ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପ୍ରସ୍ଵେଦମଲଦୁର୍ଗନ୍ଧକଣ୍ଡୂ କୁଷ୍ଠହରଂ ପରମ୍ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ତ୍ରୀଶତଂ ରୁଦ୍ର ବନ୍ଧ୍ଯାପି ଲଭତେ ସୁତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଘମ, ମଳ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ଖଜୁଲି ଓ ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ; ଏହା ଶତ ରାତି ବ୍ୟବହାର କଲେ ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଉଛନ୍ତି, ହେ ରୁଦ୍ର।

ଯଵାନୀ ଚିତ୍ରକଂ ଧାନ୍ଯଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଜୀରକଂ ତଥା । ସୌଵର୍ଚଲଂ ଵିଡଗଞ୍ଚ ପିପ୍ପଲୀମୂଲରାଜିକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଯବାନୀ, ଚିତ୍ରକ, ଧାନିଆ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଜିରା, ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ବିଡଂଗ, ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ ଓ ରାଇ—

ଏଭିଃ ପଚେଦ୍ରଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଜଲପ୍ରସ୍ଥାଷ୍ଟସଂଯୁତମ୍ । ତଥାର୍ଽଶୋଗୁଲ୍ମଶ୍ଵଯଥୁଂ ହନ୍ତି ଵହ୍ନିଂ କରୋତି ଵୈ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ପାଣି ଦେଇ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା ଅର୍ଶ, ଗଠି, ଶୋଫ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଅଗ୍ନି (ଜଠରାଗ୍ନି) ବଢ଼ାଏ।

ମରିଚଂ ତ୍ରିଵୃତଂ କୁଷ୍ଠଂ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଦେଵଦାରୁ ହରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମରିଚ, ତ୍ରିବୃତ, କୁଷ୍ଠ, ହରିତାଳ, ମନ:ଶିଳା, ଦେବଦାରୁ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, କୁଷ୍ଠ, ମାଁସୀ ଓ ଚନ୍ଦନ—

ଵିଶାଲା କରଵୀରଞ୍ଚ ଅର୍କକ୍ଷୀରଂ ଶକୃଦ୍ରସଃ । ଏଷାଞ୍ଚ କାର୍ଷିକୋ ଭାଗୋ ଵିଷସ୍ଯାର୍ଧପଲଂ ଭଵେତ୍ତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ବିଶାଳା, କରବୀର, ଅର୍କ ଦୁଧ, ଗୋମୟ ରସ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକ କର୍ଷ ଓ ବିଷ ଅର୍ଧ ପଲା ମାପରେ ନିଅ।

ପ୍ରସ୍ଥଂ ସଟୁକତୈଲସ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରେଽଷ୍ଟଗୁଣେ ପଚେତ୍ । ମୃତ୍ପାତ୍ରେ ଲୋହପାତ୍ରେ ଵା ଶନୈର୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପଚେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ସରସପ ତେଲକୁ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ କଂସା ଓ ଲୋହା ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୃଦୁ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧ।

ପାମା ଵିଚର୍ଚିକା ଚୈଵ ଦଦ୍ରୁର୍ଵିସ୍ଫୋଚକାନିଚ । ଅଭ୍ଯଙ୍ଗେନ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି କୋମଲତ୍ଵଞ୍ଚ ଜାଯତେ ॥ ୧,୧୯୨.

ପାମା, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଦାଦ ଓ ଫୋଡ଼ା ଏହି ତେଲ ଲଗାଇଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଚର୍ମ କୋମଳ ହୁଏ।

ପ୍ରଭୂତାନ୍ଯପି ଶ୍ଵିତ୍ରାଣି ତୈଲେନାନେନ ମର୍ଦଯେତ୍ । ଚିରୋତ୍ଥିତମପି ଶ୍ଵିତ୍ରଂ ଵିନଷ୍ଟଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ରୋଗକୁ ଏହି ତେଲ ମସାଜ କରିବା ଉଚିତ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ପଟୋଲପତ୍ରଂ କଟୁକା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଶାରିଵା ନିଶା । ଜାତୀଶମୀନିମ୍ବପତ୍ରଂ ମଧୁକଂ କ୍ଵଥିତଂ ଘୃତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ପଟୋଳ ପତ୍ର, କଟୁକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଶାରିବା, ନିଶା, ଜାତି, ଇଶାମିନୀ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ମଧୁକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଘିଅରେ ଉବାଇବା ଉଚିତ।

ଏଭିର୍ଲେପାତ୍ସଯୁରରୁଜୋ ଵ୍ରଣା ଵିସ୍ତ୍ରାଵିଣଃ ଶିଵ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଵଚା ସୋମୋ ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସୁଵର୍ଚଲାଃ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ଔଷଧ ଲେପ କରିଲେ, ଶିବା, ଗାଁଠି, ରୋଗ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘାଉ ସୁସ୍ଥ ହେଉଛି: ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ବଚା, ସୋମ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମସୁବର୍ଚ୍ଚଳା।

ଅଭଯା ଚ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଆଟରୂଷକଵାକୁଚୀ । ଏତୈରକ୍ଷସମୈର୍ଭାଗୈର୍ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଭୟା, ଗୁଡୁଚୀ, ଆଟରୁଷକ ଓ ବାକୁଚୀ—ଏହି ଚାରିଟି ଉପାଦାନ ସମାନ ଭାଗରେ ନେଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସପ୍ରସ୍ଥଂ କ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥସମନ୍ଵିତମ୍ । ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଘୃତଂ ନାମ ସ୍ମୃତିମେଧାକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କଣ୍ଟକାରୀର ରସ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଯାହା ତିଆରି ହୁଏ, ତାହାକୁ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଘିଅ' କୁହାଯାଏ, ଏହା ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଇବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥୋ ଵଚା ଵାସା ପିପ୍ପଲୀ ମଧୁ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ସପ୍ତରାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ କିନ୍ନରୈରିଵ ଗୀଯତେ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ବଚା, ବାସା, ପିପ୍ପଳୀ, ମଧୁ ଓ ଶିଳା ଲୁଣ—ଏହି ଉପାଦାନ ସାତ ଦିନ ଦିଆଯାଇଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ଏହାକୁ ଗାନ କରି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଅପାମାର୍ଗଃ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଶତାଵରୀ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପାଭଯା ସାଜ୍ଯଂ ଵିଡଙ୍ଗଂ ଭକ୍ଷିତଂ ସମମ୍ । ତ୍ରିଭିର୍ଦିନୈର୍ନରଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଗ୍ରନ୍ଥାଷ୍ଟଶତଧାରିଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅପାମାର୍ଗ, ଗୁଡୁଚୀ, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଶତାବରୀ, ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ଅଭୟା, ଘିଅ ଓ ବିଡ଼ଙ୍ଗ—ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ସହିତ ଏକାଠି ଖାଇଲେ, ତିନି ଦିନରେ ମଣିଷ ଆଠ ଶତ ଶ୍ଲୋକ ମନେ ରଖିପାରିବ।

ଅଦ୍ଭିର୍ଵା ପଯସାଜ୍ଯେନ ମାସମେକନ୍ତୁ ସେଵିତା । ଵଚା କର୍ଯାନ୍ନରଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଶ୍ରୁତିଧାରଣସଂଯୁତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ବଚାକୁ ଜଳ, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘିଅ ସହିତ ଏକ ମାସ ନିୟମିତ ଭାବେ ନେଇଲେ, ମଣିଷ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶ୍ରୁତି ଧାରଣ କ୍ଷମତା ଥିବା ହେଉଛି।

ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ପୀତଂ ପଲମେକଂ ପଯୋଽନ୍ଵିତମ୍ । ଵଚାଯାସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ମହାପ୍ରଜ୍ଞାଯୁତଂ ନରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଏକ ପଳା ବଚା ଦୁଧ ସହିତ ପିଇଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଣିଷ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

ଭୂନିମ୍ବନିମ୍ବତ୍ରିଫଲାପର୍ପଟୈଶ୍ଚ ଶୃତଂ ଜଲମ୍ । ପଟୋଲୀମୁସ୍ତକାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵାସକେନ ଚ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଭୂନିମ୍ବ, ନିମ୍ବ, ତ୍ରିଫଳା, ପର୍ପଟା, ପଟୋଳୀ, ମୁଷ୍ଟକ ଓ ବାସା ସହିତ ଜଳ ଖୋଲାଇଲେ, ଏହା ରୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଵିସ୍ଫୋଟକାନି ରକ୍ତଞ୍ଚ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । କତକସ୍ଯ ଫଲଂ ଶଙ୍ଖଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଵଚା ॥ ୧,୧୯୨.

ଫୋଡ଼ ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବ ପାଇଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ: କଟକ ଫଳ, ଶଂଖ, ଶିଳା ଲୁଣ, ତ୍ରୟୂଷଣ ଓ ବଚା ଉପଯୋଗୀ।

ଫେନୀ ରସାଞ୍ଜନଂ କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଵିଡଙ୍ଗାନି ମନଃ ଶିଲା । ଏଷାଂ ଵର୍ତିର୍ହନ୍ତି କାଚଂ ତିମିରଂ ପଟଲଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୨.

ଫେନୀ, ରସାଞ୍ଜନ, ମଧୁ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ ଓ ମନ:ଶିଳା—ଏହି ଉପାଦାନ ଦେଇ ତିଆରି କଲି କଜଳ, ଏହା ଚକ୍ଷୁର କାଚ, ଅନ୍ଧାର ଓ ପଟଳ ନଷ୍ଟ କରେ।

ପ୍ରସ୍ଥଦ୍ଵଯଂ ମାଷକସ୍ଯ କ୍ଵାଥଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣମମ୍ଭସାମ୍ । ଚତୁର୍ଭାଗାଵଶେଷେଣ ତୈଲପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମାଷକର ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ଥ ଏକ ଡ୍ରୋଣ ଜଳରେ ଖୋଲାଇ, ଚାରି ଭାଗ ଅଂଶ ରହିଲେ, ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତେଲ ମିଶାଇ ଭଲ ଭାବେ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କାଞ୍ଜିକସ୍ଯାଢକଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପିଷ୍ଟାନ୍ଯେତାନି ଦାପଯେତ୍ । ପୁନର୍ନଵା ଗୋକ୍ଷୁରକଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଵଚା ॥ ୧,୧୯୨.

ଏକ ଅଢ଼କ କଞ୍ଜି ଦେଇ, ପୁନର୍ନବା, ଗୋକ୍ଷୁର, ଶିଳା ଲୁଣ, ତ୍ରୟୂଷଣ ଓ ବଚା ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ଲଵଣଂ ସୁରଦାରୁଶ୍ଚ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା କଣ୍ଟକାରିକା । ନସ୍ଯାତ୍ପାନାଦ୍ଧରତ୍ଯେଵ କର୍ଣଶୂଲଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଲୁଣ, ସୁରଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଓ କଣ୍ଟକାରିକା—ନାକ ଦ୍ୱାରା ଦେଇବା କିମ୍ବା ପିଇଲେ, ଏହି ଉପାଦାନ ଦୁର୍ଦାରୁଣ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଟାଇ ଦେଇଥାଏ।

ବାଧିର୍ଯଂ ସର୍ଵରୋଗାଂଶ୍ଚ ହ୍ଯଭ୍ଯଙ୍ଗାଚ୍ଚ ମହେଶ୍ଵର । ପଲଦ୍ଵଯଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ଶୁଣ୍ଠୀ ଚିତ୍ରକପଞ୍ଚକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶିଳା ଲୁଣ ଦୁଇ ପଳା, ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ଚିତ୍ରକର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦେଇ ମହେଶ୍ୱର, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କଲେ ବାଧିର୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ରୋଗ ସୁସ୍ଥ ହେଉଛି।

ସୌଵୀରପଞ୍ଚପ୍ରସ୍ଥଂ ଚ ତୈଲପ୍ରସ୍ଥଂ ପଚେତ୍ତତଃ । ଅସୃଗ୍ଦରସ୍ଵରପ୍ଲୀହାସର୍ଵଵାତଵିକାରନୁତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସୌଭୀରର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତେଲ ଏକାଠି ରନ୍ଧିଲେ, ଏହା ରକ୍ତସ୍ରାବ, ରସର ଅସ୍ୱାଦ, ପ୍ଲୀହା ଓ ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଉଦୁମ୍ବରଂ ଵଟଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵଯମଥାର୍ଜୁନମ୍ । ପିପ୍ପଲୀ ଚ କଦମ୍ବଞ୍ଚ ପଲାଶଂ ଲୋଧ୍ରତିନ୍ଦୁକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦୁଇ ଜାମୁ, ଅର୍ଜୁନ, ପିପ୍ପଳୀ, କଦମ୍ବ, ପଳାଶ, ଲୋଧ୍ର ଓ ତିନ୍ଦୁକ—

ମଧୂକମାମ୍ରସର୍ଜଞ୍ଚ ବଦରଂ ପଦ୍ମକେଶରମ୍ । ଶିରୀଷବୀଜଙ୍କତକମେତତ୍କ୍ଵାଥେନ ସାଧିତମ୍ । ତୈଲଂ ହନ୍ତି ଵ୍ରଣାଂଲ୍ଲେପାଚ୍ଚିରକାଲଭଵାନପି ॥ ୧,୧୯୨.

ମଧୁକ, ଆମ୍ର, ସର୍ଜ, ବଦର, ପଦ୍ମକ କେଶର, ଶିରୀଷ ବୀଜ ଓ କଟକ—ଏହି ଉପାଦାନ ଦେଇ ଖୋଲାଇ ତେଲ ସହିତ ଲେପ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଘାଉ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହେଉଛି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୩ ହରିରୁଵାଚ । ପଲାଣ୍ଡୁଜୀରକେ କୁଷ୍ଠମଶ୍ଵଗନ୍ଧାଜମୋଦକମ୍ । ଵଚା ତ୍ରିକଟୁକଞ୍ଚୈଵ ଲଵଣଂ ଚୂର୍ଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ହରି କହିଲେ: ପିଆଜ, ଜିରା, କୁଷ୍ଠ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ଅଜମୋଦ, ବଚା, ତ୍ରିକଟୁ ଓ ଉତ୍ତମ ଲୁଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ—

ବ୍ରାହ୍ମୀରସୈର୍ଭାଵିତଞ୍ଚ ସର୍ପିର୍ମଧୁସମନ୍ଵିତମ୍ । ସପ୍ତାହଂ ଭକ୍ଷିତଂ କୁର୍ଯାନ୍ନିର୍ମଲାଞ୍ଚ ମତିଂ ପରାମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ବ୍ରାହ୍ମୀ ରସ ଦିଆ ଘିଅ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ସପ୍ତ ଦିନ ଖାଇଲେ, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ।

ସିଦ୍ଧାର୍ଥକଂ ଵଚା ହିଙ୍ଗୁ କରଞ୍ଜଂ ଦେଵଦାରୁ ଚ । ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ତ୍ରିଫଲା ଵିଶ୍ଵଂ ଶିରୀଷୋ ରଜନୀଦ୍ଵଯମ୍ ॥ ୧,୧୯୩.

ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ବଚା, ହିଙ୍ଗୁ, କରଞ୍ଜ, ଦେବଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ତ୍ରିଫଳା, ବିଶ୍ୱ, ଶିରୀଷ ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ—