ପାପରୋଗସ୍ଯ ସନ୍ତାପନିଵୃକ୍ତିଂ କୁରୁତେ ଶିଵ । ଘୃତତୁଲ୍ଯା ରୁଦ୍ର ଲାକ୍ଷା ପୀତା କ୍ଷୀରେଣ ଵୈ ସହ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବ, ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗର ତାପ ଶମିତ କରେ; ଘିଅ ପରି ଓଜନର ଲାକ୍ଷା ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ରୁଦ୍ର—
ପ୍ରଦରଂ ହରତେ ରୋଗଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ଦ୍ଵିଜଯଷ୍ଟୀ ତ୍ରିକଟୁକଂ ଚୂର୍ଣଂ ପୀତଂ ହରେଚ୍ଛିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଏହା ପ୍ରଦର ରୋଗ ଦୂର କରେ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜୟଷ୍ଟୀ ଓ ତ୍ରିକଟୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇଲେ ଏହା ଠିକ ହୁଏ, ଶିବ।
ତିଲକ୍ଵାଥେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ତଗୁଲ୍ମଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ହର । କୁସୁମସ୍ଯ ନିବଦ୍ଧଞ୍ଚ ତରୁଣୀନାଂ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୨୦୨.
ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଗୁଲ୍ମ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୂର କରାଯାଏ; ଫୁଲର ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯୁବତୀମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ମହେଶ୍ୱର।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲସ୍ଯ ଵୈ କନ୍ଦଂଶର୍କରାତିଲସଂଯୁତମ୍ । ପୀତଂ ସଶର୍କରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧାରଯେଦ୍ଗର୍ଭପାତନମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରକ୍ତ ଉତ୍ପଳର ମୂଳ ଚିନି ଓ ତିଳ ସହିତ ମିଶାଇ, ଷ୍ଟ୍ରୀମାନେ ଚିନି ସହିତ ଖାଇଲେ, ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ।
ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵସ୍ଯ ନାଶଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୀତୋଦକନିଷେଵଣାତ୍ । ପୀତନ୍ତୁ କାଞ୍ଜିକ ରୁଦ୍ର କ୍ଵଥିତଂ ଶରପୁଙ୍ଖଯା ॥ ୧,୨୦୨.
ରକ୍ତସ୍ରାବ ଠଣ୍ଡା ଜଳ ପିଇଲେ ଶମିତ ହୁଏ; କାଞ୍ଜିକା ଶରପୁଙ୍ଖା ସହିତ ଉକି ପିଇଲେ, ରୁଦ୍ର—
ହିଙ୍ଗୁସ୍ତ୍ରୈନ୍ଧଵସଂଯୁକ୍ତଂ ଶୀଘ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ । ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ କଟିବଦ୍ଧଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ହିଙ୍ଗୁ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସବ ଆଣିଦେଇଥାଏ; ମାତୁଲୁଙ୍ଗ ମୂଳ କଟିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସବ ହୁଏ।
ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ଗର୍ଭଵତ୍ଯାସ୍ତୁ ନାମତଃ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯମାନେ ସକଲେ ପୁତ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଯାଦାନ୍ଯଥା ସୁତା ॥ ୧,୨୦୨.
ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଗର୍ଭବତୀ ଷ୍ଟ୍ରୀ ପାଇଁ ନାମ କରି ଦିଆଯାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଖିଲେ ପୁଅ ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ଜିଅ ହୁଏ।
ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ନାରୀଣାଂ ଶିରସି ସ୍ଥିତେ । ଗର୍ଭଶୂଲଂ ଵିନଶ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୨୦୨.
ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଗର୍ଭ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ।
କର୍ପୂରମଦନଫଲମଧୁକୈଃ ପୂରିତଃ ଶିଵ । ଯୋନିଃ ସୁଭା ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧାଯା ଯୁଵତ୍ଯାଃ କିଂ ପୁନର୍ହର ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବ, କର୍ପୂର, ମଦନ ଫଳ ଓ ମଧୁକ ଦେଇ ଯୋନି ପୂରଣ କଲେ ବୃଦ୍ଧା ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ଯୋନି ସୁନ୍ଦର ହୁଏ; ଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅଧିକ ଲାଭକର।
ଯସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ତିଲକଃ କୃତୋ ଗୌରୋଚନାଖ୍ଯଯା । ଶର୍କରାକୁଷ୍ଠପାନଞ୍ଚ ଦତ୍ତଂ ସ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନିର୍ଭଯଃ । ଵିଷଭୂତଗ୍ରହାଦିଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯାଧିଭ୍ଯୋ ବାଲକଃ ଶିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଯେ ବାଳକର କପାଳରେ ଗଉରୋଚନା ଲଗାଯାଏ ଓ ଚିନି କୁଷ୍ଠ ଦିଆଯାଏ, ଶିବ, ସେ ବାଳକ ବିଷ, ଭୂତ, ଗ୍ରହ ଓ ରୋଗରୁ ନିର୍ଭୟ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ।
ଶଙ୍ଖନାଭିଵଚାକୁଷ୍ଠଲୋହାନାଂ ଧାରଣଂ ସଦା । ବାଲାନାମୁପସର୍ଗେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ର ରକ୍ଷାକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶଂଖ, ନାଭି, ବଚା, କୁଷ୍ଠ ଓ ଲୋହା ସଦା ପିନ୍ଧିଲେ, ବାଳମାନେ ଉପସର୍ଗରୁ ରୁଦ୍ର, ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତି।
ପଲାଶଚୂର୍ଣଂ ସମଧୁ ଗଵ୍ଯାଜ୍ଯାମଲକାନ୍ଵିତମ୍ । ସଵିଡଙ୍ଗଂ ପୀତମାତ୍ରଂ ନରଂ କୁର୍ଯାନ୍ମହାମତିମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ପଳାଶ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁ, ଗାଁଘିଅ, ଆମଳକୀ ଓ ବିଡ଼ଙ୍ଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ, ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଏ।
ମାସୈକେନ ମହାଦେଵ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୨୦୨.
ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ମହାଦେବ, ବୟସ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପଲାଶବୀଜଂ ସଘୃତଂ ତିଲମଧ୍ଵନ୍ଵିତଂ ସମମ୍ । ସପ୍ତାହଂ ଭକ୍ଷିତଂ ରୁଦ୍ର ଜରାଂ ନଯତି ସଂକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ପଳାଶ ବୀଜ, ଘୃତ, ତିଳ ଓ ମଧୁ ସମାନ ମିଶାଇ, ସାତି ଦିନ ଖାଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ବୟସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ରୁଦ୍ରାମଲକଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ମଧୁତୈଲ ଘୃତାନ୍ଵିତମ୍ । ଜଗ୍ଧ୍ଵା ମାସଂ ଯୁଵା ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନରୋ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରୁଦ୍ରାମଳକ ଗୁଣ୍ଡ, ମଧୁ, ତେଲ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଏକ ମାସ ଖାଇଲେ, ପୁରୁଷ ଯୁବା ଓ ଚତୁର ହୁଏ।
ଶିଵାମଲକଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ମଧୁନା ଉଦକେନ ଵା । ବଲାନି କୁର୍ଯାନ୍ନାସାଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଭକ୍ଷିତଂ ଶିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବାମଳକ ଗୁଣ୍ଡ, ମଧୁ କିମ୍ବା ପାଣି ସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ଖାଇଲେ, ନାକର ଶକ୍ତି ବଢ଼େ, ହେ ଶିବ।
କୁଷ୍ଠଚୂର୍ଣଂ ସାଜ୍ଯମଧୁ ପ୍ରାତର୍ଜଗ୍ଧ୍ଵା ଭଵେନ୍ନରଃ । ସାକ୍ଷାତ୍ସୁରଭିଦେହୋ ଵୈ ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
କୁଷ୍ଠ ଗୁଣ୍ଡ, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ଖାଇଲେ, ଦେହ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ ଓ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବାକୁ ମିଳେ।
ମାଷସ୍ଯ ଵିଦଲାନ୍ଯେ ଵିତୁଷାଣି ମହେଶ୍ଵର । ଘୃତଭାଵିତଶୁଷ୍କାଣି ପଯସା ସାଧିତାନି ଵୈ ॥ ୧,୨୦୨.
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମାଷ ଡାଲି, ଚିରୁନ୍ଦା, ଘୃତରେ ଶୁଖାଇ, ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧିବା—
ସମାଧ୍ଵାଜ୍ଯପଯୋଭିଶ୍ଚ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଚ କାମଯେତ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶତଂ ମହାଦେଵ ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୨୦୨.
—ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ହେ ମହାଦେବ, ଏକ ସମୟରେ ଶତାଧିକ ନାରୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ରସଶ୍ଚୈରଣ୍ଡତୈଲେନ ଗନ୍ଧକେନ ଶୁଭୋ ଭଵେତ୍ । ତ୍ରିକାଲୋଦକସଂଘୁଷ୍ଟୋ ବଲକୃଦ୍ଭକ୍ଷଣାଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରସକୁ ଏରଣ୍ଡ ତେଲ ଓ ଗନ୍ଧକ ସହିତ ମିଶାଇଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ଦିନକୁ ତିନିଥର ପାଣିରେ ଗରାଗରି କରି, ପରେ ଖାଇଲେ ଶକ୍ତି ବଢ଼େ।
ଦୁଗ୍ଧଂ ଵିତୁଷମାଷୈଶ୍ଚ ଶିମ୍ବାବୀଜୈଶ୍ଚ ସାଧିତମ୍ । ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ତୈଲେନ ପୀତଂ ସ୍ତ୍ରୀଶତକାମକୃତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ଦୁଧକୁ ଚିରୁନ୍ଦା ମାଷ ଓ ଶିମ୍ବି ବୀଜ ସହିତ ରାନ୍ଧି, ଅପାମାର୍ଗ ତେଲ ସହିତ ପିଇଲେ, ଶତାଧିକ ନାରୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୦୩ ହରିରୁଵାଚ । ଯା ଗୌର୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟିଂ ସ୍ଵକଂ ଵତ୍ସଂ ତସ୍ଯା ଦେଯଂ ସ୍ଵକଂ ପଯଃ । ଲଵଣେନ ସମାଯୁକ୍ତଂ ତସ୍ଯା ଵତ୍ସଃ ପ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ହରି କହିଲେ: ଯେ ଗାଈ ନିଜ ବଛଡ଼ାକୁ ଘୃଣା କରେ, ତାହାକୁ ନିଜ ଦୁଧ ଲୁଣ ସହିତ ଦେଇଲେ, ବଛଡ଼ା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେବ।
ଶୁନୋଽସ୍ଥି କଣ୍ଠବଦ୍ଧଂ ହି ମହିଷାଣାଂ ଗଵା ତଥା । କୃମିଜାଲଂ ପାତଯତି ସକଲଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୨୦୩.
କୁକୁର ହାଡ଼ି ଗାଈ କିମ୍ବା ମହିଷର ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ସମସ୍ତ କୀଟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଗୋଜଙ୍ଗନାଭିପାତଃ ସ୍ଯାଦ୍ଗୁଞ୍ଜାମୂଲସ୍ଯ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ଗୁଞ୍ଜା ମୂଳ ଖାଇଲେ, ଗାଈର ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ।
ଵରୁଣଫଲସ୍ଯରସଂ କରେଣ ମଥିତଂ ଶିଵ । ଚତୁଷ୍ପାଦଦ୍ଵିପଦଯୋଃ କୃମିଜାଲଂ ନିପାତଯେତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ହେ ଶିବ, ଭାରୁଣ ଫଳର ରସ ହାତରେ ମଥିଲେ, ଚାରିପାଏ ଓ ଦୁଇପାଏ ପ୍ରାଣୀର ସମସ୍ତ କୀଟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଵ୍ରଣଞ୍ଚ ଶମଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ଜଯାଯାଃ ପୂରଣାତ୍ତଥା । ଗଜମୂତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ପାନଂ ଗୋମହିଷ୍ଯୁପସର୍ଗନୁତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ଯୟା ଦେଇ ଘାଉ ଭରିଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଘାଉ ସାରିଯାଏ; ହାତୀର ମୁତ୍ର ପିଇଲେ, ଗାଈ ଓ ମହିଷର ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।
ସମସୂର ଶାଲିବୀଜଂ ପୀତଂ ତକ୍ରେଣ ଘର୍ଷିତମ୍ । କ୍ଷୀରେ ଗୋମହୀଷସ୍ଯୈଵ ଗୋଃ ପୁଂସଶ୍ଚ ହିତଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ଯବ ଓ ଚାଉଳ ଦହିରେ ଘସି, ଗାଈ, ମହିଷ କିମ୍ବା ବଳଦର ଦୁଧରେ ଦେଲେ, ଏହା ଉପକାରୀ ହୁଏ।
ପତ୍ରଞ୍ଚ ଶରପୁଙ୍ଖାଯା ଦତ୍ତଂ ସଲଵଣଂ ଶିଵ । ଵାରିସ୍ଫୋଟଂ ହଯାନାଞ୍ଚ କେସରାଣାଂ ଵିନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୨୦୩.
ହେ ଶିବ, ଶରପୁଂଖା ପତ୍ର ଲୁଣ ସହିତ ଦେଲେ, ଘୋଡ଼ାର ଖୋପରେ ଥିବା ପାଣି ଫୋଡ଼ା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଘୃତକୁମାରୀପତ୍ରମେଵ ଦତ୍ତଂ ସଲକ୍ଷଣଂ ହର । ତୁରଗମକେସରାଣାଂ କଣ୍ଡୂନଂଶ୍ଯେନ୍ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୨୦୩.
ହେ ହର, ଘୃତକୁମାରୀ ପତ୍ର ଲୁଣ ସହିତ ଦେଲେ, ଘୋଡ଼ାର ଖୋପର କଣ୍ଡା ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୦୪ ସୂତ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଧନ୍ଵନ୍ତରିଃ ପ୍ରାହ ସୁଶ୍ରୁତାଯଚ ଵୈଦ୍ଯକମ୍ । ଅତ ନାମାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଓଷଧୀନାଂ ସମାସତଃ ॥ ୧,୨୦୪.
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ସୁଶ୍ରୁତଙ୍କୁ ଔଷଧ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଔଷଧ ଗୁଡ଼ିକର ନାମ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।