ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ତକ୍ରଂ ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୈଲମେତଦ୍ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା ଓ ଅଦାର ଖାର, ହିଙ୍ଗୁ, ହରିତାଳ, ଓ ଅଦା, ଏହି ସବୁକୁ ଚାରିଗୁଣା ତକ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ ଏହି ତେଲ ପକାଇବା ଉଚିତ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲଞ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଞ୍ଚ କର୍ଣଯୋଃ । କ୍ରିମଯଶ୍ଚ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତୈଲସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନରେ ବେଦନା, ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଭଲ ହୋଇଯାଏ।

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ଶତପୁଷ୍ପା ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଦାରୁଶିଗ୍ରୁରସାଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା, ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଖାର, ହିଙ୍ଗୁଳ, ଲମ୍ବ ମରିଚ, ଶତପୁଷ୍ପା, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଦାରୁଶିଗ୍ରୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ରସ—

ସୌଵର୍ଚଲଂ ଯଵକ୍ଷାରଂ ସାମୁଦ୍ରଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତଥା । ଗ୍ରନ୍ଥିକଂ ଵିଡମୁସ୍ତଂ ଚ ମଧୁ ଶୁକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ଯବ ଖାର, ସାମୁଦ୍ରିକ ଲୁଣ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଗ୍ରନ୍ଥିକ, ବିଡଂଗ, ମୁସ୍ତା, ମଧୁ ଓ ଚାରିଗୁଣା ତକା ଖଟା ଝାଡ଼ି—

ମାତୁଲୁଙ୍ଗରସଶ୍ଚୈଵ କଦଲୀରସ ଏଵ ଚ । ତୈଲମେଭିର୍ଵିପକ୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲାପହଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ରସ ଓ କଦଳୀ ରସ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା କାନ ବେଦନା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣନାଦଶ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଶ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ପୂରଣାଦସ୍ଯ ତୈଲସ୍ଯ କ୍ରିମଯଃ କର୍ଣଯୋର୍ହର ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୱନି, ଭୟଙ୍କର ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ପ୍ରୟୋଗରେ ଦୂର ହୁଏ।

ସଦ୍ଯୋ ଵିନାଶମାଯାନ୍ତି ଶଶାଙ୍କକୃତଶେଖର । କ୍ଷାରତୈଲମିଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୁଖଦନ୍ତମଲାପହମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ରୋଗ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ରକର ମୁକୁଟ ଧାରୀ; ଏହି ଖାର ତେଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତର ମଳ ଦୂର କରେ।

ଚନ୍ଦନଂ କୁଙ୍କୁମଂ ମାଂସୀ କର୍ପୂରଂ ଜାତିପତ୍ରିକା । ଜାତୀକଙ୍କୋଲପୂଗାନାଂ ଲଵଙ୍ଗସ୍ଯ ଫଲାନି ଚ ॥ ୧,୧୯୨.

ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ମାଁସୀ, କର୍ପୂର, ଜାତିପତ୍ର, ଜାତି, କଙ୍କୋଳ, ପୁଗ ଓ ଲବଙ୍ଗ ଫଳ—

ଅଗୁରୂଣି ଚ କସ୍ତୂରୀ କୁଷ୍ଠଂ ତଗରପାଦିକା । ଗୋରୋଚନା ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁଶ୍ଚ ବଲା ଚୈଵ ତଥା ନଖୀ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଗୁରୁ, କସ୍ତୂରୀ, କୁଷ୍ଠ, ତଗର, ଗୋରୋଚନା, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବଳା ଓ ନଖୀ—

ସରଲଂ ସପ୍ତପର୍ଣଂ ଚ ଲାକ୍ଷା ଚାମଲକୀ ତଥା । ତଥା ତୁ ପଦ୍ମକଂ ଚୈଵ ହ୍ଯେତୈସ୍ତୈଲଂ ପ୍ରସାଧଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସରଳ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଲାଖ, ଆମଳକୀ ଓ ପଦ୍ମକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତେଲ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରସ୍ଵେଦମଲଦୁର୍ଗନ୍ଧକଣ୍ଡୂ କୁଷ୍ଠହରଂ ପରମ୍ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ତ୍ରୀଶତଂ ରୁଦ୍ର ବନ୍ଧ୍ଯାପି ଲଭତେ ସୁତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଘମ, ମଳ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ଖଜୁଲି ଓ ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ; ଏହା ଶତ ରାତି ବ୍ୟବହାର କଲେ ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଉଛନ୍ତି, ହେ ରୁଦ୍ର।

ଯଵାନୀ ଚିତ୍ରକଂ ଧାନ୍ଯଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଜୀରକଂ ତଥା । ସୌଵର୍ଚଲଂ ଵିଡଗଞ୍ଚ ପିପ୍ପଲୀମୂଲରାଜିକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଯବାନୀ, ଚିତ୍ରକ, ଧାନିଆ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଜିରା, ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ବିଡଂଗ, ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ ଓ ରାଇ—

ଏଭିଃ ପଚେଦ୍ରଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଜଲପ୍ରସ୍ଥାଷ୍ଟସଂଯୁତମ୍ । ତଥାର୍ଽଶୋଗୁଲ୍ମଶ୍ଵଯଥୁଂ ହନ୍ତି ଵହ୍ନିଂ କରୋତି ଵୈ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ପାଣି ଦେଇ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା ଅର୍ଶ, ଗଠି, ଶୋଫ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଅଗ୍ନି (ଜଠରାଗ୍ନି) ବଢ଼ାଏ।

ମରିଚଂ ତ୍ରିଵୃତଂ କୁଷ୍ଠଂ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଦେଵଦାରୁ ହରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମରିଚ, ତ୍ରିବୃତ, କୁଷ୍ଠ, ହରିତାଳ, ମନ:ଶିଳା, ଦେବଦାରୁ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, କୁଷ୍ଠ, ମାଁସୀ ଓ ଚନ୍ଦନ—

ଵିଶାଲା କରଵୀରଞ୍ଚ ଅର୍କକ୍ଷୀରଂ ଶକୃଦ୍ରସଃ । ଏଷାଞ୍ଚ କାର୍ଷିକୋ ଭାଗୋ ଵିଷସ୍ଯାର୍ଧପଲଂ ଭଵେତ୍ତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ବିଶାଳା, କରବୀର, ଅର୍କ ଦୁଧ, ଗୋମୟ ରସ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକ କର୍ଷ ଓ ବିଷ ଅର୍ଧ ପଲା ମାପରେ ନିଅ।

ପ୍ରସ୍ଥଂ ସଟୁକତୈଲସ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରେଽଷ୍ଟଗୁଣେ ପଚେତ୍ । ମୃତ୍ପାତ୍ରେ ଲୋହପାତ୍ରେ ଵା ଶନୈର୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପଚେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ସରସପ ତେଲକୁ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ କଂସା ଓ ଲୋହା ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୃଦୁ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧ।

ପାମା ଵିଚର୍ଚିକା ଚୈଵ ଦଦ୍ରୁର୍ଵିସ୍ଫୋଚକାନିଚ । ଅଭ୍ଯଙ୍ଗେନ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି କୋମଲତ୍ଵଞ୍ଚ ଜାଯତେ ॥ ୧,୧୯୨.

ପାମା, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଦାଦ ଓ ଫୋଡ଼ା ଏହି ତେଲ ଲଗାଇଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଚର୍ମ କୋମଳ ହୁଏ।

ପ୍ରଭୂତାନ୍ଯପି ଶ୍ଵିତ୍ରାଣି ତୈଲେନାନେନ ମର୍ଦଯେତ୍ । ଚିରୋତ୍ଥିତମପି ଶ୍ଵିତ୍ରଂ ଵିନଷ୍ଟଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ରୋଗକୁ ଏହି ତେଲ ମସାଜ କରିବା ଉଚିତ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ପଟୋଲପତ୍ରଂ କଟୁକା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଶାରିଵା ନିଶା । ଜାତୀଶମୀନିମ୍ବପତ୍ରଂ ମଧୁକଂ କ୍ଵଥିତଂ ଘୃତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ପଟୋଳ ପତ୍ର, କଟୁକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଶାରିବା, ନିଶା, ଜାତି, ଇଶାମିନୀ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ମଧୁକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଘିଅରେ ଉବାଇବା ଉଚିତ।

ଏଭିର୍ଲେପାତ୍ସଯୁରରୁଜୋ ଵ୍ରଣା ଵିସ୍ତ୍ରାଵିଣଃ ଶିଵ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଵଚା ସୋମୋ ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସୁଵର୍ଚଲାଃ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ଔଷଧ ଲେପ କରିଲେ, ଶିବା, ଗାଁଠି, ରୋଗ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘାଉ ସୁସ୍ଥ ହେଉଛି: ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ବଚା, ସୋମ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମସୁବର୍ଚ୍ଚଳା।

ଅଭଯା ଚ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଆଟରୂଷକଵାକୁଚୀ । ଏତୈରକ୍ଷସମୈର୍ଭାଗୈର୍ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଭୟା, ଗୁଡୁଚୀ, ଆଟରୁଷକ ଓ ବାକୁଚୀ—ଏହି ଚାରିଟି ଉପାଦାନ ସମାନ ଭାଗରେ ନେଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସପ୍ରସ୍ଥଂ କ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥସମନ୍ଵିତମ୍ । ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଘୃତଂ ନାମ ସ୍ମୃତିମେଧାକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କଣ୍ଟକାରୀର ରସ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଯାହା ତିଆରି ହୁଏ, ତାହାକୁ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଘିଅ' କୁହାଯାଏ, ଏହା ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଇବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥୋ ଵଚା ଵାସା ପିପ୍ପଲୀ ମଧୁ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ସପ୍ତରାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ କିନ୍ନରୈରିଵ ଗୀଯତେ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ବଚା, ବାସା, ପିପ୍ପଳୀ, ମଧୁ ଓ ଶିଳା ଲୁଣ—ଏହି ଉପାଦାନ ସାତ ଦିନ ଦିଆଯାଇଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ଏହାକୁ ଗାନ କରି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଅପାମାର୍ଗଃ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଶତାଵରୀ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପାଭଯା ସାଜ୍ଯଂ ଵିଡଙ୍ଗଂ ଭକ୍ଷିତଂ ସମମ୍ । ତ୍ରିଭିର୍ଦିନୈର୍ନରଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଗ୍ରନ୍ଥାଷ୍ଟଶତଧାରିଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅପାମାର୍ଗ, ଗୁଡୁଚୀ, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଶତାବରୀ, ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ଅଭୟା, ଘିଅ ଓ ବିଡ଼ଙ୍ଗ—ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ସହିତ ଏକାଠି ଖାଇଲେ, ତିନି ଦିନରେ ମଣିଷ ଆଠ ଶତ ଶ୍ଲୋକ ମନେ ରଖିପାରିବ।

ଅଦ୍ଭିର୍ଵା ପଯସାଜ୍ଯେନ ମାସମେକନ୍ତୁ ସେଵିତା । ଵଚା କର୍ଯାନ୍ନରଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଶ୍ରୁତିଧାରଣସଂଯୁତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ବଚାକୁ ଜଳ, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘିଅ ସହିତ ଏକ ମାସ ନିୟମିତ ଭାବେ ନେଇଲେ, ମଣିଷ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶ୍ରୁତି ଧାରଣ କ୍ଷମତା ଥିବା ହେଉଛି।

ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ପୀତଂ ପଲମେକଂ ପଯୋଽନ୍ଵିତମ୍ । ଵଚାଯାସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ମହାପ୍ରଜ୍ଞାଯୁତଂ ନରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଏକ ପଳା ବଚା ଦୁଧ ସହିତ ପିଇଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଣିଷ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

ଭୂନିମ୍ବନିମ୍ବତ୍ରିଫଲାପର୍ପଟୈଶ୍ଚ ଶୃତଂ ଜଲମ୍ । ପଟୋଲୀମୁସ୍ତକାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵାସକେନ ଚ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଭୂନିମ୍ବ, ନିମ୍ବ, ତ୍ରିଫଳା, ପର୍ପଟା, ପଟୋଳୀ, ମୁଷ୍ଟକ ଓ ବାସା ସହିତ ଜଳ ଖୋଲାଇଲେ, ଏହା ରୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଵିସ୍ଫୋଟକାନି ରକ୍ତଞ୍ଚ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । କତକସ୍ଯ ଫଲଂ ଶଙ୍ଖଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଵଚା ॥ ୧,୧୯୨.

ଫୋଡ଼ ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବ ପାଇଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ: କଟକ ଫଳ, ଶଂଖ, ଶିଳା ଲୁଣ, ତ୍ରୟୂଷଣ ଓ ବଚା ଉପଯୋଗୀ।

ଫେନୀ ରସାଞ୍ଜନଂ କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଵିଡଙ୍ଗାନି ମନଃ ଶିଲା । ଏଷାଂ ଵର୍ତିର୍ହନ୍ତି କାଚଂ ତିମିରଂ ପଟଲଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୨.

ଫେନୀ, ରସାଞ୍ଜନ, ମଧୁ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ ଓ ମନ:ଶିଳା—ଏହି ଉପାଦାନ ଦେଇ ତିଆରି କଲି କଜଳ, ଏହା ଚକ୍ଷୁର କାଚ, ଅନ୍ଧାର ଓ ପଟଳ ନଷ୍ଟ କରେ।