ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଚ ଗାର୍ହସ୍ଥଯଂ ସ ତପ୍ତ୍ଵା ଚ ମହତ୍ତପଃ । ଛିନତ୍ତି ପୌରୁଷୀଂ ମାଯାଂ କେଶଵାର୍ପିତମାନସଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ମନ କେଶବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମାନେ ମାନବ ମାୟାକୁ କାଟିପାରନ୍ତି।

କ୍ଷମାଂ କୁର୍ଵନ୍ତି କ୍ରୁଦ୍ଧେଷୁ ଦଯାଂ ମୂର୍ଖେଷୁ ମାନଵାଃ । ମୁଦଞ୍ଚ ଧର୍ମଶୀଲେଷୁ ଗୋଵିନ୍ଦେ ହୃଦଯସ୍ଥିତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେବେ ଗୋବିନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ବସନ୍ତି, ଲୋକମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି, ମୂର୍ଖଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି, ଧର୍ମିକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

ଧ୍ଯାଯେନ୍ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ସ୍ନାନଦାନାଦିକର୍ମସୁ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଦୁଷ୍କୃତେଷୁ ଵିଶେଷତଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶେଷକରି ପାପ ପରିହାର କାମରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଲାଭସ୍ତେଷାଂ ଜଯସ୍ତେଷାଂ କୁତସ୍ତେଷାଂ ପରାଭଵଃ । ଯେଷାମିନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମୋ ହୃଦଯସ୍ଥୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନୀଳ କମଳ ଭଳି ଶ୍ୟାମ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭ ଓ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ, ପରାଜୟ କେମିତି ହେବ?

କୀଟପକ୍ଷିଗଣାନାଞ୍ଚ ହରୌ ସଂନ୍ଯସ୍ତଚେତସାମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵା ହ୍ଯେଵ ଗତିଶ୍ଚାସ୍ତି କିଂ ପୁନର୍ଜ୍ଞାନିନାଂ ନୃଣାମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ହରିଙ୍କୁ ମନ ଦେଇଥିବା କୀଟ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ପାଆନ୍ତି; ତେବେ ଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କେତେ ଅଧିକ ଉନ୍ନତି କରିପାରିବେ!

ଵାସୁଦେଵତରୁଚ୍ଛାଯା ନାତିଶୀତାତିତାପଦା । ନରକଦ୍ଵାରଶମନୀ ସା କିମର୍ଥଂ ନ ସେଵ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ବାସୁଦେବ ଚୟା ଗଛର ଛାୟା ଭଳି, ଅତି ଠଣ୍ଡା ବା ଅତି ଗରମ ନୁହେଁ; ଏହା ନରକ ଦ୍ୱାରକୁ ଶାନ୍ତ କରେ—ତେବେ ଏହାକୁ କିଏ ଚାହେଁ ନାହିଁ?

ନ ଚ ଦୁର୍ଵାସସଃ ଶାପୋ ରାଜ୍ଯଞ୍ଚାପି ଶଚୀପତେଃ । ହନ୍ତୁଂ ସମର୍ଥଂ ହି ସଖେ ହୃତ୍କୃତେ ମଧୁସୂଦନେ ॥ ୧,୨୩୦.

ବନ୍ଧୁ, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପ କିମ୍ବା ଶଚୀପତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରେ ନାହିଁ।

ଵଦତସ୍ତିଷ୍ଠତୋଽନ୍ଯଦ୍ଵା ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା କର୍ମ କୁର୍ଵତଃ । ନାପଯାତି ଯଦା ଚିନ୍ତା ସିଦ୍ଧାଂ ମନ୍ଯେତ ଧାରଣାମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେବେ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଦଣ୍ଡାଇ ରହୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଚିନ୍ତା ଆସୁନାହିଁ, ତେବେ ଧାରଣା ସିଦ୍ଧ ହେଲା ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ।

ଧ୍ଯେଯଃ ସଦା ସଵିତୃମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଵର୍ତୋ ନାରାଯଣଃ ସରସିଜାସନସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଃ । କେଯୂରଵାନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲଵାନ୍କିରୀଟୀ ହାରୀ ହିରଣ୍ମଯଵପୁର୍ଧୃତଶଙ୍ଖଚକ୍ରଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଅସୀନ, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, କେୟୁର, ମକରକୁଣ୍ଡଳ, ମୁକୁଟ, ହାର ଓ ସୁନା ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧରିଛନ୍ତି।

ନ ହି ଧ୍ଯାନେନ ସଦୃଶଂ ପଵିତ୍ରମିହ ଵିଦ୍ଯତେ । ଶ୍ଵପଚାନ୍ନାନି ଭୁଞ୍ଜାନୋ ପାପୀ ନୈଵାତ୍ର ଲିପ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଏଠାରେ ଧ୍ୟାନ ପରିଶୁଦ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ; ଯଦି ଜଣେ ପାପୀ ମଣିଷ ଶ୍ୱପଚଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ମଧ୍ୟ, ଧ୍ୟାନ କଲେ ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ସଦା ଚିତ୍ତଂ ସମାସକ୍ତଂ ଜନ୍ତୋର୍ଵିଷଯଗୋଚରେ । ଯଦି ନାରାଯଣେଽପ୍ଯେଵଂ କୋ ନ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନ ସବୁବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ରହେ; ଯଦି ସେହିପରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, କିଏ ବା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନଥାଏ?

ସୂତ ଉଵାଚ । ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିର୍ଯସ୍ଯ ଚିତ୍ତେ କଂ ଵା ଜୀଵୋ ନମେତ୍ସଦା । ସ ତାରଯତି ଚାତ୍ମାନଂ ତଦୈଵ ଦୁରିତାର୍ଣଵାତ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ସୂତ କହିଲେ: ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତି ଅଛି, ଯାହାଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ସବୁବେଳେ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ନିଜକୁ ତୁରନ୍ତ ପାପର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।

ତଞ୍ଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦଃ ସା କଥା ଯତ୍ର କାଶଵଃ । ତତ୍କର୍ମ ଯତ୍ତଦର୍ଥାଯ କିମନ୍ଯୈର୍ବହୁଭାଷିତୈଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ବିଷୟରେ, କଥା କେଶବଙ୍କ ବିଷୟରେ, କାମ କେବଳ ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ?

ସା ଜିହ୍ଵା ଯା ହରିଂ ସ୍ତୌତି ତଚ୍ଚିତ୍ତଂ ଯତ୍ତଦର୍ପିତମ୍ । ତାଵେଵ କେଵଲୌ ଶ୍ଲାଘ୍ଯୌ ଯୌ ତତ୍ପୂଜାକରୌ କରୌ ॥ ୧,୨୩୦.

ସେଇ ଜିହ୍ୱା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ; ସେଇ ମନ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ; ଏବଂ କେବଳ ସେଇ ଦୁଇ ହାତ ସତ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାହା ତାଙ୍କ ପୂଜା କରେ।

ପ୍ରଣାମମୀଶସ୍ଯ ଶିରଃ ଫଲଂ ଵିଦୁସ୍ତଦର୍ଚନଂ ପାଣିଫଲଂ ଦିଵୌକସଃ । ମନଃ ଫଲଂ ତଦ୍ଗୁଣକର୍ମଚିନ୍ତନଂ ଵଚସ୍ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦଗୁଣସ୍ତୁତିଃ ଫଲମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ମୁଣ୍ଡର ଫଳ ହେଉଛି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା; ଦେବତାମାନେ କହନ୍ତି, ହାତର ଫଳ ହେଉଛି ପୂଜା କରିବା; ମନର ଫଳ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା; ଓ ମୁଖର ଫଳ ହେଉଛି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିବା।

ମେରୁମନ୍ଦରମାତ୍ରୋଽପି ରାଶିଃ ପାପସ୍ଯ କର୍ମଣଃ । କେଶଵସ୍ମରଣାଦେଵ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୨୩୦.

ମେରୁ କିମ୍ବା ମନ୍ଦର ପରି ବଡ଼ ପାପର ଢେର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେଶବଙ୍କ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍କୁରୁତେ କର୍ମ ପୁରୁଷଃ ସାଧ୍ଵସାଧୁ ଵା । ସର୍ଵଂ ନାରାଯଣେ ନ୍ଯସ୍ଯ କୁର୍ଵନ୍ନପି ନ ଲିମ୍ପତି ॥ ୧,୨୩୦.

ମଣିଷ କେଉଁସି କାମ କରୁଥିବା, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସେହି କାମ ଯଦି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ, କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ତୃଣାଦିଚତୁରାସ୍ଯାନ୍ତଂ ଭୂତଗ୍ରାମଂ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ଚରାଚରଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ମାଯଯା ତଵ ॥ ୧,୨୩୦.

ତୃଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଚାଲୁଥିବା ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ମାୟାରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି।

ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ଯସ୍ତମତିର୍ନ ଯାତି ନରକଂ ସ୍ଵର୍ଗୋଽପି ଯଚ୍ଚିନ୍ତନେ ଵିଘ୍ନୋ ଯତ୍ର ନଵା ଵିଶେତ୍କଥମପି ବ୍ରାହ୍ମୋଽପିଲୋକୋଽଲ୍ପକଃ । ମୁକ୍ତିଞ୍ଚେତସି ସଂସ୍ଥିତୋ ଜଡଧିଯାଂ ପୁଂସାଂ ଦଦାତ୍ଯଵ୍ଯଯଃ କିଞ୍ଚିତ୍ରଂ ଯଦଯଂ ପ୍ରଯାତି ଵିଲଯଂ ତତ୍ରାଚ୍ଯୁତେ କୀର୍ତିତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯାହାର ମନ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ସେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ବାଧା ପାଏ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅପରିଗଣ୍ୟ। ମୁକ୍ତି ଯଦି ମନରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ଅବିନାଶୀ ତାହା ମୂଢ଼ ମନିଷ ମଧ୍ୟକୁ ଦେଇଥାଏ। ଅତେଯି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତି କଲେ ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ଟ ହେବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କି?

ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଜପଃ ସ୍ନାନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧ୍ଯାନଞ୍ଚ ପୂଜନମ୍ । ଗନ୍ତୁଂ ଦୁଃ ଖୋଦଧେଃ କୁର୍ଯୁର୍ଯେ ଚ ତତ୍ର ନରନ୍ତି ତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେମାନେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ, ଜପ, ସ୍ନାନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଏହି କାମ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସେଇ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଶରଣଂ ରାଜା ପିତରୋ ବାଲକସ୍ଯ ଚ । ଧର୍ମଶ୍ଚ ସର୍ଵମର୍ତ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଶରଣଂ ହରିଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ରାଷ୍ଟ୍ରର ଆଶ୍ରୟ ରାଜା, ଶିଶୁର ଆଶ୍ରୟ ପିତାମାନେ, ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛନ୍ତି ହରି।

ଯେ ନମନ୍ତି ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍ । ନ ଯେଭ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯତେ ତୀର୍ଥମଧିକଂ ମୁନିସତ୍ତମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେମାନେ ସନାତନ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ।

ଅନର୍ଘରତ୍ନପୂଜାଞ୍ଚ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମେଵ ଚ । ତମେଵୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ନିତ୍ଯମତନ୍ଦ୍ରିତଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିର ପୂଜା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ, ସେଇ ସମୟରେ ଅବିରତ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୂଦ୍ରଂ ଵା ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତଂ ନିଷାଦଂ ଶ୍ଵପଚଂ ତଥା । ଦ୍ଵିଜଜାତି ସମଂମନ୍ଯୋ ନ ଯାତି ନରକଂ ନରଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଶୂଦ୍ର, ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତ, ନିଷାଦ କିମ୍ବା ଶ୍ୱପଚ, ଯିଏ ଏମାନେକୁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସମାନ ମନେ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

ଆଦରେଣ ସଦା ସ୍ତୌତି ଧନଵନ୍ତଂ ଧନେଚ୍ଛଯା । ତଥା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ କର୍ତାରଂ କୋ ନ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଲୋକେ ଧନ ଆଶାରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଧନୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ କିଏ ବା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନଥାଏ?

ଯଥା ପ୍ରାପ୍ତଵନୋ ଵହ୍ନିର୍ଦହତ୍ଯାର୍ଦ୍ରମପୀନ୍ଧନମ୍ । ତଥାଵିଧଃ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋଗିନାଂ ସର୍ଵକିଲ୍ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଅଗ୍ନି ପାଇଲେ ଭିଜା କାଠ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଦିଏ, ସେପରି ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।

ଆଦୀପ୍ତଂ ପର୍ଵତଂ ଯଦ୍ଵନ୍ନାଶ୍ରଯନ୍ତି ମୃଗାଦଯଃ । ତଦ୍ଵତ୍ପାପନି ସର୍ଵାଣି ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତଂ ନରମ୍ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଦେଖି ମୃଗାଦି ପ୍ରାଣୀମାନେ ନଅସନ୍ତି, ସେପରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିନ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରେଇଯାଏ।

ଯସ୍ଯ ଯାଵାଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାସସ୍ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିସ୍ତୁ ତାଵତୀ । ଏତଵାନେଵ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଃ ପରିମୀଯତେ ॥ ୧,୨୩୦.

ଯେତେ ଭକ୍ତି ରହିଛି, ସେତେ ଫଳ ମିଳେ; ଏହିପରି ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ବୁଝିବାଯୋଗ୍ୟ।

ଵିଦ୍ଵେଷାଦପି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଦମଘୋଷାତ୍ମଜଃ ସ୍ମରନ୍ । ଶିଶୁପାଲୋ ଗତସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ପୁନସ୍ତତ୍ପରାଯଣଃ ॥ ୧,୨୩୦.

ଶିଶୁପାଳ, ଦମଘୋଷଙ୍କ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁତାରେ ମଧ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପାଇଲେ; ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥିବେ, ସେମାନେ କିଏଁ ଅଧିକ ଫଳ ପାଇବେ।