ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୪୦ ହରିରୁଵାଚ । ପୁରାଣଂ ଗାରୁଡଂ ରୁଦ୍ର ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସାରଂ ମଯାତଵ । ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ଚ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ହରି କହିଲେ: ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗାରୁଡ ପୁରାଣର ସାର କୁହିଲି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

ଵିଦ୍ଯାକୀର୍ତିପ୍ରଭାଲକ୍ଷ୍ମୀଜଯାରୋଗ୍ଯାଦିକାରକମ୍ । ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ରୁଦ୍ର ସର୍ଵଵିତ୍ସ ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହା ଜ୍ଞାନ, କୀର୍ତ୍ତି, ତେଜ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଜୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଏହା ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ରୁଦ୍ର, ସେ ସବୁ ଜାଣି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଇତି ଵ୍ଯାସ ମଯା ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୁରାଣଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଗାରୁଡଂ ପୁଣ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ମାନିତ୍ଯୁଵାଚ ହ ॥ ୧,୨୪୦.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲି, ଯାହା ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛି। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏହି ପବିତ୍ର ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଆମକୁ ଏଭଳି କହିଲେ।

ଦକ୍ଷନାରଦ ମୁଖ୍ଯାଦିନ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ଯାନ୍ହରିଂ ଗତଃ । ମଯାପି ତୁଭ୍ଯଂ ସୂତେନ ପୁରାଣଂ କଥିତଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଦକ୍ଷ, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ ଋଷିମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମୁଁ ସୂତ, ତୁମକୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣ କହିଲି।

ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଵିତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାମୋ ବ୍ରହ୍ମ ଫଲଂ ଭଵେତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଃ ସାରତମଂପ୍ରାହ ଗରୁଡଂ ଗାରୁଡଂ ତତଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହା ଶୁଣି, ଯିଏ ସବୁ ଜାଣେ ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଫଳ ପାଏ। ବିଷ୍ଣୁ ଗାରୁଡଙ୍କୁ ସାର କୁହିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗାରୁଡ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ।

ମହାସାରଂ ଧର୍ମକାମଧନମୋକ୍ଷାଦିଦାଯକମ୍ । ସୂତ ଉଵାଚ । ଶୌନକ ପ୍ରଵରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପୁରାଣଂ ଗାରୁଡଂ ତଵ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହା ମହାସାର, ଧର୍ମ, କାମ, ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ସୂତ କହିଲେ: ଶୌନକ, ତୁମ ପାଇଁ ଗାରୁଡ ପୁରାଣ କୁହାଗଲା।

ଯଦବ୍ରଵୀତ୍ପୁରା ଵ୍ଯାସଃ ସାରଂ ମାଂ ଗାରୁଡେରିତମ୍ । ଵ୍ଯାସଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ପୁରାଣଂ ଗାରୁଡଂ ଶୁଭମ୍ । ଦେଵଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ଵେଦମେକଂ ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯଭଜଦ୍ଧରିଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯାହା ବ୍ୟାସ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ, ମୁଁ ଗାରୁଡର ସାର କହିଲି। ବ୍ୟାସ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଏହି ଶୁଭ ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏକ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗ କଲେ।

ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ତାନି ମାଂ ପ୍ରାହ ଵୈ ଶୁକଃ । ଇଦଂ ତୁ ଗାରୁଡଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମଯା ତେ ଶୌନକେରିତମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଶୁକ ମୋତେ ଅଠାରୋଟି ପୁରାଣ କହିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ଶୌନକ।

ମୁନୀନାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ମଧ୍ଯେ ପୃଚ୍ଛତଃ ସର୍ଵଵାଚକମ୍ । ଯଃ ପଠେଚ୍ଛଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ସମାହିତଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ମୁନିମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ଏହା ପଢେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏହା ଶୁଣାଏ, ଏବଂ ମନୋଯୋଗରେ କରେ—

ସଂଲିଖେଲ୍ଲେଖଯେଦ୍ଵାପି ଧାରଯେତ୍ପୁସ୍ତକେ ନନୁ । ଧର୍ମାର୍ଥୋ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଧର୍ମର୍ଥାର୍ଥୋ ଚାର୍ଥମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

କିମ୍ବା ଲେଖେ, କିମ୍ବା ପୁସ୍ତକରେ ରଖେ—ସେ ଧର୍ମ ଓ ଧନ ପାଏ; ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଧନ ଉଭୟ ଚାହେ, ସେ ଧନ ପାଏ।

କାମା ନଵାପ୍ନୁଯାତ୍କାମୀ ମୋକ୍ଷାର୍ଥୋ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଯଦ୍ଯଦିଚ୍ଛତି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଗାରୁଡଶ୍ରଵଣାଲ୍ଲଭେତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯିଏ କାମନା କରେ, ସେ କାମ ପାଏ; ଯିଏ ମୋକ୍ଷ ଚାହେ, ସେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ; ଯାହା କିଛି ଇଚ୍ଛା କରେ, ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ଶୁଣି ସେ ସବୁ ପାଏ।

ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦପାରସ୍ଯ ଗନ୍ତା ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯସ୍ଯାପି ରକ୍ଷିତା ଭଵତୀହ ଚ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଉଚ୍ଚତମ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିବେ; କ୍ଷତ୍ରିୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷକ ହେବେ।

ନାନ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣଂ ହି ସ୍ଯାତ୍ପୁରାଣଂ ଵେଦସଂମିତମ୍ । ଵଦେଦ୍ଯଦି ସ ମୂଢାତ୍ମା କୀର୍ତିହାନିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସମାନ, ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି କୌଣସି ମୂର୍ଖ ଏହା କହେ, ସେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରାଏ।

ଅନ୍ଯସ୍ମୈ ଚ ଵଦେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣୋନ୍ତରିତୋ ଯ ଦି । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ତରିତୈ ସର୍ଵୈଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଗାରୁଡଂ ତ୍ଵିଦମ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ତୋତ୍ରାଦ୍ଧରିଃ ସ୍ତୁତଃ । ଗାରୁଡଂ ଵସୁରାଜଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵମଵାପ ହ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଓ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ସେପରି ବସୁରାଜ ଗାରୁଡ ପୁରାଣ ଶୁଣି ସବୁ କିଛି ପାଇଥିଲେ।

ଵରୁରୁଵାଚ । ନମସ୍ଯାମି ମହାବାହୁଂ ଖଗେଦ୍ର ହରିଵାହନମ୍ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧ୍ଵସଂସ୍ଥାନଂ ଵିତ୍ରାସିତମହାସୁରମ୍ ॥ ୧,୨୪୦.

ବରୁରୁ କହିଲେ: ମୁଁ ମହାବଳଶାଳୀ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା, ହରିଙ୍କର ବାହନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା, ମହାଅସୁରମାନେ ଯାହାକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶିର ନମାଏ।

ନମସ୍ତେ ନାଗଦର୍ପଘ୍ନ ଵିନତାନନ୍ଦଵର୍ଧନ । ସୁପକ୍ଷପାତ ନିଦ୍ଦଭ ଦୀନଦୈତ୍ଯନିରୀକ୍ଷିତ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ନାଗମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ବିନତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢାଇଥିବା, ତୁମର ପକ୍ଷ ଛାୟା ଦେଉଛି, ତୁମର ଡାକ ଦୀର୍ଘ ଶବ୍ଦ କରେ, ଦୁଃଖିତ ଦାନବମାନେ ତୁମକୁ ଚାହିଁ ରହିଛନ୍ତି।

ପରସ୍ପରସ୍ଯ ଶାପେନ ସୁପ୍ରତୀକଵିଭାଵସୂ । ଗଜକଚ୍ଛପତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ଭ୍ରାତରୌଚୈଵ ସଂଯୁତୌ ॥ ୧,୨୪୦.

ପରସ୍ପର ଶାପରେ, ସୁପ୍ରତୀକ ଓ ବିଭାବସୁ ନାମକ ଦୁଇ ଭାଇ, ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ କଚ୍ଛପ ରୂପ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ।

ଯଦୁଚ୍ଛ୍ରିତୌ ଯୋଜନାନି ଜସ୍ତଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣାଯତଃ । କୂର୍ମସ୍ତ୍ରିଯୋଜନୋତ୍ସୋଧା ଶତଯୋଜନଵମଡଲଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ସେମାନେ ଉଠିଲେବେଳେ, ସେମାନଙ୍କର ଲମ୍ବ ଦୁଇ ଯୋଜନା ହେଲା; କଚ୍ଛପ ତିନି ଯୋଜନା ଗଭୀର ଓ ଶତ ଯୋଜନା ପରିଧି ଥିଲା।

ନ ଖାଦ୍ଯୌ ତୌ ତ୍ଵଯାନୀଚୌ ଚତୁର୍ଭୁଜୌ ଚ ପକ୍ଷିପ? । ପରସ୍ପରକୃତାଚ୍ଛାପଦୋଷାଚ୍ଚ ପରିମୋଚିତୌ ॥ ୧,୨୪୦.

ଏହି ଦୁଇଜଣ, ତୁମେ ଖାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ନମ୍ର ଓ ଚାରି ହାତ ଥିଲେ, ପକ୍ଷୀ; ପରସ୍ପର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଛାଡ଼ା ପାଇଲେ।

ନିଷାଦଦେଶସ୍ଵାଦେନ ଦେଵଂ ବ୍ରୂସ୍ମାନିଦିତମ୍? । ଵିଷାଦୀଶସ୍ତତୋ ମୁକ୍ତସ୍ତତ୍ରାପି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ଵଯା ॥ ୧,୨୪୦.

ନିଷାଦ ଦେଶର ମାଟି ଚାଖି, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କହୁଛି; ତାପରେ ବିଷର ଠାକୁର ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଵଟାରୋହିଣଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଯୋଜନାନାଂ ଶତାଯୁତା । ଶାଖା ଭିନ୍ନା ତ୍ଵଯା ଯତ୍ର ଵାଲଖିଲ୍ଯାଃ ସମାସ୍ଥିତାଃ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯେ ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଛି, ତାହାର ଏକ ଶାଖା ତୁମେ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ସେଠି ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ବସିଥିଲେ।

ତ୍ଵଯା ଯତ୍ନକୃତା କୃତ୍ଵାନଖସ୍ଥୌ ଗଜକଚ୍ଛପୌ । ନଭସ୍ପପିନିରାଲଂବେ ସର୍ଵତଃ ପରିଵାରିତୌ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମର ଚେଷ୍ଟାରେ, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପକୁ ନଖରେ ରଖି, ଆକାଶରେ ଝୁଲାଇଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରଖିଲେ।

ତ୍ଵଯା ଜିତା ରଣେ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ । ଆହୃତଂ ତତ୍ପୁରା ସୋମଂ ଵାହ୍ନିଂ ନିର୍ଵାପ୍ଯ କାଶ୍ଯପେ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ; ପରେ ସୋମ ଆଣି, ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରି, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ନାଗୌ ଦୃଷ୍ଟିଵିଷୌ କୃତ୍ଵା ରଜସା ତୁ ଵିଚକ୍ଷୁଷୌ । ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରେଣ ନ ସା ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵାଵିକ୍ରଵେତୌ ମନୋହତଃ? ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଧୂଳିରେ ନାଗମାନେ ଅନ୍ଧା ହେଲେ, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଠୁଣ୍ଡାରେ ସେମାନେ ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ଦମିଗଲେ।

ଆହୃତ୍ଯାପି ତ୍ଵଯା ସୋମଂ ନୀତମେଵ ନ ଭକ୍ତିତଃ । ତେନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧ୍ଵଜସ୍ଥାନଂ ଵାହନତ୍ଵଂ ଗତୋ ହ୍ଯସି ॥ ୧,୨୪୦.

ସୋମ ଆଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ ନେଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ବସିବା ଓ ବାହନ ହେବାର ମହିମା ପାଇଲେ।

ତ୍ଵଯା ନିଃ କ୍ଷିପ୍ଯ ଦର୍ଭେଷୁ ସୋମଂ ନାଗାଶ୍ଚ ଵଞ୍ଚିତାଃ । ଜହାର ଚାମୃତଂ ପାତ୍ରଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମସୂଦନ ॥ ୧,୨୪୦.

ତୁମେ ସୋମକୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ରଖି, ନାଗମାନେକୁ ଠକାଇଲେ; ତୁରନ୍ତ ଅମୃତର ପାତ୍ର ଉଠାଇ ନେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ୍ତା।

ଯତ୍ର ଜିହ୍ଵାଦ୍ଵିଧାଭୂତାଃ ପନ୍ନଗାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵିନତା ମୋଚିତା ଦାସ୍ଯାତ୍କଦ୍ଵା ପୂର୍ଵଜିତା ରଣେ ॥ ୧,୨୪୦.

ଯେଠି ନାଗମାନଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଦୁଇଭାଗ ହୋଇଗଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ବିନତା ଦାସୀପଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଥିଲେ।

ଉଚ୍ଚୈଃ ଶ୍ରଵାଃ ସ କିଂଵର୍ଣଃ ଶୁକ୍ଲ ଇତ୍ଯେଵ ଭାଷତେ । କୃଷ୍ଣଵର୍ଣମହଂ ମନ୍ଯେ ପୂର୍ଵଦୃଷ୍ଟମୁଵାଚ ହ ॥ ୧,୨୪୦.

ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍ କୁ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବି, ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ଓ କହିଥିବା ପରି ମନେ କରେ।