ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆଵର୍ତଯେତ୍ତଦୁଦକଂ ଯେ ତେ ଶତମିତିତ୍ର୍ଯୃଚା ॥ ୧,୨୧୪.

'ଏ ତେ ଶତମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପାଣିକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଉରୁଂ ହି ରାଜା ଵରୁଣଶ୍ଚକାର ସୂର୍ଯାଯ ପନ୍ଥାନମନ୍ଵେତ ଵା । ପ୍ରତିଧାତା ଚ ଵକ୍ତାରସ୍ତାହୃଦଯାଵିପଶ୍ଚିତ୍ । ନମୋଽଗ୍ନ୍ଯରୁଣାଯା ଭିଷ୍ଟୁତୋଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଃ । ଵରୁଣାଯ ନମଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ। ବଡ଼ ରାଜା ବରୁଣ ଏହି ବିଶାଳ ପଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ରକ୍ଷକ ଏବଂ ବକ୍ତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ହୃଦୟର, ସେହିପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଓ ଅରୁଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବରୁଣଙ୍କର ପାଶ ଶିଥିଳ ହେଉ। ବରୁଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଓଂ ଯେ ତେ ଶତଂ ଵରୁଣଯେ ସହସ୍ରଂ ଯଜ୍ଞିଯାଃ ପାଶା ଵିତତା ମହାନ୍ତଃ । ତେଭିର୍ନୋ ଅଦ୍ଯ ସଵିତୋତ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଶ୍ଵେ ମୁଞ୍ଚନ୍ତୁ ମରୁତଃ ସ୍ଵର୍କାଃ ସ୍ଵାହା । ସୁମିତ୍ରିଯାନ ଇତ୍ଯବଞ୍ଜଲିମାକୃତ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୋଯଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିରାଜ୍ଯ ଚୈଵ ଵିନିଃ କ୍ଷିପେତ୍ । ଓଂ ସୁମିତ୍ରିଯା ନ ଆପ ଓଷଧଯଃ ସନ୍ତୁ । ଦୁର୍ମିତ୍ରିଯାସ୍ତସ୍ମୈ ସନ୍ତୁ ଯୋଽସ୍ମାନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯଞ୍ଚ ଵଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ପାଦୌ କଟିଂ ଚୈଵ ପୂର୍ଵଂ ମୃଦ୍ଭିସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ । ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତା ଵାଚମ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଜଲଂ ତତଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ପ୍ରଥମେ, ପାଦ ଏବଂ କଟିକୁ ମାଟି ସହିତ ତିନିଥର କରି ଧୋଇ, ପରେ ହାତ ଧୋଇ, ଆଚମନ କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ତାପରେ ପାଣି ନେବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନିଧେ ପଦଂ ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଂସୁରେ । ମହାଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ପଶ୍ଚାଦାଚାମେତ୍ପ୍ରଯତୋଽପି ସନ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ। ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ତିନି ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଟିକିଛନ୍ତି; ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପଦ ଧୂଳିରେ ଅଛି। ପରେ, ମହା ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।

ମାର୍ଜଯେଦ୍ଵୈ ମୃଦାଙ୍ଗାନି ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ତ୍ଵୃଚା । ଭାସ୍କରାଭିମୁଖୋ ମଜ୍ଜେଦାପୋ ଅସ୍ମାନିତିତ୍ଯୃଚା ॥ ୧,୨୧୪.

ମାଟି ସହିତ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପରିସ୍କାର କରି, 'ଏହି ବିଷ୍ଣୁ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, 'ଆପଃ ଅସ୍ମାନ୍' ମନ୍ତ୍ର କହି, ପାଣିରେ ଡୁବିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଆପୋ ଅସ୍ମାନ୍ମାତରଃ ଶୁନ୍ଧଯନ୍ତୁ ଘୃତେନ ନୋ ଘୃତଷ୍ଵଃ ପୁନନ୍ତୁ । ଵିଶ୍ଵଂ ହି ରିପ୍ରଂ ପ୍ରଵହନ୍ତି ଦେଵୀରୁଦିଦାଭ୍ଯଃ ଶୁଚିରାପୂତ ଏମି ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ। ପାଣି, ଆମ ମାଆମାନେ, ଆମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ; ଘୃତ ସହିତ ଆମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଘୃତ ପରି ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। ଦେବୀୟ ପାଣି ସମସ୍ତ ଦୁଷିତତାକୁ ବହିନେଇଯାଏ; ମୁଁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି।

ତତୋଽଵୃଘୃଷ୍ଯ ପାତ୍ରାଣି ନିମଜ୍ଯୋନ୍ମଜ୍ଯ ଵୈ ଶନୈଃ । ଗୋମଯେନ ଵିଲିପ୍ଯାଥ ମାନସ୍ତୋକ ଇତ୍ଯୃଚା ॥ ୧,୨୧୪.

ତାପରେ, ବେସମ୍ପର୍କରେ ରହି, ଧୀରେ ଧୀରେ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣିରେ ଡୁବାଇ ଏବଂ ବାହାର କରି, ଗୋମୟ ସହିତ ଲିପି, 'ମାନସ୍ତୋକ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ମାନସ୍ତୋକେ ତନଯେ ମା ନ ଆଯୁଷି ମା ନୋ ଗୋଷୁ ମା ନୋ ଅଶ୍ଵେଷୁ ରୀରିଷଃ । ମା ନୋ ଵୀରାନ୍ରୁଦ୍ରଭାମିନୋଽବଧୀର୍ହଵିଷ୍ମନ୍ତଃ ସଦମିତ୍ଵା ହଵାମହେ ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ। ଆମ ପିଲା, ଆୟୁଷ୍ୟ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ାରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ହେଉ; ରୁଦ୍ର ଆମର ବୀର ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ହବି ଦେଇ ପୁଜୁଛୁ।

ତତୋଽଭିଷିଞ୍ଚେନ୍ମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁ ଵରୁଣୈସ୍ତୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍ । ଇମଂମେ ଵରୁଣେ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ତ୍ଵନ୍ନଃ ସତ୍ଵନ୍ନ ଇତ୍ଯପି ॥ ୧,୨୧୪.

ତାପରେ, ବିଧିମୁତ ଭାବରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛିଟାଯିବା ଉଚିତ—'ଏହି ମୋର ବରୁଣ' ଏବଂ 'ତୁମର ଅନ୍ନ, ଶକ୍ତି ଅନ୍ନ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।

ଆପୋ ତ୍ଵନ୍ତୁମସୀତି ଚ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵଵଭୃତେତି ଚ । ଓଂ ଇମଂମେ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀହଵମଦ୍ଯା ଚ ମୃଡଯତ୍ଵା ମଵସ୍ଯୁରାଚକେ ॥ ୧,୨୧୪.

'ଆପଃ ତ୍ୱନ୍ତୁମସୀତି' ଏବଂ 'ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ୱବଭୃତ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ—'ଓଁ ବରୁଣ, ମୋର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ; ଆଜି ଦୟା କରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମର କୃପା ଚାହୁଁଛି' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତଥାତ୍ମାନଂ ନିମଜ୍ଯାଚମ୍ଯ ଵୈ ପୁନଃ । ଦର୍ଭେଣ ପାଯଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରୈରଲିଙ୍ଗୈଃ ପାଵନୈରିମୈଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ଏପରି ଆତ୍ମାକୁ ଛିଟାଇ, ପୁନଃ ପାଣିରେ ଡୁବି ଆଚମନ କରି, ତାପରେ ଦର୍ଭା ଘାସ ସହିତ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଛିଟାଇବା ଉଚିତ।

ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ତିସୃଭିରିଦମାପୋ ହଵିଷ୍ମତୀଃ । ଦେଵୀରାପ ଇତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଆପୋଦେଵା ଇତି ତ୍ର୍ଯୃଚା ॥ ୧,୨୧୪.

'ଆପଃ ହିଷ୍ଠ' ଆରମ୍ଭର ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର, 'ଏହି ପାଣି ହବିସ୍‌ମତୀ' ଏକଥର, 'ଦେବୀ ପାଣି' ଦୁଇଥର, ଏବଂ 'ପାଣି ଦେବତା' ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ରୁପଦାଦିଵ ଇତି ଚ ଶନ୍ନୋ ଦେଵୀରପାଂ ରସଃ । ଆପୋ ଦେଵୋ ପାଵମାନ୍ଯଃ ପୁନନ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯା ଋଚୋ ନଵ ॥ ୧,୨୧୪.

'ଦ୍ରୁପଦାଦିବ', 'ଶଂ ନୋ ଦେବୀର୍ ପାଣିର ରସ', ଏବଂ 'ପାଣି ଦେବତା ପାବମାନ୍ୟ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ' ମିଳି ମୋଟେ ନଅଟି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଚିତ୍ପତିର୍ମେତି ଚ ଶନୈଃ ପ୍ଲାଵ୍ଯାତ୍ମନଂ ସମାହିତଃ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା ଇତି ଚ ପାଵମାନ୍ଯସ୍ତଥା ପରାଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସ୍ନାନ କରିବା ସମୟରେ, 'ଚିତ୍ପତିର୍' ଓ 'ହିରଣ୍ୟବର୍ଣ୍ଣା' ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାବମାନୀ ସୂକ୍ତଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେହକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ଲାବିତ କରିବା ଉଚିତ।

ତରତ୍ସାମା ଶୁଦ୍ଧଵତ୍ଯଃ ପଵିତ୍ରାଣି ଚ ଶକ୍ତିତଃ । ଵାରୁଣ୍ଯା ବହଵଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିତଃ ସଂପ୍ରଯୋଜଯେତ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ତାରତ୍ସାମ, ଶୁଦ୍ଧବତୀ ଓ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ବହୁ ପବିତ୍ର ବାରୁଣୀ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର।

ଓଂ କାରେଣ ଵ୍ଯାହୃତିଭିର୍ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଚ ସମନ୍ଵିତଃ । ଆଦାଵନ୍ତେ ଚ କୁର୍ଵୀତ ଅଭିଷେକଂ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ ଶବ୍ଦ, ବ୍ୟାହୃତି ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

ଜଲମଧ୍ଯସ୍ଥିତସ୍ଯୈଵ ମାର୍ଜନଂ ତୁ ଵିଧୀଯତେ । ଅନ୍ତର୍ଜଲେ ଜପେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ତ୍ରିଃ କୃତ୍ଵା ଚାଘମର୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବେଳେ ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଜଳ ଭିତରେ ଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅଘମର୍ଷଣ ତିନିଥର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ରୁପଦାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରିରାଵର୍ତେଦଯଂ ଗୌରିତି ଚ ତ୍ର୍ଯୃଚମ୍ । ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚୈଵ ତୁ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ଵା ସ୍ମୃତିଦୃଷ୍ଟାନ୍ସମାହିତଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ତିନିଥର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ, 'ଏହି ଗଉର' ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତିନିଥର, ଏବଂ ମନ ଲଗାଇ ସ୍ମୃତିରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।

ସଵ୍ଯାହୃତିଂ ସପ୍ରଣଵାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵା ଜପେଦ୍ବୁଧଃ ଆଵର୍ତଯେଦ୍ଵା ପ୍ରଣଵଂ ସ୍ମରେଦ୍ଵା ଵିଷ୍ଣମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟାହୃତି ଓ ପ୍ରଣବ ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା, କିମ୍ବା ପ୍ରଣବ ତିନିଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା, କିମ୍ବା ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୋରାଯତନଂ ତ୍ଵାପଃ ସ ଏଵାପ୍ପତିରୁଚ୍ଯତେ । ତସ୍ଯୈଵଂ ତନଵସ୍ତ୍ଵେତାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତଂ ହ୍ଯପ୍ସୁ ସଂସ୍ମରେତ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ଜଳ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳୀ, ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଜଳର ଠାକୁରାଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଳ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି, ତେଣୁ ଜଳରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ନିମଜ୍ଯାପ୍ସୁ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଗାଯତ୍ତ୍ରୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ହ୍ଯେଷା ଵିଷ୍ଣୋଃ ସଂସ୍ମରଣାଯ ଵୈ ॥ ୧,୨୧୪.

'ତଦ୍ ବିଷ୍ଣୋଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜଳରେ ପୁନିପୁନି ଡୁବିବା ଉଚିତ। ଏହି ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଓଂ ଇଦମାପପ୍ରଵହତା ସ୍ଵଂ ମଲଂ କ୍ଷାଲଲୋହିତମ୍ । ଯଥାତ୍ଵହୋତ୍ରାମୃତଂ ଯଚ୍ଚ ଶୋଫେ ଅଭୀଷଣମ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ଓଁ, ଏହି ଜଳମାନେ ମୋର ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧି ଓ ରକ୍ତକୁ ବହାଇ ନେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଉଷାକାଳର ହୋମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

ସ୍ନାତ୍ଵୈଵଂ ଵାସସୀ ଧୌତେ ଅଚ୍ଛିନ୍ନେ ପରିଧାଯ ଚ । ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚ ମୃଦାଦ୍ଭିଶ୍ଚ ହସ୍ତୌ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଵୈ ତଦା ॥ ୧,୨୧୪.

ଏଭଳି ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ଏବଂ ଅକ୍ଷତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମାଟି ଓ ପାଣିରେ ହାତ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ।

ଆଚାନ୍ତେ ପୁନାରାଚାମେନ୍ମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ନାନଭୋଜନେ । ଦ୍ରୁପଦାଂ ଚ ତ୍ରିରାଵର୍ତ୍ଯ ତଥା ଚୈଵାଘମର୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୨୧୪.

ପାଣି ଚୁମି ନେଇ, ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପୁନିଥରେ ଆଚମନ କରିବା ଦରକାର, ଡ୍ରୁପଦ ତିନିଥର ପଢ଼ିବା ଓ ଏହିପରି ଅଘମର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚମ୍ଯାପ୍ଲାଵ୍ଯ ଚାତ୍ମାନଂ ତ୍ରିରାଚମ୍ଯଶନେରସୂନ୍ । ଅଥୋପତିଷ୍ଟେଦାଦିତ୍ଯଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ପୁଷ୍ପାନ୍ଵିତାଞ୍ଜଲିଃ ॥ ୧,୨୧୪.

ପାଣି ଚୁମି ନେଇ ଓ ଦେହକୁ ଛିଟାଇ, ତିନିଥର ପାଣି ଚୁମି ନେଇ, ତାପରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ଧରି ହାତ ଯୋଡି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯୋଦକମଦ୍ଧୂଯ ଉଦୁତ୍ଯଂ ଚିତ୍ରମିତ୍ଯପି । ତଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଦେଵ ଇତି ଚ ହଂସଃ ଶୁଚିଷଦିତ୍ଯପି ॥ ୧,୨୧୪.

ପାଣି ଛିଟାଇ ଓ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, 'ଉଦୁତ୍ୟଂ ଚିତ୍ରମ୍', 'ତତ୍ଚକ୍ଷୁର୍ ଦେବ', ଏବଂ 'ହଂସଃ ଶୁଚିଷଦ୍' ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।