ବିଭୀତକସ୍ଯ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ପିପ୍ପଲ୍ଯାଃ ସୈନ୍ଧଵସ୍ଯ ଚ । ପୀତଂ ସକାଞ୍ଜିକଂ ହନ୍ତି ସ୍ଵରଭେଦଂ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୯୦.
ବିଭୀତକ, ପିପ୍ପଲୀ ଓ ସୈନ୍ଧବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କାଞ୍ଜି ସହିତ ଖାଇଲେ, ମହେଶ୍ୱର, ସ୍ୱର ଭଙ୍ଗ ଦୂର ହୁଏ।
ଚୂର୍ଣମାମଲକଂ ସେଵ୍ଯଂ ପୀତଂ ଗଵ୍ଯପଯୋଽନ୍ଵିତମ୍ । ମନଃ ଶିଲା ବଲାମୂଲଂ କୋଲପଣ ଚ ଗୁଗ୍ଗୁଲୁଃ ॥ ୧,୧୯୦.
ଆମଳକ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ, ମନ:ଶିଳା, ବଳା ମୂଳ, କୋଲପଣ ଓ ଗୁଗୁଲୁ ସହିତ ଉପକୃତ ହୁଏ।
ଜାତିପତ୍ରଂ କୋଲପତ୍ରଂ ତଥା ଚୈଵ ମନଃ ଶିଲା । ଏଭିଶ୍ଚୈଵ କୃତା ଵର୍ତିର୍ବଦର୍ଯଗ୍ନୌ ମହେଶ୍ଵର । ଧୂମପାନଂ କାସହରଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୯୦.
ଜାତି ଓ କୋଲ ଗଛର ପତ୍ର, ମନ:ଶିଳା ସହିତ ମିଶାଇ ବଦରୀ ଅଗ୍ନିରେ ବର୍ତି ତିଆରି କରି ଧୂମପାନ କଲେ, ମହେଶ୍ୱର, କାଶ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ।
ତ୍ରିଫଲାପିପ୍ପଲୀଚୂର୍ଣଂ ଭକ୍ଷିତଂ ମଧୁନାଯୁତମ୍ । ଭୋଜନାଦୌ ହି ସମଧୁ ପିପାସାଜ୍ଵ(ତ୍ଵ)ରିତଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.
ତ୍ରିଫଳା ଓ ପିପ୍ପଲୀ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ, ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ, ପିପାସା ଓ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ।
ବିଲ୍ଵମୂଲଞ୍ଚ ସମଧୁଗୁଡୂଚୀକ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ପୀତଂ ହରେଚ୍ଚ ତ୍ରିଵଧଂ ଛର୍ଦିଂ ନୈଵାତ୍ରସଂଶଯଃ । ପୀତା ଦୂର୍ଵା ଛର୍ଦିନୁତ୍ସ୍ଯାତ୍ପିଷ୍ଟାତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା ॥ ୧,୧୯୦.
ବିଳ୍ବ ମୂଳ, ମଧୁ ଓ ଗୁଡୁଚୀ ସହିତ ଜଳରେ ରନ୍ଧି ଖାଇଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଚର୍ଦ୍ଦି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ; ଦୂର୍ବାକୁ ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ପିସି ଖାଇଲେ ଚର୍ଦ୍ଦି ଦୂର ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୧ ହରିରୁଵାଚ । ପୁନର୍ନଵାଯା ମୂଲଞ୍ଚ ଶ୍ଵେତଂ ପୁଷ୍ଯେ ସମାହୃତମ୍ । ଵାରି ପୀତଂ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵ ଭଵନେଷୁ ନ ପନ୍ନଗାଃ ॥ ୧,୧୯୧.
ହରି କହିଲେ: ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଧଳା ପୁନର୍ନବା ମୂଳ ନେଇ ତାହାର ଜଳ ପିଇଲେ, ଘରରେ ସାପ ଆସିବ ନାହିଁ।
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯମୂର୍ତିଂ ଵହେଦ୍ଯୋ ଵୈ ଭଲ୍ଲୂକଦନ୍ତନିର୍ମିତାମ୍ । ସ ପନ୍ନଗୈର୍ନ ଦୃଶ୍ଯେତ ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୯୧.
ଯଦି ଭଲୁଆ ଦାନ୍ତରେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କର ମୂର୍ତି ଧରାଯାଏ, ତେବେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବ ଯେତେଦିନ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେ ସାପଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ।
ପିବେଚ୍ଛଲ୍ମଲିମୂଲଂ ଯଃ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ରୁଦ୍ର ଵାରିଣା । ତସ୍ମିନ୍ନପାସ୍ତଦଶନା ନାଗାଃ ସ୍ଯୁର୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଯେଉଁଠି ଶାଲମଲି ଗଛର ମୂଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜିତ ଜଳ ସହିତ ପିଉଛନ୍ତି, ସେ ସାପ କାଟିବାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍ଯେ ଲଜ୍ଜାଲୁକାମୂଲେ ହସ୍ତବଦ୍ଧେ ତୁ ପନ୍ନଗାନ୍ । ଗୃହ୍ଣୀଯାଲ୍ଲେପତୋ ଵାପି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୯୧.
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଲଜ୍ଜାଲୁକା ଗଛର ମୂଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ନିର୍ଭୟରେ ସାପକୁ ଧରିପାରିବେ।
ପୁଷ୍ଯେଶ୍ଵେତାର୍କମୂଲନ୍ତୁ ପୀତଂ ଶୀତେନ ଵାରିଣା । ନଶ୍ଯେତୁ ଦଂଶକଵିଷଂ କରଵୀରାଦିଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏତାର୍କ ଗଛର ମୂଳ ଢିଁଠା ଜଳ ସହିତ ପିଲେ, ସାପ କାଟିବା ଓ କରବୀର ଗଛର ବିଷ ଦୂର ହେଇଯିବ।
ମହାକାଲସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତତ୍କାଞ୍ଜିକେନ ଵୈ । ଵୋଡ୍ରାଣାଂ ଡୁଣ୍ଡୁଭାନାଂ ଚ ତଲ୍ଲୋପୋ ହରତେ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ମହାକାଳ ଗଛର ମୂଳ ଟଙ୍କିକି କାଞ୍ଜି ସହିତ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ, ବୋଡ଼ା ଓ ଡୁଣ୍ଡୁଭା ପୋକର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।
ତଣ୍ଡୁଲୀଯକମୂଲଂ ଚ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ଘୃତେନ ସହ ପୀତନ୍ତୁ ହରେତ୍ସର୍ଵାଵିଷାଣି ଚ ॥ ୧,୧୯୧.
ତଣ୍ଡୁଳୀୟକ ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ଟଙ୍କି ଘିଅ ସହିତ ପିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।
ନୀଲୀଲଜ୍ଜାଲୁକାମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ପୀତଂ ତଦ୍ଦଂଶକଵିଷଂ ନଶ୍ଯେଦେକେନ ଵୋଭଯୋଃ ॥ ୧,୧୯୧.
ନୀଳୀ ଓ ଲଜ୍ଜାଲୁକା ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ଟଙ୍କି ପିଲେ, ଏକ ଡୋଜରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର କାଟିବା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।
କୂଷ୍ମାଣ୍ଡକସ୍ଯ ସ୍ଵରସଃ ସଗୁଡଃ ସହଶର୍କରଃ । ପୀତଃ ସଦୁଗ୍ଧୋ ହନ୍ଯାଚ୍ଚ ଦଂଶକସ୍ଯଵିଷଂ ଚ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.
କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଗଛର ତାଜା ରସ ଗୁଡ଼ ଓ ଚିନି ସହିତ ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ପିଲେ, କାଟିବା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।
ତଥା କୋଦ୍ରଵମୂଲସ୍ଯ ମୋହସ୍ଯ ହର ଏଵ ଚ । ଯଷ୍ଟୀମଧୁସମାଯୁକ୍ତା ତଥା ପୀତା ଚ ଶର୍କରା ॥ ୧,୧୯୧.
କୋଦରା ଗଛର ମୂଳ ମନର ଭ୍ରମ ଦୂର କରେ; ଯଷ୍ଟିମଧୁ ଓ ଚିନି ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ, ଏହା ଉପକାରୀ।
ସଦୁଗ୍ଧା ଚ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ମୂଷକାନାଂ ଵିଷଂ ହରେତ୍ । ଚୁଲୁକତ୍ରଯପାନାଚ୍ଚ ଵାରିଣଃ ଶୀତଲସ୍ଯ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.
ଦୁଧ ସହିତ ତିନି ରାତି ପିଲେ, ମୂଷ ର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; କିମ୍ବା ଢିଁଠା ଜଳ ତିନି ଚୁଲୁକ ପିଲେ ମଧ୍ୟ।
ତାମ୍ବୂଲଦଗ୍ଧମୁଖସ୍ଯ ଲାଲାସ୍ତ୍ରାଵୋ ଵିନଶ୍ଯତି । ଘୃତଂ ସଶର୍କରଂ ଷୀତ୍ଵା ମଦ୍ଯପାନମଦୋ ନ ଵୈ ॥ ୧,୧୯୧.
ତାମ୍ବୁଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଁହ ଜଳିଗଲା ଯଦି, ଲାଲା ଚୁଅିବା ବନ୍ଦ ହେଉଛି; ଘିଅ ଓ ଚିନି ପିଲେ, ମଦ ପିଇବାର ମୋହ ହେଉନାହିଁ।
କୃଷ୍ଣାଙ୍କୋଲସ୍ଯ ମୂଲେନ ପୀତଂ ସୁକ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ତତୋ ନଶ୍ଯଦ୍ଗରଵିଷଂ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ମହେଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୯୧.
କୃଷ୍ଣାଙ୍କୋଳ ଗଛର ମୂଳ ଭଲ ଭାବେ ଉକା ଜଳ ପିଲେ, ଗରସ ବିଷ ତିନି ଦିନରେ ଦୂର ହେଉଛି, ମହେଶ୍ୱର।
ଉଷ୍ଣଂ ଗଵ୍ଯଘୃତଂ ଚୈଵ ସୈନ୍ଧଵେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ନାଶଯେତ୍ତନ୍ମହାଦେଵ ଵେଦନାଂ ଵୃଶ୍ଚିକୋଦ୍ଭଵାମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ଗରମ ଗାଈ ଘିଅ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ, ବୃଶ୍ଚିକ କାଟିବାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହେଉଛି, ମହାଦେବ।
କୁସୁଭଂ କଙ୍କୁମଞ୍ଚୈଵ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । କରଞ୍ଜଂ ପିଷିତଂ ଚୈଵ ହ୍ଯର୍କମୂଲଂ ଚ ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୯୧.
କୁସୁଭ, କଙ୍କୁମ, ହରିତାଳ, ମନଶିଳା, କରଞ୍ଜ ଓ ଟଙ୍କି ଆର୍କ ଗଛର ମୂଳ, ଶଙ୍କର—
ଵିଷଂନୃଣାଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଏତେଷାଂ ଭକ୍ଷଣାଚ୍ଛିଵ । ଦୀପତୈଲପ୍ରଦାନାଚ୍ଚ ଦଂଶୈରାକୀଟଜୈଃ ଶିଵ । ଖର୍ଜୂରକଵିଷଂ ନଶ୍ଯେତ୍ତଦା ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.
ଏଗୁଡିକୁ ଖାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି, ଶିବ; ଦୀପ ତେଲ ଲଗାଇଲେ କିଟ କାଟିବାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଖରଜୁରା ବିଷ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହେଉଛି।
ଦଂଶସ୍ଥାନଂ ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଶୁଣ୍ଠୀ ତଗରସଂଯୁତା । ନଶ୍ଯେନ୍ମଧୁମକ୍ଷିକାଯା ଏତେଷାଂ ଲେପତୋ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ବୃଶ୍ଚିକ କାଟିବା ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣ୍ଠି ଓ ତଗର ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଏଗୁଡିକୁ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି।
ଶତପୁଷ୍ପା ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ସାଜ୍ଯଂ ଵା ତେନ ଲେପଯେତ୍ । ଶିରୀଷସ୍ଯ ତୁ ବୀଜଂଵୈ ସିଦ୍ଧ କ୍ଷୀରେଣ ଘର୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ଶତପୁଷ୍ପା, ସାଇନ୍ଧବ ଓ ଘିଅ ଲେପ ଭାବେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଶିରୀଷ ଗଛର ଡାଣ୍ଡା ଦୁଧରେ ଟଙ୍କି ଘସିଲେ।
ତଲ୍ଲେପେନ ମହାଦେଵ ନଶ୍ଯେତ୍କୁକ୍କୁରଜଂ ଵିଷମ୍ । ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିର୍ଵାରିସେକୋ ତଥା ଦର୍ଦୁରଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୯୧.
ଏହି ଲେପ ଲଗାଇଲେ, ମହାଦେବ, କୁକୁର କାଟିବାର ବିଷ ଦୂର ହେଉଛି; ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ ଗରମ କରି ଛିଟିଲେ, ଡାଡ଼ୁର ବିଷ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହେଉଛି।
ଧତ୍ତୂରକରସୋନ୍ମିଶ୍ରଂ କ୍ଷୀରାଦ୍ଯଗୁଡପାନତଃ । ଶୂନାଂ ଵିଷଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଶଶାଙ୍କାଙ୍କିତଶେଖର ॥ ୧,୧୯୧.
ଯଦି ଘାଉର ବିଷ ଧତୂରା ଓ ଖସିଆ ସୋରିସ ମିଶାଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ଲୋକେ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ପିଏ, ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରିଟି, ତେବେ ସେ ବିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶିଯିବ।
ଵଟନିମ୍ବଶମୀନାଞ୍ଚ ଵଲ୍କଲୈଃ କ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ । ତତ୍ସେକାନ୍ମୁଖଦନ୍ତାନାଂ ନଶ୍ଯେଦ୍ଵୈ ଵିଷଵେଦନା ॥ ୧,୧୯୧.
ବଟ, ନିମ୍ବ ଓ ସମୀ ଗଛର ଛାଲ ସହିତ ଜଳ ଉବା ହେଲେ, ଏହି ଜଳରେ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତ ଧୋଇଲେ ବିଷର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉନାହିଁ।
ଲେପନାଦ୍ଦେଵଦାରୋଶ୍ଚ ଗୈରିକସ୍ଯ ଚ ଲେପନାତ୍ । ନାଗେଶ୍ଵରୋ ଦରିଦ୍ରେ ଦ୍ଵେ ତଥା ମଞ୍ଜିଷ୍ଠକା ହର । ଏଭିର୍ଲେପାଦ୍ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଲୂତାଵିଷମୁମାପତେ ॥ ୧,୧୯୧.
ଦେବଦାରୁ କିମ୍ବା ଗେରୁ ଲେପ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ନାଗକେଶର, ଦରିଦ୍ର ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଲେପ କଲେ, ଉମାପତି, ଏହି ସବୁ ଲେପ ଦ୍ୱାରା କୀଟ ବିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶିଯାଏ।
କରଞ୍ଜସ୍ଯ ତୁ ବୀଜାନି ଵରୁଣଚ୍ଛଦମେଵ ଚ । ତିଲାଶ୍ଚ ସର୍ଷପା ହନ୍ଯୁର୍ଵିଷଂ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୧.
କରଞ୍ଜ ବୀଜ, ବରୁଣ ଗଛର ଛାଲ, ତିଳ ଓ ସୋରିସ—ଏହି ସବୁ ବିଷକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଘୃତଂ କୁମାରୀପତ୍ରଂ ଵୈ ଦତ୍ତଂ ସଲଵଣଂ ହର । ତୁରଙ୍ଗମଶରୀରାଣାଂ କଣ୍ଡୂର୍ନଶ୍ଯେଦ୍ଦଶାହତଃ ॥ ୧,୧୯୧.
ଘିଅ, ଗ୍ରୀନ୍ଧ୍ର ପତ୍ର ଓ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଦେଲେ, ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ କାଟିବାରୁ ହେଉଥିବା ଚୁଲି ନଶିଯାଏ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୨ ହରିରୁଵାଚ । ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଷ୍ଟଭାଗାଶ୍ଚ ଶୂରଣସ୍ଯ ଚ ଷୋଡଶ । ଶୁଣ୍ଠ୍ଯା ଭାଗାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ମରିଚାନାଂ ଦ୍ଵଯଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୨.
ହରି କହିଲେ: ଅଠ ଭାଗ ଚିତ୍ରକ, ସୋଳ ଭାଗ ଶୁରଣ, ଚାରି ଭାଗ ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଓ ଦୁଇ ଭାଗ କଳିମରିଚ ନିଅ।