ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦଂଶସ୍ଥାନଂ ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଶୁଣ୍ଠୀ ତଗରସଂଯୁତା । ନଶ୍ଯେନ୍ମଧୁମକ୍ଷିକାଯା ଏତେଷାଂ ଲେପତୋ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ବୃଶ୍ଚିକ କାଟିବା ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣ୍ଠି ଓ ତଗର ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଏଗୁଡିକୁ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।

ଶତପୁଷ୍ପା ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ସାଜ୍ଯଂ ଵା ତେନ ଲେପଯେତ୍ । ଶିରୀଷସ୍ଯ ତୁ ବୀଜଂଵୈ ସିଦ୍ଧ କ୍ଷୀରେଣ ଘର୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ଶତପୁଷ୍ପା, ସାଇନ୍ଧବ ଓ ଘିଅ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଶିରୀଷ ଗଛର ଡାଣ୍ଡା ଦୁଧରେ ଟଙ୍କି ଘସିଲେ।

ତଲ୍ଲେପେନ ମହାଦେଵ ନଶ୍ଯେତ୍କୁକ୍କୁରଜଂ ଵିଷମ୍ । ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିର୍ଵାରିସେକୋ ତଥା ଦର୍ଦୁରଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ଏହି ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମହାଦେବ, କୁକୁର କାଟିବାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ ଗରମ କରି ଛିଟିଲେ, ଡାଡ଼ୁର ବିଷ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହେଉଛି।

ଧତ୍ତୂରକରସୋନ୍ମିଶ୍ରଂ କ୍ଷୀରାଦ୍ଯଗୁଡପାନତଃ । ଶୂନାଂ ଵିଷଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଶଶାଙ୍କାଙ୍କିତଶେଖର ॥ ୧,୧୯୧.

ଯଦି ଘାଉର ବିଷ ଧତୂରା ଓ ଖସିଆ ସୋରିସ ମିଶାଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ଲୋକେ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ପିଏ, ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରିଟି, ତେବେ ସେ ବିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶିଯିବ।

ଵଟନିମ୍ବଶମୀନାଞ୍ଚ ଵଲ୍କଲୈଃ କ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ତତ୍ସେକାନ୍ମୁଖଦନ୍ତାନାଂ ନଶ୍ଯେଦ୍ଵୈ ଵିଷଵେଦନା ॥ ୧,୧୯୧.

ବଟ, ନିମ୍ବ ଓ ସମୀ ଗଛର ଛାଲ ସହିତ ଜଳ ଉବା ହେଲେ, ଏହି ଜଳରେ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତ ଧୋଇଲେ ବିଷର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉନାହିଁ।

ଲେପନାଦ୍ଦେଵଦାରୋଶ୍ଚ ଗୈରିକସ୍ଯ ଚ ଲେପନାତ୍ । ନାଗେଶ୍ଵରୋ ଦରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ ତଥା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠକା ହର । ଏଭିର୍ଲେପାଦ୍ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଲୂତାଵିଷମୁମାପତେ ॥ ୧,୧୯୧.

ଦେବଦାରୁ କିମ୍ବା ଗେରୁ ଲେପ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ନାଗକେଶର, ଦରିଦ୍ର ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଲେପ କଲେ, ଉମାପତି, ଏହି ସବୁ ଲେପ ଦ୍ୱାରା କୀଟ ବିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶିଯାଏ।

କରଞ୍ଜସ୍ଯ ତୁ ବୀଜାନି ଵରୁଣଚ୍ଛଦମେଵ ଚ । ତିଲାଶ୍ଚ ସର୍ଷପା ହନ୍ଯୁର୍ଵିଷଂ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.

କରଞ୍ଜ ବୀଜ, ବରୁଣ ଗଛର ଛାଲ, ତିଳ ଓ ସୋରିସ—ଏହି ସବୁ ବିଷକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଘୃତଂ କୁମାରୀପତ୍ରଂ ଵୈ ଦତ୍ତଂ ସଲଵଣଂ ହର । ତୁରଙ୍ଗମଶରୀରାଣାଂ କଣ୍ଡୂର୍ନଶ୍ଯେଦ୍ଦଶାହତଃ ॥ ୧,୧୯୧.

ଘିଅ, ଗ୍ରୀନ୍ଧ୍ର ପତ୍ର ଓ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଦେଲେ, ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ କାଟିବାରୁ ହେଉଥିବା ଚୁଲି ନଶିଯାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୨ ହରିରୁଵାଚ । ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଷ୍ଟଭାଗାଶ୍ଚ ଶୂରଣସ୍ଯ ଚ ଷୋଡଶ । ଶୁଣ୍ଠ୍ଯା ଭାଗାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ମରିଚାନାଂ ଦ୍ଵଯଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୨.

ହରି କହିଲେ: ଅଠ ଭାଗ ଚିତ୍ରକ, ସୋଳ ଭାଗ ଶୁରଣ, ଚାରି ଭାଗ ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଓ ଦୁଇ ଭାଗ କଳିମରିଚ ନିଅ।

ତ୍ରିତଯଂ ପିପ୍ପଲୀମୂଲଂ ଵିଡଙ୍ଗାନାଂ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଅଷ୍ଟୌ ମୁଶଲିକାଭାଗାସ୍ତ୍ରିଫଲାଯାଶ୍ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଗୁଡେନୈଷାଂ ମୋଦକାନିହ କାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ତିନି ଭାଗ ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ, ଚାରି ଭାଗ ବିଡଙ୍ଗ, ଅଠ ଭାଗ ମୁସଳି, ଚାରି ଭାଗ ତ୍ରିଫଳା ନିଅ; ଏହା ସବୁକୁ ଦୁଇଗୁଣା ଗୁଡ଼ ସହିତ ମିଶାଇ ଲଡୁଆ ତିଆରି କର।

ତଦ୍ଭକ୍ଷଣମଜୀର୍ଣଂ ହି ପାଣ୍ଡୁରୋଗଞ୍ଜ କାମଲମ୍ । ଅତୀସାରାଂଶ୍ଚ ମନ୍ଦାଗ୍ନିଂ ପ୍ଲୀହାଞ୍ଚୈଵ ନିଵାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ଲଡୁଆ ଖାଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ, କାମଲା, ଅତିସାର, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଓ ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।

ବିଲ୍ଵାଗ୍ନିମନ୍ଥଃ ଶ୍ଯୋନାକପାଟଲାପାରିଭଦ୍ରକମ୍ । ପ୍ରସାରଣ୍ଯଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ବୃହତୀ କଣ୍ଟକାରିକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବେଲ, ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ଶ୍ୟୋନାକ, ପାଟଳା, ପାରିଭଦ୍ର, ପ୍ରସାରଣୀ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବୃହତୀ ଓ କଣ୍ଟକାରି—

ବଲା ଚାତିବଲା ରାସ୍ନା ଶ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଚ ପୁନର୍ନଵା । ଏରଣ୍ଡଃ ଶାରିଵା ପର୍ଣୋ ଗୁଡୂଚୀ କପିକଚ୍ଛୁକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବଳା, ଅତିବଳା, ରସ୍ନା, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ପୁନର୍ନବା, ଏରଣ୍ଡ, ଶାରିବା, ପର୍ଣ୍ଣ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ ଓ କପିକଚ୍ଛୁ—

ଏଷାଂ ଦଶପଲାନ୍ଭାଗାନ୍କ୍ଵାଥଯେତ୍ସଲିଲେଽମଲେ । ତେନ ପାଦାଵଶେଷେଣ ତୈଲପାତ୍ରେ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନର ଦଶ ପଳା ନିଅ, ସୁଧା ପାଣିରେ ଉବାଇବା, ଚାରି ଭାଗରେ ଏକ ଅଂଶ ରହିଲେ ତାହାକୁ ତେଲ ଭାଣ୍ଡରେ ଚଡ଼ାଇ ରାନ୍ଧ।

ଆଜଂ ଵା ଯଦି ଗଵ୍ଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ । ଶତାଵରୀଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ତୈଲତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲରେ ଚାରିଗୁଣା ଛାଗ କିମ୍ବା ଗାଈର ଦୁଧ ଦିଅ, ଏବଂ ତେଲ ପରିମାଣର ସତାବରି ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ମିଶା।

ଦ୍ରଵ୍ଯାଣିଯାନି ପେଷ୍ଯାଣି ତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଶତପୁଷ୍ପା ଦେଵଦାରୁର୍ବଲା ପର୍ଣୋ ଵଚାଗୁରୁ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏବେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଚକିବାକୁ ହେବ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି—ଶତପୁଷ୍ପା, ଦେବଦାରୁ, ବଳା, ପର୍ଣ୍ଣ, ବଚା ଓ ଅଗୁରୁ।

କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ପଲମେକଂ ପୁନର୍ନଵା । ପାନେ ନସ୍ଯେ ତଥାଭ୍ଯଙ୍ଗେ ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କୁଷ୍ଠ, ମାଂସୀ, ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ପଳା, ଓ ପୁନର୍ନବା—ଏହି ତେଲ ପାନ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେବା ଓ ମାସାଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ପାର୍ଶ୍ଵଶୂଲଞ୍ଚ ଗଣ୍ଡମାଲାଞ୍ଚ ନାଶଯେତ୍ । ଅପସ୍ମାରଂ ଵାତରକ୍ତଂ ଵପୁଷ୍ମାଂଶ୍ଚ ପୁମାନ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହା ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପାଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଡମାଳା, ଅପସ୍ମାର, ବାତରକ୍ତ ନଶାଏ ଓ ପୁରୁଷକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ।

ଗର୍ଭମଶ୍ଵତରୀ ଵିନ୍ଦ୍ଯାତ୍କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷୀ ହର । ଅଶ୍ଵାନାଂ ଵାତଭଗ୍ନାନାଂ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ନୃଣାଂ ତଥା । ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଵାତଵିକାରିଣାମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଖଚ୍ଚରୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିପାରେ, ତେବେ ମହିଳା ନିମନ୍ତେ କଣ କହିବି, ହରା? ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମଣିଷଙ୍କ ବାତ ଜନିତ ରୋଗ ପାଇଁ ଏହି ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହିଙ୍ଗୁତୁମ୍ବୁରୁଶୁଣ୍ଠୀଭିଃ ସିଦ୍ଧଂ ତୈଲନ୍ତୁ ସାର୍ଷପମ୍ । ଏତଦ୍ଧି ପୁରଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କର୍ଣଶୂଲାପହଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ହିଙ୍ଗୁ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ଶୁଖିଲା ଅଦା ସହିତ ପକାଯାଇଥିବା ତେଲ, ବିଶେଷକରି ସୋରିସ ତେଲ, ପୁରୁଣା ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଦୂର କରେ।

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ତକ୍ରଂ ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୈଲମେତଦ୍ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା ଓ ଅଦାର ଖାର, ହିଙ୍ଗୁ, ହରିତାଳ, ଓ ଅଦା, ଏହି ସବୁକୁ ଚାରିଗୁଣା ତକ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ ଏହି ତେଲ ପକାଇବା ଉଚିତ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲଞ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଞ୍ଚ କର୍ଣଯୋଃ । କ୍ରିମଯଶ୍ଚ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତୈଲସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନରେ ବେଦନା, ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଭଲ ହୋଇଯାଏ।

ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁଲନାଗରମ୍ । ଶତପୁଷ୍ପା ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଦାରୁଶିଗ୍ରୁରସାଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଶୁଖିଲା ମୂଳା, ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଖାର, ହିଙ୍ଗୁଳ, ଲମ୍ବ ମରିଚ, ଶତପୁଷ୍ପା, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଦାରୁଶିଗ୍ରୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ରସ—

ସୌଵର୍ଚଲଂ ଯଵକ୍ଷାରଂ ସାମୁଦ୍ରଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ତଥା । ଗ୍ରନ୍ଥିକଂ ଵିଡମୁସ୍ତଂ ଚ ମଧୁ ଶୁକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ଯବ ଖାର, ସାମୁଦ୍ରିକ ଲୁଣ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଗ୍ରନ୍ଥିକ, ବିଡଂଗ, ମୁସ୍ତା, ମଧୁ ଓ ଚାରିଗୁଣା ତକା ଖଟା ଝାଡ଼ି—

ମାତୁଲୁଙ୍ଗରସଶ୍ଚୈଵ କଦଲୀରସ ଏଵ ଚ । ତୈଲମେଭିର୍ଵିପକ୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ଣଶୂଲାପହଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ରସ ଓ କଦଳୀ ରସ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ଏହା କାନ ବେଦନା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ।

ବାଧିର୍ଯଂ କର୍ଣନାଦଶ୍ଚ ପୂଯସ୍ତ୍ରାଵଶ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ପୂରଣାଦସ୍ଯ ତୈଲସ୍ଯ କ୍ରିମଯଃ କର୍ଣଯୋର୍ହର ॥ ୧,୧୯୨.

କାନ ବିନାଶ, କାନ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୱନି, ଭୟଙ୍କର ପୁସ ଝରିବା ଓ କାନର କୀଟ ଏହି ତେଲ ପ୍ରୟୋଗରେ ଦୂର ହୁଏ।

ସଦ୍ଯୋ ଵିନାଶମାଯାନ୍ତି ଶଶାଙ୍କକୃତଶେଖର । କ୍ଷାରତୈଲମିଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୁଖଦନ୍ତମଲାପହମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ରୋଗ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ରକର ମୁକୁଟ ଧାରୀ; ଏହି ଖାର ତେଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତର ମଳ ଦୂର କରେ।

ଚନ୍ଦନଂ କୁଙ୍କୁମଂ ମାଂସୀ କର୍ପୂରଂ ଜାତିପତ୍ରିକା । ଜାତୀକଙ୍କୋଲପୂଗାନାଂ ଲଵଙ୍ଗସ୍ଯ ଫଲାନି ଚ ॥ ୧,୧୯୨.

ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ମାଁସୀ, କର୍ପୂର, ଜାତିପତ୍ର, ଜାତି, କଙ୍କୋଳ, ପୁଗ ଓ ଲବଙ୍ଗ ଫଳ—

ଅଗୁରୂଣି ଚ କସ୍ତୂରୀ କୁଷ୍ଠଂ ତଗରପାଦିକା । ଗୋରୋଚନା ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁଶ୍ଚ ବଲା ଚୈଵ ତଥା ନଖୀ ॥ ୧,୧୯୨.

ଅଗୁରୁ, କସ୍ତୂରୀ, କୁଷ୍ଠ, ତଗର, ଗୋରୋଚନା, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବଳା ଓ ନଖୀ—