ଭୋଜନଂ ମନ୍ତ୍ରିତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭସ୍ମନୋଦ୍ଧୂନଯେଦ୍ଗଜମମ୍ । ଭୂତରକ୍ଷା ଶୁଭା ମେଧ୍ଯା ଵାରଣଂ ରକ୍ଷଯେତ୍ସଦା ॥ ୧,୨୦୧.
ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଓ ହାତୀକୁ ଭସ୍ମ ଛିଟିବା ଉଚିତ। ଭୂତରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର, ଏବଂ ହାତୀକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିଫଲାପଞ୍ଚକୋଲେ ଚ ଦଶମୂଲଂ ଵିଡଙ୍ଗକମ୍ । ଶତାଵରୀଗୁଡୂଚୀ ଚ ନିମ୍ବଵାସକକିଂଶୁକାଃ ॥ ୧,୨୦୧.
ତ୍ରିଫଳା, ପଞ୍ଚକୋଳ, ଦଶମୂଳ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଶତାବରୀ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଏହାସହିତ ନିମ୍ବ, ବାସକ ଓ କିଂଶୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଗଜରୋଗଵିନାଶାଯ ହିତୋ ରୂକ୍ଷଃ କଷାଯକଃ । ଆଯୁର୍ଵେଦଦ୍ଵଯୋକ୍ତାନାମୁକ୍ତଂ ସଂକ୍ଷେପସାରତଃ ॥ ୧,୨୦୧.
ହାତୀର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କ ଓ କଷାୟ ତିଆରି ଉପଯୋଗୀ। ଦୁଇଟି ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସାର ଅଳ୍ପ ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୦୨ ହରିରୁଵାଚ । ଏକଂ ପୁନର୍ନଵାମୂଲମପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵା ଶିଵ । ସରସଂ ଯୋନିନିଃ କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵରାଙ୍ଗସ୍ଯ ଵ୍ଯଥାଂ ହରେତ୍ । ପ୍ରସୂତିଵେଦନାଞ୍ଚୈଵ ତରୁଣୀନାଂ ଵ୍ଯଥାଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ହରି କହିଲେ: ହେ ଶିବ, ପୁନର୍ନଭା କିମ୍ବା ଅପାମାର୍ଗର ଏକଟି ମୂଳ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୋନିରେ ରଖିଲେ, ଶୋଭାବତୀ ସ୍ତ୍ରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ତରୁଣୀମାନେ ପ୍ରସବ ବେଳେ ଯେଉଁ ବେଦନା ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ତାହା ଦୂର କରେ।
ଭୂମି କୂଷ୍ମାଣ୍ଡମୂଲଂ ଵୈ ଶାଲିଚୂର୍ଣମଥାପି ଵା । ସପ୍ତାହଂ ଦୁଗ୍ଧପୀତଂ ସ୍ଯାତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ବହୁପଯସ୍କରମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ଯଦି ଭୂମି, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ମୂଳ କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧ ସହିତ ସାତ ଦିନ ଖାଇଯିବେ, ଏହା ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ଦୁଧ ବଢାଇ ଦେଇଥାଏ।
ରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣୀମୁଲଂ ଲେପାତ୍ସ୍ତ୍ରୀସ୍ତନଵେଦନା । ନଶ୍ଯେତ ଘୃତପକ୍ଵା ଚ କାର୍ଯାଵଶ୍ଯନ୍ତୁ ପୋଲିକା ॥ ୧,୨୦୨.
ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାରୁଣୀ ମୂଳର ପେଷ୍ଟ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥ ସ୍ଥନରେ ଲଗାଇଲେ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶମିତ ହୁଏ; ଏହି ପୋଲିକା ଘିଅ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭକ୍ଷିତା ସା ମହେଶାନ ଯୋନିଶୂଲଂ ଵିନାଶଯେତ୍ । ପ୍ରଲେପିତା କାରଵେଲ୍ଲମୂଲେନୈଵ ଵିନିର୍ଗତା ॥ ୧,୨୦୨.
ମହେଶାନ, ଏହା ଖାଇଲେ ଯୋନିର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; କାରାବେଲ୍ଲା ମୂଳ ସହିତ ପେଷ୍ଟ ଲଗାଇଲେ ଅଟକିଥିବା ବସ୍ତୁ ବାହାରିଯାଏ।
ଯୋନିଃ ପ୍ରଵେଶମାଯାତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ନୀଲୀପଟୋଲମୂଲାନି ସାଜ୍ଯାନି ତିଲଵାରିଣା ॥ ୧,୨୦୨.
ଯୋନିରୁ ସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ନୀଳୀ ଓ ପଟୋଳ ମୂଳ ଘିଅ ଓ ତିଳ ତେଲ ସହିତ ମିଶାଇ—
ପିଷ୍ଟାନ୍ଯେଷାଂ ପ୍ରଲେପୋ ଵୈ ଜ୍ଵାଲାଗର୍ଦଭରାଗନତ୍ । ପାଠାମୂଲଂ ରୁଦ୍ର ପୀତଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା ॥ ୧,୨୦୨.
ଏହି ମୂଳଗୁଡିକର ପେଷ୍ଟ ଲଗାଇଲେ ଜ୍ୱାଳା ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; ପାଠା ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ପିଷି ଖାଇଲେ, ରୁଦ୍ର—
ପାପରୋଗହରଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ କୁଷ୍ଠପାନଂ ତଥୈଵ ଚ । ଵାସ୍ଯୋଦକଞ୍ଚ ସମଧୁ ପୀତମନ୍ତର୍ଗତସ୍ଯ ଵୈ ॥ ୧,୨୦୨.
ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ ଦୂର କରେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ଠିକ କରେ; ମଧୁ ମିଶା ଜଳ ଖାଇଲେ ଭିତରେ ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ।
ପାପରୋଗସ୍ଯ ସନ୍ତାପନିଵୃକ୍ତିଂ କୁରୁତେ ଶିଵ । ଘୃତତୁଲ୍ଯା ରୁଦ୍ର ଲାକ୍ଷା ପୀତା କ୍ଷୀରେଣ ଵୈ ସହ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବ, ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗର ତାପ ଶମିତ କରେ; ଘିଅ ପରି ଓଜନର ଲାକ୍ଷା ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ରୁଦ୍ର—
ପ୍ରଦରଂ ହରତେ ରୋଗଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ଦ୍ଵିଜଯଷ୍ଟୀ ତ୍ରିକଟୁକଂ ଚୂର୍ଣଂ ପୀତଂ ହରେଚ୍ଛିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଏହା ପ୍ରଦର ରୋଗ ଦୂର କରେ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜୟଷ୍ଟୀ ଓ ତ୍ରିକଟୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇଲେ ଏହା ଠିକ ହୁଏ, ଶିବ।
ତିଲକ୍ଵାଥେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ତଗୁଲ୍ମଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ହର । କୁସୁମସ୍ଯ ନିବଦ୍ଧଞ୍ଚ ତରୁଣୀନାଂ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୨୦୨.
ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଗୁଲ୍ମ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୂର କରାଯାଏ; ଫୁଲର ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯୁବତୀମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ମହେଶ୍ୱର।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲସ୍ଯ ଵୈ କନ୍ଦଂଶର୍କରାତିଲସଂଯୁତମ୍ । ପୀତଂ ସଶର୍କରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧାରଯେଦ୍ଗର୍ଭପାତନମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରକ୍ତ ଉତ୍ପଳର ମୂଳ ଚିନି ଓ ତିଳ ସହିତ ମିଶାଇ, ଷ୍ଟ୍ରୀମାନେ ଚିନି ସହିତ ଖାଇଲେ, ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ।
ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵସ୍ଯ ନାଶଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୀତୋଦକନିଷେଵଣାତ୍ । ପୀତନ୍ତୁ କାଞ୍ଜିକ ରୁଦ୍ର କ୍ଵଥିତଂ ଶରପୁଙ୍ଖଯା ॥ ୧,୨୦୨.
ରକ୍ତସ୍ରାବ ଠଣ୍ଡା ଜଳ ପିଇଲେ ଶମିତ ହୁଏ; କାଞ୍ଜିକା ଶରପୁଙ୍ଖା ସହିତ ଉକି ପିଇଲେ, ରୁଦ୍ର—
ହିଙ୍ଗୁସ୍ତ୍ରୈନ୍ଧଵସଂଯୁକ୍ତଂ ଶୀଘ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ । ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ କଟିବଦ୍ଧଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ହିଙ୍ଗୁ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସବ ଆଣିଦେଇଥାଏ; ମାତୁଲୁଙ୍ଗ ମୂଳ କଟିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସବ ହୁଏ।
ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ଗର୍ଭଵତ୍ଯାସ୍ତୁ ନାମତଃ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯମାନେ ସକଲେ ପୁତ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଯାଦାନ୍ଯଥା ସୁତା ॥ ୧,୨୦୨.
ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଗର୍ଭବତୀ ଷ୍ଟ୍ରୀ ପାଇଁ ନାମ କରି ଦିଆଯାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଖିଲେ ପୁଅ ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ଜିଅ ହୁଏ।
ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ନାରୀଣାଂ ଶିରସି ସ୍ଥିତେ । ଗର୍ଭଶୂଲଂ ଵିନଶ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୨୦୨.
ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଗର୍ଭ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ।
କର୍ପୂରମଦନଫଲମଧୁକୈଃ ପୂରିତଃ ଶିଵ । ଯୋନିଃ ସୁଭା ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧାଯା ଯୁଵତ୍ଯାଃ କିଂ ପୁନର୍ହର ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବ, କର୍ପୂର, ମଦନ ଫଳ ଓ ମଧୁକ ଦେଇ ଯୋନି ପୂରଣ କଲେ ବୃଦ୍ଧା ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ଯୋନି ସୁନ୍ଦର ହୁଏ; ଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅଧିକ ଲାଭକର।
ଯସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ତିଲକଃ କୃତୋ ଗୌରୋଚନାଖ୍ଯଯା । ଶର୍କରାକୁଷ୍ଠପାନଞ୍ଚ ଦତ୍ତଂ ସ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନିର୍ଭଯଃ । ଵିଷଭୂତଗ୍ରହାଦିଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯାଧିଭ୍ଯୋ ବାଲକଃ ଶିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଯେ ବାଳକର କପାଳରେ ଗଉରୋଚନା ଲଗାଯାଏ ଓ ଚିନି କୁଷ୍ଠ ଦିଆଯାଏ, ଶିବ, ସେ ବାଳକ ବିଷ, ଭୂତ, ଗ୍ରହ ଓ ରୋଗରୁ ନିର୍ଭୟ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ।
ଶଙ୍ଖନାଭିଵଚାକୁଷ୍ଠଲୋହାନାଂ ଧାରଣଂ ସଦା । ବାଲାନାମୁପସର୍ଗେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ର ରକ୍ଷାକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶଂଖ, ନାଭି, ବଚା, କୁଷ୍ଠ ଓ ଲୋହା ସଦା ପିନ୍ଧିଲେ, ବାଳମାନେ ଉପସର୍ଗରୁ ରୁଦ୍ର, ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତି।
ପଲାଶଚୂର୍ଣଂ ସମଧୁ ଗଵ୍ଯାଜ୍ଯାମଲକାନ୍ଵିତମ୍ । ସଵିଡଙ୍ଗଂ ପୀତମାତ୍ରଂ ନରଂ କୁର୍ଯାନ୍ମହାମତିମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ପଳାଶ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁ, ଗାଁଘିଅ, ଆମଳକୀ ଓ ବିଡ଼ଙ୍ଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ, ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଏ।
ମାସୈକେନ ମହାଦେଵ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୨୦୨.
ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ମହାଦେବ, ବୟସ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପଲାଶବୀଜଂ ସଘୃତଂ ତିଲମଧ୍ଵନ୍ଵିତଂ ସମମ୍ । ସପ୍ତାହଂ ଭକ୍ଷିତଂ ରୁଦ୍ର ଜରାଂ ନଯତି ସଂକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ପଳାଶ ବୀଜ, ଘୃତ, ତିଳ ଓ ମଧୁ ସମାନ ମିଶାଇ, ସାତି ଦିନ ଖାଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ବୟସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ରୁଦ୍ରାମଲକଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ମଧୁତୈଲ ଘୃତାନ୍ଵିତମ୍ । ଜଗ୍ଧ୍ଵା ମାସଂ ଯୁଵା ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନରୋ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରୁଦ୍ରାମଳକ ଗୁଣ୍ଡ, ମଧୁ, ତେଲ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଏକ ମାସ ଖାଇଲେ, ପୁରୁଷ ଯୁବା ଓ ଚତୁର ହୁଏ।
ଶିଵାମଲକଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ମଧୁନା ଉଦକେନ ଵା । ବଲାନି କୁର୍ଯାନ୍ନାସାଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଭକ୍ଷିତଂ ଶିଵ ॥ ୧,୨୦୨.
ଶିବାମଳକ ଗୁଣ୍ଡ, ମଧୁ କିମ୍ବା ପାଣି ସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ଖାଇଲେ, ନାକର ଶକ୍ତି ବଢ଼େ, ହେ ଶିବ।
କୁଷ୍ଠଚୂର୍ଣଂ ସାଜ୍ଯମଧୁ ପ୍ରାତର୍ଜଗ୍ଧ୍ଵା ଭଵେନ୍ନରଃ । ସାକ୍ଷାତ୍ସୁରଭିଦେହୋ ଵୈ ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
କୁଷ୍ଠ ଗୁଣ୍ଡ, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ପ୍ରଭାତରେ ଖାଇଲେ, ଦେହ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ ଓ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବାକୁ ମିଳେ।
ମାଷସ୍ଯ ଵିଦଲାନ୍ଯେ ଵିତୁଷାଣି ମହେଶ୍ଵର । ଘୃତଭାଵିତଶୁଷ୍କାଣି ପଯସା ସାଧିତାନି ଵୈ ॥ ୧,୨୦୨.
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମାଷ ଡାଲି, ଚିରୁନ୍ଦା, ଘୃତରେ ଶୁଖାଇ, ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧିବା—
ସମାଧ୍ଵାଜ୍ଯପଯୋଭିଶ୍ଚ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଚ କାମଯେତ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶତଂ ମହାଦେଵ ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୨୦୨.
—ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ହେ ମହାଦେବ, ଏକ ସମୟରେ ଶତାଧିକ ନାରୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ରସଶ୍ଚୈରଣ୍ଡତୈଲେନ ଗନ୍ଧକେନ ଶୁଭୋ ଭଵେତ୍ । ତ୍ରିକାଲୋଦକସଂଘୁଷ୍ଟୋ ବଲକୃଦ୍ଭକ୍ଷଣାଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.
ରସକୁ ଏରଣ୍ଡ ତେଲ ଓ ଗନ୍ଧକ ସହିତ ମିଶାଇଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ଦିନକୁ ତିନିଥର ପାଣିରେ ଗରାଗରି କରି, ପରେ ଖାଇଲେ ଶକ୍ତି ବଢ଼େ।