ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପ୍ରଵିଶେତ୍ସ ନଵେ ଦେହେ ପୃହେ ଦରଧେ ଗୁହୀ ଯଥା । ଶରୀରେ ଯେ ସମାସୀନାଃ ସର୍ଵେ ଵୈ ସପ୍ତ ଧାତଵଃ ॥ ୨,୩.

ଏହା ଏକ ନୂତନ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯେପରିକି ଘର, ଗୁହା ବା ଖାଲି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ। ଶରୀରରେ ସପ୍ତ ଧାତୁ ଥାଏ।

ଷାଟ୍କୌଶିକୋ ହ୍ଯଯଂ କାଯଃ ସର୍ଵେ ଵାତାଶ୍ଚ ଦେହିନାମ୍ । ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ତଦ୍ଯୋଗାଦ୍ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵ୍ଯାଧଯସ୍ତଥା ॥ ୨,୩.

ଏହି ଶରୀର ଛଅଟି କୋଶରେ ଗଠିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବାୟୁ ଏହାରେ ଅଛି। ମୁତ୍ର, ମଳ ଏବଂ ଏହାଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ପିତ୍ତଂ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ତଥା ମଜ୍ଜା ମାଂସଂ ଵୈ ମେଦ ଏଵ ଚ । ଅସ୍ଥି ଶୁକ୍ରଂ ତଥା ସ୍ନାଯୁର୍ଦେହେନ ସହ ଦହ୍ଯତି ॥ ୨,୩.

ପିତ୍ତ, କଫ, ମଜ୍ଜା, ମାଂସ, ଚର୍ବି, ହାଡ଼, ବୀର୍ୟ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ—ଏସବୁ ଶରୀର ସହିତ ଏକାଠି ଦହିଯାଏ।

ଏଷ ତେ କଥିତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଵିନାସଃ ସର୍ଵଦେହିନମ୍ । କଥଯାମି ପୁନସ୍ତେଷାଂ ଶରୀରଂ ଚ ଯଥା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନଶ୍ୱରତା ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିଛି; ଏବେ ମୁଁ ପୁନି ଏହି ଦେହ କିପରି ହୁଏ, ତାହା କହିବି।

ଏକସ୍ତମ୍ବଂସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧଂ ସ୍ଥୂଣାତ୍ରଯଵିଭୂଷଣମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈଶ୍ଚ ସମାଯୁକ୍ତଂ ନଵଦ୍ଵାରଂ ଶରୀରକମ୍ ॥ ୨,୩.

ଏହି ଦେହଟି ଗୋଟିଏ ଦଣ୍ଡରେ ଭିତି ହୋଇଛି, ସନ୍ଧିରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛି, ତିନିଟି ମୁଢ଼ିରେ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ନଉଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଏକ ଦେହ।

ଵିଷଯୈଶ୍ଚ ସମାକ୍ରାନ୍ତଂ କାମକ୍ରୋଧସମାକୁଲମ୍ । ରାଗଦ୍ଵେଷସମାକୀର୍ଣଂ ତୃଷ୍ଣାଦୁର୍ଗମତସ୍କରମ୍ ॥ ୨,୩.

ଏହି ଦେହଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଆବୃତ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ବିକଳ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୃଷ୍ଣାର ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।

ଲୋଭଜାଲପରିଚ୍ଛିନ୍ନଂ ମୋହଵସ୍ତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟିତମ୍ । ସୁବଦ୍ଧଂ ମାଯଯା ଚୈତଲ୍ଲୋଭେନାଧିଷ୍ଠିତଂ ପୁରମ୍ ॥ ୨,୩.

ଲୋଭର ଜାଲରେ ଘେରା, ମୋହର ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକା, ମାୟାରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧା, ଏବଂ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ—ଏହି ଦେହଟି ଏକ ନଗର ସମାନ।

ଏତଦ୍ଗୁଣସମାକୀର୍ଣଂ ଶରୀରଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ । ଆତ୍ମାନଂ ଯେ ନ ଜାନନ୍ତି ତେ ନରାଃ ପଶଵଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୨,୩.

ଏପରି ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଦେହ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର; ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପଶୁ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଏଵମେଵ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶରୀରଂ ତେ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ଚତୁରଶୀତିଲକ୍ଷାଣି ନିର୍ମିତା ଯୋନଯଃ ପୁରା ॥ ୨,୩.

ଏଭଳି ଚାରି ପ୍ରକାର ଦେହକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ପୁରାତନ କାଳରେ ଚଉରାଶି ଲକ୍ଷ ଯୋନି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।

ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜାଃ ସ୍ଵେଦଜାଶ୍ଚୈଵ ଅଣ୍ଡଜାଶ୍ଚ ଜରାଯୁଜାଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ନିରଯସ୍ଯ ପ୍ରପଞ୍ଚତଃ ॥ ୨,୩.

ଉଦ୍ଭିଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଅଣ୍ଡଜ ଓ ଜରାୟୁଜ—ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ଓ ନରକର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

ଅଥଯାମି କ୍ରମପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁ ଵା ଵର୍ତତେ ସ୍ପୃହା ॥ ୨,୩.

ଏବେ ଯଦି ତୁମର ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ପରେ ପରେ ଯାହା ଆସିବ, ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଜ୍ଞାନତୋଽଜ୍ଞାନତୋ ଵାପିଯନ୍ନରୈଃ କଲୁଷଂ କୃତମ୍ । ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵିଧେଯା ନିଷ୍କୃତିର୍ନରୈଃ

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଜାଣି କିମ୍ବା ଅଜାଣି, ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ପାପ କରନ୍ତି, ସେହି ପାପର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର।

ଭସ୍ମାଦିସ୍ନାନଦଶକମାଦୌ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ଯଥାଶକ୍ତି ଷଡବ୍ଦାଦିପ୍ରତ୍ଯାମ୍ନାଯାଚ୍ଚରେଦପି

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପ୍ରଥମେ ଭସ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦଶ ପ୍ରକାର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଛଅ ବର୍ଷ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରନ୍ତି।

ତଦର୍ଧଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵା ତଦର୍ଧାର୍ଧମଥାପି ଵା । ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦଶ ଦାନାନି ଵୈ ଶୃଣୁ

କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧର ଅର୍ଧ; ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପରେ ଦଶଟି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—ଶୁଣ।

ଗୋଭୂତିଲହିରଣ୍ଯାଜ୍ଯଵାସୋଧନ୍ଯଗୁଡାସ୍ତଥା । ରଜତଂ ଲଵଣଂ ଚୈଵ ଦାନାନି ଦଶ ଵୈ ଵିଦୁଃ

ଗାଈ, ଜମି, ତିଳ, ସୁନା, ଘିଅ, ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ୍ୟ, ଗୁଡ଼, ଚାଁଦି ଓ ଲୁଣ—ଏହି ଦଶଟିକୁ ଦାନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ତ୍ଵାଗତା ଯେ ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାନ୍ନରୋ ଦଶ । ତତୋ ଯମଦ୍ଵାରପଥେ ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲେ

ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଦଶଟି ଦେବା ଉଚିତ; ତାପରେ, ଯମର ଦ୍ୱାରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତାରେ, ପୁପ୍ପ ଓ ରକ୍ତରେ ଭରିଥିବା

ନଦୀଂ ଵୈତରଣୀଂ ତର୍ତୁଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈତରଣୀଂ ଚ ଗାମ୍ । କୃଷ୍ଣସ୍ତନୀ ସକୃଷ୍ଣାଙ୍ଗୀ ସା ଵୈ ଵୈତରଣୀ ସ୍ମୃତା

ବୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ, ବୈତରଣୀ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ—କଳା ଦୁଧ ଓ କଳା ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଗାଈକୁ ବୈତରଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତିଲା ଲୋହଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ କର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା । ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵ ଏକୈକଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍

ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କପାସ, ଲୁଣ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ମାଟି ଓ ଗାଈ—ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ପବିତ୍ରକର ବୋଲି ମନ୍ୟାଯାଏ।

ଏତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ମହାଦାନାନ୍ଯୁତ୍ତମାଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ । ଆତୁରେଣ ତୁ ଦେଯାନି ପଦରୂପାଣି ମେ ଶୃଣୁ

ଏହି ଆଠଟି ମହାଦାନ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରୋଗୀ ଥିଲେ ପଦରୂପେ କ'ଣ ଦେବା ଉଚିତ, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।

ଛତ୍ରୋ ପାନହଵସ୍ତ୍ରାଣି ମୁଦ୍ରିକା ଚ କମଣ୍ଡଲୁଃ । ଆସନଂ ଭାଜନଂ ପଦଂ ଚାଷ୍ଟଵିଧଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଛତା, ପାନପାତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର, ମୁଦ୍ରିକା, କମଣ୍ଡଳୁ, ଆସନ, ପାତ୍ର ଓ ପଦ—ଏହି ଆଠଟି ଏପରି ଦାନ ବୋଲି ମନ୍ୟାଯାଏ।

ତିଲାପାତ୍ରଂ ସର୍ପିଃ ପାତ୍ରଂ ଶଯ୍ଯା ସୋପସ୍କରା ତଥା । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଯଦିଷ୍ଟଂ ଚାତ୍ମନୋଽପି ତତ୍

ତିଳର ପାତ୍ର, ଘିଅର ପାତ୍ର ଓ ଶଯ୍ୟା ସହ ସାମଗ୍ରୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ, ଯଦି ନିଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ।

ଅଶ୍ଵୋ ରଥଶ୍ଚ ମହୀଷୀ ଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ଵସ୍ତ୍ରମେଵ ଚ । ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମପୂର୍ଵମପି ସ୍ଵଯମ୍

ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ରାଣୀ, ଗହଣା ଏବଂ ପୋଷାକ ଆଦିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜେ ଏବଂ ବେଦମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦାନା ନ୍ଯନ୍ଯାନ୍ଯପି ଖଗ ତର୍ପଯେତ୍ସ୍ଵୀଯଶକ୍ତିତଃ । ପ୍ରାଯାଶ୍ଚିତ୍ତଂ କୃତଂ ଯେନ ଦଶ ଦାନାନ୍ଯପି କ୍ଷିତୌ

ଅନ୍ୟ ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ। ଯିଏ ପାପମୁଚ୍ଛନ କରିଛି, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଦଶଟି ଦାନ ଦେଇପାରିବ।

ଦାନଂ ଗୋର୍ଵୈତରଣ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାନାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ତଥାପି ଵା । ତିଲପାତ୍ରଂ ସର୍ପିଃ ପାତ୍ରଂ ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ

ଗାଈ, ବୈତରଣୀ ଗାଈ ଏବଂ ଅଠଟି ଅନ୍ୟ ଦାନ; ତିଳ ଭରା ପାତ୍ର, ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ର ଏବଂ ଶଯ୍ୟା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ପଦଦାନଂ ଚ ଵିଧିଵନ୍ନାସୌ ନିରଯଗର୍ଭଗଃ । ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯେଣାପି ଲଵଣଦାନମିଚ୍ଛନ୍ତି ସୂରଯଃ

ଯଥାବିଧିରେ ପଥ ଦାନ କଲେ ନରକର ଗର୍ଭକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ। ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଲୁଣ ଦାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାହାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଯତୋଽଯଂ ଲଵଣୋ ରସଃ । ଆତୁରସ୍ଯ ଯଦା ପ୍ରାଣା ନ ଯାନ୍ତି ଵସୁଧାତଲେ

ଏହି ଲୁଣର ସ୍ୱାଦ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ, ଯେତେବେଳେ ରୋଗୀର ପ୍ରାଣ ପୃଥିବୀରେ ରହିନଥାଏ—

ଲଵଣଂ ଚ ତଦା ଦେଯଂ ଦ୍ଵାରସ୍ଯୋଦ୍ଵାଟନଂ ଦିଵଃ । ଯାନିକାନି ଚ ଦାନାନି ସ୍ଵଯଂ ଦତ୍ତାନି ମାନଵୈଃ

ସେତେବେଳେ ଲୁଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱାରର ଦଳିକୁ ମନ୍ଦାରିବା ଉଚିତ। ମଣିଷମାନେ ନିଜେ ଯେଉଁ ଦାନ କରନ୍ତି—

ତାନିତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଚାଗ୍ରତଃ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ କୃତଂ ଯେନ ସାଙ୍ଗଂ ଖଗ ସ ଵୈ ପୁମାନ୍

ସେସବୁ ଦାନ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଯାଏ। ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପମୁଚ୍ଛନ କରିଛି, ହେ ପକ୍ଷୀ, ସେ ପୁରୁଷ—

ପାପାନି ଭସ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଅମୃତଂ ତୁ ଗଵାଂ କ୍ଷୀରଂ ଯତଃ ପତଗସତ୍ତମ୍

ପାପକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଭସ୍ମ କରିଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଗାଈର ଦୁଧ ତ ଅମୃତ ସମାନ, ହେ ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ।