ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନିଶାଯାଂ ଦୀଯତେ ଦୀପୋ ଯାଵଦବ୍ଦଂ ଦିନେଦିନ । ଦାହୋଦକଂ କିମର୍ଥଂ ଚ କିମର୍ଥଂ ଚ ଜନୈଃ ସହ ॥ ୨,୧.

ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ଦୀପ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଦାନ ପାଇଁ ପାଣି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ କାହିଁକି କରାଯାଏ?

ଭଗଵନ୍ନାତି ଵାହଶ୍ଚ ନଵ ପିଣ୍ଡାଃ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । କଥଂ ଦେଯଂ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵାହସ୍ଯାଵାହନଂ କଥମ୍ ॥ ୨,୧.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଯାତ୍ରା ଦୀର୍ଘ ହୁଏ, ତେବେ ନଉଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ କି? ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯାନ କିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ?

ଇଦଞ୍ଚେତ୍କ୍ରିଯତେ ଦେଵ କସ୍ମାତ୍ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । କିଂ ତତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ ତସ୍ଯ ପିଣ୍ଡଦାନାଦ୍ଯନନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏହା କରାଯାଏ ଯଦି, ହେ ଦେବ, ତେବେ ପିଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦେବା ଉଚିତ? ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପରେ ସେଠିକୁ କଣ ଦିଆଯାଏ?

ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚଯନଂ ଚୈଵ ଘଟସ୍ଫୋଟଂ ତଥୈଵ ଚ । ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି କୁତଃ ସ୍ନାନଂ ଚତୁର୍ଥେ ସାଗ୍ନିକେ ଦ୍ଵିଜେ ॥ ୨,୧.

ଅସ୍ଥି ସଞ୍ଚୟ ଏବଂ ଘଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିବା କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କରନ୍ତି?

ଦଶମେ କିଂ ମଲସ୍ନାନଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵଜନୈଃ ସହ । କସ୍ମାତ୍ତୈଲୋଦ୍ଵର୍ତନଂ ଚ ସ୍କନ୍ଧଵାହଗୃହଂ ନଯେତ୍ ॥ ୨,୧.

ଦଶମ ଦିନରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମଳ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରିବା ଉଚିତ? ତେଲ ଲଗାଯିବା କାହିଁକି, ଏବଂ ଶବ ବହନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରକୁ କାହିଁକି ଯିବା ହୁଏ?

ତୈଲୋଦ୍ଵର୍ତନକଂ ଚାପି ଦଧୁଃ ସ୍ଥୂଲଜଲାଶଯେ । ଦଶମେଽହନି ଯତ୍ପିଣ୍ଡଂ ତଦ୍ଦଦ୍ଯା ଦାମିଷେଣ ତୁ ॥ ୨,୧.

ବଡ଼ ଜଳାଶୟରେ ତେଲ ଲଗାଯିବା କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଦଶମ ଦିନରେ ପିଣ୍ଡ କାଠ ଭାଣ୍ଡରେ କାହିଁକି ଦେବା ଉଚିତ?

ପିଣାଞ୍ଚୈକାଦଶେ କସ୍ମାଦ୍ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦିପୂର୍ଵକମ୍ । ଭାଜନୋପାନହୌ ଚ୍ଛତ୍ରଂ ଵାସାଂସି ତ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀଯକମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ପିଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଭାଣ୍ଡ, ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ?

ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ପଦଦାନଂ କିମର୍ଥକମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶୈତାନି ଅବ୍ଦଂ ଯାଵତ୍କୁତୋ ଘଟଃ ॥ ୨,୧.

ତେରୋ ଦିନରେ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି; ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? ଏହି ଷୋଳ ଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି—ଏହି ଘଡ଼ାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୋଦକେନୈଵ ଷଷ୍ଟ୍ଯାଧିକଶତତ୍ରଯମ୍ । ଦିନେଦିନେ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଘଟାନ୍ନଂ ପ୍ରେତତୃପ୍ତଯେ ॥ ୨,୧.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ସହିତ ଏକ ଏକ ଦିନକୁ ଏକ ହୋଇ, ମୋଟ ଏକଶଠି ଓ ତିନି ଟି ଘଡ଼ା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଦେଇଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଵୈ ମ୍ରିଯତେ ଅନିତ୍ଯା ମାନଵାଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୧.

ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସେ, ମଣିଷ ମରିଯାନ୍ତି, ମଣିଷ ଅସ୍ଥାୟୀ।

ଛିଦ୍ରଂ ତୁ ନୈଵ ପଶ୍ଯାମି କୁତୋ ଜୀଵଃ ସ ନିର୍ଗତଃ । କୁତୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଭୂତାନି ପୃଥିଵ୍ଯାପୋ ମନସ୍ତଥା । ତେଜୋ ଵଦସ୍ଵ ମେ ନାଥ ଵାଯୁରାକାଶମେଵ ଚ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ କୌଣସି ଚିରା ଦେଖୁନି—ଏହି ଦେହରୁ ଜୀବ କିପରି ବାହାରୁଛି? ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ମନ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ—ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଯାଉଛି? ଏହା ମୋତେ କହ, ପ୍ରଭୁ।

କୁତଃ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀହ ପଞ୍ଚବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ । ଵାଯଵଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚୈତେ କଥଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାତ୍ଯଯମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏଠାରେ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପାଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ କେଉଁଠୁ ଆସେ? ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବାୟୁ କିପରି ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଚାଲିଯାଉଛି?

ଲୋଭମୋହାଦଯଃ ପଞ୍ଚ ଶରୀରେ ଚୈଵ ତସ୍କରାଃ । ତୃଷ୍ଣା କାମୋ ହ୍ଯହଙ୍କାରଃ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଜନାର୍ଦନା ॥ ୨,୧.

ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଚୋର ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଅଛନ୍ତି—ତାହା ଛଡ଼ା ତୃଷ୍ଣା, କାମ ଓ ଅହଂକାର କେଉଁଠି ଯାଉଛି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ?

ପୁଣ୍ଯଂ ଵାପ୍ଯଥଵାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସୁକୃତଂ ତଥା । ନଷ୍ଟେ ଦେହେ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ ୨,୧.

ପୁଣ୍ୟ, ପାପ, ଯେଉଁଠିକି ଭଲ କାମ ଅଛି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ—ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଯାଉଛି?

ସପିଣ୍ଡନଂ କିମର୍ଥଂ ଚ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମେଲନଂ କେଷାଂ କିଂଵିଧଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ ॥ ୨,୧.

ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କାହିଁକି କରାଯାଏ, ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ? କେଉଁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏହି ମିଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ, କିପରି କରିବା ଉଚିତ?

ମୂର୍ଛନାତ୍ପନନାଦ୍ଵାପି ଵିପତ୍ତିର୍ଯଦି ଜାଯତେ । ଯେ ଦଗ୍ଧା ଯେ ତ୍ଵଦଗ୍ଧାଶ୍ଚ ପତିତା ଯେ ନରା ଭୁଵି ॥ ୨,୧.

ମୂର୍ଛା କିମ୍ବା ପଡ଼ିଯିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦହାଯାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦହାଯାଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା କଣ ହୁଏ?

ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ତେଷାମନ୍ତେ ଭଵେଚ୍ଚ କିମ୍ । ପାପିନୋ ଯେ ଦୁରାଚାରା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଗତବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୨,୧.

ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ଶେଷରେ କଣ ହୁଏ? ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଯେଉଁମାନେ ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କି ଅବସ୍ଥା?

ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମହା ଚ ସ୍ତେଯୀ ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ । କପିଲାଯାଃ ପିବେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଯଃ ପଠେଦିଦମକ୍ଷରମ୍ ॥ ୨,୧.

ନିଜେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, କିମ୍ବା କାପିଳା ଗାଈର ଦୁଧ ପିଇଥିବା ଶୂଦ୍ର, ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ କଣ?

ଧାରଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ ଵା କା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ମାଧଵ । ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭାର୍ଯା ସଂଗୃହୀତା ଯଦା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧.

ଯଦି ଶୂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ପିନ୍ଧେ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତାହାର ଗତି କଣ, ମାଧବ?

ଭୀତୋଽହଂ ପାପିନସ୍ତସ୍ମାତ୍ତନ୍ମେ ଵଦ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ । ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ଶୃଣୁ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ମଯା କୌତୁକିନା ରଯାତ୍ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ ମୋର ପାପ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ, ସେଥିପାଇଁ ମୋତେ କହ, ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀ। ଏବଂ ମୋର ଉତ୍ସୁକତାରୁ ଯାହା ପଚାରିବି, ସେଥିକି ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ବିଶ୍ୱାତ୍ମନ।

ଲୋକାଂଲ୍ଲୋକଯତା ଲୋକେ ଜଗାହେ ଵିଶ୍ଵମଣ୍ଡଲମ୍ । ତତ୍ରାଜନି ଜନାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃ ଖେଷ୍ଵେଵ ନିମଜ୍ଜତଃ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖି, ବିଶ୍ୱ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲି; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବୁଥିବା ଦେଖିଲି।

ସ୍ଵାନ୍ତେ ମେ ଦୁର୍ଧରା ପୀଡା ତତ୍ପୀଡାତୋ ଗରୀଯସୀ । ତ୍ରିଦିଵେ ଦିତିଜାତେଭ୍ଯୋ ଭୂମୌ ମୃତ୍ଯୁରୁଗାଦିଭିଃ ॥ ୨,୧.

ମୋ ହୃଦୟରେ ଅସହ୍ୟ ବେଦନା ଅଛି, ଏହି ବେଦନାରୁ ଆଉ ଭାରି ଯନ୍ତ୍ରଣା—ଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିତିର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

ଇଷ୍ଟଵସ୍ତୁଵିଯୋ ଗୈଶ୍ଚ ପାତାଲେ ମାମକଂ ଭଯମ୍ । ଏଵଂ ନ ନିର୍ଭଯଂ ସ୍ଥାନମନ୍ଯଦୀଶ ଭଵତ୍ପଦାତ୍ ॥ ୨,୧.

ପାତାଳରେ ମୋର ଭୟ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ହାରାଇବାରୁ; ଏହିପରି, ହେ ଈଶ୍ୱର, ତୁମ ପାଦ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିର୍ଭୟ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।

ଅସତ୍ଯଂ ସ୍ଵପ୍ନମାଯାଵତ୍କାଲେନ କଵଲୀକୃତମ୍ । ତତ୍ରାପି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ବହୁଦୁଃ ଖସ୍ଯ ଭାଗିନଃ ॥ ୨,୧.

ଅସତ୍ୟ, ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ମାୟା ସମସ୍ତ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ; ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅଂଶ ଅଛି।

ଜନା ଦୃଷ୍ଟା ମଯା ରାଗଦ୍ଵେଷମୋହାଦିଵିପ୍ଲୁତାଃ । କେଚିଦନ୍ଧାଃ କେକରାକ୍ଷାସ୍ଖଲଦ୍ଵାଚସ୍ତୁ ପଙ୍ଗଵଃ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ ଦେଖିଛି ଲୋକମାନେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ମୋହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭ୍ରମରେ ଡୁବିଯାଇଛନ୍ତି; କିଏ ଅନ୍ଧ, କିଏ ଟେଢ଼ା ଚକ୍ଷୁ, କିଏ ଟାଣ୍ଡା, କିଏ ଖୋଞ୍ଚା।

ଖଞ୍ଜାଃ କାଣାଶ୍ଚ ବଧିରା ମୂକାଃ କୁଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଲୋମଶାଃ । ନାନାରୋଗପରୀତାଶ୍ଚ ଖପୁଷ୍ପାଚ୍ଚାଭିମାନିନଃ ॥ ୨,୧.

ଯେଉଁମାନେ ଲଙ୍ଗଡା, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ବହିରା, ଗୁଙ୍ଗା, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଅତି ଲୋମଶ, ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଏବଂ ନିର୍ବଳ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଅଭିମାନୀ—

ତେଷାଂ ଦୋଷସ୍ଯ ଵୈଚିତ୍ର୍ଯଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ଗୋଚରତାମପି । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରସୁମନାଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କୋ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚିତ୍ରତା କଥମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏମାନଙ୍କର ଏତେ ପ୍ରକାର ଦୋଷ ଦେଖି, ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ନ୍ତି, ଏହା ଦେଖି ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଖୁସି ହୁଏ, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁର ବିଭିନ୍ନତାକୁ କିଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବ?

ମୃତିର୍ଯସ୍ଯ ଵିଧାନେନ ମରଣାଦପ୍ଯନନ୍ତରମ୍ । ଵିଧିନାବ୍ଦକ୍ରିଯା ଯସ୍ଯ ନ ସ ଦୁର୍ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୨,୧.

ଯାହାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ କ୍ରିୟା ଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଋଷିଭ୍ଯସ୍ତୁ ମଯା ପୂର୍ଵମିତି ସାମାନ୍ଯତଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଜ୍ଞାନାଯ ତଦ୍ଦ୍ଵିଶେଷସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛାମୀଦମିତି ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ଋଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଶୁଣିଥିଲି; ଏବେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଏହାର ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।