ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନିଷାଦଦେଶସ୍ଵାଦେନ ଦେଵଂ ବ୍ରୂସ୍ମାନିଦିତମ୍? । ଵିଷାଦୀଶସ୍ତତୋ ମୁକ୍ତସ୍ତତ୍ରାପି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ଵଯା ॥ ୧,୨୪୦.

ନିଷାଦ ଦେଶର ମାଟି ଚାଖି, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କହୁଛି; ତାପରେ ବିଷର ଠାକୁର ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଵଟାରୋହିଣଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଯୋଜନାନାଂ ଶତାଯୁତା । ଶାଖା ଭିନ୍ନା ତ୍ଵଯା ଯତ୍ର ଵାଲଖିଲ୍ଯାଃ ସମାସ୍ଥିତାଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯେ ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଛି, ତାହାର ଏକ ଶାଖା ତୁମେ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ସେଠି ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ବସିଥିଲେ।

ତ୍ଵଯା ଯତ୍ନକୃତା କୃତ୍ଵାନଖସ୍ଥୌ ଗଜକଚ୍ଛପୌ । ନଭସ୍ପପିନିରାଲଂବେ ସର୍ଵତଃ ପରିଵାରିତୌ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମର ଚେଷ୍ଟାରେ, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପକୁ ନଖରେ ରଖି, ଆକାଶରେ ଝୁଲାଇଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରଖିଲେ।

ତ୍ଵଯା ଜିତା ରଣେ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ । ଆହୃତଂ ତତ୍ପୁରା ସୋମଂ ଵାହ୍ନିଂ ନିର୍ଵାପ୍ଯ କାଶ୍ଯପେ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ; ପରେ ସୋମ ଆଣି, ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରି, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ନାଗୌ ଦୃଷ୍ଟିଵିଷୌ କୃତ୍ଵା ରଜସା ତୁ ଵିଚକ୍ଷୁଷୌ । ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରେଣ ନ ସା ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵାଵିକ୍ରଵେତୌ ମନୋହତଃ? ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଧୂଳିରେ ନାଗମାନେ ଅନ୍ଧା ହେଲେ, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଠୁଣ୍ଡାରେ ସେମାନେ ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ଦମିଗଲେ।

ଆହୃତ୍ଯାପି ତ୍ଵଯା ସୋମଂ ନୀତମେଵ ନ ଭକ୍ତିତଃ । ତେନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧ୍ଵଜସ୍ଥାନଂ ଵାହନତ୍ଵଂ ଗତୋ ହ୍ଯସି ॥ ୧,୨୪୦.

ସୋମ ଆଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ ନେଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବସିବା ଓ ବାହନ ହେବାର ମହିମା ପାଇଲେ।

ତ୍ଵଯା ନିଃ କ୍ଷିପ୍ଯ ଦର୍ଭେଷୁ ସୋମଂ ନାଗାଶ୍ଚ ଵଞ୍ଚିତାଃ । ଜହାର ଚାମୃତଂ ପାତ୍ରଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମସୂଦନ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମେ ସୋମକୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ରଖି, ନାଗମାନେକୁ ଠକାଇଲେ; ତୁରନ୍ତ ଅମୃତର ପାତ୍ର ଉଠାଇ ନେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ୍ତା।

ଯତ୍ର ଜିହ୍ଵାଦ୍ଵିଧାଭୂତାଃ ପନ୍ନଗାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵିନତା ମୋଚିତା ଦାସ୍ଯାତ୍କଦ୍ଵା ପୂର୍ଵଜିତା ରଣେ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯେଠି ନାଗମାନଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଦୁଇଭାଗ ହୋଇଗଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ବିନତା ଦାସୀପଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଥିଲେ।

ଉଚ୍ଚୈଃ ଶ୍ରଵାଃ ସ କିଂଵର୍ଣଃ ଶୁକ୍ଲ ଇତ୍ଯେଵ ଭାଷତେ । କୃଷ୍ଣଵର୍ଣମହଂ ମନ୍ଯେ ପୂର୍ଵଦୃଷ୍ଟମୁଵାଚ ହ ॥ ୧,୨୪୦.

ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍ କୁ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବି, ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ଓ କହିଥିବା ପରି ମନେ କରେ।

ତ୍ଵଯା ଵଜ୍ରପହାରେଣ ପକ୍ଷମୁକ୍ତଂ ପୁରା ସ୍ଵତଃ? । ଦଧୀଚଵଜ୍ରଶକ୍ରାଣାଂ ମାତୁରର୍ଥାଯ ନାନ୍ଯଥା ॥ ୧,୨୪୦.

ବଜ୍ର ଆଘାତରେ, ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ପକ୍ଷ ଛୁଟିଯାଇଥିଲା; ଦଧୀଚିଙ୍କ ବଜ୍ର ତୁମର ମାଆ ପାଇଁ ଥିଲା, ଅନ୍ୟ କାରଣ ନୁହଁ।

ତସ୍ଯ ପକ୍ଷସ୍ଯ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଯଦାନୀତଂ ହି ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ । ତଦା ତଵ ସୁପର୍ଣୋତି ନାମ ସ୍ଥାନଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ॥ ୧,୨୪୦.

ସେହି ପକ୍ଷ ଦେଖିବାବେଳେ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ତାହା ଆଣିଥିଲେ, ତେବେ ତୁମର 'ସୁପର୍ଣ୍ଣ' ନାମ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

ଧ୍ଯାନମାତ୍ରାଦ୍ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଵିଷଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ପଠେଦ୍ଵା ଶୃଣୁଯାଦ୍ଯଶ୍ଚ ଭୁକ୍ତିଂ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

କେବଳ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଥିବା ଓ ଚଳିତ ବିଷ ନଶିଯାଏ; ଏହି କଥା କିମ୍ବା ଶୁଣିଥିବା ଲୋକ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ଵସୁରାଜୋ ଗାରୁଡଂ ଵୈ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵମଵାପ୍ତଵାନ୍ । ଗରୁଡୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଧ୍ଯାଂଯନ୍ସର୍ଵଵାପ୍ତଵାନ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ସୂତ କହିଲେ: ଗାରୁଡ଼ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣି, ବସୁ ରାଜା ସମସ୍ତ କିଛି ପାଇଲେ; ଗରୁଡ଼, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ଲାଭ କଲେ।

ତଦୁକ୍ତଂ ଗାରୁଡଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁରାଣଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ । ସର୍ଵକାମମଵାପ୍ଯାଥ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏଠି କହିଥିବା ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଯିଏ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ପରମ ଗତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।

ଶ୍ଲୋକପାଦଂ ପଠିତ୍ଵା ଚ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ । ଯସ୍ଯେଦଂ ଵର୍ତତେ ଗେହ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ଭଵେଦିହ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହି ପୁସ୍ତକର ଏକ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଏକ ଚରଣ ପଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଏହା ରହିଛି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଘଟେ।

ଗାରୁଡଂ ଯସ୍ଯ ହସ୍ତେ ତୁ ତସ୍ଯ ହସ୍ତଗତୋ ନଯଃ । ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦେତଦ୍ଭୁକ୍ତିଂ ମୁକ୍ତିଂ ସମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ରହିଛି, ସେଉଁଠି ନୀତି ଥାଏ; ଯିଏ ଏହାକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଏ।

ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଚ୍ଛ୍ରଵଣାଦିତଃ । ପୁତ୍ରାର୍ଥୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ କାମାର୍ଥୋ କାମମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହା ଶୁଣିଲେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ପୁଅ ଚାହିଁଥିବାକୁ ପୁଅ ମିଳେ, ଇଚ୍ଛା ରଖିଥିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।

ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୋ ଲଭତେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଜଯାର୍ଥୋ ଲଭତେ ଜଯମ୍ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିନା ପାପୀ ପାପଶୁଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯିଏ ଶିକ୍ଷା ଚାହେ, ସେ ଶିକ୍ଷା ପାଏ; ଯିଏ ଜୟ ଚାହେ, ସେ ଜୟ ପାଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଵନ୍ଧ୍ଯାପି ଲଭତେ ପୁତ୍ତ୍ରଂ କନ୍ଯା ଵିନ୍ଦତି ସତ୍ପତିମ୍ । କ୍ଷେମାର୍ଥୋ ଲଭତେ କ୍ଷେମଂ ବୋଗାର୍ଥୋ ବୋଗମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଅନ୍ତସ୍ତା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ପାଏ, ଅବିବାହିତା ଜଣେ ଭଲ ବର ପାଏ; ନିରାପଦ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ନିରାପଦ ପାଏ, ଭୋଗ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଭୋଗ ପାଏ।

ମଙ୍ଗଲାର୍ଥୋ ମଙ୍ଗଲାନି ଗୁଣାର୍ଥୋ ଗୁଣମାପ୍ନୁଯାତ୍ । କାଵ୍ଯାର୍ଥୋ ଚ କଵିତ୍ଵଂ ଚ ସାରାର୍ଥୋ ସାରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ମଙ୍ଗଳ ପାଏ, ଗୁଣ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଗୁଣ ପାଏ; କବିତା ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ କବିତାର ଦକ୍ଷତା ପାଏ, ସାର ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ସାର ପାଏ।

ଜ୍ଞାନାର୍ଥୋ ଲଭତେ ଜ୍ଞାନଂ ସର୍ଵସଂସାରମର୍ଦନମ୍ । ଇଦଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଧନ୍ଯଂ ଗାରୁଡଂ ଗରୁଡେରିତମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ସଂସାର ନାଶକ ଜ୍ଞାନ ପାଏ; ଏହି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି, ଶୁଭ ଓ ଧନ୍ୟ।

ନାକାଲେ ମରଣଂ ତସ୍ଯ ଶ୍ଲୋକମେକଂ ତୁ ଯଃ ପଠେତ୍ । ଶ୍ଲୋକାର୍ଧପଠନାଦସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟଶତ୍ରୁକ୍ଷଯୋ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯିଏ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼େ, ସେଠି ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନଶ୍ଟ ନିଶ୍ଚିତ।

ସୂତାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶୌନକସ୍ତୁନୌମିଷେ ମୁନିଭିଃ କ୍ରତୌ । ଅହଂ ବ୍ରହେତି ସଂଧ୍ଯାଯନ୍ମୁକ୍ତୋଭୂଦ୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ସୂତଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ସନ୍ଧ୍ୟାୟନ 'ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି କହି, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ଶ୍ରୀଗଣେଶାଯ ନମଃ । ତତ୍ରାଦିମେ ଦ୍ଵିତୀଯାଂଶେ ପ୍ରେତକାଣ୍ଡୋ ଧର୍ମକାଣ୍ଡନାମାରଭ୍ଯତେ । ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ । ନାରାଯଣଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନରଂ ଚୈଵ ନରୋତ୍ତମମ୍ । ଦେଵୀଂ ସରସ୍ଵତୀଂ ଚୈଵ ତତୋ ଜଯମୁଦୀରଯେତ୍ ॥ ୨,୧.ମ ॥ ଧର୍ମନ୍ଦୃଢବଦ୍ଧମୂଲୋ ଵେଦସ୍କନ୍ଧଃ ପୁରାଣଶାଖାଢ୍ଯଃ । କ୍ରତୁକୁସୁମୋ ମୋକ୍ଷଫଲୋ ମଧୁସୂଦନପାଦପୋ ଜଯତି ॥ ୨,୧.

ନୈମିଷେଽନିମିଷକ୍ଷେତ୍ରେ ଶୌନକାଦ୍ଯା ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ । କର୍ମଣାମନ୍ତରେ ସୂତଂ ସ୍ଵାସୀନମିଦମବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୨,୧.

ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ନିଦ୍ରା ନାହିଁ, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ କର୍ମ କରୁଥିବାବେଳେ, ବସିଥିବା ସୂତଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

ସୂତ ଜାନାସି ସକଲଂ ଵସ୍ତୁ ଵ୍ଯାସପ୍ରସାଦତଃ । ତେନ ନଃ ସନ୍ଦିହାନାନାଂ ସନ୍ଦେହଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି ॥ ୨,୧.

ହେ ସୂତ, ତୁମେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦୟାରୁ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣ, ତେଣୁ ଆମେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହରେ ଅଛୁ, ସେହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।

ଯଥା ତୃଣଜଲୌକେତି ନ୍ଯାଯମା ଶ୍ରିତ୍ଯ କଞ୍ଚନ । ଦେହିନୋଽନ୍ଯତନୁପ୍ରାପ୍ତିଂ କେଚିତ୍ତ୍ଵେଵଂ ଵଦନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧.

ଘାସ, ପାଣି ଓ ନୌକା ଉପମା ଦେଇ କେହି କହନ୍ତି ଯେ, ଆତ୍ମା ଏକ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

କେଚିତ୍ପୁନର୍ଯାତନାନାଂ ଯାମୀନାମୁପଭୋଗତଃ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିଂ ଵଦନ୍ତି କିମୁ ତତ୍ରସତ୍ ॥ ୨,୧.

ଅନ୍ୟେ କହନ୍ତି, ଯମର ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିବା ପରେ ନୂତନ ଦେହ ମିଳେ; ଏହି ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଣ?

ସୂତ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ମହାଭାଗାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଭଵତାଂ ପୁନଃ । ସନ୍ଦେହୋ ନୋପପଦ୍ଯେତ ଲୋକାର୍ଥଂ କିଲ ପୃଚ୍ଛତାମ୍ ॥ ୨,୧.

ସୂତ କହିଲେ: ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ପୁଣି ଶୁଣ। ଯେଉଁମାନେ ଜଗତର ଉପକାର ପାଇଁ ପଚାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।