ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଚାଣ୍ଡାଲଶ୍ଵପଚୈର୍ଵାପି ଵିଣ୍ମୂତ୍ରେ ତୁ କୃତେ ଦ୍ଵିଜାଃ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ପରାକଶ୍ଚାନ୍ତ୍ଯଜାଗତୌ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଶ୍ୱପଚଙ୍କ ମଳମୁତ୍ର ସଂସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ତିନି ଦିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କୁ ପରାକ ବ୍ରତ ଦିଆଯିବ।

ଅକାମତଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗତ୍ଵା ପରାକସ୍ତତ୍ର ସାଧକଃ । ଅନ୍ତ୍ଯଜାତିପ୍ରସୂତସ୍ଯ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଇଚ୍ଛା ବିନା ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କୁ ଯାଏ, ସେଠି ପରାକ ବ୍ରତ ଉପଯୁକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

ମଦ୍ଯାଦିଦୁଷ୍ଟଭାଣ୍ଡେଷୁ ଯାଦପଃ ପିବତି ଦ୍ଵିଜଃ । କୃଚ୍ଛ୍ରପାଦେନ ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ଵୈ ପୁନଃ ସଂସ୍କାରକର୍ମଣା ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ମଦ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ପାତ୍ରରୁ ପାଣି ପିଏ, ତେବେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ପୁନଃ ସଂସ୍କାର କରିବା ଦରକାର।

ଯେ ପ୍ରତ୍ଯଵସିତା ଵିପ୍ରା ଵଜ୍ରାଗ୍ନିପଵନାଦିଷୁ । ଅନ୍ନପାନାଦି ସଂଗୃହ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷନ୍ତି ଗୃହାନ୍ତରମ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବଜ୍ର, ଅଗ୍ନି, ପବନ ଆଦି ଅପରାଧ କରି, ଭୋଜନ କିମ୍ବା ପାନ କରି ପରେ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର।

ଚାରଯେତ୍ତ୍ରୀଣି କୃଚ୍ଛାଣି ତ୍ରୀଣି ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାନି ଵୈ । ଜାତକର୍ମାଦିସଂସ୍କାରଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଓ ତିନି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମାଦି ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଏହିପରି କଥା ବସିଷ୍ଠ ମୁନି କହିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦିଭିର୍ଦ୍ରଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀ ଶୁଧ୍ଯେତ୍ତୁ ଦ୍ଵିଭୋଜନାତ୍ । ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୋଚ୍ଛିଷ୍ଟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂଶୁନା ଶୂଦ୍ରେଣ ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରତ କରି ଦୁଇ ବେଳ ଭୋଜନ କଲେ ଜଣାଣୀ ଶୁଧ୍ଧି ପାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ, କୁକୁର କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ଶୁଧ୍ଧି ଦରକାର।

ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଧ୍ଯତି । ଵର୍ଣବାହ୍ଯେନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେଣ ଵୈ ତଦା ॥ ୧,୨୨୨.

ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ। ଯଦି ବର୍ଣ୍ଣ ବାହ୍ୟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୁଏ, ପାଞ୍ଚ ରାତିରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ।

ଅଦୁଷ୍ଟାଃ ସନ୍ତତା ଧାରାଃ ଵାତୋଦ୍ଧୂତାଶ୍ଚ ରେଣଵଃ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବାଲାଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ନ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତି କଦାଚନ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ପାଣି ଧାରା ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ଦୂଷିତ ନୁହେଁ, ପବନେ ଉଡ଼ିଥିବା ଧୂଳି, ଜଣାଣୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ କେବେ ଅପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ନିତ୍ଯମାସ୍ଯଂ ଶୁଚି ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶକୁନ୍ତୈଃ ପାତିତଂ ଫଲମ୍ । ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵେ ଚ ଶୁଚିର୍ଵତ୍ସଃ ଶ୍ଵା ମୃଗଗ୍ରହଣେ ଶୁଚିଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ଜଣାଣୀଙ୍କ ମୁଁହ ସଦା ପବିତ୍ର। ପକ୍ଷୀ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଫଳ ପବିତ୍ର। ବଛା ଦୁଧ ଚୁଷୁଥିବା ବେଳେ ପବିତ୍ର, କୁକୁର ଶିକାର କରିଥିବା ବେଳେ ପବିତ୍ର।

ଉଦକେ ଚୋଦକସ୍ଥଂ ତୁ ସ୍ଥଲେଷୁ ସ୍ଥଲଜଂ ଶୁଚି । ପାଦୌ ସ୍ଥାପ୍ଯୌ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଆଚାନ୍ତଃ ଶୁଚିତାମିଯାତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ପାଣିରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ପାଣିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଗୁଡିକୁ ପାଣିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଭୂମିରୁ ମିଳେ, ସେଗୁଡିକୁ ଭୂମିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଯଦି ସେଗୁଡିକ ପବିତ୍ର ଅଟେ। ସେଠାରେ ପାଦ ରଖିବା ଦରକାର ଏବଂ ମୁଁହ ଧୋଇଲେ ପବିତ୍ରତା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

ଶୁଧ୍ଯେତ୍ତଦ୍ଭସ୍ମନା କାଂସ୍ଯଂ ସୁରଯା ଯନ୍ନ ଲିପ୍ଯତେ । ମୂତ୍ରେଣ ସୁରଯା ମିଶ୍ରଂ ତପନୈଃ ଖଲୁ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୨୨୨.

କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଯଦି ମଦରେ ଲିପ୍ତ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡିକୁ ଖାରି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଏ। ମୁତ୍ର ଓ ମଦ ମିଶିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ତାପ ଦେଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଦରକାର।

ଗଵାଘ୍ରାତାନି କାଂସ୍ଯାନି ଶୂଦ୍ରୋଚ୍ଛିଷ୍ଟାନି ଯାନି ଚ । କାକଶ୍ଵାପହତାନ୍ଯେଵ ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ଦଶ ଭସ୍ମନା ॥ ୧,୨୨୨.

ଗାଈ ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର, ଅଛୁତ ଛୁଇଁଥିବା କିମ୍ବା କାଉଁଡି କିମ୍ବା କୁକୁର ଛୁଇଁଥିବା ପାତ୍ର, ଏହାମାନେ ଦଶଥର ଖାରି ଲଗାଇଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଶୂଦ୍ରଭାଜନଭୋକ୍ତା ଯଃ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ତ୍ର୍ଯୁପୋଷିତଃ । ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ସ୍ପୃଶତେ ଵିପ୍ରଃ ଶ୍ଵସୂଦ୍ରଶ୍ଚାପରାଧିକଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ଖାଏ, ତିନିଥର ଉପବାସ କରିଛି ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ଛୁଏ, ସେ ଶ୍ୱାନ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ସମାନ ଅପରାଧୀ ହୁଏ।

ଉପୋଷିତଃ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯାଚ୍ଛୁଧ୍ଯେତ୍ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଜସ୍ଵଲାମ୍ । ଅନୁଦକେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଚୋରଵ୍ଯାଘ୍ରାକୁଲେ ପଥି ॥ ୧,୨୨୨.

ଉପବାସ କରି ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଲୋକ, ରଜସ୍ୱଳା ଜଣେ ନାରୀକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଚୋର ଓ ବାଘ ଭୟ ଥିବା ରାସ୍ତାରେ ଥିଲେ, ସେ ପୁନି ପବିତ୍ର ହୁଏ।

କୃତ୍ଵା ମୂତ୍ରପୁରୀଷନ୍ତୁ ଦ୍ରଵ୍ଯହସ୍ତୋ ନ ଦୁଷ୍ଯତି । ଭୂମୌନିଃ କ୍ଷୈପ୍ଯ ତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଶୌଚଂ କୃତ୍ଵା ସମାହିତଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ପାଖାନ କରିବା ପରେ ଯେହିଁ ହାତରେ ଜିନିଷ ଧରିଛି, ସେହି ହାତ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଜିନିଷକୁ ଭୂମିରେ ରଖି, ନିଜେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ମନ ଲଗାଇ ତାହାକୁ ଉଠାଇବା ଉଚିତ୍।

ଆରନାଲଂ ଦଧି କ୍ଷୀରଂ ତକ୍ରନ୍ତୁ କୃସରଞ୍ଚ ଯତ୍ । ଶୂଦ୍ରାଦପି ଚ ତଦ୍ଗାହ୍ଯଂ ମାଂସଂ ମଧୁ ତଥାନ୍ତ୍ଯଜାତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ମଟା, ଦହି, ଦୁଧ, ତକ୍ର, ଖିରା ଓ ଏହା ସହିତ ଯାହା ଅନ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ; ତଳ ଜାତିଠାରୁ ମାଂସ ଓ ମଧୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।

ଗୌଡୀଂ ପୈଷ୍ଟୀଞ୍ଚ ମାଧ୍ଵୀକଂ ଵିପ୍ରାଦିର୍ଯଃ ସୁରାଂ ପିବେତ୍ । ସୁରାଂ ପିବନ୍ଦ୍ଵିଜଃ ଶୁଧ୍ଯେଦଗ୍ନିଵର୍ଣାଂ ସୁରାଂ ପିବନ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଗୁଡ଼, ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡ, କିମ୍ବା ମଧୁରୁ ତିଆରି ସୁରା ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ପିଏ, ସେ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ସୁରା ପିଇଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଵିପ୍ରଃ ପଞ୍ଚଶତଂ ଜପ୍ଯଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚ ଶତଂ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ନଂ ପାନପାତ୍ରେଣ ସୂତକେ ॥ ୧,୨୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଞ୍ଚଶତ ବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏକଶତ ବାର। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଜନନ ଅଶୁଚି ସମୟରେ ପାତ୍ରରେ ଖାଇଥାଏ, ସେହିପରି।

ଶୁଚିର୍ଵିପ୍ରୋ ଦଶାହେନ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଦ୍ଵାଦଶାହତଃ । ଵୈଶ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଦଶାହନ ଶୂଦ୍ରୋ ମାସେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୨୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ, ବୈଶ୍ୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ରାଜ୍ଞାଂ ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ଯଜ୍ଞାଦୌ ଦେଶାନ୍ତରଗତେଷୁ ଚ । ବାଲେ ପ୍ରେତେ ମାସିକେ ଚ ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ଵିଧୀଯତେ ॥ ୧,୨୨୨.

ରାଜାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ, ଯଜ୍ଞ, ଦେଶାନ୍ତର ଯାତ୍ରା, ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ, ଏକ ମାସ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଶବ ଦେଖିଲେ, ସତ୍କ୍ଷଣରେ ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଅଵିଵାହା ତଥା କନ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋ ମୌଞ୍ଜୀଵିଵର୍ଜିତଃ । ଜତଦନ୍ତଶ୍ଚ ବାଲଶ୍ଚ କୁମାରୀ ଚ ତ୍ରିଵର୍ଷିକା ॥ ୧,୨୨୨.

ଅବିବାହିତ କନ୍ୟା, ଉପବୀତ ବିହୀନ ଦ୍ୱିଜ, ଝାଟା ଦାନ୍ତ ଥିବା, ଶିଶୁ ଓ ତିନି ବର୍ଷ ବୟସର କୁମାରୀ—

ତେଷାଂ ଶୁଦ୍ଧିସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ଗର୍ଭସ୍ତ୍ରାଵେ ତ୍ରିରାତ୍ରିଭିଃ । ସୂତାଯାଂ ମାସତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥେଽହ୍ନି ରଜସ୍ଵଲା ॥ ୧,୨୨୨.

ଏମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରତା ତିନି ରାତିରେ ହୁଏ; ଗର୍ଭପାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତିନି ରାତି; ସୁତିକା ନାରୀ ପାଇଁ ଏକ ମାସ; ରଜସ୍ୱଳା ପାଇଁ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ।

ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂପତେ ସୂତକେ ମୃତକେପି ଵା । ନିଯମାଶ୍ଚ ନ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତି ଦାନଧର୍ମପରାସ୍ତଥା ॥ ୧,୨୨୨.

ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଦେଶର ଦୁଃଖ, ଜନନ ଅଶୁଚି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ନାହିଁ; ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଲିନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଦକ୍ଷିକାଲେ ଵିଵାହାଦୌ ଦେଵଦ୍ଵିଜନିମନ୍ତ୍ରିତେ । ପୂର୍ଵସଂକଲ୍ପିତେ ଵାପି ନାଶୌଚଂ ମୃତସୂତକେ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଜ୍ଞ, ବିବାହ କିମ୍ବା ଦେବତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ସମୟରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ଜନନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଅଶୁଚି ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ।

ପ୍ରସୂତପତ୍ନୀସଂସ୍ପର୍ଶାଦଶୁଚିଃ ସ୍ଯାତ୍ତଥା ଦ୍ଵିଜଃ । ଅଗ୍ନଯୋ ଯତ୍ର ହୂଯନ୍ତେ ଵେଦୋ ଵା ଯତ୍ର ପଠ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୨.

ସୁତିକା ଜଣେ ଜନାନୀକୁ ଛୁଇଁଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ବେଦ ପଢ଼ାଯାଏ—

ସତତଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵା ଦି ନ ତେଷାଂ ସୂତକଂ ଭଵେତ୍ । ଅଶୁଦ୍ଧେ ଚ ଗୃହେ ଭୁକ୍ତେ ତ୍ରିରାତ୍ରାଚ୍ଛୁଧ୍ଯତି ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁମାନେ ସଦା ବୈଶ୍ୱଦେବ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂତକ ନାହିଁ। ଅପବିତ୍ର ଘରେ ଖାଇଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିନି ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯା ଶୂଦ୍ରା ଚୈଵ ରଜସ୍ଵଲା । ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ତୁ ତ୍ରିରାତ୍ରତଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟା, ବୈଶ୍ୟା ଓ ଶୂଦ୍ରା ଯଦି ରଜସ୍ୱଳା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଛୁଇଁଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ତିନି ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଦ୍ଵିରାତ୍ରତଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଚ ଶୁଦ୍ଧା ଵୈଶ୍ଯା ହ୍ଯୁପୋଷିତା । ଶୂଦ୍ରା ସ୍ନାନେନ ଶୁଧ୍ଯେତ୍ତୁ ଦ୍ରୋଣାର୍ଥଂ ନ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦୁଇ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟମାନେ ଗୋଟିଏ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି । ଶୂଦ୍ରମାନେ ନହାଇଲେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ । ଏକ ଡୋଣା ପାଣି ପାଇଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।

କାକଶ୍ଵାନୋପନୀ ତନ୍ତୁ ଅନ୍ନଂ ବାହ୍ଯନ୍ତୁ ତତ୍ତ୍ଯଜେତ୍ । ସୁଵର୍ଣାଦ୍ଭୈଃ ସମଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ହୁତାଶେ ଚ ପ୍ରତାପଯେତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

କାଉ, କୁକୁର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ଯଦି ବାହାରୁ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାଣିକୁ ଛୁଇଁଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେଠାରେ ଖାଦ୍ୟକୁ ପେଲାଇଦେବା ଉଚିତ୍ । ସୁନାରେ ଛିଟି ଦେଇ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ, ସେଠି ଖାଦ୍ୟ ପୁନି ଖାଇବାଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ ।