ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଲେପ୍ଯା ତୁ ଗୋମଯୈର୍ଭୂମିସ୍ତିଲାନ୍ଦର୍ଭାନ୍ଵିନିଃ କ୍ଷିପେତ୍ । ତସ୍ଯାମେଵାତୁରୋ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଦହତି କିଲ୍ବିଷମ୍ ॥ ୨,୨.

ଭୂମିକୁ ଗୋମୟରେ ଲେପିବା ଉଚିତ, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଛିଟିବା ଦରକାର। ସେଠାରେ ମୃତ ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।

ଦର୍ଭତୂଲୀ ନଯେତ୍ସ୍ଵର୍ଗମାତୁରସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ । ଦର୍ଭାଂସ୍ତତ୍ର କ୍ଷିପେଦ୍ଵାଥ ତୂଲୀଗେନ୍ଦୁକମଧ୍ଯତଃ ॥ ୨,୨.

ଦର୍ଭା ଚଟାଇ ମୃତ୍ୟୁଶୟାରେ ଥିବାକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଦର୍ଭା ରଖିବା କିମ୍ବା ତୁଳାର ତକିଆ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵତ୍ର ଵସୁଧାପୂତା ଯତ୍ର ଲେପୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ଲେପଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ପୁନର୍ଲେପେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୨,୨.

ଯେଉଁଠି ଗୋମୟରେ ଲେପ ନାହିଁ, ସେଠି ଭୂମି ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର; ଯେଉଁଠି ଲେପ ଅଛି, ସେଠି ପୁଣି ଲେପ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

ଯାତୁଧାନାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରକର୍ମିଣଃ । ଅଲେପଂ ହ୍ଯାତୁରଂ ମୁକ୍ତଂ ଵିଶନ୍ତ୍ଯେତେ ଵିଯୋନଯଃ ॥ ୨,୨.

ଯେଉଁ ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ସେମାନେ ଅସୁରକ୍ଷିତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ରୋଗୀ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଆତ୍ମାମାନେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।

ନିତ୍ଯହୋମସ୍ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପାଦଶୌଚଂ ଦ୍ଵିଜେ ତଥା । ମଣ୍ଡଲେନ ଵିନା ଭୂମ୍ଯାମାତୁରୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନ ହି ॥ ୨,୨.

ପ୍ରତିଦିନ ହୋମ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଦ ପରିଶ୍ରାନ କରାଯିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଭୂମିରେ ରକ୍ଷା ବୃତ୍ତ ତିଆରି ହୋଇନାହିଁ, ତେବେ ରୋଗୀ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଶ୍ରୀର୍ହୁତାଶସ୍ତଥୈଵ ଚ । ମଣ୍ଡଲେ ଚୋପତିଷ୍ଠନ୍ତି ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଵୀତ ମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୨,୨.

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯଥା ମ୍ରିଯତେ ଵାଲୋ ଵୃଦ୍ଧସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଯୁଵାଥଵା । ଯୋନ୍ଯନ୍ତରଂ ନ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ କ୍ରୀଡତେ ଵାଯୁନା ସହ ॥ ୨,୨.

ଏହା ନ କରିଲେ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ; ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ, ବାୟୁ ସହ ଖେଳିବାକୁ ଘୁରିବାରେ ଲାଗିଯାଏ।

ମିଶ୍ରିତଂ ଲୋହିତାମିଶ୍ରଂ ତଦେଵଂ ଜନ୍ମ ଜୀଯତେ । ତସ୍ଯୈଵ ଵାଯୁଭୂତସ୍ଯ ନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୋଦକକ୍ରିଯା ॥ ୨,୨.

ରକ୍ତ ଓ ମାଂସରେ ମିଶି ଏପରି ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଯିଏ ବାୟୁ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଜଳ ଦାନ କୌଣସି ଲାଭ ଦେଉନାହିଁ।

ମମ ସ୍ଵେଦସମୁଦ୍ଭୂତାସ୍ତିଲାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପଵିତ୍ରକାଃ । ଅସୁରା ଦାନଵା ଦୈତ୍ଯା ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ତିଲୈସ୍ତଥା ॥ ୨,୨.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୋର ଘମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତିଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର; ଏହି ତିଳ ଦେଖି ଅସୁର, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି।

ତିଲାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତିଲା କୃଷ୍ଣାସ୍ତିଲା ଗୋମୂତ୍ରସଂନ୍ନିଭାଃ । ଦହନ୍ତୁ ତେ ମେ ପାପାନି ଶରୀରେଣ କୃତାନି ଵୈ ॥ ୨,୨.

ଶ୍ୱେତ ତିଳ, କଳା ତିଳ ଓ ଗାଈର ମୁତ୍ର ସଦୃଶ ତିଳ—ଏହି ତିଳମାନେ ମୋ ଦେହରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ଦହିଦିଅନ୍ତୁ।

ଏକ ଏଵ ତିଲୋ ଦତ୍ତୋ ହେମଦ୍ରୋଣତିଲୈଃ ସମଃ । ତର୍ପଣେ ଦାନହୋମେଷୁ ଦତ୍ତୋ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯଃ ॥ ୨,୨.

ଏକ ତିଳ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ତିଳ ସୁନା ତିଳର ଏକ ମାପ ସମାନ ହୁଏ; ତର୍ପଣ, ଦାନ କିମ୍ବା ହୋମରେ ଦିଆଯାଇଲେ ଏହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

ଦର୍ଭା ରୋମସମୁଦ୍ଭୂତାସ୍ତିଲାଃ ସ୍ଵେଦେଷୁ ନାନ୍ଯଥା । ଦେଵତା ଦାନଵାସ୍ତୃପ୍ତାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ପିତରସ୍ତଥା ॥ ୨,୨.

ଦର୍ଭା କେଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତିଳ ଘମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ପିତୃମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

ପ୍ରଯୋଗଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଶ୍ଵଂ ଚାପ୍ଯୁପଜୀଵନାମ୍ । ଅପସଵ୍ଯାଦିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ପିତରୋ ଦେଵଦେଵତାଃ ॥ ୨,୨.

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି; ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

ତେନ ତେ ପିତରସ୍ତୃପ୍ତା ଅପସଵ୍ଯେ କୃତେ ସତି । ଦର୍ଭମୂଲେ ସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ଯେ ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୨,୨.

ଏଭଳି ଭାବେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱର କ୍ରିୟା କଲେ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଦର୍ଭା ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅଛନ୍ତି, ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଭାବେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅଛନ୍ତି।

ଦର୍ଭାଗ୍ରେ ଶଙ୍କରଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ କୁଶେ ସ୍ମୃତାଃ । ଵିପ୍ରା ମନ୍ତ୍ରାଃ କୁଶା ଵହ୍ନିସ୍ତୁଲସୀ ଚ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୨.

ଦର୍ଭା ଶିରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ; କୁଶ ଘାସରେ ତିନି ଦେବତା ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ହେ ପକ୍ଷୀନାଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ର, କୁଶ, ଅଗ୍ନି ଓ ତୁଳସୀ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ନୈତେ ନିର୍ମାଲ୍ଯତାଂ ଯାନ୍ତି କ୍ରିଯମାଣାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ । ତୁଲସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗାଵୋ ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶୀ ଖଗ ॥ ୨,୨.

ଏମାନେ ପୁନଃପୁନ କ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ: ତୁଳସୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଏକାଦଶୀ, ହେ ପକ୍ଷୀ।

ପଞ୍ଚ ପ୍ରଵହଣାନ୍ଯେ ଭଵାବ୍ଧୌ ମଜ୍ଜତାଂ ନୃଣାମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶୀ ଗୀତା ତୁଲସୀ ଵିପ୍ରଧେନଵଃ ॥ ୨,୨.

ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଉପାୟ ମଣିଷକୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରେ: ବିଷ୍ଣୁ, ଏକାଦଶୀ, ଗୀତା, ତୁଳସୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈ।

ଅସାରେ ଦୁର୍ଗସଂସାରେ ଷଟ୍ପଦୀ ମୁକ୍ତିଦାଯିନୀ । ତିଲାଃ ପଵିତ୍ରମତୁଲଂ ଦର୍ଭାଶ୍ଚାପି ତୁଲସ୍ଯଥ ॥ ୨,୨.

ଏହି କଠିନ ଓ ଦୁଃଖର ସଂସାରରେ ଛଅ ପଦର ମାର୍ଗ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ତିଳ, ଦର୍ଭା ଓ ତୁଳସୀ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ।

$ ନିଵାରଯନ୍ତି ଚୈତାନି ଦୁର୍ଗତିଂ ଯାନ୍ତମାତୁରମ୍ । ହସ୍ତାଭ୍ଯାମୁଦ୍ଧରେଦ୍ଦର୍ଭାଂସ୍ତୋଯେନ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଭୁଵି ॥ ୨,୨.

ଏମାନେ ମୃତ୍ୟୁଶୟ୍ୟାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗତିରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଦର୍ଭାକୁ ହାତରେ ଧରି, ଜଳ ଛିଟି ଭୂମିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ମୃତ୍ଯୁକାଲେ କ୍ଷିପେଦ୍ଦର୍ଭାନ୍କରଯୋରାତୁରସ୍ଯ ଚ । ଦର୍ଭୈସ୍ତୁ କ୍ଷିପ୍ଯତେ ଯୋଽସୌ ଦର୍ଭୈସ୍ତୁ ପରିଵେଷ୍ଟିତଃ ॥ ୨,୨.

ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଆତୁରଙ୍କ ହାତରେ ଦର୍ଭା ରଖିବା ଉଚିତ; ଯିଏ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ସେ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକ ଛାଡ଼ିଯାଏ।

ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସ ଵୈ ଯାତି ମନ୍ତ୍ରହୀନୋଽପି ମାନଵଃ । ତୂଲୀଂ କୃତ୍ଵା କୃତୌ ପାଦୌ ସଂସ୍ଥିତୌ କ୍ଷିତିପୃଷ୍ଠତଃ ॥ ୨,୨.

ମନ୍ତ୍ର ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଭଳି କରିଥିବା ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ; ଶଯ୍ୟା ତିଆରି କରି, ପାଦ ଭୂମିରେ ରଖି ଥାଏ।

ପ୍ରାଯାଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଶୁଦ୍ଧାଗ୍ନୌ ସଂସାରେଽସାରସାଗରେ । ଗୋମଯେନୋପଲିମ୍ପେତ୍ତୁ ଦର୍ଭାସ୍ତରଣସଂସ୍ଥିତେ ॥ ୨,୨.

ଏହି ଅର୍ଥହୀନ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଗୋମୟରେ ଭୂମିକୁ ଲିପି, ତାହାପରେ ଦର୍ଭା ଘାସ ଛାଡ଼ି ଆସନ ବିଛାଇବା ଦରକାର।

ଯନେ ଦତ୍ତେନ ଦାନେନ ସର୍ଵଂ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ଲଵଣଂ ତଦ୍ରସଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍ ॥ ୨,୨.

ଏହି ଲବଣ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ଏହାର ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱାଦ ଲୋକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।

ଯସ୍ମାଦନ୍ନରସାଃ ସର୍ଵେ ନୋତ୍କଟା ଲଵଣଂ ଵିନା । ପିତୄଣାଂ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଭଵ୍ଯଂ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରଦଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୨.

ଲବଣ ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟର ସମସ୍ତ ସ୍ୱାଦ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ, ଏହା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଶୁଭ ଅଟେ, ତେଣୁ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ।

ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଯତୋଽଯଂ ଲଵଣୋ ରସଃ । ଏତତ୍ସଲଵଣଂ ଦାନଂ ତେନ ଶଂସନ୍ତି ଯୋଗିନଃ ॥ ୨,୨.

ଏହି ଲବଣର ସ୍ୱାଦ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ଲବଣ ଦାନକୁ ଯୋଗୀମାନେ ବଡ଼ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଵିଶାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶୂଦ୍ରଜନସ୍ଯ ଚ । ଆତୁରସ୍ଯ ଯଦା ପ୍ରାଣା ନ ଯାନ୍ତି ଵସୁଧାତଲେ ॥ ୨,୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଜନସାଧାରଣ, ଶୂଦ୍ର, ନାରୀ ଓ ରୋଗୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଯାଉନାହିଁ—

ଲଵଣଂ ତୁ ତଦା ଦେଯଂ ଦ୍ଵାରସ୍ଯୋଦ୍ଵାଟନଂ ଦିଵଃ । ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ମୃତ୍ଯୋ ରୂପଂ ପ୍ରପଞ୍ଚତଃ ॥ ୨,୨.

—ସେତେବେଳେ ଲବଣ ଦେବା ଉଚିତ, ଘରର ଦ୍ୱାରକୁ ଏହାରେ ଲିପିବା ଦରକାର; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୃତ୍ୟୁର ରୂପ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ଶ୍ରବଣ କର।

ଯସ୍ଯ କାଲେନ ନୋ ଯାଯାଦ୍ଵିଯୋଗଃ ପ୍ରାଣଦେହଯୋଃ । ପ୍ରାଣିନଶ୍ଚ ସ୍ଵସମଯେ ମୃତ୍ଯୁରତ୍ଯନ୍ତଵିସ୍ମୃତିଃ ॥ ୨,୨.

ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ପ୍ରାଣ ଓ ଦେହର ବିଚ୍ଛେଦ ହୁଏନାହିଁ, ସେଠାରେ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ନିଜ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅର୍ଥାତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମୃତିହାନି ହୁଏ।

ଯଥା ଵାଯୁର୍ଜଲଧରାନ୍ଵିକର୍ଷତି ଯତସ୍ତତଃ । ତଦ୍ଵଜ୍ଜଲଦଵତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ କାଲସ୍ଯୈଵ ଵଶାନୁଗାଃ ॥ ୨,୨.

ଯେପରି ହାବା ମେଘକୁ ଏଠୁ ସେଠାକୁ ଚଲାଇ ନେଯାଏ, ସେପରି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମାନେ ସମୟର ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।