ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଶରଣଂ ରାଜା ପିତରୋ ବାଲକସ୍ଯ ଚ । ଧର୍ମଶ୍ଚ ସର୍ଵମର୍ତ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଶରଣଂ ହରିଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ରାଷ୍ଟ୍ରର ଆଶ୍ରୟ ରାଜା, ଶିଶୁର ଆଶ୍ରୟ ପିତାମାନେ, ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛନ୍ତି ହରି।

ଯେ ନମନ୍ତି ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍ । ନ ଯେଭ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯତେ ତୀର୍ଥମଧିକଂ ମୁନିସତ୍ତମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେମାନେ ସନାତନ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ।

ଅନର୍ଘରତ୍ନପୂଜାଞ୍ଚ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମେଵ ଚ । ତମେଵୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ନିତ୍ଯମତନ୍ଦ୍ରିତଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିର ପୂଜା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ, ସେଇ ସମୟରେ ଅବିରତ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୂଦ୍ରଂ ଵା ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତଂ ନିଷାଦଂ ଶ୍ଵପଚଂ ତଥା । ଦ୍ଵିଜଜାତି ସମଂମନ୍ଯୋ ନ ଯାତି ନରକଂ ନରଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଶୂଦ୍ର, ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତ, ନିଷାଦ କିମ୍ବା ଶ୍ୱପଚ, ଯିଏ ଏମାନେକୁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସମାନ ମନେ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

ଆଦରେଣ ସଦା ସ୍ତୌତି ଧନଵନ୍ତଂ ଧନେଚ୍ଛଯା । ତଥା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ କର୍ତାରଂ କୋ ନ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଲୋକେ ଧନ ଆଶାରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଧନୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ କିଏ ବା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନଥାଏ?

ଯଥା ପ୍ରାପ୍ତଵନୋ ଵହ୍ନିର୍ଦହତ୍ଯାର୍ଦ୍ରମପୀନ୍ଧନମ୍ । ତଥାଵିଧଃ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋଗିନାଂ ସର୍ଵକିଲ୍ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଅଗ୍ନି ପାଇଲେ ଭିଜା କାଠ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଦିଏ, ସେପରି ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।

ଆଦୀପ୍ତଂ ପର୍ଵତଂ ଯଦ୍ଵନ୍ନାଶ୍ରଯନ୍ତି ମୃଗାଦଯଃ । ତଦ୍ଵତ୍ପାପନି ସର୍ଵାଣି ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତଂ ନରମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଦେଖି ମୃଗାଦି ପ୍ରାଣୀମାନେ ନଅସନ୍ତି, ସେପରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିନ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରେଇଯାଏ।

ଯସ୍ଯ ଯାଵାଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାସସ୍ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିସ୍ତୁ ତାଵତୀ । ଏତଵାନେଵ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଃ ପରିମୀଯତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେତେ ଭକ୍ତି ରହିଛି, ସେତେ ଫଳ ମିଳେ; ଏହିପରି ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ବୁଝିବାଯୋଗ୍ୟ।

ଵିଦ୍ଵେଷାଦପି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଦମଘୋଷାତ୍ମଜଃ ସ୍ମରନ୍ । ଶିଶୁପାଲୋ ଗତସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ପୁନସ୍ତତ୍ପରାଯଣଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଶିଶୁପାଳ, ଦମଘୋଷଙ୍କ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁତାରେ ମଧ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପାଇଲେ; ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥିବେ, ସେମାନେ କିଏଁ ଅଧିକ ଫଳ ପାଇବେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୩୧ ସୂତ ଉଵାଚ । ନାରସିଂହସ୍ତୁତିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶିଵୋକ୍ତଂ ଶୌନକାଧୁନା । ପୂର୍ଵଂ ମାତୃଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଶଙ୍କରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ସୂତ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ନରସିଂହଙ୍କର ସ୍ତୁତି କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବ ଶୌନକଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ମାତୃଗଣ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।

ଭଗଵନ୍ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମଃ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି ॥ ୧,୨୩୧.

“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।”

ଶଙ୍କରୌଵାଚ । ଭଵତୀଭିଃ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ରକ୍ଷଣୀଯା ନ ସଂଶଯଃ । ତସ୍ମାଡ୍ଵୋରତରପ୍ରାଯଂ ମନଃ ଶୀଘ୍ରଂ ନିଵର୍ତ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ଶଙ୍କର କହିଲେ: “ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ରଖ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଅତି ଆଗ୍ରହକୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡି ଦିଅ।”

ଇତ୍ଯେଵଂ ଶଙ୍କରେଣୋକ୍ତମନାଦୃତ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵଚଃ । ଭକ୍ଷଯାମାସୁରଵ୍ଯଗ୍ରାସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥାକୁ ଅମାନ୍ୟ କରି, ମାତୃଗଣ ଉତ୍ସାହରେ ତିନି ଲୋକର ଚରାଚରକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ତୁ ତଦା ମାତୃଗଣେନ ଵୈ । ନୃସିଂହରୂପିଣଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଦଧ୍ଯୌ ଭଗଵାଞ୍ଛିଵଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ମାତୃମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଶିବ ନରସିଂହ ରୂପୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

ଅନାଦିନିଧନଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଭୂତଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍ । ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଂ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ସ୍ଫୁରତ୍କେସରମାଲିନମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ଅନାଦି ଓ ଅନ୍ତହୀନ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ବିଜୁଳି ପରି ଜିହ୍ୱା, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଓ ଚମକୁଥିବା କେଶର ରହିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଶିବ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

ରତ୍ନାଙ୍ଗଦଂ ସମୁକୁଟଂ ହେମକେସରଭୂଷିତମ୍ । ଖୋଣିସୂତ୍ରେଣ ମହତା କାଞ୍ଚନେନ ଵିରାଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନା କେଶରରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ବଡ଼ ସୁନା ଦାଡ଼ିରେ ଚମକୁଥିବା ଦେବତା।

ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଂ ରତ୍ନନୂପୁରଭୂଷିତମ୍ । ତେଜସାକ୍ରାନ୍ତସକଲବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୋଦରମଣ୍ଡପମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ପତ୍ର ପରି ଶ୍ୟାମ, ରତ୍ନ ନୂପୁରରେ ଭୂଷିତ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମଣ୍ଡପକୁ ଭରି ଦେଇଛି।

ଆଵର୍ତସଦୃଶାକାରୈଃ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଦେହରୋମଭିଃ । ସର୍ଵପୁଷ୍ପୈର୍ଯୋଜିତାଞ୍ଚ ଧାରଯଂଶ୍ଚ ମହାସ୍ତ୍ରଜମ୍ ॥ ୧,୨୩୧.

ତାଙ୍କର ଦେହର ରୋମ ଘୂର୍ଣ୍ଣି ପରି ଆକାରରେ ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଫୁଲରେ ଭୂଷିତ, ଏବଂ ବଡ଼ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।

ସ ଧ୍ଯାତମାତ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍ । ଯାଦୃଶେନ ରୂପେଣ ଧ୍ଯାତୋ ରୁଦ୍ରୈସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ; ଯେଉଁ ରୂପରେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ସେଇ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ତାଦୃଶେନୈଵ ରୂପେଣ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯେଣ ଦୈଵତୈଃ । ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ତୁ ଦେଵେଶଂ ତଦା ତୁଷ୍ଟାଵ ଶଙ୍କରଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ଏହି ଦେବତାମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ରୂପରେ, ଶଙ୍କର ଦେବେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଶଙ୍କର ଉଵାଚ । ନମସ୍ତେଽସ୍ତ ଜଗନ୍ନାଥ ନରସିଂହଵପୁର୍ଧର । ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରେନ୍ଦ୍ରସଂହାରିନଖଶୁକ୍ତିଵିରାଜିତ ॥ ୧,୨୩୧.

ଶଙ୍କର କହିଲେ: “ନମସ୍କାର ଜଗନ୍ନାଥ, ନରସିଂହ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ନଖ ଶଙ୍କ ପରି ଚମକୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ।”

ନଖମଣ୍ଡଲସଭିନ୍ନହେମପିଙ୍ଗଲଵିଗ୍ରହ । ନମୋଽସ୍ତୁ ପଦ୍ମନାଭାଯ ଶୋଭନାଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ । କଲ୍ପାନ୍ତାମ୍ଭୋଦନିର୍ଘୋଷ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭ ॥ ୧,୨୩୧.

ନଖର ମଣ୍ଡଳରେ ଭାଗିଥିବା ସୁନା ଶରୀର, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସୁନ୍ଦର ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ, କଳ୍ପାନ୍ତରେ ସମୁଦ୍ର ଘୋଷ ପରି ରବ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଆଁ ମିଳି ତେଜରେ ଚମକୁଥିବା।

ସହସ୍ରଯମସଂତ୍ରାସ ସହସ୍ରେନ୍ଦ୍ରପରାକ୍ରମ । ହସସ୍ତ୍ରଧନଦସ୍ଫୀତ ସହସ୍ରଚରଣାତ୍ମକ ॥ ୧,୨୩୧.

ସହସ୍ର ଯମଙ୍କର ଭୟ, ସହସ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବ, ସହସ୍ର କୁବେରଙ୍କର ଧନ, ଏବଂ ସହସ୍ର ପାଦର ଅବତାର ଆପଣ।

ସହସ୍ରଚନ୍ଦପ୍ରତିମ ! ସହସ୍ରାଂଶୁହରିକ୍ରମ । ସହସ୍ରରୁଦ୍ରତେଜସ୍କ ସହସ୍ରବ୍ରହ୍ମସଂସ୍ତୁତ ॥ ୧,୨୩୧.

ସହସ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଆପଣ, ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ପଦ, ସହସ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସହସ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ତୁତିରେ ଶୋଭିତ।

ସହସ୍ରରୁଦ୍ରସଂଜପ୍ତ ସହସ୍ରାକ୍ଷନିରୀକ୍ଷଣ । ସହସ୍ରଜନ୍ମମଥନ ସହସ୍ରବନ୍ଧନମୋଚନ ॥ ୧,୨୩୧.

ସହସ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜପରେ ଶୋଭିତ, ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସହସ୍ର ଜନ୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ସହସ୍ର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା।

ସହସ୍ରଵାଯୁଵେଗାକ୍ଷ ସହସ୍ରାଜ୍ଞକୃପାକର । ସ୍ତୁତ୍ଵୈଵଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନୃସିଂହଵପୁଷଂ ହରିମ୍ । ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ପୁନର୍ଵିନଯାଵନତଃ ଶିଵଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ହଜାର ବାୟୁର ଗତି ଭଳି ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଇଥିବା, ଏଭଳି ଭାବରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ, ନରସିଂହ ରୂପରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଶିବ ନମ୍ରତା ସହ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆଉଥରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଅନ୍ଧକସ୍ଯ ଵିନାଶାଯ ଯା ସୃଷ୍ଟା ମାତରୋ ମଯା । ଅନାଦୃତ୍ଯ ତୁ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଭକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୁତାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ଅନ୍ଧକଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରହ କରି, ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଶ୍ଚ ନ ଶକ୍ତୋଽହଂ ସଂହର୍ତୁମପରାଜିତଃ । ପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା କଥଂ ତାସାଂ ଵିନାଶମଭିରୋଚଯେ ॥ ୧,୨୩୧.

ମୁଁ ସେମାନେ ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେମାନେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ଅଜୟ, ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ପରେ ଏବେ କିପରି ସେମାନେ ନାଶ କରିପାରିବି?

ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ରୁଦ୍ରେଣ ନରସିହଵପୁର୍ହରିଃ । ସହସ୍ରହେଵୀର୍ଜିହ୍ଵାଗ୍ରାତ୍ତଦା ଵାଗୀଶ୍ଵରୋ ହରିଃ ॥ ୧,୨୩୧.

ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ନରସିଂହ ରୂପରେ ହରି, ଶବ୍ଦର ନାୟକ, ତାଙ୍କର ହଜାର ଜ୍ଵାଳା ଭରା ଜିହ୍ୱାର ଟିପ୍ସରୁ କଥା କହିଲେ।