଉନ୍ତୁ; ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରୁଛି' ବୋଲି, 'ଏହି ପ୍ରେତ ଅମୁକ ଗୋତ୍ରର' ବୋଲି କହି, ଏପରି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଜଲାଞ୍ଜଲୌ କୃତେ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଧେଯଂ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ । ତ୍ଯଜନ୍ତି ଗୋତ୍ରିଣଃ ସର୍ଵେ ଦିନାନି ନଵ କାଶ୍ଯପ

ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସେଷ, ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଗୋତ୍ରୀୟ ନବଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ହେ କାଶ୍ୟପ।

ତତ ଉତ୍ତୀର୍ଯୋଦକାଦ୍ଵୈ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ପରିଧାଯ ଚ । ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରଂ ସକୃତ୍ପୀଡ୍ଯ ଵିଶେଯୁଃ ଶୁଚିଭୂତଲେ

ତାପରେ ଜଳ ଛାଡ଼ି, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନବସ୍ତ୍ରଟିକୁ ଏକଥର ଚିପି, ସଫା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ଅଶ୍ରୁପାତଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାହଜଲାଞ୍ଜଲିମ୍ । ଶ୍ଲେଷ୍ମାଶ୍ରୁ ବାନ୍ଧଵୈର୍ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯତୋଽଵଶଃ

ଦାହ ପାଇଁ ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ହେଲେ, କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବମାନେ ଯେଉଁ ଲାଲା ଓ ଅଶ୍ରୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ପ୍ରେତ ସେଠାରୁ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବେ ଭୋଗ କରେ।

ଅତୋ ନ ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ହି କ୍ରିଯାଃ କାର୍ଯାଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ । ତତସ୍ତେଷୂପଵିଷ୍ଟେଷୁ ପୁରାଣଜ୍ଞଃ ସୁକୃତ୍ସ୍ଵକଃ

ତେଣୁ କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କ୍ରିୟାମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ସେମାନେ ବସିଲେ, ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଜଣେ କଥା କହିବେ।

ଶୋକାପନୋଦଂ କୁର୍ଵୀତ ସଂସାରାନିତ୍ଯତାଂ ବ୍ରୁଵନ୍ । ମାନୁଷ୍ଯେ କଦଲୀସ୍ତନ୍ଭେ ଅସାରେ ସାରମାର୍ଗଣମ୍

ସେ ଶୋକ ଦୂର କରିବେ, ସଂସାରର ଅନିତ୍ୟତା ବିଷୟରେ କହି: 'ମଣିଷ ଜୀବନ ହେଉଛି କଦଳୀ ଗଛର ତଣ୍ଡ ଭଳି, ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୂଳ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ମୂଳ୍ୟ ନାହିଁ।'

କରୋତି ଯଃ ସ ସଂମୂଢୋ ଜଲବୁଦ୍ଵଦ୍ରସନ୍ନିଭେ । ପଞ୍ଚଧା ସଂଭୃତଃ କାଯୋ ଯଦି ପଞ୍ଚତ୍ଵମାଗତଃ

ଯେଉଁମାନେ ଏପରି କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଳରେ ବୁଲବୁଲି ଭଳି ମୂଢ଼ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ଦେହ ପାଞ୍ଚଟି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଏହାର ଶେଷ ହୁଏ—

କର୍ମଭିଃ ସ୍ଵଶରୀରୋତ୍ଥୈସ୍ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା । ଗନ୍ତ୍ରୀ ଵସୁମତୀ ନାଶମୁଦଧିର୍ଦୈଵତାନି ଚ

—ସେଇ ଦେହ ନିଜ କର୍ମରେ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ ଦୁଃଖ କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ? ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଫେନପ୍ରଖ୍ଯଃ କଥଂ ନାଶଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକୋ ନ ଯାସ୍ଯତି । ଏଵଂ ସଂଶ୍ରାଵଯେତ୍ତତ୍ର ମୃଦୁଶାଦ୍ଵଲସଂସ୍ଥିତାନ୍

ମଣିଷମାନେ ଫେନା ଭଳି ଅସ୍ଥିର, ସେମାନେ କିପରି ଅନ୍ତ ନପାଇବେ? ଏହିପରି କଥା ସେଠାରେ କୁଶ ଘାସ ଉପରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ।

ତେଽଯି ସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେଯୁର୍ଗୃହଂ ବାଲପୁରଃ ସରାଃ । ଵିଦଶ୍ଯ ର୍ନିବପତ୍ରାଣି ନିଯତା ଦ୍ଵାରି ଵେଶ୍ମନଃ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଛୁଆମାନେ ଆଗରେ ରହି ଘରକୁ ଫେରିବେ, ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ିବେ ଏବଂ ଘର ଦ୍ୱାରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିବେ ।

ଆଚମ୍ଯ ଵହ୍ନିସଲିଲଂ ଗୋମଯଂ ଗୌରସର୍ଷପାନ୍ । ଦୂର୍ଵାପ୍ରଵାଲଂ ଵୃଷଭମନ୍ଯଦପ୍ଯଥ ମଙ୍ଗଲମ୍

ପାନୀୟ ଜଳ ନେଇ ମୁଁହ ଧୋଇ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଗୋବର, ଗାଈର ଦୁଧ, ସରଷେ, ଦୁର୍ବା ଘାସ, ପାଗଡ଼, ବଳଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଜିନିଷ ଆଣିବେ ।

ପ୍ରଵିଶେଯୁଃ ସମାଲଭ୍ଯ କୃତ୍ଵାଶ୍ମନି ପଦଂ ଶନୈଃ । ଶ୍ରୌତେନ ତୁ ଵିଧାନେନ ଆହିତାଗ୍ନିଂ ଦେହଦ୍ଵଧଃ

ଏହି ସବୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଶିଳା ଉପରେ ଧୀରେ ପଦ ଦେଇ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ଏବଂ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରେ ଅଗ୍ନି ରହିଛି, ତାଙ୍କୁ ଦାହ କରାଯିବ ।