ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ମର୍ଧ୍ନି ଶିଵମଙ୍ଗଂ ତତଃ ପରମ୍ । କର୍ଣିକାଯାଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଦେଵଂ ସାଂଗଂ ତତ୍ର ପୁରଃ ସରମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ପରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଅଂଶ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିକରକୁ ସାମ୍ନାରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ପୃତିଵୀ ପଶ୍ଚିମେ ପତ୍ରେ ଆପଶ୍ଚୋତ୍ତରସଂସ୍ଥିତାଃ । ତେଜସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ ପତ୍ରେ ଵାଯୁଂ ପୂର୍ଵେଣ ପୂଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ପଶ୍ଚିମ ପତ୍ରରେ ପୃଥିବୀ, ଉତ୍ତର ପତ୍ରରେ ଜଳ, ଦକ୍ଷିଣ ପତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ପୂର୍ବ ପତ୍ରରେ ବାୟୁକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵବୀଜଂ ମୂର୍ତିରୂପନ୍ତୁ ପ୍ରାଗୁକ୍ତଂ ପାରକଲ୍ପଯେତ୍ । ଯଂ ଵାଯୁମୂଲଂ ନୈରୃତ୍ଯେ ରେଫସ୍ତ୍ଵନଲସଂସ୍ଥିତଃ ॥ ୧,୧୯୭.

ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ବୀଜ ଅକ୍ଷର ଓ ଆକୃତିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ବାୟୁର ମୂଳକୁ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଏବଂ 'ର'କୁ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ଵଂ ଚ ତ୍ଵୀଶେ ସଦା ପୂଜ୍ଯ ଓଂ ହୃଦିସ୍ଥଞ୍ଚ ପୂଜଯେତ୍ । ତନ୍ମାତ୍ରାନ୍ଭୂତମାତ୍ରାଂସ୍ତାନ୍ବହିରେଵ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

'ଵଂ'କୁ ଇଶାନ କୋଣରେ ସଦା ପୂଜିବା ଏବଂ 'ଓଂ'କୁ ହୃଦୟରେ ବସାଇବା ଉଚିତ; ତନ୍ମାତ୍ରା ଓ ଭୂତମାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଶିଵାଙ୍ଗାନି ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସଂପୂଜଯେତ୍ତତଃ । ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ହୃଦଯଂ ପୂଜ୍ଯ ଶିର ଈଶାନଗୋଚରେ ॥ ୧,୧୯୭.

ପରେ ଶିବଙ୍କ ଅଂଗଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଆଗ୍ନେୟ କୋଣରେ ହୃଦୟ ଏବଂ ଇଶାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ନୈରୃତ୍ଯେ ତୁ ଶିଖାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵାଯଵ୍ଯାଂ କଵଚଂ ନ୍ଯସେତ୍ । ଅସ୍ତ୍ରନ୍ତୁ ବାହ୍ଯତୋ ଦଦ୍ଯାନ୍ନେତ୍ରମୁତ୍ତରସଂସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଚୁଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ, ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ କବଚ ରଖିବା ଉଚିତ । ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବାହାରେ ରଖିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ନେତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ।

ପତ୍ରାଗ୍ରେ କର୍ଣିକଗ୍ରେ ତୁ ବୀଜାନି ପରିପୂଜଯେତ୍ । ଅନନ୍ତାଦିକୁଲୀରାନ୍ତା ଅଷ୍ଟୌ ନାଗାଃ କ୍ରମାତ୍ସ୍ଥିତାଃ ॥ ୧,୧୯୭.

ପତ୍ରର ଆଗ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣିକାର ମଧ୍ୟରେ ବୀଜଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଅନନ୍ତରୁ କୁଳୀର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଷ୍ଟ ନାଗ ଅନୁକ୍ରମରେ ବସିଛନ୍ତି ।

ପୂର୍ଵାଦିକକ୍ରମେଣୈଵ ତ୍ଵୀଶପର୍ଯନ୍ତମେଵ ଚ । ପୂଜଯେଚ୍ଚ ସଦା ମନ୍ତ୍ରୀ ଵିଧାନେନ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଈଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକ୍ରମରେ, ପ୍ରତି ଦିଗକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର ।

ହୃଦି ପଦ୍ମେ ଵିଧାନେନ ଶିଲାଦୌ ଦତ୍ତମଣ୍ଡଲେ । ଏତତ୍କାର୍ଯଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକେଽପି ଚ ॥ ୧,୧୯୭.

ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଶିଳା ଉପରେ ଆରମ୍ଭରେ ମଣ୍ଡଳ ରଖି, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୈନିକ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ।

ଆତ୍ମାନଂ ଚିନ୍ତଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ କାମରୂପଂ ମନୋହରମ୍ । ପ୍ଲାଵଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସୃଷ୍ଟିସଂହାରକାରକମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ସେ ସଦା ନିଜକୁ ଚାହିଁବା ଦରକାର, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଚାହିଦା ଯୋଗ୍ୟ ରୂପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିନ୍ଦୁ କରୁଥିବା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ।

ଜ୍ଵାଲାମାଲାଭିରୁଦ୍ଦୀପ୍ତଂ ଆବ୍ରହ୍ମଭୁଵନାନ୍ତକମ୍ । ଦଶବାହୁଂ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷଂ ଶୂଲପାଣିନମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ଜ୍ୱାଳା ମାଳାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଦଶ ଭୁଜ, ଚାରି ମୁହଁ, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ, ଶୂଳ ହାତରେ ଧରିଥିବା ।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଶଶିଶେଖରମ୍ । ଭୈରଵନ୍ତୁ ସ୍ମରେତ୍ସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ଗରୁଡଂ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ॥ ୧,୧୯୭.

ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର, ଅତି ଉଗ୍ର ରୂପରେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶିରେ ରଖିଥିବା, ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭୟରବଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ ।

ନାଗାନାଂ ନାଶନାର୍ଥାଯ ଗରୁଡଂ ଭୀମଭୀଷଣମ୍ । ପାଦୌ ପାତାଲଂ ସଂସ୍ଥୌ ଚ ଦିଶଃ ପକ୍ଷାସ୍ତୁ ସଂଶ୍ରିତାଃ ॥ ୧,୧୯୭.

ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ । ତାଙ୍କର ପାଦ ପାତାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ପକ୍ଷ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ।

ସପ୍ତ ସ୍ଵର୍ଗା ଉରସି ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ କଣ୍ଠମାଶ୍ରିତମ୍ । ପୂର୍ଵାଦୀଶାନପର୍ଯନ୍ତଂ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ସପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଗଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଈଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଦରକାର ।

ସଦାଶିଵଶିଖାନ୍ତସ୍ଥଂ ଶକ୍ତିତ୍ରିତଯମେଵ ଚ । ପରାତ୍ପରଂ ଶିଵଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଂ ଭୁଵନନାଯକମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ସଦାଶିବଙ୍କ ଚୁଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଶକ୍ତିର ତିନି ଭାଗ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିବ ନିଜେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଭାବରେ, ଭୁବନର ନାୟକ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ।

ତ୍ରିନେତ୍ରମୁଗ୍ରରୂପଞ୍ଚ ଵିଷନାଗକ୍ଷଯଙ୍କରମ୍ । ଗ୍ରସନଂ ଭୀମଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଗରୁଡଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଗ୍ରହମ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଉଗ୍ର ରୂପ, ବିଷ ଓ ନାଗ ନାଶକ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁରେ ଗରୁଡ଼, ମନ୍ତ୍ରର ଦେହ ରୂପେ ।

କାଲାଗ୍ନିମିଵ ଦୀପ୍ତଂ ଚ ଚିନ୍ତଯେତ୍ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ଏଵଂ ନ୍ଯାସଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ଯଦ୍ଯନ୍ମନସି ଚିନ୍ତଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୭.

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ଭାବେ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ନ୍ୟାସ ବିଧି କରି, ମନରେ ଯାହା ଭାବିବେ,

ତତ୍ତଦେଵ ଭଵେତ୍ସାଧ୍ଯଂ ନରୋ ଵୈ ଗରୁଡାଯତେ । ପ୍ରେତା ଭୂତାସ୍ତଥା ଯକ୍ଷା ନାଗା ଗନ୍ଧର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ । ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯନ୍ତି ଜ୍ଵରାଶ୍ଚାତୁର୍ଥିକାଦଯଃ ॥ ୧,୧୯୭.

ସେହି କାମ ସାଧ୍ୟ ହେବ । ମନୁଷ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ସମାନ ହୋଇଯିବେ । ପ୍ରେତ, ଭୂତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବେ, ଚତୁର୍ଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେବ ।

ଧନ୍ଵନ୍ତରିରୁଵାଚ । ଏଵଂ ସ ଗରୁଡଂ ପ୍ରୋଚେ ଗରୁଡଃ କଶ୍ଯପାଯ ଚ । ମହେଶ୍ଵରୋ ଯଥା ଗୌରୀଂ ପ୍ରାହ ଵିଦ୍ଯାଂ ତଥା ଶୃଣୁ ॥ ୧,୧୯୭.

ଧନ୍ୱନ୍ତରି କହିଲେ: ଏଭଳି ଗରୁଡ଼ କହିଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଥିଲେ । ଯେପରି ମହେଶ୍ୱର ଗୌରୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ଶୁଣ ।

ପୂର୍ଵେ କାମରୂପାଯ ଅସିତାଙ୍ଗାଯ ଭୈରଵାଯ ନମୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଯୈ । ଦକ୍ଷିଣେ ଚୈଵ କନ୍ଦାଯ ଵୈ ନମଃ ରୁରୁଭୈରଵାଯ ମାହେଶ୍ଵର୍ଯା ଵା ଆଵାହଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୮.

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କାମରୂପ, ଅସିତାଙ୍ଗ, ଭୟରବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କନ୍ଦ, ରୁରୁ ଭୟରବ ଓ ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ ।

ତଥା ପଶ୍ଚିମେ ଚଣ୍ଡାଯ ଵୈ ନମଃ । କୌମାର୍ଯୈ ଚୋତ୍ତରେ ଚୋଲ୍କାଯ କ୍ରୋଧାଯ ନମଃ ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯୈ ॥ ୧,୧୯୮.

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚଣ୍ଡକୁ ନମସ୍କାର । ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚୋଲ୍କା, କ୍ରୋଧ ଓ ବୈଷ୍ଣବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ।

ଅଗ୍ନିକୋଣେ ଅଘୋରାଯୋନ୍ମତ୍ତଭୈରଵାଯେତି ଵାରାହ୍ଯୈ । ରକ୍ଷଃ କୋଣେ ସାରାଯ କପାଲିନେ ଭୈରଵାଯ ମାହେନ୍ଦ୍ର୍ଯୈ ॥ ୧,୧୯୮.

ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଅଘୋରା, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭୟରବ ଓ ବାରାହୀଙ୍କୁ; ରକ୍ଷ କୋଣରେ ସାରା, କପାଳିନ ଭୟରବ ଓ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀଙ୍କୁ ।

ଵାଯୁକୋଣେ ଜାଲନ୍ଧରାଯ ଭୀଷଣାଯ ଭୈରଵାଯ ଚାମୁଣ୍ଡାଯୈ । ଈଶକୋଣକେ ଵଟୁକାଯ ସଂହାରଞ୍ଚଣ୍ଡିକାଞ୍ଚ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୮.

ବାୟୁର ଦିଗର କୋଣରେ ଜାଲନ୍ଧର, ଭୟଙ୍କର, ଭୈରବ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଈଶାନ କୋଣରେ ବଟୁକ, ସଂହାର ଓ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ରତିପ୍ରୀତିକାମଦେଵାନ୍ପଞ୍ଚବାଣାନ୍ଯଜେଦଥ । ଧ୍ଯାନାର୍ଚନାଜ୍ଜପ୍ଯହୋମାଦ୍ଦେଵୀ ସିଦ୍ଧା ଚ ସର୍ଵଦା ॥ ୧,୧୯୮.

ତାପରେ ରତି, ପ୍ରୀତି, କାମ ଓ ପଞ୍ଚବାଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଜପ ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ସଦା ସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

ନିତ୍ଯା ଚ ତ୍ରିପୁରା ଵ୍ଯାଧିଂ ହନ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଵାଲାମୁଖୀକ୍ରମାତ୍ । ଜ୍ଵାଲାମୁଖୀକ୍ରମଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସା ପୂଜ୍ଯା ମଧ୍ଯତଃ ଶୁଭା ॥ ୧,୧୯୮.

ନିତ୍ୟା ଓ ତ୍ରିପୁରା, ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀର କ୍ରମରେ ରୋଗକୁ ନଶାନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ କ୍ରମ କେମିତି, ଯିଏ ଶୁଭ ଓ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ, ସେଥିରେ ମୁଁ କହିବି।

ନିତ୍ଯାରୁଣା ମଦନାତୁରା ମହାମୋହା ପ୍ରକୃତ୍ଯପି । ମହେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଚ କଲନାକର୍ଷିଣୀ ଭାରତୀ ତଥା ॥ ୧,୧୯୮.

ନିତ୍ୟାରୁଣା, ଯିଏ କାମରେ ଅତି ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେ ପ୍ରକୃତିରୁ ମହାମୋହିନୀ। ଏହିପରି ମହେନ୍ଦ୍ରାଣୀ, କଳନାକର୍ଷିଣୀ ଓ ଭାରତୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଚୈଵ ମାହେଶୀ କୌମାରୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ତଥା । ଵାରାହୀ ଚୈଵ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଚାମୁଣ୍ଡା ଚାପରାଜିତା ॥ ୧,୧୯୮.

ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମାହେଶୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ ଅପରାଜିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଵିଜଯା ଚାଜିତା ଚୈଵମୋହିନୀ ତ୍ଵରିତା ତଥା । ସ୍ତମ୍ଭିନୀ ଜୃମ୍ଭିଣୀ ପୂଜ୍ଯା କାଲିକା ପଦ୍ମବାହ୍ଯତଃ । ଜ୍ଵାଲାମୁଖୀକ୍ରମଂ ଚାର୍ଚେଦ୍ଵିଷାଦିହରଣଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୮.

ବିଜୟା, ଅଜିତା, ମୋହିନୀ, ତ୍ୱରିତା, ସ୍ତମ୍ଭିନୀ, ଜ୍ରିମ୍ଭିନୀ ଓ କାଳିକାଙ୍କୁ ପଦ୍ମର ବାହାରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ କ୍ରମରେ ପୂଜା କଲେ ବିଷ ଓ ଏହାପରି ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ।