ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନାନ୍ନଦାନାତ୍ପରଂ ଦାନଂ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ଵୃଷଧ୍ଵଜ ! । ଅନ୍ନେନ ଧାର୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମିଦଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧,୨୨୧.

ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଅନ୍ନ ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ; ଏହି ଚରାଚର ସଂସାର ସମସ୍ତେ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଟିକିଛି।

କନ୍ଯାଦାନଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତୀର୍ଥସେଵା ଶ୍ରୁତଂ ତଥା । ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥଦାନାନି ମଣିରତ୍ନଵସୁନ୍ଧରାଃ ॥ ୧,୨୨୧.

କନ୍ୟା ଦାନ, ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସେବା, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ମଣି, ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଓ ଜମି ଦାନ—

ଅନ୍ନଦାନସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍ । ଅନ୍ନାତ୍ପ୍ରାଣା ବଲଂ ତେଜଶ୍ଚାନ୍ନାଦ୍ଵୀର୍ଯଂ ଧୃତିଃ ସ୍ମୃତିଃ ॥ ୧,୨୨୧.

ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦାନର ଏକ ଷୋଡଶାଂଶ ପରିମାଣକୁ ସମାନ ହୁଏନାହିଁ; ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରାଣ, ଶକ୍ତି, ତେଜ, ପ୍ରତାପ, ଧୃତି ଓ ସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

କୂପଵାପୀତଡାଗାଦୀନାରାମାଂଶ୍ଚୈଵ କାରଯେତ୍ । ତ୍ରିସପ୍ତକୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ ୧,୨୨୧.

ଏକ ମଣିଷ କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ବଗିଚା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କାମ କଲେ ସେ ତେଇଶ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ସାଧୂନାଂ ଦର୍ଶନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତୀର୍ଥାଦପି ଵିଶିଷ୍ଯତେ । କାଲେନ ତୀର୍ଥଂ ଫଲତି ସଦ୍ଯଃ ସାଧୁସମାଗମଃ ॥ ୧,୨୨୧.

ସାଧୁମାନେ ଦର୍ଶନ କରିବା ଏକ ପୁଣ୍ୟ କାମ, ଏହା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶନ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଫଳ ସମୟ ନେଇ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ସାଧୁ ସଙ୍ଗ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ସତ୍ଯଂ ଦମସ୍ତପଃ ଶୌଚଂ ସନ୍ତୋଷଶ୍ଚ କ୍ଷମାର୍ଜଵମ୍ । ଜ୍ଞାନଂ ଶମୋ ଦଯା ଦାନମେଷ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ ॥ ୧,୨୨୧.

ସତ୍ୟ, ଦମ, ତପ, ପବିତ୍ରତା, ସନ୍ତୋଷ, କ୍ଷମା, ସରଳତା, ଜ୍ଞାନ, ଶାନ୍ତି, ଦୟା ଓ ଦାନ—ଏହି ସବୁ ହେଉଛି ସନାତନ ଧର୍ମ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୨ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାଦି ଵକ୍ଷ୍ଯେଽହଂ ନରକୌଘଵିମର୍ଦନମ୍ । ମକ୍ଷିକା ଵିପ୍ରୁଷୋ ନାରୀ ଭୁଵି ତୋଯଂ ହୁତାଶନଃ । ମାର୍ଜାରୋ ନକୁଲଶ୍ଚୈଵ ଶୁଚୀନ୍ଯେତାନି ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ନରକର ନାଶ ବିଷୟରେ କହିବି। ମକ୍ଷି, ପାଣିର ଛିଟା, ଜନାନୀ, ମାଟି, ଅଗ୍ନି, ବିଲେଇ ଓ ନକୁଳ—ଏହି ସବୁ ସଦା ପବିତ୍ର।

ଯଃ ଶୂଦ୍ରୋଚ୍ଛିଷ୍ଟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରମାଦାଦ୍ଭକ୍ଷଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଅସାବଧାନତାରେ ଶୂଦ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇଯାଏ, ସେ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କରି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଵିପ୍ରୋ ଵିପ୍ରେଣ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟେନ କଦାଚନ । ସ୍ନାନଂ ଜପ୍ଯଞ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଦିନସ୍ଯାନ୍ତେ ଚ ଭୋଜନମ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ, ସେ ସ୍ନାନ, ଜପ କରିବା ଓ ଦିନ ଶେଷରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ନଂ ସମକ୍ଷିକାକେଶଂ ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ଵାନ୍ତେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ଯଶ୍ଚ ପାଣିତଲେ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଅଙ୍ଗୁଲ୍ଯା ବାହୁନା ଚ ଯଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ଅନ୍ନରେ କେଶ କିମ୍ବା ମକ୍ଷି ରହିଛି, ତାହା ତୁରନ୍ତ ହଟାଇଦେଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେଉଁଠି ହାତେ, ଆଉ ଅଙ୍ଗୁଳି କିମ୍ବା ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରାଯାଏ—

ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯେତ ପିବେଦ୍ଯଦି ନ ଵାର୍ଯୁତ । ପୀତଶେଷନ୍ତୁ ଯତ୍ତୋଯଂ ଵାମହସ୍ତେନ ମଦ୍ଯଵତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ସେ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ପାଣି ପିଉଛି କି ନାହିଁ; ଯେଉଁ ପାଣି ବାମ ହାତରେ ରହିଯାଏ, ତାହା ମଦ୍ୟ ଭଳି ଅପବିତ୍ର।

ଚର୍ମମଧ୍ଯଗତଂ ତୋଯମଶୁଚି ସ୍ଯାନ୍ନ ତତ୍ପିବେତ୍ । ଅନ୍ତ୍ଯଜାତିରଵିଜ୍ଞାତୋ ନିଵସେଦ୍ଯସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନି ॥ ୧,୨୨୨.

ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇଥିବା ପାଣି ଅପବିତ୍ର ହୁଏ; ଏହା ପିବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କୌଣସି ନିମ୍ନଜାତି ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଅଜଣା ଲୋକ ଘରେ ରହିଥାଏ, ସେଠାକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ପରାକଂ ଵା ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଵିଶୋଧନମ୍ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ପଶ୍ଚାଜ୍ଜ୍ଞାତେ ତଥାପରେ ॥ ୧,୨୨୨.

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧିକୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ କିମ୍ବା ପରାକ ବ୍ରତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦିଆଯାଏ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣାପରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଆଚରଣ ହୁଏ।

ଯସ୍ତତ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପକ୍ଵାନ୍ନଂ କୃଚ୍ଛ୍ରାର୍ଧଂ ତସ୍ଯ ଦାପଯେତ୍ । ତେଷାମପି ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ କୃଚ୍ଛ୍ରପାଦୋ ଵିଧୀଯତେ ॥ ୧,୨୨୨.

ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଯିଏ ପକା ଭାତ ଖାଏ, ସେଠି ପାଇଁ ଅର୍ଧ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦିଆଯିବ। ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନ ଯିଏ ଖାଏ, ସେଠି ପାଇଁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କୃଚ୍ଛ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ରଜକାନାଞ୍ଚ ଶୈଲୂ ଷଵେଣୁଚର୍ମୋପଜୀଵିନାମ୍ । ଏତଦନ୍ନଞ୍ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଚରେତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧୋବୀ, ଶିକାରୀ, ବାଁଶ କାମ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଚର୍ମ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, ତେବେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର।

ଚାଣ୍ଡାଲକୂପଭାଣ୍ଡେଷୁ ଅଜ୍ଞାନାଚ୍ଚେତ୍ପିବେଜ୍ଜଲମ୍ । କୁର୍ଯାତ୍ସାନ୍ତପନଂ ଵିପ୍ରସ୍ତଦର୍ଧଞ୍ଚ ଵିଶଃ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଅଜ୍ଞାନରୁ କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ପାତ୍ରରୁ ପାଣି ପିଏ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ସାନ୍ତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ତାହାର ଅର୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ପାଦଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯମଜ୍ଞାନାଦନ୍ତ୍ଯଵେଶ୍ମନି । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତ୍ରିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ପରାକମନ୍ତ୍ଯଜାଗତୌ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଶୂଦ୍ର ଅଜ୍ଞାନରୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କ ଘରେ ରହେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦିଆଯିବ। ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କୁ ପରାକ ବ୍ରତ ଦିଆଯିବ।

ଅନ୍ତ୍ଯଜୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୁକ୍ଚ୍ଛୁଧ୍ଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣେନ ଚ । ଚାଣ୍ଡାଲନ୍ନଂ ଯଦା ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରମାଦାଦୈନ୍ଦଵଞ୍ଚରେତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରେ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ। ଯଦି ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଅଜାଣି ଖାଏ, ତେବେ ଐନ୍ଦବ ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର।

କ୍ଷତ୍ତ୍ରଜାତିଃ ସାନ୍ତପନଂ ଷଡ୍ଦ୍ଵିରାତ୍ରଂ ପରେ ତଥା । ଏକଵୃକ୍ଷ ତୁ ଚଣ୍ଡାଲଃ ପ୍ରମାଦାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯଦି । ଫଲଂ ଭକ୍ଷଯତେ ତତ୍ର ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୨୨୨.

କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଛଅ ଦିନ ସାନ୍ତପନ ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଜାଣି ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଗଛର ଫଳ ଖାଏ, ତେବେ ଏକ ଦିନ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ।

ଭୁକ୍ତ୍ଵୋପଵିଷ୍ଟୋଽନାଚାନ୍ତଶ୍ଚଣ୍ଡାଲଂ ଯଦି ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ । ଗାଯତ୍ତ୍ର୍ଯଷ୍ଟସହସ୍ରନ୍ତୁ ଦ୍ରୁପଦାଂ ଵା ଶତଂ ଜପେତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଭୋଜନ ପରେ ମୁଁହ ଧୋଇନଥିବା ବେଳେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କୁ ଛୁଏ, ତେବେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ବା କିମ୍ବା ଦ୍ରୁପଦା ଶତ ବାର ପଢ଼ିବା ଦରକାର।

ଚାଣ୍ଡାଲଶ୍ଵପଚୈର୍ଵାପି ଵିଣ୍ମୂତ୍ରେ ତୁ କୃତେ ଦ୍ଵିଜାଃ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ପରାକଶ୍ଚାନ୍ତ୍ଯଜାଗତୌ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଶ୍ୱପଚଙ୍କ ମଳମୁତ୍ର ସଂସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ତିନି ଦିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କୁ ପରାକ ବ୍ରତ ଦିଆଯିବ।

ଅକାମତଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗତ୍ଵା ପରାକସ୍ତତ୍ର ସାଧକଃ । ଅନ୍ତ୍ଯଜାତିପ୍ରସୂତସ୍ଯ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଇଚ୍ଛା ବିନା ଅନ୍ତ୍ୟଜଙ୍କୁ ଯାଏ, ସେଠି ପରାକ ବ୍ରତ ଉପଯୁକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

ମଦ୍ଯାଦିଦୁଷ୍ଟଭାଣ୍ଡେଷୁ ଯାଦପଃ ପିବତି ଦ୍ଵିଜଃ । କୃଚ୍ଛ୍ରପାଦେନ ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ଵୈ ପୁନଃ ସଂସ୍କାରକର୍ମଣା ॥ ୧,୨୨୨.

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ମଦ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ପାତ୍ରରୁ ପାଣି ପିଏ, ତେବେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ପୁନଃ ସଂସ୍କାର କରିବା ଦରକାର।

ଯେ ପ୍ରତ୍ଯଵସିତା ଵିପ୍ରା ଵଜ୍ରାଗ୍ନିପଵନାଦିଷୁ । ଅନ୍ନପାନାଦି ସଂଗୃହ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷନ୍ତି ଗୃହାନ୍ତରମ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବଜ୍ର, ଅଗ୍ନି, ପବନ ଆଦି ଅପରାଧ କରି, ଭୋଜନ କିମ୍ବା ପାନ କରି ପରେ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର।

ଚାରଯେତ୍ତ୍ରୀଣି କୃଚ୍ଛାଣି ତ୍ରୀଣି ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାନି ଵୈ । ଜାତକର୍ମାଦିସଂସ୍କାରଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧,୨୨୨.

ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଓ ତିନି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମାଦି ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଏହିପରି କଥା ବସିଷ୍ଠ ମୁନି କହିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଦିଭିର୍ଦ୍ରଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀ ଶୁଧ୍ଯେତ୍ତୁ ଦ୍ଵିଭୋଜନାତ୍ । ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୋଚ୍ଛିଷ୍ଟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂଶୁନା ଶୂଦ୍ରେଣ ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରତ କରି ଦୁଇ ବେଳ ଭୋଜନ କଲେ ଜଣାଣୀ ଶୁଧ୍ଧି ପାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ, କୁକୁର କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ଶୁଧ୍ଧି ଦରକାର।

ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଧ୍ଯତି । ଵର୍ଣବାହ୍ଯେନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେଣ ଵୈ ତଦା ॥ ୧,୨୨୨.

ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ। ଯଦି ବର୍ଣ୍ଣ ବାହ୍ୟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୁଏ, ପାଞ୍ଚ ରାତିରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ।

ଅଦୁଷ୍ଟାଃ ସନ୍ତତା ଧାରାଃ ଵାତୋଦ୍ଧୂତାଶ୍ଚ ରେଣଵଃ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବାଲାଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ନ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତି କଦାଚନ ॥ ୧,୨୨୨.

ଯେଉଁ ପାଣି ଧାରା ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ଦୂଷିତ ନୁହେଁ, ପବନେ ଉଡ଼ିଥିବା ଧୂଳି, ଜଣାଣୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ କେବେ ଅପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ନିତ୍ଯମାସ୍ଯଂ ଶୁଚି ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶକୁନ୍ତୈଃ ପାତିତଂ ଫଲମ୍ । ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵେ ଚ ଶୁଚିର୍ଵତ୍ସଃ ଶ୍ଵା ମୃଗଗ୍ରହଣେ ଶୁଚିଃ ॥ ୧,୨୨୨.

ଜଣାଣୀଙ୍କ ମୁଁହ ସଦା ପବିତ୍ର। ପକ୍ଷୀ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଫଳ ପବିତ୍ର। ବଛା ଦୁଧ ଚୁଷୁଥିବା ବେଳେ ପବିତ୍ର, କୁକୁର ଶିକାର କରିଥିବା ବେଳେ ପବିତ୍ର।