ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସୁଖୋତ୍କର୍ଷଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଧର୍ମସ୍ଯେହନିମିତତଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତିନରକାନ୍ଦେଵା ହ୍ଯଧୋଵକ୍ତ୍ରାନ୍ସୁଦାରୁଣାନ୍ ॥ ୨,୩.

ଏବଂ ସବୁଠି ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସୁଖର ତୀବ୍ରତା ମିଳେ; ଦେବତାମାନେ ତଳକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଭୟଙ୍କର ନରକବାସୀମାନୋକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ନାରକାଶ୍ଚାପି ତେ ଦେଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି ଊର୍ଧ୍ଵଗାନ୍ । ଏତାନ୍ଯାନ୍ଯାନି ଶତଶୋ ନରକାଣି ଵିଯଦ୍ଗତେ ॥ ୨,୩.

ନରକବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପରକୁ ଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନୋକୁ ଦେଖନ୍ତି। ଏପରି ଶତଶଃ ନରକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନରକ ଆକାଶରେ ଅଛି।

ଦିନେଦିନେ ତୁ ନରକେ ପଚ୍ଯତେ ଦହ୍ଯତେନ୍ଯତଃ । ଶୀର୍ଯତେ ଭିଦ୍ଯତେଽନ୍ଯତ୍ର ଚୂର୍ଯତେ କ୍ଲିଦ୍ଯତେନ୍ଯତଃ ॥ ୨,୩.

ନରକରେ ପ୍ରତିଦିନ ରନ୍ଧାଯାଏ, ପୋଡ଼ାଯାଏ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଏ; ଅନ୍ୟଠାରେ ଚିରାଯାଏ, ଭାଗ କରାଯାଏ, ଚେପାଯାଏ କିମ୍ବା ଭିଜାଯାଏ।

କ୍ଵଥ୍ଯତେ ଦୀପ୍ଯତେଽନ୍ଯତ୍ର ତଥା ଵାତହତୋଽନ୍ଯତଃ । ଏକଂ ଦିନଂ ଵର୍ଷଶତପ୍ରମାଣଂ ନରକେ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩.

ଅନ୍ୟଠାରେ ଉବାଯାଏ, ଜଳାଯାଏ, ବାତାସରେ ଆଘାତ ପାଏ; ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ ନରକରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ସମାନ।

ତତଃ ସର୍ଵେଷୁ ନିସ୍ତୀର୍ଣଃ ପାପୀ ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵମଶ୍ନତେ । କୃମିକୀଟପତଙ୍ଗେଷୁ ସ୍ଥାଵରୈକଶଫେଷୁ ଚ ॥ ୨,୩.

ଏହି ସବୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାପୀ ତିର୍ୟକ୍ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ—କୀଟ, ପୋକ, ପତଙ୍ଗ, ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ପାଉଁ ଥିବା ପଶୁ ଭାବେ।

ଗତ୍ଵା ଵନଗଜାଢ୍ଯେଷୁ ଗୋଷ୍ଵଷୁ ତଥୈଵ ଚ । ଖରୋଽଶ୍ଵୋଽଶ୍ଵତରୋ ଗୌରଃ ଶରଭଶ୍ଚମରୀ ତଥା ॥ ୨,୩.

ବନରେ ବନ୍ୟପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ଗଧା, ଘୋଡ଼ା, ଖଚ୍ଚର, ଗୌର, ଶରଭ ଓ ଚମରୀ ପଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଇଥାଏ।

ଏତେ ଚୈକଶଫାଃ ଷଟ୍ଚ ଶୃଣୁ ପଞ୍ଚନଖାନତଃ । ଅନ୍ଯାସୁ ବହୁପାପାସୁ ଦୁଃ ଖଦାସୁ ଚ ଯୋ ନିଷୁ ॥ ୨,୩.

ଏହିଏ ହେଉଛନ୍ତି ଛଅଟି ଏକ-ନଖୀ ପଶୁ। ଏବେ ପାଞ୍ଚଟି ପଞ୍ଚ-ନଖୀ ପଶୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ପାପୀ ଓ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମାଂସ ହଜମ କରିବା କଷ୍ଟକର।

ମାନୁଷ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ କୁବ୍ଜୋ କୁତ୍ସିତୋ ଵାମନୋଽପି ଵା । ଚଣ୍ଡାଲପୁକ୍କସାଦ୍ଯାସୁ ନରଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ ॥ ୨,୩.

ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ କେବେ କୁବ୍ଜ, କୁବ୍ଜାତ୍ମା, ବା ଠିଆ ହୋଇପାରିନଥିବା ଛୋଟ ଲୋକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଚଣ୍ଡାଳ, ପୁକ୍କସ ଓ ଅନ୍ୟ ନିମ୍ନ ଜାତିରେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।

ମୁହୁର୍ଗର୍ଭେ ଵସନ୍ତ୍ଯେଵ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଅଵଶିଷ୍ଟେନ ପାପେନ ପୁଣ୍ଯେନ ଚ ସମନ୍ଵିତଃ ॥ ୨,୩.

ସେମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଗର୍ଭରେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣିପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି। ଅବଶିଷ୍ଟ ପାପ ଓ କିଛି ପୁଣ୍ୟ ସହିତ ସେମାନେ ଏହି ଦଶାକୁ ପାଉଥାନ୍ତି।

ତତଶ୍ଚାରୋହିଣୀଂ ଯୋନିଂ ଶୂଦ୍ରଵୈଶ୍ଯନୃପାଦିକମ୍ । ଵିପ୍ରଦେଵେନ୍ଦ୍ରତାଂ ଚାପି କଦାଚିଦଧିରୋହତି ॥ ୨,୩.

ତାପରେ ଶୂଦ୍ର, ବୈଶ୍ୟ, ରାଜା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। କେବେ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ଏଵଂ ତୁ ପାପକର୍ମାଣୋ ନିରଯେଷୁ ପତନ୍ତ୍ଯଧଃ । ଯଥା ପୁଣ୍ଯକୃତୋ ଯାନ୍ତି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ ॥ ୨,୩.

ଏଭଳି, ଯେମାନେ ପାପ କାମ କରନ୍ତି ସେମାନେ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଏବେ ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି ସେମାନେ କିପରି ଯାଆନ୍ତି, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।

ତେ ଯମେନ ଵିନିର୍ଦିଷ୍ଟାଂ ଯୋନିଂ ପୁଣ୍ଯଗତିଂ ନରାଃ । ପ୍ରଗୀତଗନ୍ଧର୍ଵଗଣା ନୃତ୍ଯୋତ୍ସଵସମାକୁଲାଃ ॥ ୨,୩.

ଯମ ଯେଉଁ ମଣିଷଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଘିରି ରହନ୍ତି।

ହାରନୂପୁରମାଧୁର୍ଯୈଃ ଶୋଭିତାନ୍ଯମଲାନି ତୁ । ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯାଶୁ ଵିମାନାନି ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧସ୍ରଗୁଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ ॥ ୨,୩.

ହାର ଓ ନୂପୁରର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଅଳଙ୍କାରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଆନ୍ତି।

ତସ୍ମାଚ୍ଚ ପ୍ରଚ୍ଯୁତା ରାଜ୍ଞାମନ୍ଯେଷାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଜାଯନ୍ତେ ନୀରୁଜାଂ ଗେହେ ସ ଦ୍ଵୃତ୍ତିପୀରପାଲକାଃ ॥ ୨,୩.

ସେଠାରୁ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ି, ସେମାନେ ନିରୋଗ ଘରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜୀବିକା ଓ ପାଳନକାରୀ ଭାବେ ହୁଅନ୍ତି।

ଭୋଗାନ୍ସମ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ରାଂସ୍ତତୋ ଯାନ୍ତ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵମନ୍ଯଥା । ଅଵରୋହିଣୀଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ପୂର୍ଵଵଦ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ॥ ୨,୩.

ସେମାନେ ଭୋଗର ଉତ୍କଟ ସୁଖ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପରେ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଅବରୋହିଣୀ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଯାଆନ୍ତି।

ଜାତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଲୋକେ ଵୈ ପ୍ରାଣିନୋ ମରଣଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ପାପିଷ୍ଠାନାମଦୋମାର୍ଗାଜ୍ଜୀଵୋ ନିଷ୍କ୍ରମତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୩.

ମଣିଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏହି ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ। ଅତି ପାପୀମାନଙ୍କ ପଥରୁ ଆତ୍ମା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବାହାରିଯାଏ।

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଲୀଯତେ ପୃଥ୍ଵୀ ଆପଶ୍ଚୈଵ ତଥାପ୍ସୁ ଚ । ତେଜସ୍ତେଜସି ଲୀଯତେ ସମୀରେ ଚ ସମୀରଣଃ ॥ ୨,୩.

ମାଟି ମାଟିରେ ଲୟ ହୁଏ, ପାଣି ପାଣିରେ ଲୟ ହୁଏ, ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ନିରେ ଏବଂ ବାୟୁ ବାୟୁରେ ଲୟ ହୁଏ।

ଆକାଶେ ଚ ତଥାକାଶଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପି ନିଶାକରେ । ତତ୍ର କାମସ୍ତଥା କ୍ରୋଧଃ କାଯେ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ॥ ୨,୩.

ଏଭଳି ଆକାଶ ଆକାଶରେ, ଯାହା ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଛି, ତାହାରେ ଲୟ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଶରୀରରେ ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ଏତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ସମାଖ୍ଯାତା ଦେହେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତସ୍କରାଃ । କାମଃ କ୍ରୋଧୋ ହ୍ଯହଙ୍କାରୋ ମନସ୍ତତ୍ରୈଵ ନାଯକଃ ॥ ୨,୩.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଏହାମାନେ ଶରୀରରେ ଥିବା ଚୋର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ, ଅହଂକାର, ଏବଂ ମନ ସେମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରେ।

ସଂହାରଶ୍ଚୈଵ କାଲୋଽସୌ ପୁଣ୍ଯପାପେନ ସଂଯୁତଃ । ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯସମାଯୁକ୍ତଃ ସକଲୈର୍ଵିବୁଧୈଃ ସହ ॥ ୨,୩.

ବିନାଶ ହେଉଛି ସେଇ କାଳ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ସହିତ ଯୁକ୍ତ। ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଅଛି।

ପ୍ରଵିଶେତ୍ସ ନଵେ ଦେହେ ପୃହେ ଦରଧେ ଗୁହୀ ଯଥା । ଶରୀରେ ଯେ ସମାସୀନାଃ ସର୍ଵେ ଵୈ ସପ୍ତ ଧାତଵଃ ॥ ୨,୩.

ଏହା ଏକ ନୂତନ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯେପରିକି ଘର, ଗୁହା ବା ଖାଲି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ। ଶରୀରରେ ସପ୍ତ ଧାତୁ ଥାଏ।

ଷାଟ୍କୌଶିକୋ ହ୍ଯଯଂ କାଯଃ ସର୍ଵେ ଵାତାଶ୍ଚ ଦେହିନାମ୍ । ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ତଦ୍ଯୋଗାଦ୍ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵ୍ଯାଧଯସ୍ତଥା ॥ ୨,୩.

ଏହି ଶରୀର ଛଅଟି କୋଶରେ ଗଠିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବାୟୁ ଏହାରେ ଅଛି। ମୁତ୍ର, ମଳ ଏବଂ ଏହାଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ପିତ୍ତଂ ଶ୍ଲେଷ୍ମା ତଥା ମଜ୍ଜା ମାଂସଂ ଵୈ ମେଦ ଏଵ ଚ । ଅସ୍ଥି ଶୁକ୍ରଂ ତଥା ସ୍ନାଯୁର୍ଦେହେନ ସହ ଦହ୍ଯତି ॥ ୨,୩.

ପିତ୍ତ, କଫ, ମଜ୍ଜା, ମାଂସ, ଚର୍ବି, ହାଡ଼, ବୀର୍ୟ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ—ଏସବୁ ଶରୀର ସହିତ ଏକାଠି ଦହିଯାଏ।

ଏଷ ତେ କଥିତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଵିନାସଃ ସର୍ଵଦେହିନମ୍ । କଥଯାମି ପୁନସ୍ତେଷାଂ ଶରୀରଂ ଚ ଯଥା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନଶ୍ୱରତା ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିଛି; ଏବେ ମୁଁ ପୁନି ଏହି ଦେହ କିପରି ହୁଏ, ତାହା କହିବି।

ଏକସ୍ତମ୍ବଂସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧଂ ସ୍ଥୂଣାତ୍ରଯଵିଭୂଷଣମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈଶ୍ଚ ସମାଯୁକ୍ତଂ ନଵଦ୍ଵାରଂ ଶରୀରକମ୍ ॥ ୨,୩.

ଏହି ଦେହଟି ଗୋଟିଏ ଦଣ୍ଡରେ ଭିତି ହୋଇଛି, ସନ୍ଧିରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛି, ତିନିଟି ମୁଢ଼ିରେ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ନଉଟି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଏକ ଦେହ।

ଵିଷଯୈଶ୍ଚ ସମାକ୍ରାନ୍ତଂ କାମକ୍ରୋଧସମାକୁଲମ୍ । ରାଗଦ୍ଵେଷସମାକୀର୍ଣଂ ତୃଷ୍ଣାଦୁର୍ଗମତସ୍କରମ୍ ॥ ୨,୩.

ଏହି ଦେହଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଆବୃତ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ବିକଳ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୃଷ୍ଣାର ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।

ଲୋଭଜାଲପରିଚ୍ଛିନ୍ନଂ ମୋହଵସ୍ତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟିତମ୍ । ସୁବଦ୍ଧଂ ମାଯଯା ଚୈତଲ୍ଲୋଭେନାଧିଷ୍ଠିତଂ ପୁରମ୍ ॥ ୨,୩.

ଲୋଭର ଜାଲରେ ଘେରା, ମୋହର ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକା, ମାୟାରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧା, ଏବଂ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ—ଏହି ଦେହଟି ଏକ ନଗର ସମାନ।

ଏତଦ୍ଗୁଣସମାକୀର୍ଣଂ ଶରୀରଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ । ଆତ୍ମାନଂ ଯେ ନ ଜାନନ୍ତି ତେ ନରାଃ ପଶଵଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୨,୩.

ଏପରି ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଦେହ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର; ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପଶୁ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଏଵମେଵ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶରୀରଂ ତେ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ଚତୁରଶୀତିଲକ୍ଷାଣି ନିର୍ମିତା ଯୋନଯଃ ପୁରା ॥ ୨,୩.

ଏଭଳି ଚାରି ପ୍ରକାର ଦେହକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ପୁରାତନ କାଳରେ ଚଉରାଶି ଲକ୍ଷ ଯୋନି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।