ତତଃ ପ୍ରପିତାମହୀପ୍ରଭୃତୀନାମନୁଜ୍ଞାପନମାସନଦାନଂ ଗନ୍ଧାଦିଦାନଞ୍ଚ ଅଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଧାରଣଵାଚନମ୍ । ଇତ୍ଥଂ ପିତାମହ୍ଯାଃ ମାତୁଃ । ତତଃ ପ୍ରପିତାମହାଦୀନାଂ ଅନୁଜ୍ଞାପନମ୍ । ଆସନମାଵାହନଙ୍ଗନ୍ଧାଦିଦାନଂଵୃଦ୍ଧପ୍ରମାତାମହାଦୀନାମନୁଜ୍ଞାପନାଦିକରଣମ୍ । ଓଂ ଵସୁସତ୍ଯସଂଜ୍ଞକେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଏତଦନ୍ନଂ ସଘୃତଂ ସପାନୀଯଂ ସଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ସଵଦରଂ ସଦଧି ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧଵର୍ଜିତଂ ନମ ଇତି ଅନ୍ନସଙ୍କଲ୍ପନମ୍ । ଓଂ ଅମୁକଗୋତ୍ରେ ! ମତ୍ପିତାମହମୁକଦେଵି ନାନ୍ଦୀମୁଖି ! ଏତଦନ୍ନଂ ସବଦରଂ ସଦଧି ନମଃ । ଏଵଂ ମାତାମହପ୍ରଭାତାମହେଭ୍ଯଃ ॥ ୧,୨୧୯.
ତାପରେ, ପ୍ରପିତାମହୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନିଆଯାଏ, ଆସନ ଦିଆଯାଏ, ଗନ୍ଧ ଆଦି ଦିଆଯାଏ ଓ ଅଖଣ୍ଡତା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ବାଚନ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ପିତାମହୀ ଓ ମାତୃ ପାଇଁ। ପୁଣି, ପ୍ରପିତାମହ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନିଆଯାଏ, ଆସନ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ଗନ୍ଧ ଆଦି ଦିଆଯାଏ, ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରମାତାମହ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ। 'ଓଁ, ସତ୍ୟସଂଜ୍ଞା ନାମକ ବସୁ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଅନ୍ନ ଘିଅ, ପାଣି, ତରକାରି, ବଦରା ଓ ଦହି ସହିତ, ନିଷିଦ୍ଧ ବସ୍ତୁ ବିନା ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ।' 'ଓଁ, ଅମୁକ ଗୋତ୍ରରେ, ମୋର ପିତାମହ ଓ ଅମୁକ ଦେବୀ ନାନ୍ଦୀମୁଖୀ ପାଇଁ, ଏହି ଅନ୍ନ ବଦରା ଓ ଦହି ସହିତ ଅର୍ପିତ।' ଏଭଳି ମାତାମହ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୦ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପୂର୍ଣେଽବ୍ଦେ ତତ୍କ୍ଷଯେଽହନି । କୃତଂ ସମ୍ଯଗ୍ଯଥାକାଲେ ପ୍ରେତାଦେଃ ପିତୃଲୋକଦମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାବେଳେ କିମ୍ବା ଶେଷ ଦିନରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଠିକ୍ ସମୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଏ, ତେବେ ପିତୃଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ।
ଅଘୋରାଃ ପିତରଃ ସନ୍ତୁ ଅସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯୁକ୍ତେ ସ୍ଵଧାଂ ଵାଚଯିଣ୍ଯ ଇତି ପିତାମାହଦିବ୍ରାହ୍ମଣାନୁଜ୍ଞାପନମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
"ଅଘୋର ପିତୃମାନେ ହେଉନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିବା ପରେ, ସ୍ଵଧା ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ; ଏହିପରି ବଡ଼ ପ୍ରପିତାମହ ଆଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁମତି ନିଆଯାଏ।
ପିଣ୍ଡପାତ୍ରାଣି ଚାଲଯିତ୍ଵା ଆଚମ୍ଯ ପିତାମହାଦିଭ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପିତୃ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଆଶିଷୋ ମେ ପ୍ରଦୀଯନ୍ତାମିତ୍ଯାଶୀଃ ପ୍ରାର୍ଥନମ୍ । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମିତ୍ଯୁକ୍ତେ ଦାତାରୋ ନୋଽଭିଵର୍ଧନ୍ତାମିତି ପାତ୍ରମୁତ୍ତାନଂ କୃତ୍ଵା ଵାଜେ ଵାଜେଦୃଵିସର୍ଜନମ୍ । ଅଭିରଣ୍ଯତାମିତି ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଵିସର୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ସପିଣ୍ଡୀକରଣଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵ୍ଯାସପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ତଵ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତା ଫଲଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦିକଂ ହରିଃ ॥ ୧,୨୨୦.
ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ୟାସ ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି। ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉପରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତାହା ସମ୍ବନ୍ଧିତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥିବା ହରି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨୧ ବ୍ରହାମୋଵାଚ । ଧର୍ମସାରମହଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସଂକ୍ଷେପାଚ୍ଛୁଣୁ ଶଙ୍କର । ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ଧର୍ମର ସାର ଅଳ୍ପ କଥାରେ କହିବି; ଶଙ୍କର, ଶୁଣ। ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶ୍ରୁତଂ ଧର୍ମଂ ବଲଂ ଧୈର୍ଯଂ ସୁଖମୁତ୍ସାହମେଵ ଚ । ଶୋକୋ ହରତି ଵୈ ନୄଣାଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛୋକଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ଶିକ୍ଷା, ଧର୍ମ, ଶକ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ଉତ୍ସାହ—ଦୁଃଖ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ହରି ନେଇଥାଏ; ତେଣୁ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।
କର୍ମଦାରାଃ କର୍ମଲୋକାଃ କର୍ମସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାଃ । କର୍ମାଣି ପ୍ରେରଯନ୍ତୀହ ପୁରୁଷଂ ସୁଖଦୁଃ ଖଯୋଃ ॥ ୧,୨୨୧.
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ସାଥୀ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ, କର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବନ୍ଧୁ; କର୍ମ ଲୋକକୁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ପ୍ରେରିତ କରେ।
ଦାନମେ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଦାନାତ୍ସର୍ଵମଵାପ୍ଯତେ । ଦାନାଃତ୍ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯଞ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦନଂ ତତୋ ନରଃ ॥ ୧,୨୨୧.
ଦାନ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ; ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ମିଳେ। ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ରାଜ୍ୟ ମିଳେ; ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଏକତୋ ଦାନମେଵାହୁଃ ସମଗ୍ରଵରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଏକତୋ ଭଯଭୀତସ୍ଯ ପ୍ରାଣିନଃ ପ୍ରାଣରକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ଏକ ପାଖରେ ଦାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣା; ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ଭୟଭୀତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା।
ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଯଜ୍ଞୈଃ ସ୍ନାନେନ ଵା ପୁନଃ । ଧର୍ମସ୍ଯ ନାଶକା ଯେ ଚ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ ॥ ୧,୨୨୧.
ତପସ୍ୱା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଯେ ଚ ହୋମଜପସ୍ନାନଦେଵତାର୍ଚନତତ୍ପରାଃ । ସତ୍ଯକ୍ଷମାଦଯାଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ ॥ ୧,୨୨୧.
ଯେଉଁମାନେ ହୋମ, ଜପ, ସ୍ନାନ, ଦେବତା ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସତ୍ୟ, କ୍ଷମା ଓ ଦୟାରେ ଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି।
ନ ଦାତା ସୁଖଦୁଃ ଖାନାଂ ନ ଚ ହର୍ତାସ୍ତି କଶ୍ଚନ । ଭୁଞ୍ଜତେ ସ୍ଵକୃତାନ୍ଯେଵ ଦୁଃ ଖାନି ଚ ସୁଖାନି ଚ ॥ ୧,୨୨୧.
ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଦାତା କିମ୍ବା ହରିବା ଲୋକ କେହି ନାହିଁ; ଲୋକେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଧର୍ମାର୍ଥଂ ଜୀଵିତଂ ଯେଷାଂ ଦୁର୍ଗାଣ୍ଯତିତରନ୍ତି ତେ । ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ କୋ ନ ଶକ୍ନୋତି ଫଲମୂଲୈଶ୍ଚ ଵର୍ତିତୁମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନକୁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅସୁବିଧା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକ କିଏ ଫଳ ଓ ମୂଳରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ?
ସର୍ଵ ଏଵ ହି ସୌଖ୍ଯେନ ସଙ୍କଟାନ୍ଯଵଗାହତେ । ଇଦମେଵ ହି ଲୋଭସ୍ଯ କାର୍ଯଂ ସ୍ଯା ଦତିଦୁଷ୍କରମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ଅସୁବିଧା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି; ଏହି ଲୋଭର ଫଳ, ଦାନ ଦେବା ଦୁଃସାଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଲୋଭାତ୍କ୍ରୋଧଃ ପ୍ରଭଵତି ଲୋଭାଦ୍ଦ୍ରୋହଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ । ଲୋଭାନ୍ମୋହଶ୍ଚ ମାଯା ଚ ମାନୋ ମତ୍ସର ଏଵ ଚ ॥ ୧,୨୨୧.
ଲୋଭରୁ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଲୋଭରୁ ଶତ୍ରୁତା ଆସେ; ଲୋଭରୁ ମୋହ, ମାୟା, ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଆସେ।
ରାଗଦ୍ଵେଷାନୃତକ୍ରୋଧଲୋମମୋହମଦୋଜ୍ଝିତଃ । ଯଃ ସ ଶାନ୍ତଃ ପରଂ ଲୋକଂ ଯାତି ପାପଵିଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୨୨୧.
ଯେଉଁମାନେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ମିଥ୍ୟା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।
ଦେଵତା ମୁନଯୋ ନାଗା ଗନ୍ଧର୍ଵା ଗୁହ୍ଯକା ହର । ଧାର୍ମିକଂ ପୂଜଯନ୍ତୀହ ନ ଧନାଢ୍ଯଂ ନ କାମିନମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ହର, ଏଠାରେ ଦେବତା, ଋଷି, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଧନୀ କିମ୍ବା କାମନାରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ନୁହେଁ।
ଅନନ୍ତବଲଵୀର୍ଯେଣ ପ୍ରଜ୍ଞଯା ପୌରୁଷେଣ ଵା । ଅଲଭ୍ଯଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ତତ୍ର କା ପରିଵେଦନା ॥ ୧,୨୨୧.
ଅସୀମ ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ, ବୁଦ୍ଧି କିମ୍ବା ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଅଲଭ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରେ; ତେଣୁ ଦୁଃଖ କିପାଇଁ?
ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଦଯାଲୁତ୍ଵଂ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଵିନିଗ୍ରହଃ । ସର୍ଵତ୍ରାନିତ୍ଯବୁଦ୍ଧିତ୍ଵଂ ଶ୍ରେଯଃ ପରମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟା, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଏବଂ ସବୁ କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ବୁଝିବା—ଏହି ସବୁକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ପଶ୍ଯନ୍ନିଵାଗ୍ରତୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ଯୋ ଧର୍ମଂ ନାଚରେନ୍ନରଃ । ଅଜାଗଲସ୍ତନସ୍ଯେଵ ତସ୍ଯ ଜନ୍ମ ନିରର୍ଥକମ୍ ॥ ୧,୨୨୧.
ଯେଉଁ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟେ ଦେଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେନାହିଁ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ମେଖେଳା ଛାଗର ଅନାବଶ୍ୟକ ଦୁଧ ଭଳି ଅର୍ଥହୀନ।
ଭ୍ରୂଣହା ବ୍ରହ୍ମହା ଗୋଘ୍ନଃ ପିତୃହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । ଭୂମିଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୨୧.
ଯେଉଁଠି ଗର୍ଭହତ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ଗାଁ ହତ୍ୟା, ପିତୃହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅନାଚାର ହୋଇଛି, ସେଠି ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଜମି ଦାନ କଲେ, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ପୁରୋଽଵଶ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିଶେଷଂ ଵଦେ ଶୃଣୁ । ପ୍ରଥମଂ ନିମନ୍ତ୍ରଣଂ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଲନମାସନମ୍ । ଅଦ୍ଯ ଅମୁକଗୋତ୍ରସ୍ଯ ମତ୍ପିତୁରମୁକଦେଵଶର୍ମଣଃ ପ୍ରତିସାଂଵତ୍ସରିକମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ନେନ ଯୁଷ୍ମାସ୍ଵହଂ କରିଷ୍ଯେ । ଶ୍ରାଦ୍ଧକରଣାନୁଜ୍ଞାପନମାସନଂ ଗନ୍ଧାଦିଦାନମନ୍ନାନୁକଲ୍ପନମ୍ । ଜପ୍ଯଂ ନିଵୀତୀ । ଉତ୍ତରାଭିମୁଖୀଭୂଯାତିଥିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ ॥ ୧,୨୧୯.
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରଥମେ କରିବା ଦରକାର; ଏହାର ବିଶେଷତା ଶୁଣ। ପ୍ରଥମେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଆସନ ଦିଆଯାଏ। 'ଆଜି ଅମୁକ ଗୋତ୍ରର, ମୋର ପିତା ଅମୁକ ଦେବଶର୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମୁଁ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ନରେ କରିବି।' ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅନୁମତି, ଆସନ, ଗନ୍ଧ ଆଦି ଦିଆଯାଏ ଓ ଅନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଏ। ବାମ କାନ୍ଧରେ ଉପବୀତ ଧରି ଜପ କରିବା ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଅତିଥି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ।
ତତସ୍ମୃପ୍ତିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀଵାମୋପଵୀତୀ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟସମୀପେ ଅଗ୍ନିଦଗ୍ଧା ଇତି ଅନ୍ନଵିକିରଣମ୍ । ଅମୁକଗୋତ୍ରମତ୍ପିତରମୁକଦେଵଶର୍ମନ୍ନେତତ୍ତେ ଜଲମଵନେନିକ୍ଷ୍ଵ ଯେ ଚାତ୍ର ତ୍ଵାମନୁଯାଶ୍ଚ ତ୍ଵାମନୁତସ୍ମୈ ତେ ସ୍ଵଧା ଇତି ରେଖୋପରି ଵାରିଧାରାଦାନମ୍ । ଶେଷଂ ପୂର୍ଵଵତ୍ ॥ ୧,୨୧୯.
ତାପରେ, ପିତୃଗତି ପାଇଥିବା ଜଣଙ୍କୁ ମନେ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବାମ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଉପବୀତ ରଖି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ପାଖରେ ବସି, 'ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଇଛନ୍ତି' ବୋଲି କହି, ଅନ୍ନ ବିକିରଣ କରାଯାଏ। 'ଅମୁକ ଗୋତ୍ରର, ମୋ ପିତା ଅମୁକ ନାମର, ଏହି ପାଣି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଅ, ଏଉଁଠାରେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଧା ପାଉନ୍ତୁ'—ଏଭଳି କହି, ରେଖା ଉପରେ ପାଣି ଢାଳାଯାଏ। ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବପରି ହୁଏ।
ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କୁର୍ଯାଦପରାହ୍ନେ ତୁ ପୂର୍ଵଵତ୍ । ପିତାମହାଦିବ୍ରାହ୍ମଣନିମନ୍ତ୍ରଣମ୍ । ଓଂ ପୁରୂରଵାର୍ଦ୍ରଵସଂଜ୍ଞକେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଏତଦାସନଂ ନମଃ । ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ଚାସନଦାନମ୍ । ଆଵାହନମ୍ । ତତଃ ପିତାମହପ୍ରପିତାମହଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହାନାଂ ସପତ୍ନୀକାନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମହଂ କରିଷ୍ଯେ ଇତ୍ଯନୁଜ୍ଞାଗ୍ରହଣଂପାତ୍ରତ୍ରଯକରଣଂପାତ୍ରୋପରି କୁଶଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପାତ୍ରାନ୍ତରେଣ ପିଧାଯ ଅଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଧାରଣାନ୍ତଂ ପରିସମାପ୍ଯ ତଥୈଵ ପିତୁରପି ସପତ୍ନୀକସ୍ଯ ପ୍ରେତପଦାନ୍ତନାମ୍ନା ଶ୍ରାଦ୍ଧକରଣାନୁଜ୍ଞାପନଂ ଦେଵପାତ୍ରାଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଧାରଣମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ବିଧି ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧ ଦିନରେ ପୂର୍ବପରି କରିବା ଉଚିତ। ପିତାମହ ଓ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। 'ଓଁ, ପୁରୁରବା ଓ ଦ୍ରବସ ସଂଜ୍ଞା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଆସନ ଦିଅଯାଉ'—ଏଭଳି କହି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆସନ ଦିଆଯାଏ। ପରେ ଆବାହନ କରାଯାଏ। ତାପରେ, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହ ଓ ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରପିତାମହ ସହ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ଅନୁମତି ନିଆଯାଏ, ତିନିଟି ପାତ୍ର ତିଆରି କରାଯାଏ, ପାତ୍ର ଉପରେ କୁଶ ରଖାଯାଏ, ଅନ୍ୟ ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଏ। ଅଖଣ୍ଡତା ନିଶ୍ଚିତି ପାଠ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ପିତା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରେତପଦାନ୍ତ ନାମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ନିଆଯାଏ ଓ ଦେବପାତ୍ରରେ ଅଖଣ୍ଡତା ନିଶ୍ଚିତି କରାଯାଏ।
ତତ୍ପରିସମାପ୍ଯ ପିତାମହପ୍ରପିତାମହଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହକ୍ରମେଣ ପାତ୍ରାଣାଂ ମନାକ୍ଚାଲନମ୍ । ଉଦ୍ଧାଟନଂ କୃତ୍ଵାଓଂ ଯେ ସମାନାଃ ସମନସଃ ପିତରୋ ଯମରାଜ୍ଯେ । ତେଷାଂ ଲୋକଃ ସ୍ଵଧା ନମୋ ଯଜ୍ଞୋ ଦେଵେଷୁ କଲ୍ପତାମ୍ । ଓଂ ଯେ ସମାନାଃ ସମନସୋ ଜୀଵା ଜୀଵେଷୁ ମାମକାଃ । ତେଷାଂ ଶ୍ରୀର୍ମଯି କଲ୍ପତାମସ୍ମିନ୍ ଲୋକେ ଶତଂ ସମାଃ । ଏତନ୍ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯେନ ପିତୃପାତ୍ରୋଦକଂ ପିତାମହପ୍ରପିତାମହପାତ୍ରେ ଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହପାତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପିତାମହପ୍ରପିତାମହଯୋରୁଦକଂ ପଵିତ୍ରଞ୍ଚ ପିତୃପାତ୍ରେ କ୍ଷିପେତ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ଏହା ସମାପ୍ତ କରି, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହ ଓ ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ହଳକା କରି ଚଳାଯାଏ। ଢାକଣା ଖୋଲି, 'ଓଁ, ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଯମରାଜଙ୍କ ଦେଶରେ ଏକମନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ ସ୍ୱଧା ହେଉ, ଯଜ୍ଞ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ହେଉ।' 'ଓଁ, ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକମନ ଓ ମୋର ଜନ୍ମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଏହି ଲୋକରେ ମୋ ପାଖରେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁହୁ'—ଏହି ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ପିତୃପାତ୍ରର ପାଣି ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ଢାଳାଯାଏ, ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ପାତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ। ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ପାତ୍ରର ପାଣି ଓ କୁଶ ପିତୃପାତ୍ରରେ ଦିଆଯାଏ।
ତତଃ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେ ପାତ୍ରସ୍ଥପଵିତ୍ରଦାନମ୍ । ପାତ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପେଣ ଶିରସଃ କରପାଦାର୍ଚନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେଽନ୍ଯ ଜଲଦାନଂହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପାତ୍ରମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଓଂ ଯା ଦିଵ୍ଯେତି ପଠିତ୍ଵା ଓଂ ଅମୁକଗୋତ୍ର ମତ୍ପିତାମହ ଅମୁକଦେଵଶର୍ମନ୍ ସପତ୍ନୀକ ଏଷ ତେ ଅର୍ଘ୍ଯଃ ସ୍ଵଧା । ପିତୃପାତ୍ରେଣୈଵ ପିତାମହବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେ ସ୍ତୋକମର୍ଘ୍ଯୋଦକଂ ସପଵିତ୍ରଙ୍ଗୃହୀତ୍ଵାସ୍ତୋକମୁଦକଂ ପିଣ୍ଡସେଚନାର୍ଥଂ ପାତ୍ରାନ୍ତରେଣ ପିଧାଯ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଵାମପାର୍ଶ୍ଵ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ରକୁଶୋପରି ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ତାନମସୀତି ଅଧୋମୁଖପାତ୍ରସ୍ଥପନମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ତାପରେ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦେବା ଯାଏ। ପାତ୍ରରେ ଫୁଲ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ, ହାତ ଓ ପାଦକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଜଳ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଦିଆଯାଏ। ଦୁଇ ହାତରେ ପାତ୍ର ଉଠାଇ, "ଓଁ ଯା ଦିବ୍ୟ" ମନ୍ତ୍ର ପଢି, "ଓଁ ଅମୁକ ଗୋତ୍ର, ମୋର ପିତାମହ, ଅମୁକ ଦେବଶର୍ମା ସହ ପତ୍ନୀ, ଏହି ତୁମ ଅର୍ଘ୍ୟ, ସ୍ଵଧା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ପିତୃପାତ୍ରରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦରୁ ଏକ ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ନେଇ, ପିଣ୍ଡ ସେଚନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଢାକି, ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦକ୍ଷିଣା ଅଂଶର କୁଶ ଉପରେ, "ପିତୃମାନେ ଏଠାରେ ବସନ୍ତୁ" ବୋଲି ମୁଖ ତଳକୁ କରି ପାତ୍ର ରଖାଯାଏ।
ପିତାମହପ୍ରପିତାମହଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହେଭ୍ଯୋ ଗନ୍ଧାଦିଦାନମଗ୍ନୌକରଣମ୍ । ଅଵଶିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ପ୍ରପିତାମହାଦିପାତ୍ରେ କ୍ଷିପେତ୍ । ପିତାମହପାତ୍ରାଭିମନ୍ତ୍ରଣପର୍ଯନ୍ତକ୍ରମେଣ ସମାପ୍ଯାପି ବ୍ରାହ୍ମଣପାତ୍ରାଭିମନ୍ତ୍ରଣମ୍ । ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠନିଵେଶନଂ ତିଲଵିକରଣଂ କୃତ୍ଵା ଅମୁକଗୋତ୍ର ଏତତ୍ତେ ଅନ୍ନଂ ସଘୃତଂ ସପାନୀଯଂ ସଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧଵର୍ଜିତଂ ଯେ ଚାତ୍ର ତ୍ଵା ମନୁଯାଶ୍ଚ ତ୍ଵାମନୁ ତସ୍ମୈ ତେ ସ୍ଵଧା ଇତି ॥ ୧,୨୨୦.
ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହ ଓ ବଡ଼ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଏ। ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରପିତାମହ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଏ। ପିତାମହ ପାତ୍ରର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସମାପ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାତ୍ରର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ। ଅଙ୍ଗୁଠି ରଖି, ତିଳ ବିକିରଣ କରି, "ଅମୁକ ଗୋତ୍ର, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଘିଁ ସହିତ, ପାନୀୟ ସହିତ, ଲୁଣ-ତରକାରି ସହିତ, ନିଷିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିନା, ତୁମେ ଓ ତୁମ ପରମ୍ପରାରେ ଥିବାମାନେ, ସ୍ଵଧା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ।
ତତୋ ଦେଵପ୍ରଭୃତିଭ୍ଯ ଅପୋଶାନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ । ଅତିଥିପ୍ରାପ୍ତୌ ଅତିଧିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ । ଅସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ଵିକିରଣମ୍ । ପିତାମାହଦୌ ପ୍ରଶ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣମୋଂ ସ୍ଵଦିତଂ ଭଵଦ୍ଭିରିତି ପ୍ରଶ୍ରଃ । ଓଂ ଅମୁକଗୋତ୍ର ମତ୍ପିତଃ ଅମୁକଶର୍ମନ୍ ସପତ୍ନୀକ ଏଷ ତେ ପିଣ୍ଡୋ ଯେ ଚାତ୍ରତ୍ଵାମନୁଯାଶ୍ଚ ତ୍ଵାମନୁ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵଧେତି ପିଣ୍ଡପାତ୍ରମଚ୍ଛିଦ୍ରମସ୍ତୁ । ତତଃ ସଙ୍କଲ୍ପ ସିଦ୍ଧିଵାଚନଂ ସମାପ୍ଯ ପିଣ୍ଡଂ ଦ୍ଵିଧା କୃତ୍ଵା ଯେ ସମାନାଃ ସୁମନସ ଇତି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ପଠିତ୍ଵା ପିତାମହଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହପାତ୍ରେଷୁ କ୍ଷିପେତ୍ । ପିଣ୍ଡେଷୁ ଗନ୍ଧାଦିକଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପିଣ୍ଡଚାଲନମ୍ । ଅତିଥିବ୍ରାହ୍ମଣେ ସ୍ଵଦିତାଦିପ୍ରଶ୍ରଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମାଚମନମ୍ । ଭୁକ୍ତିକ୍ରମେଣ ତାମ୍ବୂଲଦାନମ୍ । ସୁପ୍ରୋକ୍ଷିତମସ୍ତୁ ଶିଵା ଆପଃ ସନ୍ତୁଵୃଦ୍ଧପ୍ରପିତାମହକ୍ରମେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେ ଜଲଦାନମ୍ । ଗୋତ୍ରସ୍ଯାକ୍ଷଯ୍ଯମସ୍ତୁ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେ ଉପତିଷ୍ଟତାମିତି ସତିଜଲଦାନମ୍ ॥ ୧,୨୨୦.
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଜଳ ଦିଆଯାଏ। ଅତିଥି ଆସିଲେ, ଅତିଥି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବିକିରଣ କରାଯାଏ। ପିତାମହ ଆଦିକୁ ନମସ୍କାର କରି, ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ "ଓଁ, ଭବତ୍ଭିର୍ ସ୍ଵଦିତଂ" ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ର କରାଯାଏ। "ଓଁ, ଅମୁକ ଗୋତ୍ର, ମୋର ପିତା, ଅମୁକ ଶର୍ମା ସହ ପତ୍ନୀ, ଏହି ତୁମ ପିଣ୍ଡ, ଏଠାରେ ଥିବା ତୁମ ପରମ୍ପରାରେ ଥିବାମାନେ, ସ୍ଵଧା; ପିଣ୍ଡ ପାତ୍ର ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ସିଦ୍ଧି ଉଚ୍ଚାରଣ ସମାପ୍ତ କରି, ପିଣ୍ଡକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି, "ଯେ ସମାନା, ସୁମନସ" ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ପିତାମହ, ବଡ଼ ପ୍ରପିତାମହ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଏ। ପିଣ୍ଡରେ ଗନ୍ଧ ଆଦି ଦେଇ, ପିଣ୍ଡକୁ ଚାଲାଯାଏ। ଅତିଥି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ଵଧା ଦିଆଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଚମନ କରନ୍ତି। ଭୋଜନ ପରେ ତାମ୍ବୁଳ ଦିଆଯାଏ। ଜଳ ଭଲ ଭାବେ ଛିଟାଯାଏ; ଶିବା ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ବଡ଼ ପ୍ରପିତାମହ କ୍ରମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଜଳ ଦିଆଯାଏ। "ଗୋତ୍ର ଅକ୍ଷୟ ରହୁ" ବୋଲି ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଜଳ ଦିଆଯାଏ, "ସ୍ଥିତି ହେଉ" ବୋଲି।
ଓଂ ଵାଚ୍ଯତାଂ ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଓଂ ପିତାମହାଦିଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧୋଚ୍ଯତାମ୍ । ଅସ୍ତୁ ସ୍ଵଧେତ୍ଯୁକ୍ତେ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣ ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧୋଚ୍ଯତାମିତି । ଅସ୍ତୁ ସ୍ଵଧେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଓଂ ଊର୍ଜଂ ଵହନ୍ତୀରିତି ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖଵାରିଧାରାତ୍ଯାଗଃ । ଓଂ ଵିଶ୍ଵେଦେଵା ଅସ୍ମିନ୍ ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରୀଯନ୍ତାମିତି ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣହସ୍ତେ ଓଂ ଯଵୋଦକଦାନମ୍ । ଓଂ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଇତି ତ୍ରିର୍ଜପଃ ॥ ୧,୨୨୦.
"ଓଁ, କହାଯାଉ" ବୋଲି କହିଲେ, ପିତାମହ ଆଦିଙ୍କୁ ସ୍ଵଧା ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। "ସ୍ଵଧା ହେଉ" ବୋଲି କହିଲେ, ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଵଧା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଏ। "ସ୍ଵଧା ହେଉ" ବୋଲି କହିଲେ, "ଓଁ, ଉର୍ଜା ବହନ୍ତି" ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଜଳ ଦିଆଯାଏ। "ଓଁ, ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ" ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଯବ ଜଳ ଦିଆଯାଏ। "ଓଁ, ଦେବତାମାନେ" ବୋଲି ତିନିଥର ଜପ କରାଯାଏ।
ପିଣ୍ଡ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଲାଇ ଆଚମନ କରି, ପିତାମହ ଆଦିଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଯାଏ। ତାପରେ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ "ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ" ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। "ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିଲେ, ଦାତାମାନେ "ଦାତାମାନେ ଆମ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ହେଉନ୍ତୁ" ବୋଲି କହି, ପାତ୍ରକୁ ଉପରକୁ କରି, ବାଜେ ବାଜେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। "ଭଲ ଭାବେ ଶବ୍ଦ ହେଉ" ବୋଲି, ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରାଯାଏ।