ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପ୍ରେତଃ କୌକ୍ଷିପ୍ଯତେ କସ୍ମାତ୍ପଞ୍ଚରତ୍ନଂ ମୁଖେ କଥମ୍ । ଅଧସ୍ତାଚ୍ଚାଲିତା ଦର୍ଭାଃ ପାଦୌ ଯାମ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ ॥ ୨,୧.

ମୃତ ଦେହର ମୁହଁରେ ପଞ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବାନ ମୁଦ୍ରା କାହିଁକି ରଖାଯାଏ? ତଳେ ଦର୍ଭା ଘାସ କାହିଁକି ପତାଯାଏ, ଏବଂ ପାଦ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ?

କିମର୍ଥଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଚାଗ୍ରତଃ । କିମର୍ଥଂ ଦୀଯତେ ଦାନଂ ଗୋଦାନମପି କେଶଵ ॥ ୨,୧.

ପୁଅ ଏବଂ ନାତିମାନେ ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କାହିଁକି ଦଢ଼ି ହୋଇଥାନ୍ତି? ଦାନ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଗାଁ ଦାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ହେ କେଶବ?

ବନ୍ଧୁମିତ୍ରାଣ୍ଯମିତ୍ରାଶ୍ଚ କ୍ଷମାପଯନ୍ତି ତତ୍କଥମ୍ । ତିଲାଲୋହଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ କର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା ॥ ୨,୧.

ସମ୍ପର୍କୀୟ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ସେ ସମୟରେ କିପରି ଖ୍ଷମା ଚାହାନ୍ତି? ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କପାସ ଓ ଲୁଣ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ?

ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵୋ ଦୀଯନ୍ତେ କେନହେତୁନା । କଥଂ ହି ମ୍ରିଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ମୃତୋ ଵୈ କୁତ୍ର ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧.

ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ମାଟି ଓ ଗାଁ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଜୀବ କିପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ କେଉଁଠି ଯାଏ?

ଅତିଵାହଶରୀରଂ ଚ କଥଂ ହି ଶ୍ରଯତେ ତଦା । ଶଵଂ ସ୍କନ୍ଧେ ଵହେତ୍ପୁତ୍ରୋ ଅଗ୍ନିଦାତା ଚ ପୌତ୍ରକଃ ॥ ୨,୧.

ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ କିପରି ଧାରଣ କରାଯାଏ? ପୁଅ କାହିଁକି ଶବକୁ କାନ୍ଧରେ ବହନ କରେ, ଏବଂ ନାତି କାହିଁକି ଅଗ୍ନି ଦାନ କରେ?

ଆଜ୍ଯେନାଭ୍ଯଞ୍ଜନଂ କସ୍ମାତ୍କୁତ ଏକାହୁତିକ୍ରିଯା । ଵସୁନ୍ଧରା କିମର୍ଥଂ ଚ କୁତଃ ସ୍ତ୍ରୀଶବ୍ଦକୀର୍ତନମ୍ ॥ ୨,୧.

ଦେହକୁ ଘିଅ ଲଗାଯିବାର କାରଣ କଣ? ଏକ ହୋମ କାହିଁକି କରାଯାଏ? ମାଟି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ 'ସ୍ତ୍ରୀ' ଶବ୍ଦ କାହିଁକି ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ?

ଯମସୂକ୍ତଂ କିମର୍ଥଂ ଚ ଉଦୀଚ୍ଯା ଦିଶମାହରେତ୍ । ପାନୀଯମେକଵସ୍ତ୍ରେଣ ସୂର୍ଯବିମ୍ବନିରୀକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୧.

ଯମ ସୂକ୍ତ କାହିଁକି ପଢ଼ାଯାଏ, ଏବଂ ଦେହକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କାହିଁକି ନେଯାଯାଏ? ଏକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଜଣେ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପାଣି କାହିଁକି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରକୁ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ?

ଯଵସର୍ଷପଦୂର୍ଵାସ୍ତୁ ପାଷାଣେ ନିମ୍ବପତ୍ରକମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଂ ନରଶ୍ଚ ନାରୀ ଚ ଵିଦଧ୍ଯାଦଧରୋତ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୧.

ଯବ, ସୋରିଷ ଓ ଦୁର୍ବା ଘାସ ପାଥର ଉପରେ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ସହ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ? ବସ୍ତ୍ର, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀକୁ ଉପର-ତଳରେ କାହିଁକି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ?

ଅନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଗୃହମାଗତ୍ଯ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଜନୈଃ ସହ । ନଵକାଂଶ୍ଚୈଵ ପିଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ କିମର୍ଥଂ ଦଦତେ ସୁତାଃ ॥ ୨,୧.

ଘରକୁ ଫେରିଲେ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ କାହିଁକି ନିଷେଧ? ପୁଅମାନେ କାହିଁକି ନଉଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛନ୍ତି?

କିମର୍ଥଂ ଚତ୍ଵରେ ଦୁଗ୍ଧଂ ଯାତ୍ରେ ପକ୍ଵେ ଚ ମୃନ୍ମଯେ । କାଷ୍ଠତ୍ରଯଂ ଗଣାବଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ରାତ୍ରୌ ଚତୁଷ୍ପଥେ ॥ ୨,୧.

ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମାଟି ଭାଣ୍ଡରେ ଦୁଧ ଚଉକରେ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ? ରାତିରେ ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ ତିନିଟି କାଠି ବାନ୍ଧି କାହିଁକି ରଖାଯାଏ?

ନିଶାଯାଂ ଦୀଯତେ ଦୀପୋ ଯାଵଦବ୍ଦଂ ଦିନେଦିନ । ଦାହୋଦକଂ କିମର୍ଥଂ ଚ କିମର୍ଥଂ ଚ ଜନୈଃ ସହ ॥ ୨,୧.

ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ଦୀପ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଦାନ ପାଇଁ ପାଣି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ କାହିଁକି କରାଯାଏ?

ଭଗଵନ୍ନାତି ଵାହଶ୍ଚ ନଵ ପିଣ୍ଡାଃ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । କଥଂ ଦେଯଂ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵାହସ୍ଯାଵାହନଂ କଥମ୍ ॥ ୨,୧.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଯାତ୍ରା ଦୀର୍ଘ ହୁଏ, ତେବେ ନଉଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ କି? ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯାନ କିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ?

ଇଦଞ୍ଚେତ୍କ୍ରିଯତେ ଦେଵ କସ୍ମାତ୍ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । କିଂ ତତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ ତସ୍ଯ ପିଣ୍ଡଦାନାଦ୍ଯନନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏହା କରାଯାଏ ଯଦି, ହେ ଦେବ, ତେବେ ପିଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦେବା ଉଚିତ? ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପରେ ସେଠିକୁ କଣ ଦିଆଯାଏ?

ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚଯନଂ ଚୈଵ ଘଟସ୍ଫୋଟଂ ତଥୈଵ ଚ । ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି କୁତଃ ସ୍ନାନଂ ଚତୁର୍ଥେ ସାଗ୍ନିକେ ଦ୍ଵିଜେ ॥ ୨,୧.

ଅସ୍ଥି ସଞ୍ଚୟ ଏବଂ ଘଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିବା କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କରନ୍ତି?

ଦଶମେ କିଂ ମଲସ୍ନାନଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵଜନୈଃ ସହ । କସ୍ମାତ୍ତୈଲୋଦ୍ଵର୍ତନଂ ଚ ସ୍କନ୍ଧଵାହଗୃହଂ ନଯେତ୍ ॥ ୨,୧.

ଦଶମ ଦିନରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମଳ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରିବା ଉଚିତ? ତେଲ ଲଗାଯିବା କାହିଁକି, ଏବଂ ଶବ ବହନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରକୁ କାହିଁକି ଯିବା ହୁଏ?

ତୈଲୋଦ୍ଵର୍ତନକଂ ଚାପି ଦଧୁଃ ସ୍ଥୂଲଜଲାଶଯେ । ଦଶମେଽହନି ଯତ୍ପିଣ୍ଡଂ ତଦ୍ଦଦ୍ଯା ଦାମିଷେଣ ତୁ ॥ ୨,୧.

ବଡ଼ ଜଳାଶୟରେ ତେଲ ଲଗାଯିବା କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଦଶମ ଦିନରେ ପିଣ୍ଡ କାଠ ଭାଣ୍ଡରେ କାହିଁକି ଦେବା ଉଚିତ?

ପିଣାଞ୍ଚୈକାଦଶେ କସ୍ମାଦ୍ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦିପୂର୍ଵକମ୍ । ଭାଜନୋପାନହୌ ଚ୍ଛତ୍ରଂ ଵାସାଂସି ତ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀଯକମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ପିଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଭାଣ୍ଡ, ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ?

ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ପଦଦାନଂ କିମର୍ଥକମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶୈତାନି ଅବ୍ଦଂ ଯାଵତ୍କୁତୋ ଘଟଃ ॥ ୨,୧.

ତେରୋ ଦିନରେ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି; ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? ଏହି ଷୋଳ ଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି—ଏହି ଘଡ଼ାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନୋଦକେନୈଵ ଷଷ୍ଟ୍ଯାଧିକଶତତ୍ରଯମ୍ । ଦିନେଦିନେ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଘଟାନ୍ନଂ ପ୍ରେତତୃପ୍ତଯେ ॥ ୨,୧.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ସହିତ ଏକ ଏକ ଦିନକୁ ଏକ ହୋଇ, ମୋଟ ଏକଶଠି ଓ ତିନି ଟି ଘଡ଼ା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଦେଇଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଵୈ ମ୍ରିଯତେ ଅନିତ୍ଯା ମାନଵାଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୧.

ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସେ, ମଣିଷ ମରିଯାନ୍ତି, ମଣିଷ ଅସ୍ଥାୟୀ।

ଛିଦ୍ରଂ ତୁ ନୈଵ ପଶ୍ଯାମି କୁତୋ ଜୀଵଃ ସ ନିର୍ଗତଃ । କୁତୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଭୂତାନି ପୃଥିଵ୍ଯାପୋ ମନସ୍ତଥା । ତେଜୋ ଵଦସ୍ଵ ମେ ନାଥ ଵାଯୁରାକାଶମେଵ ଚ ॥ ୨,୧.

ମୁଁ କୌଣସି ଚିରା ଦେଖୁନି—ଏହି ଦେହରୁ ଜୀବ କିପରି ବାହାରୁଛି? ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ମନ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ—ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଯାଉଛି? ଏହା ମୋତେ କହ, ପ୍ରଭୁ।

କୁତଃ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀହ ପଞ୍ଚବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ । ଵାଯଵଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚୈତେ କଥଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାତ୍ଯଯମ୍ ॥ ୨,୧.

ଏଠାରେ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପାଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ କେଉଁଠୁ ଆସେ? ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବାୟୁ କିପରି ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଚାଲିଯାଉଛି?

ଲୋଭମୋହାଦଯଃ ପଞ୍ଚ ଶରୀରେ ଚୈଵ ତସ୍କରାଃ । ତୃଷ୍ଣା କାମୋ ହ୍ଯହଙ୍କାରଃ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଜନାର୍ଦନା ॥ ୨,୧.

ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଚୋର ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଅଛନ୍ତି—ତାହା ଛଡ଼ା ତୃଷ୍ଣା, କାମ ଓ ଅହଂକାର କେଉଁଠି ଯାଉଛି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ?

ପୁଣ୍ଯଂ ଵାପ୍ଯଥଵାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସୁକୃତଂ ତଥା । ନଷ୍ଟେ ଦେହେ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ ୨,୧.

ପୁଣ୍ୟ, ପାପ, ଯେଉଁଠିକି ଭଲ କାମ ଅଛି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ—ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଯାଉଛି?

ସପିଣ୍ଡନଂ କିମର୍ଥଂ ଚ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମେଲନଂ କେଷାଂ କିଂଵିଧଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ ॥ ୨,୧.

ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କାହିଁକି କରାଯାଏ, ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ? କେଉଁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏହି ମିଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ, କିପରି କରିବା ଉଚିତ?

ମୂର୍ଛନାତ୍ପନନାଦ୍ଵାପି ଵିପତ୍ତିର୍ଯଦି ଜାଯତେ । ଯେ ଦଗ୍ଧା ଯେ ତ୍ଵଦଗ୍ଧାଶ୍ଚ ପତିତା ଯେ ନରା ଭୁଵି ॥ ୨,୧.

ମୂର୍ଛା କିମ୍ବା ପଡ଼ିଯିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦହାଯାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦହାଯାଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା କଣ ହୁଏ?

ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ତେଷାମନ୍ତେ ଭଵେଚ୍ଚ କିମ୍ । ପାପିନୋ ଯେ ଦୁରାଚାରା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଗତବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ ୨,୧.

ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ଶେଷରେ କଣ ହୁଏ? ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଯେଉଁମାନେ ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କି ଅବସ୍ଥା?

ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମହା ଚ ସ୍ତେଯୀ ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ । କପିଲାଯାଃ ପିବେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଯଃ ପଠେଦିଦମକ୍ଷରମ୍ ॥ ୨,୧.

ନିଜେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, କିମ୍ବା କାପିଳା ଗାଈର ଦୁଧ ପିଇଥିବା ଶୂଦ୍ର, ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ କଣ?

ଧାରଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ ଵା କା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ମାଧଵ । ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭାର୍ଯା ସଂଗୃହୀତା ଯଦା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧.

ଯଦି ଶୂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ପିନ୍ଧେ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତାହାର ଗତି କଣ, ମାଧବ?