ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଇତିପାପଂ ମହାଘୋରଂ ମାସାଦେଵ ଵ୍ଯପୋହତି । ମାତରଂ ପିତରଂ ଵାପି ଭ୍ରାତରଂ ସୁହୃଦଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏଭଳି, ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାସରେ ଦୂର ହୁଏ। ମାଆ, ବାପା, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଗୁରୁ ଯେଉଁ ହେଉନ୍।

ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନିମଜ୍ଜେତ ଦ୍ଵାଦଶାଂଶଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ । ତୁଷ୍ଯତ୍ଯାମଲକୈର୍ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶ୍ଯା ଵିଶେଷତଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେଉଁଠି ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନେ ରଖି କେବଳ ଦେହର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଡୁବାଇ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଆମଳକୀ ଫଳ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଶ୍ରୀକାମଃ ସର୍ଵଦା ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଵୋତାମଲକୈର୍ନରଃ । ସନ୍ତାପଃ କୀର୍ତିରଲ୍ପାଯୁର୍ଧନଂ ନିଧନମେଵ ଚ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ସଦା ଆମଳକୀ ଫଳ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଶା କରେ, ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କରିଥାଏ, ଧନ ହାରାଇବା ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ତାହାରୁ ଦୂରେ ରହିଥାଏ।

ଆରୋଗ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମାପ୍ତିରଭ୍ଯଙ୍ଗାଦ୍ଭାସ୍କରାଦିଷୁ । ଉପୋଷିତସ୍ଯ ଵ୍ରତିନଃ କୃତ୍ତକେଶସ୍ଯ ନାପିତୈଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଦେହକୁ ତେଲ ଆଦି ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କଲେ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ବ୍ରତୀ ଯଦି ନାପିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେଶ କଟାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଫଳ ଅଧିକ ମିଳେ।

ତାଵଚ୍ଛ୍ରୀସ୍ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରୀତା ଯାଵତ୍ତୈଲଂ ନ ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ । ଏଵଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଂସ୍ତର୍ପଯେନ୍ନରଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହକୁ ତେଲ ଛୁଁଇନାହିଁ, ଶ୍ରୀଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବସିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ନାନ କରି ନରେ, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେଂକୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନାଭିମାତ୍ରେ ଜଲେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚିନ୍ତଯେଦୂର୍ଜମାନସଃ । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମେ ପିତର ଇମଂ ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଵପୋଞ୍ଜଲିମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦଢ଼ି ରହି, ଏହି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ—'ମୋର ପିତୃମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଜଳଞ୍ଜଳି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ'।

ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରୀନେଵାଞ୍ଜଲୀନ୍ଦଦ୍ଯାଦାକାଶେ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା । ଵସିତ୍ଵା ଵସନଂ ଶୁଷ୍କଂ ସ୍ଥଲସ୍ଥା ସ୍ତର୍ଣବର୍ହିଷି ॥ ୧,୨୧୩.

ତିନିଥର କିମ୍ବା ତିନି ଥର ତିନି ହାତ ଜଳ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ କିମ୍ବା ଆକାଶକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ପରେ ଶୁଖିଲା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମାଟି ଉପରେ ତରଣୀ କିମ୍ବା ପତ୍ର ଉପରେ ବସିବା ଉଚିତ।

ଵିଧିଜ୍ଞାସ୍ତର୍ପଣଂ କୁର୍ଯୁର୍ନ ପାତ୍ରେ ତୁ କଦାଚନ । ଯଦପାଂ କ୍ରୂରମାଂସାତ୍ତୁ ଯଦମେଧ୍ଯଂ ତୁ କିଞ୍ଚନ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେମାନେ ବିଧି ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମାନ୍ଦା ପାତ୍ରରେ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା କ୍ରୂର, ମାଂସ ଭିତ୍ତିକ, କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅଶାନ୍ତଂ ମଲିନଂ ଯଚ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵମପଗଚ୍ଛତୁ । ଗୃହୀତ୍ଵାନେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତୋଯଂ ସଵ୍ଯେନ ପାଣିନା ॥ ୧,୨୧୩.

ଯାହା ଅଶାନ୍ତ କିମ୍ବା ମଲିନ, ସେସବୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇଦେବା ଉଚିତ। ବାମ ହାତରେ ଜଳ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରକ୍ଷିପୋଦ୍ଦିଶି ନୈରୃତ୍ଯାଂ ରକ୍ଷୋଽପହତଯେ ତୁ ତତ୍ । ନିଷିଦ୍ଧଭକ୍ଷଣାଦ୍ଯତ୍ତୁ ପାପାଦ୍ଯଚ୍ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏହି ଜଳକୁ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଦୂର କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ପାପ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଗ୍ରହଣରୁ ହୋଇଛି, ତାହା ଦୂର ହୁଅ।

ଦୁଷ୍କୃତଂ ଯଚ୍ଚ ମେ କିଞ୍ଚିଦ୍ବାଙ୍ମନଃ କାଯକର୍ମଭିଃ । ପୁନାତୁ ମେ ତଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଵରୁଣଃ ସବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ମୋର ମୁଁ, ମନ, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଓ ବୃହସ୍ପତି ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।

ସଵିତା ଚ ଭଗଶ୍ଚୈଵ ମୁନଯଃ ସନକାଦଯଃ । ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ତୃପ୍ଯତ୍ଵିତି ବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

'ସବିତା, ଭଗ ଓ ସନକ ଆଦି ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ'—ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କ୍ଷିପେଦବଞ୍ଜଲୀଂସ୍ତ୍ରୀସ୍ତୁ କୁର୍ଵନ୍ସଂକ୍ଷେପତର୍ପଣମ୍ । ସୁରାଣାମର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦୀନାମମତ୍ସରୀ ॥ ୧,୨୧୩.

ତିନି ହାତ ଜଳ ଦେଇ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଦୟାଳୁ, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଵୈଷ୍ଣଵରୌଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସାଵିତ୍ରୈର୍ମୈତ୍ରଵାରୁଣୈଃ । ତଲ୍ଲିଙ୍ଗୈରର୍ଚଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ସର୍ଵଦେଵାନ୍ନମସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୨୧୩.

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ସାବିତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ନମସ୍କାରେଣ ପୁଷ୍ପାଣି ଵିନ୍ଯସେତ୍ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଭାସ୍କରଂ ଚାପ୍ଯଥାର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁରୁଷସୂକ୍ତେନ ଯଃ ପୁଷ୍ପାଣ୍ଯପ ଏଵ ଵା । ଅର୍ଚିତଂ ସ୍ଯାଜ୍ଜଗାଦିଦଂ ତେନ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ବାଚି ଫୁଲ କିମ୍ବା ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ପୂଜା କରିଥାଏ।

ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ତାନ୍ତ୍ରିକୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଆଦାଵର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଲେପନମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଅନ୍ୟ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିଂ ଧୂପମୁ ପହାରଫଲାନି ଚ । ସ୍ନାନମନ୍ତର୍ଜଲେ ଚୈଵ ମାର୍ଜନାଚମନଂ ତଥା ॥ ୧,୨୧୩.

ତାପରେ ଫୁଲଞ୍ଜଳି, ଧୂପ, ଦୀପ, ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଜଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଓ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।

ଜଲାଭିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଯଚ୍ଚ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ । ଅଘମର୍ଷଣସୂକ୍ତେନ ତ୍ରିଵାରଂ ତ୍ଵେଵ ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ତୀର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଜଳକୁ ଅଘମର୍ଷଣ ସୂକ୍ତ ତିନିଥର ପଢ଼ି ପ୍ରତିଦିନ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ନାନେ ଚରିତମିତ୍ଯେତତ୍ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମହାତ୍ମଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶାଂ ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରଵତ୍ସ୍ନାନମିଷ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୧୩.

ସ୍ନାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ଆଚରଣ ମହାତ୍ମାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ମନ୍ୟ ହୁଏ ।

ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ତୁ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ସନମସ୍କାରକଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଅଧ୍ଯାପନଂ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଃ ପିତୃଯଜ୍ଞସ୍ତୁ ତର୍ପଣମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଶୂଦ୍ରମାନେ ଚୁପଚାପ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି । ପାଠ ପଢିବା, ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରିବା ଓ ପିତୃଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ।

ହୋମୋ ଦୈଵୀ ବଲିର୍ଭୌତୋ ନ ଯଜ୍ଞୋଽତିଥିପୂଜନମ୍ । ଗଵା ଗୋଷ୍ଠେ ଦଶଗୁଣଂ ଅଗ୍ନ୍ଯଗାରେ ଶତାଧିକମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ହୋମ, ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ବଳି ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଯଜ୍ଞ ନୁହେଁ । ଗୋଶାଳାରେ ଗାଁ ଦେଲେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ, ଅଗ୍ନିଗୃହରେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ ।

ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ । ସହସ୍ରଶତକୋଟୀନାମନନ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁସନ୍ନିଧୌ ॥ ୧,୨୧୩.

ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ, ଲକ୍ଷ-କୋଟି ଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ବିଶେଷ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ।

ପଞ୍ଚମେ ଚ ତଥା ଭାଗେ ସଂଵିଭାଗୋ ଯଥାର୍ଥତଃ । ପିତୃଦେ ଵମନୁଷ୍ଯାଣାଂ କୋଟୀନାଂ ଚୋପଦିଶ୍ଯତେ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏଭଳି ଭାବେ ପଞ୍ଚମ ଅଂଶରେ ଯଥାଯଥ ଭାଗ କରି ଦେବା ଉଚିତ । ପିତୃମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।

ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦାଯାଗ୍ର ଯଃ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସହାଶ୍ନୁତେ । ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗମନ୍ନଦାନଂ ସମାଚରନ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଖାଏ, ସେ ଅନ୍ନଦାନ କରି ସ୍ବର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ।

ପୂର୍ଵଂ ମଧୁରମଶ୍ରୀଯାଲ୍ଲଵଣାମ୍ଲୌ ଚ ମଧ୍ଯତଃ । କଟୁତିକ୍ତକଷାଯାଂଶ୍ଚ ପଯଶ୍ଚୈଵ ତଥାନ୍ତତଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ପ୍ରଥମେ ମିଠା ଖାଇବା ଉଚିତ, ମଧ୍ୟରେ ଲୁଣ ଓ ଖଟା, ଶେଷରେ ତିକ୍ତ, କଷାୟ ଓ ଦୁଧ ଖାଇବା ଉଚିତ ।

ଶାକଂ ଚ ରାତ୍ରୌ ଭୂମିଷ୍ଠମତ୍ଯନ୍ତଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ । ନଚୈକରସସେଵାଯାଂ ପ୍ରସଜ୍ଜେତ କଦାଚନ ॥ ୧,୨୧୩.

ରାତିରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶାକ ଖାଇବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ । ଏବଂ କେବେ ଏକ ରସର ଖାଦ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ସମୃତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାନ୍ନଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ନଂ ପଯଃ ସ୍ମୃତମ୍ । ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଚାନ୍ନମେଵାନ୍ନଂ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ରୁଧିରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଅନ୍ନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଦୁଧ, ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ରକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଉଚିତ ବୋଲି କହାଯାଇଛି ।

ଅମାଵାସୀ ଵସେଦତ୍ର ଏକହାଯନମେଵ ଵା ॥ ୧,୨୧୩.

ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ।