ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତଦ୍ଭକ୍ଷଣମଜୀର୍ଣଂ ହି ପାଣ୍ଡୁରୋଗଞ୍ଜ କାମଲମ୍ । ଅତୀସାରାଂଶ୍ଚ ମନ୍ଦାଗ୍ନିଂ ପ୍ଲୀହାଞ୍ଚୈଵ ନିଵାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ଲଡୁଆ ଖାଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ, କାମଲା, ଅତିସାର, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଓ ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।

ବିଲ୍ଵାଗ୍ନିମନ୍ଥଃ ଶ୍ଯୋନାକପାଟଲାପାରିଭଦ୍ରକମ୍ । ପ୍ରସାରଣ୍ଯଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ବୃହତୀ କଣ୍ଟକାରିକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବେଲ, ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ଶ୍ୟୋନାକ, ପାଟଳା, ପାରିଭଦ୍ର, ପ୍ରସାରଣୀ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବୃହତୀ ଓ କଣ୍ଟକାରି—

ବଲା ଚାତିବଲା ରାସ୍ନା ଶ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଚ ପୁନର୍ନଵା । ଏରଣ୍ଡଃ ଶାରିଵା ପର୍ଣୋ ଗୁଡୂଚୀ କପିକଚ୍ଛୁକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବଳା, ଅତିବଳା, ରସ୍ନା, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ପୁନର୍ନବା, ଏରଣ୍ଡ, ଶାରିବା, ପର୍ଣ୍ଣ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ ଓ କପିକଚ୍ଛୁ—

ଏଷାଂ ଦଶପଲାନ୍ଭାଗାନ୍କ୍ଵାଥଯେତ୍ସଲିଲେଽମଲେ । ତେନ ପାଦାଵଶେଷେଣ ତୈଲପାତ୍ରେ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନର ଦଶ ପଳା ନିଅ, ସୁଧା ପାଣିରେ ଉବାଇବା, ଚାରି ଭାଗରେ ଏକ ଅଂଶ ରହିଲେ ତାହାକୁ ତେଲ ଭାଣ୍ଡରେ ଚଡ଼ାଇ ରାନ୍ଧ।

ଆଜଂ ଵା ଯଦି ଗଵ୍ଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ । ଶତାଵରୀଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ତୈଲତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲରେ ଚାରିଗୁଣା ଛାଗ କିମ୍ବା ଗାଈର ଦୁଧ ଦିଅ, ଏବଂ ତେଲ ପରିମାଣର ସତାବରି ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ମିଶା।

ଦ୍ରଵ୍ଯାଣିଯାନି ପେଷ୍ଯାଣି ତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଶତପୁଷ୍ପା ଦେଵଦାରୁର୍ବଲା ପର୍ଣୋ ଵଚାଗୁରୁ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏବେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଚକିବାକୁ ହେବ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି—ଶତପୁଷ୍ପା, ଦେବଦାରୁ, ବଳା, ପର୍ଣ୍ଣ, ବଚା ଓ ଅଗୁରୁ।

କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ପଲମେକଂ ପୁନର୍ନଵା । ପାନେ ନସ୍ଯେ ତଥାଭ୍ଯଙ୍ଗେ ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କୁଷ୍ଠ, ମାଂସୀ, ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ପଳା, ଓ ପୁନର୍ନବା—ଏହି ତେଲ ପାନ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେବା ଓ ମାସାଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ପାର୍ଶ୍ଵଶୂଲଞ୍ଚ ଗଣ୍ଡମାଲାଞ୍ଚ ନାଶଯେତ୍ । ଅପସ୍ମାରଂ ଵାତରକ୍ତଂ ଵପୁଷ୍ମାଂଶ୍ଚ ପୁମାନ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହା ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପାଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଡମାଳା, ଅପସ୍ମାର, ବାତରକ୍ତ ନଶାଏ ଓ ପୁରୁଷକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ।

ଗର୍ଭମଶ୍ଵତରୀ ଵିନ୍ଦ୍ଯାତ୍କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷୀ ହର । ଅଶ୍ଵାନାଂ ଵାତଭଗ୍ନାନାଂ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ନୃଣାଂ ତଥା । ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଵାତଵିକାରିଣାମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଖଚ୍ଚରୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିପାରେ, ତେବେ ମହିଳା ନିମନ୍ତେ କଣ କହିବି, ହରା? ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମଣିଷଙ୍କ ବାତ ଜନିତ ରୋଗ ପାଇଁ ଏହି ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହିଙ୍ଗୁତୁମ୍ବୁରୁଶୁଣ୍ଠୀଭିଃ ସିଦ୍ଧଂ ତୈଲନ୍ତୁ ସାର୍ଷପମ୍ । ଏତଦ୍ଧି ପୁରଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କର୍ଣଶୂଲାପହଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ହିଙ୍ଗୁ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ଶୁଖିଲା ଅଦା ସହିତ ପକାଯାଇଥିବା ତେଲ, ବିଶେଷକରି ସୋରିସ ତେଲ, ପୁରୁଣା ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଦୂର କରେ।

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ତକ୍ରଂ ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୈଲମେତଦ୍ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା ଓ ଅଦାର ଖାର, ହିଙ୍ଗୁ, ହରିତାଳ, ଓ ଅଦା, ଏହି ସବୁକୁ ଚାରିଗୁଣା ତକ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ ଏହି ତେଲ ପକାଇବା ଉଚିତ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲଞ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଞ୍ଚ କର୍ଣଯୋଃ । କ୍ରିମଯଶ୍ଚ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତୈଲସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନରେ ବେଦନା, ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଭଲ ହୋଇଯାଏ।

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ଶତପୁଷ୍ପା ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଦାରୁଶିଗ୍ରୁରସାଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା, ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଖାର, ହିଙ୍ଗୁଳ, ଲମ୍ବ ମରିଚ, ଶତପୁଷ୍ପା, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଦାରୁଶିଗ୍ରୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ରସ—

ସୌଵର୍ଚଲଂ ଯଵକ୍ଷାରଂ ସାମୁଦ୍ରଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତଥା । ଗ୍ରନ୍ଥିକଂ ଵିଡମୁସ୍ତଂ ଚ ମଧୁ ଶୁକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ଯବ ଖାର, ସାମୁଦ୍ରିକ ଲୁଣ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଗ୍ରନ୍ଥିକ, ବିଡଂଗ, ମୁସ୍ତା, ମଧୁ ଓ ଚାରିଗୁଣା ତକା ଖଟା ଝାଡ଼ି—

ମାତୁଲୁଙ୍ଗରସଶ୍ଚୈଵ କଦଲୀରସ ଏଵ ଚ । ତୈଲମେଭିର୍ଵିପକ୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲାପହଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ରସ ଓ କଦଳୀ ରସ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା କାନ ବେଦନା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣନାଦଶ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଶ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ପୂରଣାଦସ୍ଯ ତୈଲସ୍ଯ କ୍ରିମଯଃ କର୍ଣଯୋର୍ହର ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୱନି, ଭୟଙ୍କର ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ପ୍ରୟୋଗରେ ଦୂର ହୁଏ।

ସଦ୍ଯୋ ଵିନାଶମାଯାନ୍ତି ଶଶାଙ୍କକୃତଶେଖର । କ୍ଷାରତୈଲମିଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୁଖଦନ୍ତମଲାପହମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ରୋଗ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ରକର ମୁକୁଟ ଧାରୀ; ଏହି ଖାର ତେଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତର ମଳ ଦୂର କରେ।

ଚନ୍ଦନଂ କୁଙ୍କୁମଂ ମାଂସୀ କର୍ପୂରଂ ଜାତିପତ୍ରିକା । ଜାତୀକଙ୍କୋଲପୂଗାନାଂ ଲଵଙ୍ଗସ୍ଯ ଫଲାନି ଚ ॥ ୧,୧୯୨.

ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ମାଁସୀ, କର୍ପୂର, ଜାତିପତ୍ର, ଜାତି, କଙ୍କୋଳ, ପୁଗ ଓ ଲବଙ୍ଗ ଫଳ—

ଅଗୁରୂଣି ଚ କସ୍ତୂରୀ କୁଷ୍ଠଂ ତଗରପାଦିକା । ଗୋରୋଚନା ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁଶ୍ଚ ବଲା ଚୈଵ ତଥା ନଖୀ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଗୁରୁ, କସ୍ତୂରୀ, କୁଷ୍ଠ, ତଗର, ଗୋରୋଚନା, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବଳା ଓ ନଖୀ—

ସରଲଂ ସପ୍ତପର୍ଣଂ ଚ ଲାକ୍ଷା ଚାମଲକୀ ତଥା । ତଥା ତୁ ପଦ୍ମକଂ ଚୈଵ ହ୍ଯେତୈସ୍ତୈଲଂ ପ୍ରସାଧଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସରଳ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଲାଖ, ଆମଳକୀ ଓ ପଦ୍ମକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତେଲ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରସ୍ଵେଦମଲଦୁର୍ଗନ୍ଧକଣ୍ଡୂ କୁଷ୍ଠହରଂ ପରମ୍ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ତ୍ରୀଶତଂ ରୁଦ୍ର ବନ୍ଧ୍ଯାପି ଲଭତେ ସୁତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଘମ, ମଳ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ଖଜୁଲି ଓ ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ; ଏହା ଶତ ରାତି ବ୍ୟବହାର କଲେ ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଉଛନ୍ତି, ହେ ରୁଦ୍ର।

ଯଵାନୀ ଚିତ୍ରକଂ ଧାନ୍ଯଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଜୀରକଂ ତଥା । ସୌଵର୍ଚଲଂ ଵିଡଗଞ୍ଚ ପିପ୍ପଲୀମୂଲରାଜିକମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଯବାନୀ, ଚିତ୍ରକ, ଧାନିଆ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଜିରା, ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ବିଡଂଗ, ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ ଓ ରାଇ—

ଏଭିଃ ପଚେଦ୍ରଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଜଲପ୍ରସ୍ଥାଷ୍ଟସଂଯୁତମ୍ । ତଥାର୍ଽଶୋଗୁଲ୍ମଶ୍ଵଯଥୁଂ ହନ୍ତି ଵହ୍ନିଂ କରୋତି ଵୈ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ପାଣି ଦେଇ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା ଅର୍ଶ, ଗଠି, ଶୋଫ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଅଗ୍ନି (ଜଠରାଗ୍ନି) ବଢ଼ାଏ।

ମରିଚଂ ତ୍ରିଵୃତଂ କୁଷ୍ଠଂ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଦେଵଦାରୁ ହରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମରିଚ, ତ୍ରିବୃତ, କୁଷ୍ଠ, ହରିତାଳ, ମନ:ଶିଳା, ଦେବଦାରୁ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, କୁଷ୍ଠ, ମାଁସୀ ଓ ଚନ୍ଦନ—

ଵିଶାଲା କରଵୀରଞ୍ଚ ଅର୍କକ୍ଷୀରଂ ଶକୃଦ୍ରସଃ । ଏଷାଞ୍ଚ କାର୍ଷିକୋ ଭାଗୋ ଵିଷସ୍ଯାର୍ଧପଲଂ ଭଵେତ୍ତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ବିଶାଳା, କରବୀର, ଅର୍କ ଦୁଧ, ଗୋମୟ ରସ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକ କର୍ଷ ଓ ବିଷ ଅର୍ଧ ପଲା ମାପରେ ନିଅ।

ପ୍ରସ୍ଥଂ ସଟୁକତୈଲସ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରେଽଷ୍ଟଗୁଣେ ପଚେତ୍ । ମୃତ୍ପାତ୍ରେ ଲୋହପାତ୍ରେ ଵା ଶନୈର୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପଚେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ସରସପ ତେଲକୁ ଏଠାରୁ ଆଠଗୁଣା ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ କଂସା ଓ ଲୋହା ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୃଦୁ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧ।

ପାମା ଵିଚର୍ଚିକା ଚୈଵ ଦଦ୍ରୁର୍ଵିସ୍ଫୋଚକାନିଚ । ଅଭ୍ଯଙ୍ଗେନ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି କୋମଲତ୍ଵଞ୍ଚ ଜାଯତେ ॥ ୧,୧୯୨.

ପାମା, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଦାଦ ଓ ଫୋଡ଼ା ଏହି ତେଲ ଲଗାଇଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଚର୍ମ କୋମଳ ହୁଏ।

ପ୍ରଭୂତାନ୍ଯପି ଶ୍ଵିତ୍ରାଣି ତୈଲେନାନେନ ମର୍ଦଯେତ୍ । ଚିରୋତ୍ଥିତମପି ଶ୍ଵିତ୍ରଂ ଵିନଷ୍ଟଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ରୋଗକୁ ଏହି ତେଲ ମସାଜ କରିବା ଉଚିତ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଥିବା ଶ୍ୱିତ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ପଟୋଲପତ୍ରଂ କଟୁକା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଶାରିଵା ନିଶା । ଜାତୀଶମୀନିମ୍ବପତ୍ରଂ ମଧୁକଂ କ୍ଵଥିତଂ ଘୃତମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ପଟୋଳ ପତ୍ର, କଟୁକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଶାରିବା, ନିଶା, ଜାତି, ଇଶାମିନୀ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ମଧୁକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଘିଅରେ ଉବାଇବା ଉଚିତ।