ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସନ୍ତୋଷସ୍ତପସା ଶାନ୍ତିର୍ଵାସୁଦେଵାର୍ଚନଂ ଦମଃ । ଆସନ ପଦ୍ମକାଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରାଣାଯାମୋ ମରୁଜ୍ଜଯଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ଶାନ୍ତି, ବାସୁଦେବଙ୍କର ପୂଜା, ଦମନ—ଏହିମାନେ ନିୟମ। ପଦ୍ମାସନ ଭଳି ଆସନ, ପ୍ରାଣାୟାମ ଅର୍ଥାତ୍ ବାୟୁ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।

ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ତ୍ରିଵିଧଃ ସୋଽପି ପୂରକୁମ୍ଭକରେଚକୈଃ । ଲଘୁର୍ଯୋ ଦଶମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସ ତୁ ମଧ୍ଯମଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରରେ ତିନି ଧରଣର ଅଭ୍ୟାସ ଅଛି—ନିଶ୍ୱାସ, ଗ୍ରହଣ ଓ ପ୍ରସ୍ତାର। ହଳୁକା ପ୍ରକାରଟି ଦଶ ଗଣନାରେ, ମଧ୍ୟମ ପ୍ରକାରଟି ଏହାର ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ।

ତ୍ରିଗୁଣାଭିସ୍ତୁ ମାତ୍ରାଭିରୁତ୍ତମଃ ସ ଉଦାହୃତଃ । ଜପଧ୍ଯାନଯୁତୌ ଗର୍ଭୋ ଵିପରୀତସ୍ତ୍ଵର୍ଭକଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଉତ୍ତମ ପ୍ରକାରଟି ଏହି ମାପର ତିନିଗୁଣା ହୁଏ। ଜପ ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ 'ଗର୍ଭ' ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ବିପରୀତ ଅଭ୍ୟାସକୁ 'ଶିଶୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପ୍ରଥମେ ନଜଯେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଂ ମଧ୍ଯମେନ ଚ ଵେପଥୁମ୍ । ଵିପାକଂ ହି ତୃତୀଯେନ ଜାତାନ୍ଦୋଷାସ୍ତ୍ଵନୁକ୍ରମାତ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ କମ୍ପନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୃତୀୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଫଳ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଅନୁକ୍ରମେ ଆସେ।

ଆସନସ୍ଥନ୍ତୁଯୁଞ୍ଜୀତ କୃତ୍ଵା ଚ ପ୍ରଣଵଂ ହୃଦୀ । ପାର୍ଷ୍ଣିଭ୍ଯାଂ ଲିଙ୍ଗଵୃଷଣୌ ସ୍ପର୍ଶନ୍ନକାଗ୍ରମାନସଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଆସନରେ ବସି, ହୃଦୟରେ 'ଓଁ' ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପାଦଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣ୍ଡି ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ଓ ଶୁକ୍ରାଶୟ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମନକୁ ନାକର ଟିପରେ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍।

ରଜସା ତମସୋ ଵୃତ୍ତିଂ ସତ୍ତ୍ଵେନ ରଜସସ୍ତଥା । ନିରୁଧ୍ଯ ନିଶ୍ଚଲୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ଥିତୋ ଯୁଞ୍ଜୀତ ଯୋଗଵିତ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ରଜ ଦ୍ୱାରା ତମସ ର ଚଳନକୁ, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ରଜ ର ଚଳନକୁ ଦମନ କରି, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଅଚଳ ହୋଇ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଣାଦୀନମ୍ନ ଏଵ ଚ । ନିଗୃହ୍ଯ ସମଵାଯେନ ପ୍ରତ୍ଯାହାର ମୁପକ୍ରମେତ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ବିଷୟରୁ, ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଆଦିକୁ ମଧ୍ୟ ସମତା ସହିତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଏହିପରି ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଣାଯାମା ଦଶାଷ୍ଟୌ ଚ ଧାରଣା ସା ଵିଧୀଯତେ । ଦ୍ଵେ ଧାରଣେ ସ୍ମୃତୋ ଯୋଗୋ ଯୋଗିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଏଠାରେ ଦଶ ଓ ଆଠ, ଏମିତି ମୋଟ ଅଠାରଟି ପ୍ରାଣାୟାମ ଅଛି, ଏବଂ ଧାରଣା ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଧାରଣାକୁ ଯୋଗ ବୋଲି ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଯୋଗୀମାନେ ମନେ କରନ୍ତି।

ପ୍ରାଙ୍ନାଡ୍ଯାଂ ହୃଦଯେ ଚାତ୍ର ତୃତୀଯା ଚ ତଥୋରସି । କଣ୍ଠେ ମୁଖେ ନା ସିକାଗ୍ରେ ନେତ୍ରେ ଭ୍ରୂମଧ୍ଯମୂର୍ଧସୁ ॥ ୧,୨୨୬.

ପୂର୍ବ ନାଡ଼ୀରେ, ହୃଦୟରେ, ତୃତୀୟଟି ଛାତିରେ, କଣ୍ଠରେ, ମୁଁହରେ, ନାକର ଟିପରେ, ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ମଣ୍ଡରେ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।

କିଞ୍ଚିତ୍ତସ୍ମାତ୍ପରସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଧାରଣା ଦଶଧା ସ୍ମୃତା । ଦଶୈତା ଧାରଣାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯକ୍ଷରରୂପତାମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଏହାଠାରୁ କିଛି ଅଧିକ ଆଗକୁ, ଦଶ ପ୍ରକାରର ଧ୍ୟାନ ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦଶଟି ଧ୍ୟାନକୁ ଅଧିଗମନ କରିଲେ, ମଣିଷ ଅମର ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଯଥାଗ୍ନିରଗ୍ନୌ ସଂକ୍ଷିପ୍ତସ୍ତଥାତ୍ମା ପରମାତ୍ମନି । ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ମହାପୁଣ୍ଯମୋମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରଂ ଜପେତ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଉଚ୍ଚତମ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୀନ ହୁଏ। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମର ରୂପ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟ ଥିବା 'ଓଁ' ଏହି ଏକାକ୍ଷରକୁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅକାରଶ୍ଚ ତଥୋକାରୋ ମକାରଶ୍ଚାକ୍ଷରତ୍ରଯମ୍ । ଏତାସ୍ତିସ୍ତ୍ରସ୍ତତୋ ମାତ୍ରାଃ ସତ୍ତ୍ଵରାଜସତାମସାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

'ଅ', 'ଉ', ଓ 'ମ' ଏହି ତିନିଟି ଅକ୍ଷର ଅଟେ। ଏହି ତିନି ମାତ୍ରା ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଏହି ତିନି ପ୍ରକୃତିକୁ ଦର୍ଶାଏ।

ନିର୍ଗୁଣା ଯୋଗିଗମ୍ଯାଦ୍ଯାର୍ଧମାତ୍ରା ପରା ସ୍ଥିତା । ଗାନ୍ଧାରୀତି ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ଗାନ୍ଧାରସ୍ଵରସଂଶ୍ରଯା । ଇତ୍ଯେତଦକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମୋଙ୍କାରସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ଯେଉଁ ଅର୍ଧମାତ୍ରା ଗୁଣରହିତ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି, ସେହି ଅର୍ଧମାତ୍ରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅଟୁଟ ଅଟେ। ଏହାକୁ 'ଗାନ୍ଧାରୀ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଗାନ୍ଧାର ସ୍ୱରରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ। ଏହି ଅକ୍ଷରଟି ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ 'ଓଁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଥୂଲଦେହଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ମୋର ଏହି ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ମଲଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵାଯ୍ଵାକାଶଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ପୃଥିବୀର ମଳ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଦେହଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଥାନାସ୍ଥାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ମୋର ନାହିଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଥିବା ଓ ନଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଗନ୍ଧମାତ୍ରଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ଶ୍ରୋତ୍ରତ୍ଵକ୍ପରିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଗନ୍ଧ ମାତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ, ଶ୍ରବଣ ଓ ସ୍ପର୍ଶରୁ ମୁକ୍ତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜିହ୍ଵାଘ୍ରାଣଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରାଣାପାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହାର କିଛି ଜିହ୍ବା କିମ୍ବା ଘ୍ରାଣ ନାହିଁ; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ରହିତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵ୍ଯାନୋଦାନଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିରଜ୍ଞାନପରିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ବ୍ୟାନ ଓ ଉଦାନ ରହିତ; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନ ରହିତ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତୁରୀଯଂ ପରମଂ ପଦମ୍ । ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋବୁଦ୍ଧିପ୍ରାଣାହଙ୍କାରଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଦ, ଯାହା ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରାଣ ଓ ଅହଂକାର ରହିତ।

ନିତ୍ଯଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଂମୁକ୍ତମହାମାନନ୍ଦମଦ୍ଵଯମ୍ । ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଞାନରୂପୋ ଵିମୁକ୍ତଯେ ॥ ୧,୨୨୬.

ମୁଁ ସଦା ପବିତ୍ର, ସଚେତନ, ମୁକ୍ତ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକତାର ମୂର୍ତ୍ତି; ମୁଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ଇତ୍ଯଷ୍ଟାଙ୍ଗୋ ମଯା ଯୋଗ ଉକ୍ତଃ ଶୌନକ ମୁକ୍ତିଦଃ । ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ ଗତ୍ଵା ଲଯଂ ପ୍ରାକୃତବନ୍ଧନାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ସୂତ ଉବାଚ — ଶୌନକ, ଏହିପରି ଆଠ ପ୍ରକାରର ଯୋଗ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପ୍ରକୃତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି ଲୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ହି ସଂସାରେ ନୈକଂ ଯାତ୍ଵା ପରାତ୍ମନାମ୍ । ଵିମୁଚ୍ଯତେ ଵିମୁକ୍ତଶ୍ଚ ଜ୍ଞାନାଦଜ୍ଞାନମୋହିତଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ପୁନଃ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଅନେକ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହୋଇ, ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

ତତୋ ନଂ ମ୍ରିଯତେ ଦୁଃ ଖୀ ନ ରୋଗୀ ନ ଚ ଵନ୍ଧଵାନ୍ । ନ ପାପୈର୍ଯୁଜ୍ଯତେ ଯୋଗୀ ନରକେ ନ ଵିପଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୬.

ତାପରେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ମରେନି, ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏନି, ବନ୍ଧନରେ ରହେନି; ଯୋଗୀ ପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏନି, ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେନି।

ଗର୍ଭଵାସେ ସ ନୋ ଦୁଃ ଖୀ ସ ସ୍ଯାନ୍ନାରାଯଣୋଽଵ୍ଯଯଃ । ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵନନ୍ଯଯା ଲଭ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗେନି; ସେ ଅବିନାଶୀ ନାରାୟଣ ହୁଏ। ଭଗବାନ, ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଧ୍ଯାନେନ ପୂଜଯା ଜପ୍ଯୈଃ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ଯତଵ୍ରତୈଃ । ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନୈଶ୍ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିସ୍ତଯା ଜ୍ଞାନଞ୍ଚ ଲଭ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୬.

ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଜପ, ଠିକ୍ ଷ୍ଟୋତ୍ର, ନିୟମ, ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳିଥାଏ।

ପ୍ରଣଵାଦିକମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଜପ୍ଯୈର୍ମୁକ୍ତିଂ ଗତା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଽପି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଵରାଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ପ୍ରଣବ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵାଶ୍ଚ ଦେଵତ୍ଵଂ ମୁନିତ୍ଵଂ ମୁନଯୋ ଗତାଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵତ୍ଵଞ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ରାଜତ୍ଵଞ୍ଚ ନୃପାଦଯଃ ॥ ୧,୨୨୬.

ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ମୁନିତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୭ ସୂତ ଉଵାଚ । ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଯା ସର୍ଵମଵାପ୍ଯତେ । ଯଥା ଭକ୍ତ୍ଯା ହରିସ୍ତୁଷ୍ଯେତ୍ତଥା ନାନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍ ॥ ୧,୨୨୭.

ସୂତ ଉବାଚ — ଏବେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରି ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।