ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କାଞ୍ଜିକସ୍ଯାଢକଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପିଷ୍ଟାନ୍ଯେତାନି ଦାପଯେତ୍ । ପୁନର୍ନଵା ଗୋକ୍ଷୁରକଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଵଚା ॥ ୧,୧୯୨.

ଏକ ଅଢ଼କ କଞ୍ଜି ଦେଇ, ପୁନର୍ନବା, ଗୋକ୍ଷୁର, ଶିଳା ଲୁଣ, ତ୍ରୟୂଷଣ ଓ ବଚା ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ଲଵଣଂ ସୁରଦାରୁଶ୍ଚ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା କଣ୍ଟକାରିକା । ନସ୍ଯାତ୍ପାନାଦ୍ଧରତ୍ଯେଵ କର୍ଣଶୂଲଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଲୁଣ, ସୁରଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଓ କଣ୍ଟକାରିକା—ନାକ ଦ୍ୱାରା ଦେଇବା କିମ୍ବା ପିଇଲେ, ଏହି ଉପାଦାନ ଦୁର୍ଦାରୁଣ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଟାଇ ଦେଇଥାଏ।

ବାଧିର୍ଯଂ ସର୍ଵରୋଗାଂଶ୍ଚ ହ୍ଯଭ୍ଯଙ୍ଗାଚ୍ଚ ମହେଶ୍ଵର । ପଲଦ୍ଵଯଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ଶୁଣ୍ଠୀ ଚିତ୍ରକପଞ୍ଚକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶିଳା ଲୁଣ ଦୁଇ ପଳା, ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ଚିତ୍ରକର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦେଇ ମହେଶ୍ୱର, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କଲେ ବାଧିର୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ରୋଗ ସୁସ୍ଥ ହେଉଛି।

ସୌଵୀରପଞ୍ଚପ୍ରସ୍ଥଂ ଚ ତୈଲପ୍ରସ୍ଥଂ ପଚେତ୍ତତଃ । ଅସୃଗ୍ଦରସ୍ଵରପ୍ଲୀହାସର୍ଵଵାତଵିକାରନୁତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସୌଭୀରର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତେଲ ଏକାଠି ରନ୍ଧିଲେ, ଏହା ରକ୍ତସ୍ରାବ, ରସର ଅସ୍ୱାଦ, ପ୍ଲୀହା ଓ ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଉଦୁମ୍ବରଂ ଵଟଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵଯମଥାର୍ଜୁନମ୍ । ପିପ୍ପଲୀ ଚ କଦମ୍ବଞ୍ଚ ପଲାଶଂ ଲୋଧ୍ରତିନ୍ଦୁକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦୁଇ ଜାମୁ, ଅର୍ଜୁନ, ପିପ୍ପଳୀ, କଦମ୍ବ, ପଳାଶ, ଲୋଧ୍ର ଓ ତିନ୍ଦୁକ—

ମଧୂକମାମ୍ରସର୍ଜଞ୍ଚ ବଦରଂ ପଦ୍ମକେଶରମ୍ । ଶିରୀଷବୀଜଙ୍କତକମେତତ୍କ୍ଵାଥେନ ସାଧିତମ୍ । ତୈଲଂ ହନ୍ତି ଵ୍ରଣାଂଲ୍ଲେପାଚ୍ଚିରକାଲଭଵାନପି ॥ ୧,୧୯୨.

ମଧୁକ, ଆମ୍ର, ସର୍ଜ, ବଦର, ପଦ୍ମକ କେଶର, ଶିରୀଷ ବୀଜ ଓ କଟକ—ଏହି ଉପାଦାନ ଦେଇ ଖୋଲାଇ ତେଲ ସହିତ ଲେପ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଘାଉ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହେଉଛି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୩ ହରିରୁଵାଚ । ପଲାଣ୍ଡୁଜୀରକେ କୁଷ୍ଠମଶ୍ଵଗନ୍ଧାଜମୋଦକମ୍ । ଵଚା ତ୍ରିକଟୁକଞ୍ଚୈଵ ଲଵଣଂ ଚୂର୍ଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ହରି କହିଲେ: ପିଆଜ, ଜିରା, କୁଷ୍ଠ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ଅଜମୋଦ, ବଚା, ତ୍ରିକଟୁ ଓ ଉତ୍ତମ ଲୁଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ—

ବ୍ରାହ୍ମୀରସୈର୍ଭାଵିତଞ୍ଚ ସର୍ପିର୍ମଧୁସମନ୍ଵିତମ୍ । ସପ୍ତାହଂ ଭକ୍ଷିତଂ କୁର୍ଯାନ୍ନିର୍ମଲାଞ୍ଚ ମତିଂ ପରାମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ବ୍ରାହ୍ମୀ ରସ ଦିଆ ଘିଅ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ସପ୍ତ ଦିନ ଖାଇଲେ, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ।

ସିଦ୍ଧାର୍ଥକଂ ଵଚା ହିଙ୍ଗୁ କରଞ୍ଜଂ ଦେଵଦାରୁ ଚ । ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ତ୍ରିଫଲା ଵିଶ୍ଵଂ ଶିରୀଷୋ ରଜନୀଦ୍ଵଯମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ବଚା, ହିଙ୍ଗୁ, କରଞ୍ଜ, ଦେବଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ତ୍ରିଫଳା, ବିଶ୍ୱ, ଶିରୀଷ ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ—

ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁନିମ୍ବତ୍ରିକ୍ରଟୁ ଗୋମୂତ୍ରେଣୈଵ ଘର୍ଷିତମ୍ । ନସଯମାଲେପନଞ୍ଚୈଵ ତଥା ଚୋଦ୍ଵର୍ତନଂ ହିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ନିମ୍ବ, ତ୍ରିକଟୁ—ଏହି ସବୁକୁ ଗାଈର ମୁତ୍ରରେ ଘସି, ନାକରେ ଦେବା, ଲେପ ଓ ଦେହ ମସାଜ ପାଇଁ ଉପକାରୀ।

ଅପସ୍ମାରଵିଷୋନ୍ମାଦଶୋଷାଲକ୍ଷ୍ମୀଜ୍ଵରାପହମ୍ । ଭୂତେଭ୍ଯଶ୍ଚଭଯଂ ହନ୍ତି ରାଜଦ୍ଵାରେଷୁ ଯୋଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ଏହି ଔଷଧ ଅପସ୍ମାର, ବିଷ, ପାଗଳାମି, ଶୋଷ ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଓ ଜ୍ୱର ଦୂର କରେ; ରାଜଦ୍ୱାରରେ ରଖିଲେ ଭୂତ-ଭୟ ମିଟେ।

ନିମ୍ବଂ କୁଷ୍ଠଂ ହରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ ଶିଗ୍ରୁ ସର୍ଷପଜଂ ତଥା । ଦେଵଦାରୁ ପଟୋଲଞ୍ଚ ଧାନ୍ଯଂ ତକ୍ରେଣ ଘର୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ନିମ୍ବ, କୁଷ୍ଠ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, ଶିଗ୍ରୁ, ସୋରିଷ, ଦେବଦାରୁ, ପଟୋଳ ଓ ଧାନ୍ୟ—ଏହି ସବୁ ଚାସ ଛାସରେ ଘସିବା।

ଦେହଂ ତୈଲାକ୍ତ ଗାତ୍ରଂ ଵୈ ନଯେଦୁଦ୍ଵର୍ତନେନ ଚ । ପାମାଃ କୁଷ୍ଠାନି ନଶ୍ଯେଯୁଃ କଣ୍ଡୂଂ ହନ୍ତି ଚ ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ଦେହକୁ ତେଲ ଲଗାଇ, ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଦେହରେ ଘସିଲେ, ପାମା, କୁଷ୍ଠ ଓ ଖୁଜୁଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ହୁଏ।

ସାମୁଦ୍ରଂ ସୈନ୍ଧଵଂ କ୍ଷାରୋ ରାଜିକା ଲଵଣଂ ଵିଡମ୍ । କଟୁଲୋହରଜଶ୍ଚୈଵଂ ତ୍ରିଵୃତ୍ସୂରଣକଂ ସମମ୍ । ଦଧିଗୋମୂତ୍ରପଯସା ମନ୍ଦପାଵକପାଚିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ସାମୁଦ୍ରିକ ଲୁଣ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଖାର, ରାଇ, ସାଧା ଲୁଣ, ବିଡ଼, ଲୋହା ଧୁଳି, ତ୍ରିବୃତ୍, ସୁରଣ—ଏହି ସବୁ ଦହି, ଗାଈର ମୁତ୍ର ଓ ଦୁଧ ସହିତ ହଳୁକା ଆଗରେ ରନ୍ଧିବା।

ବଲାଗ୍ନିଵର୍ଧକଂ ଚୂର୍ଣଂ ପିବେଦୁଷ୍ଣେନ ଵାରିଣା । ଜୀର୍ଣେଽଜୀର୍ଣେ ତୁ ଭୁଞ୍ଜତି ମାଂସ୍ଯାଦିଘୃତମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼ାଏ; ଗରମ ପାଣିରେ ଖାଇଲେ, ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ ବା ନ ହେଉ, ମାଂସ ଓ ଘିଅ ଖାଇପାରିବେ।

ନାଭିଶୂଲଂ ମୂତ୍ରଶୂଲଂ ଗୁଲ୍ମପ୍ଲୀହଭଵଞ୍ଚ ଯତ୍ । ସର୍ଵଶୂଲହରଂ ଚୂର୍ଣଂ ଜଠରାନଲଦୀପନମ୍ । ପରିଣାମସମୁତ୍ଥସ୍ଯ ଶୂଲସ୍ଯ ଚ ହିତଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ନାଭି, ପେଶାବ, ଗାଠି, ପ୍ଳୀହା ଓ ପେଟର ସମସ୍ତ ପିଡ଼ା ଦୂର କରେ; ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼ାଏ ଓ ଅପଚୟ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବେଦନାରେ ବିଶେଷ ଉପକାରୀ।

ଅଭଯାମଲକଂ ଦ୍ରାକ୍ଷା ପିପ୍ପଲୀ କଣ୍ଟକାରିକା । ଶୃଙ୍ଗୀ ପୁନର୍ନଵା ଶୁଣ୍ଠୀ ଜଗ୍ଧା କାସଂ ନିହନ୍ତି ଵୈ ॥ ୧,୧୯୩.

ହରୀତକୀ, ଆମଳକୀ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପିପ୍ପଲୀ, କଣ୍ଟକାରି, ଶୃଙ୍ଗୀ, ପୁନର୍ନବା ଓ ଶୁଂଠି—ଏହି ସବୁ ଖାଇଲେ କାଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ହୁଏ।

ଅଭଯାମଲକଂ ଦ୍ରାକ୍ଷା ପାଠା ଚୈଵ ଵିଭୀତକମ୍ । ଶର୍କରାଯା ସମଂ ଚୈଵ ଜଗ୍ଧଂ ଜ୍ଵରହରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ହରୀତକୀ, ଆମଳକୀ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପାଠା, ବିଭୀତକ ଓ ସମାନ ପରିମାଣ ଚିନି ସହିତ ଖାଇଲେ ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତି ହୁଏ।

ତ୍ରିଫଲା ବଦରଂ ଦ୍ରାକ୍ଷା ପିପ୍ପଲୀ ଚ ଵିରେକକୃତ୍ । ହରୀତକୀ ସୋଷ୍ଣାନୀରଲଵଣଞ୍ଚ ଵିରେକକୃତ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ତ୍ରିଫଳା, ବଦର, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପିପ୍ପଲୀ ଦିଆ ଭେଟା ଦେଇଥାଏ; ହରୀତକୀ ଗରମ ପାଣି ଓ ଲୁଣ ସହିତ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଭେଟା ହୁଏ।

କୂର୍ମମତ୍ସ୍ଯାଶ୍ଵମହିଷଗୋଶୃଗାଲାଶ୍ଚ ଵାନରାଃ । ଵିଡାଲବର୍ହିକାକାଶ୍ଚ ଵରାହୋଲୂକକୁକ୍କୁଟାଃ ॥ ୧,୧୯୩.

କୁମ୍ଭୀ, ମାଛ, ଘୋଡ଼ା, ମହିଷ, ଗାଈ, ଶିଆଳ, ବାନର, ବିଲେଇ, ମୟୂର, କାଉ, ବନ୍ଦର, ପେଚା, କୁକୁଡ଼ି—

ହଂସ ଏଷାଞ୍ଚ ଵିଣ୍ମୂତ୍ରଂ ମାଂସଂ ଵା ରୋମ ଶୋଣିତମ୍ । ଧୂପଂ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଵରାର୍ତେଭ୍ଯ ଉନ୍ମତ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶାନ୍ତଯେ ॥ ୧,୧୯୩.

ଏହି ସବୁ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କର ମଳ, ମୁତ୍ର, ମାଂସ, ଲୋମ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଧୂପ ଭାବେ ଦେଇଲେ, ଜ୍ୱର ଓ ପାଗଳାମି ଶାନ୍ତି ପାଏ।

ଏତାନ୍ଯୌଷଧଜାତାନି କଥିତାନି ଉମାପତେ । ନିଘ୍ନନ୍ତି ତାଶ୍ଚ ରୋଗାଂଶ୍ଚ ଵୃକ୍ଷମିନ୍ଦ୍ରାଶନିର୍ଯଥା ॥ ୧,୧୯୩.

ହେ ଉମାପତି, ଏହି ଔଷଧ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକୁ କହିଲି; ଏମାନେ ରୋଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ବୃକ୍ଷକୁ ଭାଙ୍ଗେ।

ଔଷଧଂଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଂସ୍ମୃତୋ ରୋଗନୁଦ୍ଭଵେତ୍ । ଧ୍ଯାତୋଽର୍ଚିତଃ ସ୍ତୁତୋ ଵାପି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୯୩.

ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଔଷଧ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେ ରୋଗ ଦୂର କରନ୍ତି; ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କଲେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୪ ହରିରୁଵାଚ । ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିହରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵଂ କଵଚଂ ଶୁଭମ୍ । ଯେନ ରକ୍ଷା କୃତା ଶମ୍ଭୋର୍ଦୈତ୍ଯାନ୍କ୍ଷପଯତଃ ପୁରା ॥ ୧,୧୯୪.

ହରି କହିଲେ: ମୁଁ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରୁଥିବା ଶୁଭ ବୈଷ୍ଣବ କବଚ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବେ ଶିବଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଦାନବମାନେ ନଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵମୀଶାନମଜଂ ନିତ୍ଯମନାମଯମ୍ । ଦେଵଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ ୧,୧୯୪.

ଯିଏ ଦେବ, ଈଶ୍ୱର, ଅଜନ୍ମା, ସଦା ନିରୋଗ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି—

ବଧ୍ନାମ୍ଯହଂ ପ୍ରତିସରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଅମୋଘାପ୍ରତିମଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଦୁଃ ଖନିଵାରଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୪.

ମୁଁ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହି ପବିତ୍ର ସୂତା ବାନ୍ଧୁଛି, ଯାହା କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।

ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାମଗ୍ରତଃ ପାତୁ କୃଷ୍ଣୋ ରକ୍ଷତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ । ହରିର୍ମେ ରକ୍ଷତୁ ଶିରୋ ହୃଦଯଞ୍ଚ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୧,୧୯୪.

ମୋ ପାଖରେ ବିଷ୍ଣୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ପଛରେ କୃଷ୍ଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ହରି ଓ ହୃଦୟରେ ଜନାର୍ଦନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

ମନୋ ମମ ହୃଷୀକେଶୋ ଜିହ୍ଵାଂ ରକ୍ଷତୁ କେଶଵଃ । ପ୍ରାତୁ ନେତ୍ରେ ଵାସୁଦେଵଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେ ସଙ୍କର୍ଷଣୋ ଵିଭୁଃ ॥ ୧,୧୯୪.

ମୋ ମନକୁ ହୃଷୀକେଶ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଜିହ୍ବାକୁ କେଶବ, ନୟନକୁ ପ୍ରଭାତେ ବାସୁଦେବ ଓ କାନକୁ ସଙ୍କର୍ଷଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପାତୁ ମେ ଘ୍ରାଣମନିରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ଚର୍ମ ଚ । ଵନମାଲୀ ଗଲସ୍ଯାନ୍ତଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସୋ ରକ୍ଷତାମଧଃ ॥ ୧,୧୯୪.

ମୋ ନାକକୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଚର୍ମକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଗଳାର ଶେଷଭାଗକୁ ବନମାଳୀ ଓ ତଳଭାଗକୁ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।