ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସ୍ନାନମେଵ କ୍ରିଯା ଯସ୍ମାତ୍କ୍ରିଯାସ୍ନାନମତଃ ପରମ୍ । ଅଦ୍ଭିର୍ଗାତ୍ରାଣି ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ତୀର୍ଥସ୍ନାନାତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ସ୍ନାନ ନିଜେ ଏକ କ୍ରିୟା ଥିବାରୁ, କ୍ରିୟାସ୍ନାନ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ। ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୁଏ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଫଳ ମିଳେ।

ମାର୍ଜନାନ୍ମଜ୍ଜନୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପାପମାଶୁ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି । ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ଚାପି କ୍ରିଯାଙ୍ଗଂ ମଲକର୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ମାର୍ଜନ, ମଜ୍ଜନ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୟ ହୁଏ। ନିତ୍ୟ, ନୈମିତ୍ତିକ ଓ କ୍ରିୟାସ୍ନାନ ମଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

ତୀର୍ଥାଭାଵେ ତୁ କର୍ତଵ୍ଯମୁଷ୍ଣୋଦକପରୋଦକୈଃ । ଭୂମିଷ୍ଠାଦୁଦ୍ଧୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତତଃ ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵଣୋଦକମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନଥିଲେ, ଉଷ୍ଣ ଜଳ କିମ୍ବା ଉପରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଭୂମିରୁ ଉଠାଯାଇଥିବା ଜଳ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ, ତାପରେ ଝରଣାର ଜଳ।

ତତୋଽପି ସାରସଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତସ୍ମାନ୍ନାଦେଯମୁଚ୍ଯତେ । ତୀର୍ଥତୋଯଂ ତତଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଗାଗଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତୁ ସର୍ଵତଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏହାଠାରୁ ହ୍ରଦର ଜଳ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ, ଏହାକୁ କେବେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଜଳ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ, ଗଙ୍ଗା ଜଳ ସବୁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ।

ଗାଗଂ ପଯଃ ପୁନାତ୍ଯାଶୁ ପାପମାମରଣାନ୍ତିକମ୍ । ଗଯାଯାଂ ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଯତ୍ତୋଯଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପାପ ପବିତ୍ର କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ। ଗୟା ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଜଳ ମଧ୍ୟ ଏପରି।

ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଗାଙ୍ଗମପରଂ ଜାନୀଯାତ୍ତୋଯମୁତ୍ତମମ୍ । ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି ଯୋଗେଷୁ ତଥା ସଂକ୍ରମଣେ ରଵେଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ସେହିପରି, ଗଙ୍ଗା ଜଳକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନେ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ଜନ୍ମ, ଯୋଗ ସମୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଏହା ବିଶେଷ।

ରାହୋଶ୍ଚ ଦର୍ଶନେ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ନିଶି ନାନ୍ଯଥା । ଉଷସ୍ଯୁଷସି ଯତ୍ସ୍ନାନଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଯାମୁଦିତେ ରଵୌ ॥ ୧,୨୧୩.

ରାହୁ ଦର୍ଶନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ରାତିରେ ନୁହେଁ। ପ୍ରଭାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ । ଯତ୍ଫଲଂ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦାନି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେ କୃତେ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ସେ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମାନ ଫଳ ମିଳେ, ଯାହା ମହାପାପ ନାଶ କରେ। ପ୍ରଜାପତ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ ଯେଉଁ ଫଳ ବାରୋ ବର୍ଷରେ ମିଳେ।

ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାଯୀ ତଦାପ୍ନୋତି ଵର୍ଷେଣ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ । ଯ ଇଚ୍ଛେଦ୍ଵିପୁଲାନ୍ ଭୋଗାଂଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହୋପମାନ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ବର୍ଷେ ଏହି ଫଳ ପାଏ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ। ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହ ସମାନ ବିପୁଳ ଭୋଗ ଚାହେଁ।

ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାଯୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ମାସୌ ଦ୍ଵୌ ମାଘଫାଲ୍ଗୁନୌ । ଯସ୍ତୁ ମାଘଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାଯୀ ହଵିଷ୍ଯଭୁକ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ମାଘ ଓ ଫାଲ୍‌ଗୁନ ଦୁଇ ମାସରେ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ମାଘ ମାସରେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରେ ଓ ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ।

ଇତିପାପଂ ମହାଘୋରଂ ମାସାଦେଵ ଵ୍ଯପୋହତି । ମାତରଂ ପିତରଂ ଵାପି ଭ୍ରାତରଂ ସୁହୃଦଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏଭଳି, ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାସରେ ଦୂର ହୁଏ। ମାଆ, ବାପା, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଗୁରୁ ଯେଉଁ ହେଉନ୍।

ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନିମଜ୍ଜେତ ଦ୍ଵାଦଶାଂଶଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ । ତୁଷ୍ଯତ୍ଯାମଲକୈର୍ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶ୍ଯା ଵିଶେଷତଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେଉଁଠି ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନେ ରଖି କେବଳ ଦେହର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଡୁବାଇ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଆମଳକୀ ଫଳ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଶ୍ରୀକାମଃ ସର୍ଵଦା ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଵୋତାମଲକୈର୍ନରଃ । ସନ୍ତାପଃ କୀର୍ତିରଲ୍ପାଯୁର୍ଧନଂ ନିଧନମେଵ ଚ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ସଦା ଆମଳକୀ ଫଳ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଶା କରେ, ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କରିଥାଏ, ଧନ ହାରାଇବା ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ତାହାରୁ ଦୂରେ ରହିଥାଏ।

ଆରୋଗ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମାପ୍ତିରଭ୍ଯଙ୍ଗାଦ୍ଭାସ୍କରାଦିଷୁ । ଉପୋଷିତସ୍ଯ ଵ୍ରତିନଃ କୃତ୍ତକେଶସ୍ଯ ନାପିତୈଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଦେହକୁ ତେଲ ଆଦି ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କଲେ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ବ୍ରତୀ ଯଦି ନାପିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେଶ କଟାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଫଳ ଅଧିକ ମିଳେ।

ତାଵଚ୍ଛ୍ରୀସ୍ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରୀତା ଯାଵତ୍ତୈଲଂ ନ ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ । ଏଵଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଂସ୍ତର୍ପଯେନ୍ନରଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହକୁ ତେଲ ଛୁଁଇନାହିଁ, ଶ୍ରୀଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବସିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ନାନ କରି ନରେ, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେଂକୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନାଭିମାତ୍ରେ ଜଲେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚିନ୍ତଯେଦୂର୍ଜମାନସଃ । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମେ ପିତର ଇମଂ ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଵପୋଞ୍ଜଲିମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦଢ଼ି ରହି, ଏହି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ—'ମୋର ପିତୃମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଜଳଞ୍ଜଳି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ'।

ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରୀନେଵାଞ୍ଜଲୀନ୍ଦଦ୍ଯାଦାକାଶେ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା । ଵସିତ୍ଵା ଵସନଂ ଶୁଷ୍କଂ ସ୍ଥଲସ୍ଥା ସ୍ତର୍ଣବର୍ହିଷି ॥ ୧,୨୧୩.

ତିନିଥର କିମ୍ବା ତିନି ଥର ତିନି ହାତ ଜଳ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ କିମ୍ବା ଆକାଶକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ପରେ ଶୁଖିଲା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମାଟି ଉପରେ ତରଣୀ କିମ୍ବା ପତ୍ର ଉପରେ ବସିବା ଉଚିତ।

ଵିଧିଜ୍ଞାସ୍ତର୍ପଣଂ କୁର୍ଯୁର୍ନ ପାତ୍ରେ ତୁ କଦାଚନ । ଯଦପାଂ କ୍ରୂରମାଂସାତ୍ତୁ ଯଦମେଧ୍ଯଂ ତୁ କିଞ୍ଚନ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯେମାନେ ବିଧି ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମାନ୍ଦା ପାତ୍ରରେ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା କ୍ରୂର, ମାଂସ ଭିତ୍ତିକ, କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅଶାନ୍ତଂ ମଲିନଂ ଯଚ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵମପଗଚ୍ଛତୁ । ଗୃହୀତ୍ଵାନେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତୋଯଂ ସଵ୍ଯେନ ପାଣିନା ॥ ୧,୨୧୩.

ଯାହା ଅଶାନ୍ତ କିମ୍ବା ମଲିନ, ସେସବୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇଦେବା ଉଚିତ। ବାମ ହାତରେ ଜଳ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରକ୍ଷିପୋଦ୍ଦିଶି ନୈରୃତ୍ଯାଂ ରକ୍ଷୋଽପହତଯେ ତୁ ତତ୍ । ନିଷିଦ୍ଧଭକ୍ଷଣାଦ୍ଯତ୍ତୁ ପାପାଦ୍ଯଚ୍ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଏହି ଜଳକୁ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଦୂର କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ପାପ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଗ୍ରହଣରୁ ହୋଇଛି, ତାହା ଦୂର ହୁଅ।

ଦୁଷ୍କୃତଂ ଯଚ୍ଚ ମେ କିଞ୍ଚିଦ୍ବାଙ୍ମନଃ କାଯକର୍ମଭିଃ । ପୁନାତୁ ମେ ତଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଵରୁଣଃ ସବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ମୋର ମୁଁ, ମନ, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଓ ବୃହସ୍ପତି ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।

ସଵିତା ଚ ଭଗଶ୍ଚୈଵ ମୁନଯଃ ସନକାଦଯଃ । ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ତୃପ୍ଯତ୍ଵିତି ବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

'ସବିତା, ଭଗ ଓ ସନକ ଆଦି ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ'—ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

କ୍ଷିପେଦବଞ୍ଜଲୀଂସ୍ତ୍ରୀସ୍ତୁ କୁର୍ଵନ୍ସଂକ୍ଷେପତର୍ପଣମ୍ । ସୁରାଣାମର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦୀନାମମତ୍ସରୀ ॥ ୧,୨୧୩.

ତିନି ହାତ ଜଳ ଦେଇ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଦୟାଳୁ, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଵୈଷ୍ଣଵରୌଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସାଵିତ୍ରୈର୍ମୈତ୍ରଵାରୁଣୈଃ । ତଲ୍ଲିଙ୍ଗୈରର୍ଚଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ସର୍ଵଦେଵାନ୍ନମସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୨୧୩.

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ସାବିତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ନମସ୍କାରେଣ ପୁଷ୍ପାଣି ଵିନ୍ଯସେତ୍ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଭାସ୍କରଂ ଚାପ୍ଯଥାର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁରୁଷସୂକ୍ତେନ ଯଃ ପୁଷ୍ପାଣ୍ଯପ ଏଵ ଵା । ଅର୍ଚିତଂ ସ୍ଯାଜ୍ଜଗାଦିଦଂ ତେନ ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଯିଏ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ବାଚି ଫୁଲ କିମ୍ବା ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ପୂଜା କରିଥାଏ।

ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ତାନ୍ତ୍ରିକୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଆଦାଵର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଲେପନମ୍ ॥ ୧,୨୧୩.

ଅନ୍ୟ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିଂ ଧୂପମୁ ପହାରଫଲାନି ଚ । ସ୍ନାନମନ୍ତର୍ଜଲେ ଚୈଵ ମାର୍ଜନାଚମନଂ ତଥା ॥ ୧,୨୧୩.

ତାପରେ ଫୁଲଞ୍ଜଳି, ଧୂପ, ଦୀପ, ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଜଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଓ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।

ଜଲାଭିମନ୍ତ୍ରଣଂ ଯଚ୍ଚ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ । ଅଘମର୍ଷଣସୂକ୍ତେନ ତ୍ରିଵାରଂ ତ୍ଵେଵ ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୧,୨୧୩.

ତୀର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଜଳକୁ ଅଘମର୍ଷଣ ସୂକ୍ତ ତିନିଥର ପଢ଼ି ପ୍ରତିଦିନ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।