ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରୋଗଘ୍ନଂ ପୁଷ୍ଟିଦଂ ଚାପି ବଲତେଜୋଵିଵର୍ଧନମ୍ । ତଦେଵାଶ୍ଵାଯଦାତଵ୍ଯଂ କ୍ଷୀରଯୁକ୍ତମଥାପି ଵା ॥ ୧,୨୦୧.

ଏହା ରୋଗ ନାଶ କରେ, ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ ଓ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ବଢ଼ାଏ। ଏହି ଔଷଧ ଦୁଧ ସହିତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଥା ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଗୁଡୂଚୀକଲ୍ପଯୋଗେନ ଶତାଵର୍ଯଶ୍ଵଗନ୍ଧଯୋଃ । ଚତ୍ଵାରି ତ୍ରୀଣି ମଧ୍ଯସ୍ଯ ଜଘନ୍ଯସ୍ଯ ପଲାନି ହି ॥ ୧,୨୦୧.

ଗୁଡ଼ୁଚୀ ଯେପରି ଦେଉଛି, ଶତାବରୀ ଓ ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ପ୍ରକୃତିରେ ଚାରି କିମ୍ବା ତିନି ପଳ, ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିରେ ତାହାଅନୁଯାୟୀ ପଳ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅକସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ର ଵାହାନାମେକରୂପଂ ଯଦା ଭଵେତ୍ । ମ୍ରିଯତେ ଚ ଯଦା କ୍ଷିପ୍ରମୁପସର୍ଗଂ ତମାଦିଶେତ୍ ॥ ୧,୨୦୧.

ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ପଶୁ ଏକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ ଓ ହଠାତ୍ ମରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ମହାରୋଗ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ।

ହୋମାଦ୍ଯୈ ରକ୍ଷଯା ଵିପ୍ରଭୋଜନୈର୍ବଲିକର୍ମଣା । ଶାନ୍ତ୍ଯୋପସର୍ଗଶାନ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧରୀତକ୍ଯାଦିକଲ୍ପତଃ ॥ ୧,୨୦୧.

ହୋମ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ବଳି ଦେଇ ରକ୍ଷା କରିଲେ ଏହି ମହାରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ହରୀତକୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ତିଆରି ଅନୁଯାୟୀ।

ହରୀତକୀ ଗଵାଂ ମୂତ୍ରୈସ୍ତୈଲେନ ଲଵଣାନ୍ଵିତା । ଆଦୌ ପଞ୍ଚ ତତଃ ପଞ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ପୂର୍ଣଶତାଵଧି । ଉତ୍ତମା ଚ ଶତଂ ମାତ୍ରାସ୍ତ୍ଵଶୀତିଃ ଷଷ୍ଟିରେଵ ଵା ॥ ୧,୨୦୧.

ହରୀତକୀକୁ ଗାଈର ମୂତ୍ର, ତେଲ ଓ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ପ୍ରଥମେ ପାଞ୍ଚଟି, ପରେ ଆଉ ପାଞ୍ଚଟି, ଏଭଳି ବଢ଼ାଇ ଏକଶ ଯାଏଁ ଦେବା ଉଚିତ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାତ୍ରା ଏକଶ, କିମ୍ବା ଅଠଠିଏ, କିମ୍ବା ଷଷ୍ଠିଏ ପଳ।

ଗଜାଯୁର୍ଵେଦମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ଉକ୍ତାଃ କଲ୍ପା ଗଜେ ହିତାଃ । ଗଜେ ଚତୁର୍ଗୁଣା ମାତ୍ରାସ୍ତାଭିର୍ଗଜରୁଗର୍ଦନଃ ॥ ୧,୨୦୧.

ଏବେ ମୁଁ ହାତୀ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର କହେଉଛି। ହାତୀ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ଯେଉଁ ଔଷଧ ଅଗରେ କୁହାଯାଇଛି। ହାତୀ ପାଇଁ ମାତ୍ରା ଚାରିଗୁଣ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହାଦ୍ୱାରା ହାତୀର ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।

ଗଜୋ ପସର୍ଗଵ୍ଯାଧୀନାଂ ଶମନଂ ଶାନ୍ତିକର୍ମ ଚ । ପୂଜଯିତ୍ଵା ସୁରାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ରତ୍ନୈର୍ଗାଂ କପିଲାଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୨୦୧.

ହାତୀର ମହାରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଏକ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦନ୍ତିଦନ୍ତଦ୍ଵଯେ ମାଲାଂ ନିବନ୍ଧୀଯାଦୁପୋଷିତଃ । ମନ୍ତ୍ରେଣ ମନ୍ତ୍ରିତାନ୍ଵୈଦ୍ଯୈର୍ଵଚାସିଦ୍ଧାର୍ଥକାଂସ୍ତଥା ॥ ୧,୨୦୧.

ଉପବାସ କରି ହାତୀର ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମାଳା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଚିକିତ୍ସକମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଦେବା ଉଚିତ।

ସୂର୍ଯାଦିଶିଵଦୁର୍ଗାଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣ୍ଵର୍ଚା ରକ୍ଷଯେଦ୍ଗଜମ୍ । ବଲିଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଭୂତେଭ୍ଯଃ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଚ ଚତୁର୍ଘଟୈଃ ॥ ୧,୨୦୧.

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶିବ, ଦୁର୍ଗା, ଶ୍ରୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି କରି ହାତୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ବଳି ଦେଇ ଚାରି ଘଟ ଜଳରେ ହାତୀକୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଭୋଜନଂ ମନ୍ତ୍ରିତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭସ୍ମନୋଦ୍ଧୂନଯେଦ୍ଗଜମମ୍ । ଭୂତରକ୍ଷା ଶୁଭା ମେଧ୍ଯା ଵାରଣଂ ରକ୍ଷଯେତ୍ସଦା ॥ ୧,୨୦୧.

ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଓ ହାତୀକୁ ଭସ୍ମ ଛିଟିବା ଉଚିତ। ଭୂତରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର, ଏବଂ ହାତୀକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରିଫଲାପଞ୍ଚକୋଲେ ଚ ଦଶମୂଲଂ ଵିଡଙ୍ଗକମ୍ । ଶତାଵରୀଗୁଡୂଚୀ ଚ ନିମ୍ବଵାସକକିଂଶୁକାଃ ॥ ୧,୨୦୧.

ତ୍ରିଫଳା, ପଞ୍ଚକୋଳ, ଦଶମୂଳ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଶତାବରୀ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଏହାସହିତ ନିମ୍ବ, ବାସକ ଓ କିଂଶୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଗଜରୋଗଵିନାଶାଯ ହିତୋ ରୂକ୍ଷଃ କଷାଯକଃ । ଆଯୁର୍ଵେଦଦ୍ଵଯୋକ୍ତାନାମୁକ୍ତଂ ସଂକ୍ଷେପସାରତଃ ॥ ୧,୨୦୧.

ହାତୀର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କ ଓ କଷାୟ ତିଆରି ଉପଯୋଗୀ। ଦୁଇଟି ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସାର ଅଳ୍ପ ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୦୨ ହରିରୁଵାଚ । ଏକଂ ପୁନର୍ନଵାମୂଲମପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵା ଶିଵ । ସରସଂ ଯୋନିନିଃ କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵରାଙ୍ଗସ୍ଯ ଵ୍ଯଥାଂ ହରେତ୍ । ପ୍ରସୂତିଵେଦନାଞ୍ଚୈଵ ତରୁଣୀନାଂ ଵ୍ଯଥାଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.

ହରି କହିଲେ: ହେ ଶିବ, ପୁନର୍ନଭା କିମ୍ବା ଅପାମାର୍ଗର ଏକଟି ମୂଳ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୋନିରେ ରଖିଲେ, ଶୋଭାବତୀ ସ୍ତ୍ରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ତରୁଣୀମାନେ ପ୍ରସବ ବେଳେ ଯେଉଁ ବେଦନା ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ତାହା ଦୂର କରେ।

ଭୂମି କୂଷ୍ମାଣ୍ଡମୂଲଂ ଵୈ ଶାଲିଚୂର୍ଣମଥାପି ଵା । ସପ୍ତାହଂ ଦୁଗ୍ଧପୀତଂ ସ୍ଯାତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ବହୁପଯସ୍କରମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.

ଯଦି ଭୂମି, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ମୂଳ କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧ ସହିତ ସାତ ଦିନ ଖାଇଯିବେ, ଏହା ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ଦୁଧ ବଢାଇ ଦେଇଥାଏ।

ରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣୀମୁଲଂ ଲେପାତ୍ସ୍ତ୍ରୀସ୍ତନଵେଦନା । ନଶ୍ଯେତ ଘୃତପକ୍ଵା ଚ କାର୍ଯାଵଶ୍ଯନ୍ତୁ ପୋଲିକା ॥ ୧,୨୦୨.

ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାରୁଣୀ ମୂଳର ପେଷ୍ଟ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥ ସ୍ଥନରେ ଲଗାଇଲେ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶମିତ ହୁଏ; ଏହି ପୋଲିକା ଘିଅ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଭକ୍ଷିତା ସା ମହେଶାନ ଯୋନିଶୂଲଂ ଵିନାଶଯେତ୍ । ପ୍ରଲେପିତା କାରଵେଲ୍ଲମୂଲେନୈଵ ଵିନିର୍ଗତା ॥ ୧,୨୦୨.

ମହେଶାନ, ଏହା ଖାଇଲେ ଯୋନିର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; କାରାବେଲ୍ଲା ମୂଳ ସହିତ ପେଷ୍ଟ ଲଗାଇଲେ ଅଟକିଥିବା ବସ୍ତୁ ବାହାରିଯାଏ।

ଯୋନିଃ ପ୍ରଵେଶମାଯାତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ନୀଲୀପଟୋଲମୂଲାନି ସାଜ୍ଯାନି ତିଲଵାରିଣା ॥ ୧,୨୦୨.

ଯୋନିରୁ ସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ନୀଳୀ ଓ ପଟୋଳ ମୂଳ ଘିଅ ଓ ତିଳ ତେଲ ସହିତ ମିଶାଇ—

ପିଷ୍ଟାନ୍ଯେଷାଂ ପ୍ରଲେପୋ ଵୈ ଜ୍ଵାଲାଗର୍ଦଭରାଗନତ୍ । ପାଠାମୂଲଂ ରୁଦ୍ର ପୀତଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା ॥ ୧,୨୦୨.

ଏହି ମୂଳଗୁଡିକର ପେଷ୍ଟ ଲଗାଇଲେ ଜ୍ୱାଳା ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; ପାଠା ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ପିଷି ଖାଇଲେ, ରୁଦ୍ର—

ପାପରୋଗହରଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ କୁଷ୍ଠପାନଂ ତଥୈଵ ଚ । ଵାସ୍ଯୋଦକଞ୍ଚ ସମଧୁ ପୀତମନ୍ତର୍ଗତସ୍ଯ ଵୈ ॥ ୧,୨୦୨.

ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ ଦୂର କରେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ଠିକ କରେ; ମଧୁ ମିଶା ଜଳ ଖାଇଲେ ଭିତରେ ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ।

ପାପରୋଗସ୍ଯ ସନ୍ତାପନିଵୃକ୍ତିଂ କୁରୁତେ ଶିଵ । ଘୃତତୁଲ୍ଯା ରୁଦ୍ର ଲାକ୍ଷା ପୀତା କ୍ଷୀରେଣ ଵୈ ସହ ॥ ୧,୨୦୨.

ଶିବ, ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗର ତାପ ଶମିତ କରେ; ଘିଅ ପରି ଓଜନର ଲାକ୍ଷା ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ରୁଦ୍ର—

ପ୍ରଦରଂ ହରତେ ରୋଗଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ଦ୍ଵିଜଯଷ୍ଟୀ ତ୍ରିକଟୁକଂ ଚୂର୍ଣଂ ପୀତଂ ହରେଚ୍ଛିଵ ॥ ୧,୨୦୨.

ଏହା ପ୍ରଦର ରୋଗ ଦୂର କରେ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜୟଷ୍ଟୀ ଓ ତ୍ରିକଟୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇଲେ ଏହା ଠିକ ହୁଏ, ଶିବ।

ତିଲକ୍ଵାଥେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ତଗୁଲ୍ମଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ହର । କୁସୁମସ୍ଯ ନିବଦ୍ଧଞ୍ଚ ତରୁଣୀନାଂ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୨୦୨.

ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଗୁଲ୍ମ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୂର କରାଯାଏ; ଫୁଲର ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯୁବତୀମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ମହେଶ୍ୱର।

ରକ୍ତୋତ୍ପଲସ୍ଯ ଵୈ କନ୍ଦଂଶର୍କରାତିଲସଂଯୁତମ୍ । ପୀତଂ ସଶର୍କରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧାରଯେଦ୍ଗର୍ଭପାତନମ୍ ॥ ୧,୨୦୨.

ରକ୍ତ ଉତ୍ପଳର ମୂଳ ଚିନି ଓ ତିଳ ସହିତ ମିଶାଇ, ଷ୍ଟ୍ରୀମାନେ ଚିନି ସହିତ ଖାଇଲେ, ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ।

ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵସ୍ଯ ନାଶଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୀତୋଦକନିଷେଵଣାତ୍ । ପୀତନ୍ତୁ କାଞ୍ଜିକ ରୁଦ୍ର କ୍ଵଥିତଂ ଶରପୁଙ୍ଖଯା ॥ ୧,୨୦୨.

ରକ୍ତସ୍ରାବ ଠଣ୍ଡା ଜଳ ପିଇଲେ ଶମିତ ହୁଏ; କାଞ୍ଜିକା ଶରପୁଙ୍ଖା ସହିତ ଉକି ପିଇଲେ, ରୁଦ୍ର—

ହିଙ୍ଗୁସ୍ତ୍ରୈନ୍ଧଵସଂଯୁକ୍ତଂ ଶୀଘ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ । ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ କଟିବଦ୍ଧଂ ପ୍ରସୂତିକୃତ୍ ॥ ୧,୨୦୨.

ହିଙ୍ଗୁ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସବ ଆଣିଦେଇଥାଏ; ମାତୁଲୁଙ୍ଗ ମୂଳ କଟିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସବ ହୁଏ।

ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ଗର୍ଭଵତ୍ଯାସ୍ତୁ ନାମତଃ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯମାନେ ସକଲେ ପୁତ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଯାଦାନ୍ଯଥା ସୁତା ॥ ୧,୨୦୨.

ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଗର୍ଭବତୀ ଷ୍ଟ୍ରୀ ପାଇଁ ନାମ କରି ଦିଆଯାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଖିଲେ ପୁଅ ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ଜିଅ ହୁଏ।

ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲେ ନାରୀଣାଂ ଶିରସି ସ୍ଥିତେ । ଗର୍ଭଶୂଲଂ ଵିନଶ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୨୦୨.

ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଗର୍ଭ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ; ଏଠାରେ କିଛି ଶଙ୍କା ନାହିଁ।

କର୍ପୂରମଦନଫଲମଧୁକୈଃ ପୂରିତଃ ଶିଵ । ଯୋନିଃ ସୁଭା ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧାଯା ଯୁଵତ୍ଯାଃ କିଂ ପୁନର୍ହର ॥ ୧,୨୦୨.

ଶିବ, କର୍ପୂର, ମଦନ ଫଳ ଓ ମଧୁକ ଦେଇ ଯୋନି ପୂରଣ କଲେ ବୃଦ୍ଧା ଷ୍ଟ୍ରୀଙ୍କ ଯୋନି ସୁନ୍ଦର ହୁଏ; ଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅଧିକ ଲାଭକର।

ଯସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ତିଲକଃ କୃତୋ ଗୌରୋଚନାଖ୍ଯଯା । ଶର୍କରାକୁଷ୍ଠପାନଞ୍ଚ ଦତ୍ତଂ ସ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନିର୍ଭଯଃ । ଵିଷଭୂତଗ୍ରହାଦିଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯାଧିଭ୍ଯୋ ବାଲକଃ ଶିଵ ॥ ୧,୨୦୨.

ଯେ ବାଳକର କପାଳରେ ଗଉରୋଚନା ଲଗାଯାଏ ଓ ଚିନି କୁଷ୍ଠ ଦିଆଯାଏ, ଶିବ, ସେ ବାଳକ ବିଷ, ଭୂତ, ଗ୍ରହ ଓ ରୋଗରୁ ନିର୍ଭୟ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ।