ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଯଥାଗ୍ନିରଗ୍ନୌ ସଂକ୍ଷିପ୍ତସ୍ତଥାତ୍ମା ପରମାତ୍ମନି । ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ମହାପୁଣ୍ଯମୋମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରଂ ଜପେତ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଉଚ୍ଚତମ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୀନ ହୁଏ। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମର ରୂପ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟ ଥିବା 'ଓଁ' ଏହି ଏକାକ୍ଷରକୁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅକାରଶ୍ଚ ତଥୋକାରୋ ମକାରଶ୍ଚାକ୍ଷରତ୍ରଯମ୍ । ଏତାସ୍ତିସ୍ତ୍ରସ୍ତତୋ ମାତ୍ରାଃ ସତ୍ତ୍ଵରାଜସତାମସାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

'ଅ', 'ଉ', ଓ 'ମ' ଏହି ତିନିଟି ଅକ୍ଷର ଅଟେ। ଏହି ତିନି ମାତ୍ରା ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଏହି ତିନି ପ୍ରକୃତିକୁ ଦର୍ଶାଏ।

ନିର୍ଗୁଣା ଯୋଗିଗମ୍ଯାଦ୍ଯାର୍ଧମାତ୍ରା ପରା ସ୍ଥିତା । ଗାନ୍ଧାରୀତି ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ଗାନ୍ଧାରସ୍ଵରସଂଶ୍ରଯା । ଇତ୍ଯେତଦକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମୋଙ୍କାରସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଯେଉଁ ଅର୍ଧମାତ୍ରା ଗୁଣରହିତ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି, ସେହି ଅର୍ଧମାତ୍ରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅଟୁଟ ଅଟେ। ଏହାକୁ 'ଗାନ୍ଧାରୀ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଗାନ୍ଧାର ସ୍ୱରରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ। ଏହି ଅକ୍ଷରଟି ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ 'ଓଁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଥୂଲଦେହଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ମୋର ଏହି ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ମଲଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵାଯ୍ଵାକାଶଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ପୃଥିବୀର ମଳ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଦେହଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଥାନାସ୍ଥାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ମୋର ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଥିବା ଓ ନଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଗନ୍ଧମାତ୍ରଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ଶ୍ରୋତ୍ରତ୍ଵକ୍ପରିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଗନ୍ଧ ମାତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଶ୍ରବଣ ଓ ସ୍ପର୍ଶରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜିହ୍ଵାଘ୍ରାଣଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରାଣାପାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହାର କିଛି ଜିହ୍ବା କିମ୍ବା ଘ୍ରାଣ ନାହିଁ; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ରହିତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵ୍ଯାନୋଦାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିରଜ୍ଞାନପରିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ବ୍ୟାନ ଓ ଉଦାନ ରହିତ; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନ ରହିତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତୁରୀଯଂ ପରମଂ ପଦମ୍ । ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋବୁଦ୍ଧିପ୍ରାଣାହଙ୍କାରଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଦ, ଯାହା ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରାଣ ଓ ଅହଂକାର ରହିତ।

ନିତ୍ଯଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଂମୁକ୍ତମହାମାନନ୍ଦମଦ୍ଵଯମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଞାନରୂପୋ ଵିମୁକ୍ତଯେ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ସଦା ପବିତ୍ର, ସଚେତନ, ମୁକ୍ତ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକତାର ମୂର୍ତ୍ତି; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ଇତ୍ଯଷ୍ଟାଙ୍ଗୋ ମଯା ଯୋଗ ଉକ୍ତଃ ଶୌନକ ମୁକ୍ତିଦଃ । ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ ଗତ୍ଵା ଲଯଂ ପ୍ରାକୃତବନ୍ଧନାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ସୂତ ଉବାଚ — ଶୌନକ, ଏହିପରି ଆଠ ପ୍ରକାରର ଯୋଗ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପ୍ରକୃତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି ଲୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ହି ସଂସାରେ ନୈକଂ ଯାତ୍ଵା ପରାତ୍ମନାମ୍ । ଵିମୁଚ୍ଯତେ ଵିମୁକ୍ତଶ୍ଚ ଜ୍ଞାନାଦଜ୍ଞାନମୋହିତଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ପୁନଃ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଅନେକ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହୋଇ, ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

ତତୋ ନଂ ମ୍ରିଯତେ ଦୁଃ ଖୀ ନ ରୋଗୀ ନ ଚ ଵନ୍ଧଵାନ୍ । ନ ପାପୈର୍ଯୁଜ୍ଯତେ ଯୋଗୀ ନରକେ ନ ଵିପଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୬.

ତାପରେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ମରେନି, ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏନି, ବନ୍ଧନରେ ରହେନି; ଯୋଗୀ ପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏନି, ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେନି।

ଗର୍ଭଵାସେ ସ ନୋ ଦୁଃ ଖୀ ସ ସ୍ଯାନ୍ନାରାଯଣୋଽଵ୍ଯଯଃ । ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵନନ୍ଯଯା ଲଭ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗେନି; ସେ ଅବିନାଶୀ ନାରାୟଣ ହୁଏ। ଭଗବାନ, ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଧ୍ଯାନେନ ପୂଜଯା ଜପ୍ଯୈଃ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ଯତଵ୍ରତୈଃ । ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନୈଶ୍ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିସ୍ତଯା ଜ୍ଞାନଞ୍ଚ ଲଭ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୬.

ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଜପ, ଠିକ୍ ଷ୍ଟୋତ୍ର, ନିୟମ, ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳିଥାଏ।

ପ୍ରଣଵାଦିକମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଜପ୍ଯୈର୍ମୁକ୍ତିଂ ଗତା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଽପି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଵରାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ପ୍ରଣବ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵାଶ୍ଚ ଦେଵତ୍ଵଂ ମୁନିତ୍ଵଂ ମୁନଯୋ ଗତାଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵତ୍ଵଞ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ରାଜତ୍ଵଞ୍ଚ ନୃପାଦଯଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ମୁନିତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୭ ସୂତ ଉଵାଚ । ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଯା ସର୍ଵମଵାପ୍ଯତେ । ଯଥା ଭକ୍ତ୍ଯା ହରିସ୍ତୁଷ୍ଯେତ୍ତଥା ନାନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ସୂତ ଉବାଚ — ଏବେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରି ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।

ମହତଃ ଶ୍ରେଯସୋ ମୂଲଂ ପ୍ରସଵଃ ପୁଣ୍ଯସନ୍ତତେଃ । ଜୀଵିତସ୍ଯ ଫଲଂ ସ୍ଵାଦୁ ନିଯତଂ ସ୍ମରଣଂ ହରେଃ ॥ ୧,୨୨୭.

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ ଏହି; ପୁଣ୍ୟର ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆରମ୍ଭ ଏହି; ଜୀବନର ସ୍ୱାଦୁ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ହରିଙ୍କ ସ୍ମରଣ।

ତସ୍ମାତ୍ସେଵା ବୁଧୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଭକ୍ତିସାଧନଭୂଯସୀ । ତେ ଭକ୍ତା ଲୋକନାଥସ୍ଯ ନାମକର୍ମାଦିକୀର୍ତନେ ॥ ୧,୨୨୭.

ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେବାକୁ ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ଲୋକନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କ ନାମ, କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କଥା କୀର୍ତନ କରନ୍ତି।

ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଯଶ୍ରୂଣି ସଂହର୍ଷାଦ୍ଯେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟନୂରୁହାଃ । ଜଗଦ୍ଧାତୁର୍ମହେଶସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଜ୍ଞାଚରଣା ଵଯମ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ଯେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅଶ୍ରୁ ଝାଡନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରୋମ ଖଡ଼ିଯାଏ, ସେମାନେ କହନ୍ତି — 'ଆମେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞାର ଅନୁସରଣକାରୀ'।

ଇହ ନିତ୍ଯକ୍ରିଯାଃ କୁର୍ଯୁଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତୁ ତେ । ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରଂ ନ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵୈ ତଯା ଭଗଵତେରିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ଏଠାରେ, ସ୍ନେହଭରା ବୈଷ୍ଣବମାନେ ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଅକ୍ଷର ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ତେଣୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନର୍ଥକ।

ପ୍ରଣାମପୂର୍ଵକଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋ ଵଦେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ହି ସଃ । ତଦ୍ଭକ୍ତଜନଵାତ୍ସଲ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ଚାନୁମୋଦନମ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହେ, ସେ ଏକ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ; ତାଙ୍କର ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ପୂଜା ଓ ସ୍ୱୀକୃତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

ତତ୍କଥାଶ୍ରଵଣେ ପ୍ରୀତିରଶ୍ରୁନେତ୍ରାଙ୍ଗଵିକ୍ରିଯାଃ । ଯେନ ସର୍ଵାତ୍ମନା ଵିଷ୍ଣୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାଵୋ ନିଵେଶିତଃ ॥ ୧,୨୨୭.

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାରେ ପ୍ରେମ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ, ଦେହର ବିକାର — ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ ଯେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ଅନ୍ତରେ ବସିଛି।

ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଶ୍ଚ କୃତାତ୍ମତ୍ଵାନ୍ମହାଭାଗଵତୋ ହି ସଃ । ଵିଶ୍ଵୋପକରଣଂ ନିତ୍ଯଂ ତଦର୍ଥଂ ସଙ୍ଗଵର୍ଜନମ୍ । ସ୍ଵଯମଭ୍ଯର୍ଚନଞ୍ଚୈଵ ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଞ୍ଚୋପଜୀଵତି ॥ ୧,୨୨୭.

ବିପ୍ରମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବାରୁ, ସେ ମହାଭାଗବତ; ସେ ସଦା ଜଗତର ଉପକାର କରେ, ଅନର୍ଥକ ସଙ୍ଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

ଭକ୍ତିରଷ୍ଟଵିଧା ହ୍ଯେଷା ଯସ୍ମିନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛୋଽପି ଵର୍ତତେ । ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ଏହି ଭକ୍ତି ଆଠ ପ୍ରକାରର; ଯଦି ଏହା ଏକ ମ୍ଲେଚ୍ଛରେ ମଧ୍ୟ ଥାଏ, ସେ ବିପ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମୁନି, ଶ୍ରୀମାନ୍ — ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପାଏ।

ତସ୍ମୈ ଦେଯଂ ତତୋ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସ ଚ ପୂଜ୍ଯୋ ଯଥା ହରିଃ । ସ୍ମୃତଃ ସଂଭାଷିତୋ ଵାପି ପୂଜିତୋ ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ପୁନାତି ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତଶ୍ଚଣ୍ଡାଲୋଽପି ଯଦୃଚ୍ଛଯା ॥ ୧,୨୨୭.

ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ହରିଙ୍କ ପରି ପୂଜ୍ୟ। ସେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ମରଣ କରିବା, କଥା ହେବା, କିମ୍ବା ପୂଜା କରିବା — ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତ ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ପବିତ୍ର କରେ।

ଦଯାଂ କୁରୁ ପ୍ରପନ୍ନାଯ ତଵାସ୍ମୀତି ଚ ଯୋ ଵଦେତ୍ । ଅଭଯଂ ସର୍ଵଭୂତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ହରେଃ ॥ ୧,୨୨୭.

ଯିଏ ଶରଣ ନେଇ 'ମୁଁ ତୁମର' ବୋଲି କହେ, ତାଙ୍କୁ ଦୟା କର; ଏହି ହରିଙ୍କ ବ୍ରତ — ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେବା।