ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଉତିଷ୍ଠନ୍ତି ତଦା ରୌଦ୍ରା ଦିଵି ସପ୍ତ ଦିଵାକରାଃ । ତେ ତୁ ପୀତ୍ଵା ଜଲଂ ସର୍ଵଂ ଶୋଷଯନ୍ତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ॥ ୧,୨୨୪.

ତାପରେ ଆକାଶରେ ସାତଟି ଭୟଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯିବେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାଣି ପିଇ ତିନି ଲୋକକୁ ଶୁଖାଇଦେବେ।

ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ମହର୍ଲୋକଂ ଚରାଚରଂ ଜନସ୍ତଥା । ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରୋ ଭୂତ୍ଵାସୌ ପାତାଲାନି ଦହତ୍ଯଧଃ ॥ ୧,୨୨୪.

ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ସଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନଶ୍ଟ ହେଉଛି; ବିଷ୍ଣୁ ରୁଦ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପାତାଳକୁ ଦହିଦେଉଛନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦହେତ୍ତ୍ରିଲୋକଞ୍ଚି ମୁଖାନ୍ମେଘାନ୍ ସୃଜତ୍ଯଲମ୍ । ଵର୍ଷନ୍ତେ ଵୈ ଵର୍ଷଶତଂ ନାନାଵର୍ଣା ମହାଘନାଃ ॥ ୧,୨୨୪.

ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ଲୋକକୁ ଦହିଦେଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ମେଘ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ମହାମେଘମାନେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ବର୍ଷା କରନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୁରୂପଃଶତଂ ଵାତି ଵର୍ଷାଣାଂ ଵାଯୁରୂର୍ଜିତଃ । ଵିଷ୍ଣୁରେ କାର୍ଣଵୀ ଭୂତେ ଵର୍ଷେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପଧୃକ୍ । ଶେତେଽନନ୍ତାସନେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ ॥ ୧,୨୨୪.

ବିଷ୍ଣୁ ରୂପୀ ବାତାସ ଶତବର୍ଷ ବର୍ଷା ସହିତ ବହେ; ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମୁଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, ସଚଳ ଅଚଳ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଅନନ୍ତ ନାଗ ଉପରେ ଶୋଇ ରହନ୍ତି।

ସୁପ୍ତ୍ଵା ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ସ ଜଗଦ୍ଭୂଯୋଽସୃଜଦ୍ଧରିଃ । ଅଥ ପ୍ରାକୃତିକଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରଲଯଂ ଶୃଣୁ ଶୌନକ ॥ ୧,୨୨୪.

ହରି ହଜାର ବର୍ଷ ଶୋଇ ରହି, ପୁନିଥରେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଏବେ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଳୟ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ, ହେ ଶୌନକ।

ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରଶତେ ସଂହୃତ୍ଯ ସକଲଂ ଜଗତ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦେହେ ହି ମୁକ୍ତୋ ଯୋଗବଲୈର୍ହରିଃ ॥ ୧,୨୨୪.

ଶତବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିଜେ ଆତ୍ମସାତ କରି, ହରି ଯୋଗବଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନିଜ ଶରୀରରେ ରଖି ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଯେ ଗତା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନଂ ତେଽପି ଯାନ୍ତି ପରଂ ପଦମ୍ । ଅନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯର୍କସମ୍ପନ୍ନା ଆସନ୍ମେଘାସ୍ତଥା ଦ୍ଵିଜ । ଶତଂ ଵର୍ଷାଣି ଵର୍ଷଦ୍ଭିର୍ମେଧୈରଣ୍ଡଂ ପ୍ରପୂର୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୪.

ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମ ପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ମେଘମାନେ ଶତବର୍ଷ ବର୍ଷା କରି କୋସ୍ମିକ ଡିଂଗାକୁ ପୁରିଦେଇଥାନ୍ତି।

ଅନ୍ତର୍ଗତେନ ତୋଯେନ ଭିନ୍ନମଣ୍ଡଂ ଜଗତ୍ପତେଃ । ପୂର୍ଣେ ବ୍ରହ୍ମାଯୁଷି ଗତେ ଭିଦ୍ଯତେଽମ୍ଭସି ଲୀଯତେ ॥ ୧,୨୨୪.

ଭିତରେ ଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଡିଂଗା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲେ, ଏହା ଭାଙ୍ଗି ଜଳରେ ଲୟ ହୁଏ।

ଏଵଂ ସା ଜଗଦାଧାରା ତୋଯେ ଚୋର୍ଵୋ ପ୍ରଲୀଯତେ । ଆପସ୍ତେଜସି ଲୀଯନ୍ତେ ତେଜୋ ଵାଯୌ ପ୍ରଲୀଯତେ ॥ ୧,୨୨୪.

ଏଭଳି ଭାବେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆଧାର ଜଳରେ ଲୟ ହୁଏ, ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ, ଅଗ୍ନି ବାୟୁରେ ଲୟ ହୁଏ।

ଵାଯୁଃ ଖେ ଖଞ୍ଚ ଭୂତାଦୌ ଵିଶତେ ଚ ତଦା ମହାନ୍ । ମହାନ୍ପ୍ରପଦ୍ଯତେଽଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷେ ପରେ ॥ ୧,୨୨୪.

ସେ ସମୟରେ ବାୟୁ ଆକାଶରେ ଲିନ ହୁଏ, ଆକାଶ ପୁଣି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲିନ ହୁଏ। ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଅଲିଖିତରେ ଏବଂ ଅଲିଖିତ ପ୍ରକୃତି ଶେଷରେ ପରମ ପୁରୁଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ।

ଶତଵର୍ଷଂ ହରିଃ ଶେତେ ସୃଜତ୍ଯଥ ଦିନଗମେ । ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦିକ୍ରମେଣୈଵ ଵ୍ଯକ୍ତୀଭୂତଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ ୧,୨୨୪.

ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହରି ଶୟନ କରନ୍ତି, ପରେ ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ପୁନି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଅଲିଖିତରୁ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୫ ସୂତ ଉଵାଚ । ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକାଦିତାପାଂସ୍ତ୍ରୀଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵ ସଂସ୍ରାଚକ୍ରଵିତ୍ । ଉତ୍ପନ୍ନଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯାତ୍ଯନ୍ତିକଂ ଲଯମ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ସୂତ କହିଲେ: ଯିଏ ଆତ୍ମିକ, ଶାରୀରିକ ଓ ବାହ୍ୟ ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖକୁ ଜାଣିଛି ଏବଂ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ବୁଝିଛି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ପରମ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ସଂସାରଚକ୍ରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେଽହମାଦାବୁତ୍କ୍ରାନ୍ତିକାଲତଃ । ଯଦ୍ଵିନା ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ନ ଲୀନଃ ସ୍ଯାତ୍ପରମାତ୍ମନି ॥ ୧,୨୨୫.

ମୁଁ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ବିନା ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପରମାତ୍ମାରେ ଲିନ ହୁଏନାହିଁ।

ଊର୍ଧ୍ଵଵାସୀ ନରସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହମନ୍ଯତ୍ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ନୀଯତେଦ୍ଵାଦଶାହେନ ଯମସ୍ଯ ଯମପୂରୁଷୈଃ ॥ ୧,୨୨୫.

ଯିଏ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ସେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେହ ପାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।

ତତ୍ର ଯଦ୍ଵାନ୍ଧଵାସ୍ତୋଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ତିଲୈଃ ସହ । ଯଚ୍ଚ ପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ଯମଲୋକେ ତଦଶ୍ନୁତେ ॥ ୧,୨୨୫.

ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯେଉଁ ପାଣି ଓ ତିଳ ଦେଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଯମଲୋକରେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଗତଶ୍ଚ ନରକଂ ପାପାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାତି ସ୍ଵପୁଣ୍ଯତଃ । ପାପକୃଦ୍ଯାତି ନରକଂ ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଯାତି ଵୈ ଦିଵମ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ଯିଏ ପାପ ଦ୍ୱାରା ନରକକୁ ଗଲା, ସେ ନିଜ ପୁଣ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ। ପାପ କରୁଥିବା ନରକକୁ ଯାଏ, ପୁଣ୍ୟ କରୁଥିବା ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।

ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚ ନରକାତ୍ତ୍ଯକ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗର୍ଭେ ଭଵତ୍ଯପି । ନାଭିଭୂତଞ୍ଚ ତସ୍ଯୈଵ ଯାତି ବୀଜଦ୍ଵଯଂ ହି ତତ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ନରକରୁ ପଡ଼ି ମଣିଷ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇ ଜନନୀର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଦୁଇଟି ବୀଜ ଏଉଁପରି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାହାର ଅନ୍ତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।

କଲଲଂ ବୁଦ୍ବ୍ରୁଦମଯଂ ତତଃ ଶୋଣିତମେଵ ଚ । ପେଶ୍ଯାଃ ପଲସମୋଽଣ୍ଡଃ ସ୍ଯାଦଙ୍କୁରଂ ତତ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୫.

ପ୍ରଥମେ କଳଳ ଅବସ୍ଥା, ତାପରେ ବୁଦ୍ବୁଦ ଭଳି ଅବସ୍ଥା, ପରେ ରକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଭାବେ ଗର୍ଭ ଗୋଟିଏ ପେସି ପରି ଗଠିତ ହୁଏ, ତାହାରୁ ଅଙ୍କୁର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଉପାଙ୍ଗାନ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀନେତ୍ରନାସାସ୍ଯଶ୍ରଵଣାନି ଚ । ଆଵହଂ ଯାତି ଚାଙ୍ଗେଭ୍ଯସ୍ତତ୍ପରନ୍ତୁ ନଖାଦିକମ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ଅଙ୍ଗରୁ ଉପାଙ୍ଗ, ଯେପରିକି ଆଠି, ଆଖି, ନାକ, ମୁହଁ, କାନ ଇତ୍ୟାଦି ଗଠିତ ହୁଏ। ଏହି ଅଙ୍ଗରୁ ନଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ତ୍ଵଚୋ ରୋମାଣି ଜାଯନ୍ତେ କେଶାଶ୍ଚୈଵ ତତଃ ପରମ୍ । ନରଶ୍ଚାଧୋମୁଖଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଦଶମେ ଚ ସଃ ଜାଯତେ ॥ ୧,୨୨୫.

ଚର୍ମରୁ ରୋମ ହୁଏ, ପରେ ମୁଣ୍ଡରେ କେଶ ହୁଏ। ମଣିଷ ତଳମୁଖୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ତତସ୍ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମାଯା ଵୃଣୋତ୍ଯତ୍ଯନ୍ତମୋହିନୀ । ବାଲତ୍ଵଂ ତ୍ଵଥ କୌମାରଂ ଯୌଵନଂ ଵୃଦ୍ଧତାମପି ॥ ୧,୨୨୫.

ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମାୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଢାକି ଦେଇଥାଏ। ସେ ପିଲାବେଳା, କୌମାର୍ଯ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଅଟେଇଥାଏ।

ତତଶ୍ଚ ମରଣଂ ତତ୍ତଦ୍ଧର୍ମାମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ଏଵଂ ସଂସାରଚକ୍ରେଽସ୍ମିନ୍ ଭ୍ରାମ୍ଯତେ ଘଟୀଯନ୍ତ୍ରଵତ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ତାପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ, ମଣିଷ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ପାଏ। ଏହିପରି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଘଣ୍ଟିଯନ୍ତ୍ରର ଭଳି ଘୁରୁଥାଏ।

ନରକାତ୍ପ୍ରତିମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପାପଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ । ପତିତାତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାଥ ଅଧୋଯୋନିଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ବୁଧଃ ॥ ୧,୨୨୫.

ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ସେ ପାପୀ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପଡ଼ି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ଅଧମ ଜନ୍ମକୁ ପାଏ।

ନରକାତ୍ପ୍ରତିମୁକ୍ତସ୍ତୁ କୃମିର୍ଭଵତି ଯାଚକଃ । ଉପାଧ୍ଯାଯଵ୍ଯଲୀକଂ ତୁ କୃତ୍ଵା ଶ୍ଵା ଭଵତି ଦ୍ଵିଜ ॥ ୧,୨୨୫.

ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ସେ କେବେ କୀଟ କିମ୍ବା ଭିକାରି ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଠକେ, ସେ କୁକୁର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

ତଜ୍ଜାଯାଂ ମନସା ଵାଞ୍ଛଂସ୍ତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଵାପ୍ଯସଂଶଯମ୍ । ଗର୍ଦଭୋଜାଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ମିତ୍ରସ୍ଯୈଵାପମାନକୃତ୍ ॥ ୧,୨୨୫.

ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଧନକୁ ମନରେ ଚାହିଲେ କିମ୍ବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନେଲେ, ସେ ପଶୁ ଗର୍ଦ୍ଦଭ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭଳି ଫଳ ମିଳେ।

ପିତରୌ ପୀଡଯିତ୍ଵା ତୁ କଚ୍ଛପତ୍ଵଞ୍ଚ ଜାଯତେ । ଭୁର୍ତୁଃ ପିଣ୍ଡମୁପାଶ୍ଵସ୍ତୋ ଵଞ୍ଜଯିତ୍ଵା ତମେଵ ଯଃ ॥ ୧,୨୨୫.

ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ କଛୁଆ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଭାଇଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ଠକି ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହି ଭଳି ଜନ୍ମ ପାଏ।

ସୋଽପି ମୋହସମାପନ୍ନୋ ଜାଯତେ ଵାନରୋ ମୃତଃ । ନ୍ଯାସାପହର୍ତା ନରକାଦ୍ଵିମୁକ୍ତୋ ଜାଯତେ କୃମିଃ ॥ ୧,୨୨୫.

ସେ ମଧ୍ୟ ମୋହରେ ପଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବାନର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଯିଏ ଜମା ଦେଇଥିବା ଜିନିଷ ଚୋରି କରେ, ସେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ପୁଣି କୀଟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

ଅସୂଯକଶ୍ଚ ନରକାନ୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି ରାକ୍ଷସଃ । ଵିଶ୍ଵାସହର୍ତା ଚ ନରୋ ମୀନଯୋନୌ ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୧,୨୨୫.

ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଇର୍ଷ୍ୟା କରେନାହିଁ, ସେ ଦେଉଳି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରେ, ସେ ମାଛର ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ଯଵଧାନ୍ଯାନି ସଂହୃତ୍ଯ ଜାଯତେ ମୂଷକୋ ମୃତଃ । ପରଦାରାଭିମର୍ଶାତ୍ତୁ ଵୃକୋ ଘୋରୋଽଭିଜାଯତେ ॥ ୧,୨୨୫.

ଯିଏ ଯବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାନ୍ୟ ଚୋରି କରି ମରେ, ସେ ଉଠି ମୂଷା ହୁଏ; ଅନ୍ୟର ଜନାନୀକୁ ଛୁଇଁଲେ, ଭୟଙ୍କର ନରି ହୁଏ।