ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରେ ଦ୍ଵେ ରୌରଵୋ ହି ପ୍ରମାଣତଃ । ଜାନୁମାତ୍ରପ୍ରମାଣଂ ତୁ ତତ୍ର ଗର୍ତଂ ସୁଦୁସ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୩.
ରୌରବ ଦୁଇ ହଜାର ଯୋଜନା ଲମ୍ବା । ସେଠାରେ ଜାଙ୍ଘ ଉଚ୍ଚତାର ଏକ ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତ ଅଛି, ଯାହା ଅତି କଷ୍ଟରେ ଅତିକ୍ରମ କରିହେବ ।
ତତ୍ରାଙ୍ଗାରଚଯୌଘେନ କୃତଂ ତଦ୍ଧରଣୀସମମ୍ । ତତ୍ରାଗ୍ନିନା ସୁତୀଵ୍ରେଣ ତାପିତାଙ୍ଗାରଭୂମିନା ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ ଜମିନ ସହିତ ସମତଳ ଭାବେ ଜଳନ୍ତା କଠାର ଢେର ଛଡ଼ାଯାଇଛି । ସେଠାର ଭୂମି ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ତାପିତ ।
ତନ୍ମଧ୍ଯେ ପାପକର୍ମାଣଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତି ଯମାନୁଗାଃ । ସ ଦହ୍ଯମାନସ୍ତୀଵ୍ରେଣ ଵହ୍ନିନା ପରିଧାଵତି ॥ ୨,୩.
ସେହି ମଧ୍ୟରେ ଯମଙ୍କର ସେବକମାନେ ପାପୀମାନେକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି । ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ଘୂରୁଅନ୍ତି ।
ପଦେପଦେ ଚ ପାଦୋଽସ୍ଯ ସ୍ଫୁଟ୍ଯତେ ଶୀର୍ଯତେ ପୁନଃ । ଅହୋରାତ୍ରେଣୋଦ୍ଧରଣଂ ପାଦନ୍ଯାସେନ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩.
ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ଫାଟିଯାଏ ଓ ପୁଣି ଖସିଯାଏ । ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ, ପାଦ ରଖି ରଖି ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି ।
ଏଵଂ ସହସ୍ରଂ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଯୋଜନାନାଂ ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋଽନ୍ଯତ୍ପାପଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତାଦୃଙ୍ନିରଯମୃଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩.
ଏଭଳି ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ପରେ ଅନ୍ୟ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ସେଠାରୁ ଆଉ ଏମିତି ଏକ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ରୌରଵସ୍ତେ ସମାଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରଥମୋ ନରକୋ ମଯା । ମହାରୌରଵସଂଜ୍ଞଂ ତୁ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ନରକଂ ଖଗ ॥ ୨,୩.
ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମ ନରକ ରୌରବ ବିଷୟରେ କହିଛି; ବଡ଼ ପକ୍ଷୀ, ଏବେ ମହାରୌରବ ନାମକ ନରକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସନ୍ତି ପଞ୍ଚ ସମନ୍ତତଃ । ତତ୍ର ତାମ୍ରମଯୀ ଭୂମିରଧସ୍ତସ୍ଯା ହୁତାଶନଃ ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଯୋଜନା ଚାରିପଟେ ତାମାର ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ତଳେ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ଜଳୁଛି।
ତଯା ତପନ୍ତ୍ଯା ସା ସର୍ଵା ପ୍ରୋଦ୍ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସମପ୍ରଭା । ଵିଭାଵ୍ଯତେ ମହାରୌଦ୍ରା ପାପିନାଂ ଦର୍ଶନାଦିଷୁ ॥ ୨,୩.
ସେ ତାମାର ଭୂମି ତୀବ୍ର ତାପରେ ଜଳୁଥିବା ଏବଂ ବିଜୁଳି ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ପାପୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଦେଖନ୍ତି, ସେଠି ଏହା ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଏ।
ତସ୍ଯାଂ ବଦ୍ଧକରାଭ୍ଯାଂ ଚ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଚୈଵ ଯମାନୁଗୈଃ । ମୁଚ୍ଯତେ ପାପକୃନ୍ମଧ୍ଯେ ଲୁଣ୍ଠମାନଃ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ପାପୀଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଉଁ ବାନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ପକେଇ ଘେଉଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି।
କାକୈର୍ବକୈର୍ଵୃକୋଲୂକୈର୍ମଶକୈର୍ଵୃଶ୍ଚିକୈସ୍ତଥା । ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣୈସ୍ତଥା ରୌଦ୍ରୈର୍ଗତୋ ମାର୍ଗେ ଵିକୃଷ୍ଯତେ ॥ ୨,୩.
ପଥରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟକୁ କାଉ, ବକ, ନିଆଳ, ଉଲୁ, ମଶା ଓ ବିଛି ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଖାଉଥିବାବେଳେ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି।
ଦହ୍ଯମାନୋ ଗତମତିର୍ଭ୍ରାନ୍ତସ୍ତାତେତି ଚାକୁଲଃ । ଵଦତ୍ଯସକୃଦୁଦ୍ଵଗ୍ନୋ ନ ଶାନ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩.
ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳାରେ ଜଳୁଥିବା, ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, 'ପିତା!' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରେ, ଦୁଃଖରେ ଅଶାନ୍ତ ରହେ।
ଏଵଂ ତସ୍ମାନ୍ନରୈର୍ମୋକ୍ଷସ୍ତ୍ଵତିକ୍ରାନ୍ତୈରଵାପ୍ଯତେ । ଵର୍ଷାଯୁତାଯୁତୈଃ ପାପଂ ଯୈଃ କୃତଂ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଭିଃ ॥ ୨,୩.
ଏଭଳି, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଦଶ ହଜାର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ତଥାନ୍ଯସ୍ତୁ ତତୋ ନାମ ସୋଽତିଶୀତଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ । ମହାରୌରଵଵଦ୍ଦୀର୍ଘସ୍ତଥାନ୍ଧତମସା ଵୃତଃ ॥ ୨,୩.
ତାପରେ ଆଉ ଏକ ନରକ ଅଛି, ଯାହା ସ୍ୱଭାବରେ ବହୁତ ଠଣ୍ଡା, ମହାରୌରବ ଭଳି ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା।
ଶୀତାର୍ତାସ୍ତତ୍ର ବଧ୍ଯନ୍ତେ ନରାସ୍ତମସି ଦାରୁଣେ । ପରସ୍ପରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପରିରଭ୍ଯାଶ୍ରଯନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ ଠଣ୍ଡାରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ବାନ୍ଧାଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛନ୍ତି।
ଦନ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ଚ ଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଶୀତାର୍ତିପରିକମ୍ପିତାଃ । କ୍ଷୁତୃଷାତିବଲାଃ ପକ୍ଷିନ୍ନଥ ତତ୍ରାପ୍ଯୁପଦଵାଃ ॥ ୨,୩.
ଏଠି ଠଣ୍ଡା ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ସେମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଗଡ଼ିଯାଏ ଓ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ; ଖାଇବା ଓ ପିଇବା ଅଭାବରେ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ଏଠି ଆଉ ବେଶି ଦୁଃଖ ଅଛି।
ହିମଖଣ୍ଡଵହୋ ଵାଯୁଭିନତ୍ତ୍ଯସ୍ଥୀନି ଦାରୁଣଃ । ମଜ୍ଜାସୃଗସ୍ଥିଗଲିତମଶ୍ରନ୍ତ୍ଯତ୍ର କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତାଃ ॥ ୨,୩.
ବରଫ ଟୁକୁଡ଼ା ଆଣୁଥିବା ତୀବ୍ର ପବନ ହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ; ଏଠି ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନଙ୍କର ମଜ୍ଜା, ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ଚୁଇଁଯାଏ।
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯମାନା ଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ତେ ପରସ୍ପରସମାଗମେ । ଏଵଂ ତତ୍ରାପି ସୁମହାନ୍କ୍ଲେଶସ୍ତମସି ମାନଵୈଃ ॥ ୨,୩.
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି ଅନ୍ଧକାରରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି; ଏଭଳି ଏଠି ମଧ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଶକୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋ ବହୂକୃତସଞ୍ଚଯଃ । ନିକୃନ୍ତନ ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ତତୋଽନ୍ଯୋ ନରକୋତ୍ତମଃ ॥ ୨,୩.
ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ବହୁତ ପାପ ସଂଚୟ କରିଛି, ସେଠି ପହଞ୍ଚେ; ଏବେ 'ନିକୃନ୍ତନ' ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
କୁଲାଲଚକ୍ରାଣି ତତ୍ର ଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ତ୍ଯଵିରତଂ ଖଗ । ତେଷ୍ଵାପାଷ୍ଯେ ନିକୃଷ୍ଯନ୍ତେ କାଲସୂତ୍ରେଣ ମାନଵାଃ ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ କୁମ୍ଭକାରଙ୍କ ଚକା ବିନା ବିରାମରେ ଘୂରୁଛି; ସେଉଠାରେ ମଣିଷମାନେ କାଳର ସୂତାରେ କାଟାଯାନ୍ତି।
ଯମାନୁମାଙ୍ଗୁଲିସ୍ଥେନ ଆପାଦତଲମସ୍ତକମ୍ । ନ ଚୈଷାଂ ଜୀଵିତଭ୍ରଂଶୋ ଜାଯତେ ପକ୍ଷିସତ୍ତମ ॥ ୨,୩.
ଯମର ଦୂତମାନେ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ସୂତା ଧରି, ପାଉଁ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଟନ୍ତି, ତଥାପି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଏ ନାହିଁ।
ଛିନ୍ନାନି ତେଷାଂ ଶତଶଃ ଖଣ୍ଡାନ୍ଯୈକ୍ଯଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି ହି । ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ତେ ପାପକର୍ମିଣଃ ॥ ୨,୩.
ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ଶତଶଃ ଟୁକୁଡ଼ାରେ କାଟାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଟୁକୁଡ଼ା ଆଉଥରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ; ଏଭଳି, ପାପ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଘୂରୁଛନ୍ତି।
ତାଵଦ୍ଯାଵଦଶେଷଂ ଚ ତତ୍ପାପଂ ସଂକ୍ଷଯଂ ଗତମ୍ । ଅପ୍ରାତଷ୍ଠଂ ଚ ନରକଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଗଦତୋ ମମ ॥ ୨,୩.
ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସେଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ସମାପ୍ତ ହୁଏ, ସେଯାଏଁ ଚାଲିଥାଏ; ଏବେ ମୋ ମୁଖରୁ 'ଅପ୍ରାତଷ୍ଠ' ନାମକ ନରକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ତତ୍ରସ୍ଥୈର୍ନାରକୈର୍ଦୁଃ ଖମସହ୍ଯମନୁଭୂଯତେ । ତାନ୍ଯେଵ ତତ୍ର ଚକ୍ରାଣି ଘଟୀଯନ୍ତ୍ରାଣି ଚାନ୍ଯତଃ ॥ ୨,୩.
ସେଠାରେ ନରକବାସୀମାନେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ଯାହା ସହିବା ଯାଏଁ କଷ୍ଟକର। ସେଠି ଏହି ଚକ୍ର ଓ ଦଳନ ଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଦୁଃ ଖସ୍ଯ ହେତୁଭୂତାନି ପାପକର୍ମକୃତାଂ ନୃଣାମ୍ । ଚକ୍ରେଷ୍ଵାରୋପିତାଃ କେଚିଦ୍ଭାମ୍ଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ ॥ ୨,୩.
ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୁଃଖର କାରଣ। କିଛି ଲୋକ ଏହି ଚକ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ଦଳାଯାନ୍ତି।
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନ ତେଷାଂ ସ୍ଥିତିରନ୍ତରା । ଘଟୀଯନ୍ତ୍ରେଷୁ ବଦ୍ଵା ଯେ ବଦ୍ଧା ତୋଯଵଟୀ ଯଥା ॥ ୨,୩.
ଏହି ଦଳନ ଯନ୍ତ୍ରରେ ବାନ୍ଧା ଲୋକମାନେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ବିରାମ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳଘଟ ଭଳି ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥାଏ।
ଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ତେ ମାନଵା ରକ୍ତମୁଦ୍ଗିରନ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅନ୍ତ୍ରୈର୍ମୁଖଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୈର୍ନେତ୍ରୈରନ୍ତ୍ରାଵଲମ୍ବିଭୈଃ ॥ ୨,୩.
ମାନବମାନେ ଘୁରାଯାଉଛନ୍ତି, ପୁନିପୁନି ରକ୍ତ ବାନ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆନ୍ତ୍ର ପଟି ମୁହଁରୁ ବାହାରୁଛି, ଚକ୍ଷୁ ଆନ୍ତ୍ର ଝୁଲି ରହିଛି।
ଦୁଃ ଖାନି ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତୀହ ଯାନ୍ଯସହ୍ଯାନି ଜନ୍ତୁଭିଃ । ଅସିପତ୍ରଵନଂ ନାମ ନରକଂ ଶୃଣୁ ଚାପରମ୍ ॥ ୨,୩.
ଏଠାରେ ସେମାନେ ଏମିତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ଯାହା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏବେ ଆଉ ଏକ ନରକ, ଯାହାକୁ ତଳୱାରପତ୍ର ଅଟା ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ସେ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଯୋ ଜ୍ଵଲତ୍ଯଗ୍ନ୍ଯାଶୃତାଵନିଃ । ସପ୍ତତୀଵ୍ରକରାଶ୍ଚୈଣ୍ଡର୍ଯତ୍ର ତୀଵ୍ର ସୁଦାରୁଣେ ॥ ୨,୩.
ଏଠି ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ତାର ହଜାର ଯୋଜନା, ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଛି। ସେଠି ସତରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୟାହୀନ ସତରି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରତପନ୍ତି ସଦା ତତ୍ର ପ୍ରାଣିନୋ ନରକୌକସଃ । ତନ୍ମଧ୍ଯେ ଚରଣଂ ଶୀତସ୍ନିଗ୍ଧପତ୍ରଂ ଵିଭାଷ୍ଯତେ ॥ ୨,୩.
ସେଠି ନରକବାସୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଜଳିଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଥ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଶୀତଳ ଓ ତେଲା ଗଛପତ୍ରରେ ଢାକା।
ପତ୍ରାଣି ଯତ୍ର ଖଣ୍ଡାନି ଫଲାନାଂ ପକ୍ଷିସତ୍ତମ । ଶ୍ଵାନଶ୍ଚ ତତ୍ର ସୁବଲାଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯାମିଷଭୋଜନାଃ ॥ ୨,୩.
ଏଠି ଗଛପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରର, ଫଳର ପର ଭଳି। ଏଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁକୁରମାନେ ମାଂସ ଖାଇ ଘୁରୁଛନ୍ତି।