ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତଣ୍ଡୁଲୀଯକମୂଲଂ ଚ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ଘୃତେନ ସହ ପୀତନ୍ତୁ ହରେତ୍ସର୍ଵାଵିଷାଣି ଚ ॥ ୧,୧୯୧.

ତଣ୍ଡୁଳୀୟକ ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ଟଙ୍କି ଘିଅ ସହିତ ପିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।

ନୀଲୀଲଜ୍ଜାଲୁକାମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ପୀତଂ ତଦ୍ଦଂଶକଵିଷଂ ନଶ୍ଯେଦେକେନ ଵୋଭଯୋଃ ॥ ୧,୧୯୧.

ନୀଳୀ ଓ ଲଜ୍ଜାଲୁକା ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ଟଙ୍କି ପିଲେ, ଏକ ଡୋଜରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର କାଟିବା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।

କୂଷ୍ମାଣ୍ଡକସ୍ଯ ସ୍ଵରସଃ ସଗୁଡଃ ସହଶର୍କରଃ । ପୀତଃ ସଦୁଗ୍ଧୋ ହନ୍ଯାଚ୍ଚ ଦଂଶକସ୍ଯଵିଷଂ ଚ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.

କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଗଛର ତାଜା ରସ ଗୁଡ଼ ଓ ଚିନି ସହିତ ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ପିଲେ, କାଟିବା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।

ତଥା କୋଦ୍ରଵମୂଲସ୍ଯ ମୋହସ୍ଯ ହର ଏଵ ଚ । ଯଷ୍ଟୀମଧୁସମାଯୁକ୍ତା ତଥା ପୀତା ଚ ଶର୍କରା ॥ ୧,୧୯୧.

କୋଦରା ଗଛର ମୂଳ ମନର ଭ୍ରମ ଦୂର କରେ; ଯଷ୍ଟିମଧୁ ଓ ଚିନି ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ, ଏହା ଉପକାରୀ।

ସଦୁଗ୍ଧା ଚ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ମୂଷକାନାଂ ଵିଷଂ ହରେତ୍ । ଚୁଲୁକତ୍ରଯପାନାଚ୍ଚ ଵାରିଣଃ ଶୀତଲସ୍ଯ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.

ଦୁଧ ସହିତ ତିନି ରାତି ପିଲେ, ମୂଷ ର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; କିମ୍ବା ଢିଁଠା ଜଳ ତିନି ଚୁଲୁକ ପିଲେ ମଧ୍ୟ।

ତାମ୍ବୂଲଦଗ୍ଧମୁଖସ୍ଯ ଲାଲାସ୍ତ୍ରାଵୋ ଵିନଶ୍ଯତି । ଘୃତଂ ସଶର୍କରଂ ଷୀତ୍ଵା ମଦ୍ଯପାନମଦୋ ନ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.

ତାମ୍ବୁଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଁହ ଜଳିଗଲା ଯଦି, ଲାଲା ଚୁଅିବା ବନ୍ଦ ହେଉଛି; ଘିଅ ଓ ଚିନି ପିଲେ, ମଦ ପିଇବାର ମୋହ ହେଉନାହିଁ।

କୃଷ୍ଣାଙ୍କୋଲସ୍ଯ ମୂଲେନ ପୀତଂ ସୁକ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ତତୋ ନଶ୍ଯଦ୍ଗରଵିଷଂ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୯୧.

କୃଷ୍ଣାଙ୍କୋଳ ଗଛର ମୂଳ ଭଲ ଭାବେ ଉକା ଜଳ ପିଲେ, ଗରସ ବିଷ ତିନି ଦିନରେ ଦୂର ହେଉଛି, ମହେଶ୍ୱର।

ଉଷ୍ଣଂ ଗଵ୍ଯଘୃତଂ ଚୈଵ ସୈନ୍ଧଵେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ନାଶଯେତ୍ତନ୍ମହାଦେଵ ଵେଦନାଂ ଵୃଶ୍ଚିକୋଦ୍ଭଵାମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ଗରମ ଗାଈ ଘିଅ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ, ବୃଶ୍ଚିକ କାଟିବାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହେଉଛି, ମହାଦେବ।

କୁସୁଭଂ କଙ୍କୁମଞ୍ଚୈଵ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । କରଞ୍ଜଂ ପିଷିତଂ ଚୈଵ ହ୍ଯର୍କମୂଲଂ ଚ ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୯୧.

କୁସୁଭ, କଙ୍କୁମ, ହରିତାଳ, ମନଶିଳା, କରଞ୍ଜ ଓ ଟଙ୍କି ଆର୍କ ଗଛର ମୂଳ, ଶଙ୍କର—

ଵିଷଂନୃଣାଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଏତେଷାଂ ଭକ୍ଷଣାଚ୍ଛିଵ । ଦୀପତୈଲପ୍ରଦାନାଚ୍ଚ ଦଂଶୈରାକୀଟଜୈଃ ଶିଵ । ଖର୍ଜୂରକଵିଷଂ ନଶ୍ଯେତ୍ତଦା ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.

ଏଗୁଡିକୁ ଖାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି, ଶିବ; ଦୀପ ତେଲ ଲଗାଇଲେ କିଟ କାଟିବାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଖରଜୁରା ବିଷ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହେଉଛି।

ଦଂଶସ୍ଥାନଂ ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଶୁଣ୍ଠୀ ତଗରସଂଯୁତା । ନଶ୍ଯେନ୍ମଧୁମକ୍ଷିକାଯା ଏତେଷାଂ ଲେପତୋ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ବୃଶ୍ଚିକ କାଟିବା ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣ୍ଠି ଓ ତଗର ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଏଗୁଡିକୁ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।

ଶତପୁଷ୍ପା ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ସାଜ୍ଯଂ ଵା ତେନ ଲେପଯେତ୍ । ଶିରୀଷସ୍ଯ ତୁ ବୀଜଂଵୈ ସିଦ୍ଧ କ୍ଷୀରେଣ ଘର୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ଶତପୁଷ୍ପା, ସାଇନ୍ଧବ ଓ ଘିଅ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଶିରୀଷ ଗଛର ଡାଣ୍ଡା ଦୁଧରେ ଟଙ୍କି ଘସିଲେ।

ତଲ୍ଲେପେନ ମହାଦେଵ ନଶ୍ଯେତ୍କୁକ୍କୁରଜଂ ଵିଷମ୍ । ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିର୍ଵାରିସେକୋ ତଥା ଦର୍ଦୁରଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.

ଏହି ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମହାଦେବ, କୁକୁର କାଟିବାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ ଗରମ କରି ଛିଟିଲେ, ଡାଡ଼ୁର ବିଷ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହେଉଛି।

ଧତ୍ତୂରକରସୋନ୍ମିଶ୍ରଂ କ୍ଷୀରାଦ୍ଯଗୁଡପାନତଃ । ଶୂନାଂ ଵିଷଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଶଶାଙ୍କାଙ୍କିତଶେଖର ॥ ୧,୧୯୧.

ଯଦି ଘାଉର ବିଷ ଧତୂରା ଓ ଖସିଆ ସୋରିସ ମିଶାଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ଲୋକେ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ପିଏ, ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରିଟି, ତେବେ ସେ ବିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶିଯିବ।

ଵଟନିମ୍ବଶମୀନାଞ୍ଚ ଵଲ୍କଲୈଃ କ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ତତ୍ସେକାନ୍ମୁଖଦନ୍ତାନାଂ ନଶ୍ଯେଦ୍ଵୈ ଵିଷଵେଦନା ॥ ୧,୧୯୧.

ବଟ, ନିମ୍ବ ଓ ସମୀ ଗଛର ଛାଲ ସହିତ ଜଳ ଉବା ହେଲେ, ଏହି ଜଳରେ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତ ଧୋଇଲେ ବିଷର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉନାହିଁ।

ଲେପନାଦ୍ଦେଵଦାରୋଶ୍ଚ ଗୈରିକସ୍ଯ ଚ ଲେପନାତ୍ । ନାଗେଶ୍ଵରୋ ଦରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ ତଥା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠକା ହର । ଏଭିର୍ଲେପାଦ୍ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଲୂତାଵିଷମୁମାପତେ ॥ ୧,୧୯୧.

ଦେବଦାରୁ କିମ୍ବା ଗେରୁ ଲେପ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ନାଗକେଶର, ଦରିଦ୍ର ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଲେପ କଲେ, ଉମାପତି, ଏହି ସବୁ ଲେପ ଦ୍ୱାରା କୀଟ ବିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶିଯାଏ।

କରଞ୍ଜସ୍ଯ ତୁ ବୀଜାନି ଵରୁଣଚ୍ଛଦମେଵ ଚ । ତିଲାଶ୍ଚ ସର୍ଷପା ହନ୍ଯୁର୍ଵିଷଂ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.

କରଞ୍ଜ ବୀଜ, ବରୁଣ ଗଛର ଛାଲ, ତିଳ ଓ ସୋରିସ—ଏହି ସବୁ ବିଷକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଘୃତଂ କୁମାରୀପତ୍ରଂ ଵୈ ଦତ୍ତଂ ସଲଵଣଂ ହର । ତୁରଙ୍ଗମଶରୀରାଣାଂ କଣ୍ଡୂର୍ନଶ୍ଯେଦ୍ଦଶାହତଃ ॥ ୧,୧୯୧.

ଘିଅ, ଗ୍ରୀନ୍ଧ୍ର ପତ୍ର ଓ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଦେଲେ, ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ କାଟିବାରୁ ହେଉଥିବା ଚୁଲି ନଶିଯାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୨ ହରିରୁଵାଚ । ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଷ୍ଟଭାଗାଶ୍ଚ ଶୂରଣସ୍ଯ ଚ ଷୋଡଶ । ଶୁଣ୍ଠ୍ଯା ଭାଗାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ମରିଚାନାଂ ଦ୍ଵଯଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୨.

ହରି କହିଲେ: ଅଠ ଭାଗ ଚିତ୍ରକ, ସୋଳ ଭାଗ ଶୁରଣ, ଚାରି ଭାଗ ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଓ ଦୁଇ ଭାଗ କଳିମରିଚ ନିଅ।

ତ୍ରିତଯଂ ପିପ୍ପଲୀମୂଲଂ ଵିଡଙ୍ଗାନାଂ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଅଷ୍ଟୌ ମୁଶଲିକାଭାଗାସ୍ତ୍ରିଫଲାଯାଶ୍ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଗୁଡେନୈଷାଂ ମୋଦକାନିହ କାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ତିନି ଭାଗ ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ, ଚାରି ଭାଗ ବିଡଙ୍ଗ, ଅଠ ଭାଗ ମୁସଳି, ଚାରି ଭାଗ ତ୍ରିଫଳା ନିଅ; ଏହା ସବୁକୁ ଦୁଇଗୁଣା ଗୁଡ଼ ସହିତ ମିଶାଇ ଲଡୁଆ ତିଆରି କର।

ତଦ୍ଭକ୍ଷଣମଜୀର୍ଣଂ ହି ପାଣ୍ଡୁରୋଗଞ୍ଜ କାମଲମ୍ । ଅତୀସାରାଂଶ୍ଚ ମନ୍ଦାଗ୍ନିଂ ପ୍ଲୀହାଞ୍ଚୈଵ ନିଵାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ଲଡୁଆ ଖାଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ, କାମଲା, ଅତିସାର, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଓ ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।

ବିଲ୍ଵାଗ୍ନିମନ୍ଥଃ ଶ୍ଯୋନାକପାଟଲାପାରିଭଦ୍ରକମ୍ । ପ୍ରସାରଣ୍ଯଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ବୃହତୀ କଣ୍ଟକାରିକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବେଲ, ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ଶ୍ୟୋନାକ, ପାଟଳା, ପାରିଭଦ୍ର, ପ୍ରସାରଣୀ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବୃହତୀ ଓ କଣ୍ଟକାରି—

ବଲା ଚାତିବଲା ରାସ୍ନା ଶ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଚ ପୁନର୍ନଵା । ଏରଣ୍ଡଃ ଶାରିଵା ପର୍ଣୋ ଗୁଡୂଚୀ କପିକଚ୍ଛୁକା ॥ ୧,୧୯୨.

ବଳା, ଅତିବଳା, ରସ୍ନା, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ପୁନର୍ନବା, ଏରଣ୍ଡ, ଶାରିବା, ପର୍ଣ୍ଣ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ ଓ କପିକଚ୍ଛୁ—

ଏଷାଂ ଦଶପଲାନ୍ଭାଗାନ୍କ୍ଵାଥଯେତ୍ସଲିଲେଽମଲେ । ତେନ ପାଦାଵଶେଷେଣ ତୈଲପାତ୍ରେ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନର ଦଶ ପଳା ନିଅ, ସୁଧା ପାଣିରେ ଉବାଇବା, ଚାରି ଭାଗରେ ଏକ ଅଂଶ ରହିଲେ ତାହାକୁ ତେଲ ଭାଣ୍ଡରେ ଚଡ଼ାଇ ରାନ୍ଧ।

ଆଜଂ ଵା ଯଦି ଗଵ୍ଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ । ଶତାଵରୀଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ତୈଲତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲରେ ଚାରିଗୁଣା ଛାଗ କିମ୍ବା ଗାଈର ଦୁଧ ଦିଅ, ଏବଂ ତେଲ ପରିମାଣର ସତାବରି ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ମିଶା।

ଦ୍ରଵ୍ଯାଣିଯାନି ପେଷ୍ଯାଣି ତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଶତପୁଷ୍ପା ଦେଵଦାରୁର୍ବଲା ପର୍ଣୋ ଵଚାଗୁରୁ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏବେ ମୁଁ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଚକିବାକୁ ହେବ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି—ଶତପୁଷ୍ପା, ଦେବଦାରୁ, ବଳା, ପର୍ଣ୍ଣ, ବଚା ଓ ଅଗୁରୁ।

କୁଷ୍ଠଂ ମାଂସୀ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ପଲମେକଂ ପୁନର୍ନଵା । ପାନେ ନସ୍ଯେ ତଥାଭ୍ଯଙ୍ଗେ ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

କୁଷ୍ଠ, ମାଂସୀ, ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ପଳା, ଓ ପୁନର୍ନବା—ଏହି ତେଲ ପାନ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେବା ଓ ମାସାଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ପାର୍ଶ୍ଵଶୂଲଞ୍ଚ ଗଣ୍ଡମାଲାଞ୍ଚ ନାଶଯେତ୍ । ଅପସ୍ମାରଂ ଵାତରକ୍ତଂ ଵପୁଷ୍ମାଂଶ୍ଚ ପୁମାନ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହା ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପାଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଡମାଳା, ଅପସ୍ମାର, ବାତରକ୍ତ ନଶାଏ ଓ ପୁରୁଷକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ।

ଗର୍ଭମଶ୍ଵତରୀ ଵିନ୍ଦ୍ଯାତ୍କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷୀ ହର । ଅଶ୍ଵାନାଂ ଵାତଭଗ୍ନାନାଂ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ନୃଣାଂ ତଥା । ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଵାତଵିକାରିଣାମ୍ ॥ ୧,୧୯୨.

ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଖଚ୍ଚରୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିପାରେ, ତେବେ ମହିଳା ନିମନ୍ତେ କଣ କହିବି, ହରା? ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମଣିଷଙ୍କ ବାତ ଜନିତ ରୋଗ ପାଇଁ ଏହି ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।