ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ହସ୍ତେ ବଦ୍ଧଂ କାଣ୍ଡଯୁକ୍ତଂ କଣ୍ଠେ ବଦ୍ଧଂ ଗ୍ରହାଦିହୃତ୍ । କୃଷ୍ଣାଯାନ୍ତୁ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କଟିବଦ୍ଧଂ ସମାହୃତମ୍ । ସିଂହାଦିଶ୍ଵାପଦାଦ୍ଭୀତିଂ ହରେଚ୍ଚ ନୀଲଲୋହିତ ॥ ୧,୧୮୯.

ଏହି ଗଛର ଡାଳ ସହିତ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ ଗ୍ରହ ଆଦିର କ୍ଷତି ଦୂର ହୁଏ; କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତାରିଖରେ କମରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ହେ ନୀଳଲୋହିତ, ସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁର ଭୟ ମିଟିଯାଏ।

ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତାମୂଲମୀଶ କର୍ଣବଦ୍ଧନ୍ତୁ ଧାରଯେତ୍ । ପଟ୍ଟସୂତ୍ରେଣ ଭୂତେଶ ମକରାଦିଭଯଂ ନ ଵୈ ॥ ୧,୧୮୯.

ହେ ଭୂତନାଥ, ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ଗଛର ମୂଳକୁ ଚିରି ତାନ୍ତୁରେ ବାନ୍ଧି କାନରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ମକର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ରହେ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯୦ ହରିରୁଵାଚ । ଅପରାଜିତାଯା ମୂଲଞ୍ଚ ଗୋମୂତ୍ରେଣ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ପୀତଞ୍ଚାଶୁ ହରତ୍ଯେଵ ଗଣ୍ଡମାଲାଂ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୯୦.

ହରି କହିଲେ: ଅପରାଜିତା ଗଛର ମୂଳ ଗୋମୂତ୍ର ସହ ମିଶାଇ ପିଇଲେ, ଗଣ୍ଡମାଳା ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ଭଲ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅଥେନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣୀମୂଲଂ ଵିଧିନା ପୀତମୀଶ୍ଵର । ଜିଙ୍ଗିଣ୍ଯୈରଣ୍ଡକଂ ରୁଦ୍ର ଶୂକଶିମ୍ବ୍ଯା ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଶୀତୋଦକଞ୍ଚ ତତ୍ର୍ଯସ୍ତଂ ବାହୁଗ୍ରୀଵାଵ୍ଯଥାଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ହେ ଈଶ୍ୱର, ଯଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଇନ୍ଦ୍ରବାରୁଣୀ ମୂଳ, ଜିଙ୍ଗିଣୀ, ଏରଣ୍ଡ, ଶୂକ ଓ ଶିମ୍ବି ସହିତ ନେଇ, ଏହାକୁ ଠଣ୍ଡା ପାଣିରେ ରଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ବାହୁ ଓ ଗଳାର ବେଦନା ଦୂର କରେ।

ମାହିଷଂ ନଵନୀତଞ୍ଚ ଅଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ପିପ୍ପଲୀ । ଵଚା କୁଷ୍ଠଦ୍ଵଯଂ ଲେପୋ ଲିଙ୍ଗସ୍ରୋତସ୍ତନାର୍ତିହୃତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ମହିଷ ଘିଅ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ପିପ୍ପଳୀ, ବଚା ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁଷ୍ଠ ମିଶାଇ ପିଷି ଲେପ କରିଲେ, ଏହା ଲିଙ୍ଗ, ନଳୀ ଓ ସ୍ତନର ବେଦନା ହରାଏ।

କୁଷ୍ଠନାଗବଲାଚୂର୍ଣଂ ନଵନୀତସମନ୍ଵିତମ୍ । ତଲ୍ଲେପୋ ଯୁଵତୀନାଞ୍ଚ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୃତ୍ତୋଜକୌ ଶୁଭୌ ॥ ୧,୧୯୦.

କୁଷ୍ଠ, ନାଗ ଓ ବଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ତରୁଣ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ ଲେପ କଲେ, ଏହା ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଇଥାଏ।

ଇନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣିକାମୂଲଂ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସୁଦୂରତଃ । ନିଃ କ୍ଷିପ୍ଯତେ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ତସ୍ଯ ପ୍ଲୀହା ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୯୦.

ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ରବାରୁଣୀ ମୂଳକୁ ତାହାର ନାମ ଡାକି ଦୂରରୁ ଉପଡ଼ି ଫିଙ୍ଗାଯାଏ, ତେବେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ପୁନର୍ନଵାଯାଃ ଶୁକ୍ଲାଯା ମୂଲଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ପୀତଂ ଵିଦ୍ରଧିନୁତ୍ସ୍ଯାଚ୍ଚ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୯୦.

ଧଳା ପୁନର୍ନବା ଗଛର ମୂଳ ଯଦି ଚାଉଳ ଚୁନିର ପାଣି ସହିତ ପିଆଯାଏ, ତେବେ ଶରୀରର ଫୋଡ଼ା ସାରିଯାଏ; ଏଥିରେ ଆଉ କିଛି ଭାବିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

କଦଲୀଦଲକ୍ଷାରନ୍ତୁ ପାନୀଯେନ ପ୍ରସାଧିତମ୍ । ତସ୍ଯାଦନାଦ୍ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ଉଦରଵ୍ଯାଧଯୋଽଖିଲାଃ ॥ ୧,୧୯୦.

କଦଳୀ ପତ୍ରର ଖାର ପାଣି ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ, ପେଟର ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

କଦଲ୍ଯା ମୂଲମାଦାଯ ଗୁଡାଜ୍ଯେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଅଗ୍ନିନା ସାଧିତଂ ଜଗ୍ଧମୁଦରସ୍ଥକ୍ରିମୀନ୍ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

କଦଳୀ ଗଛର ମୂଳ ଗୁଡ଼ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଆଗୁନିରେ ରାନ୍ଧି ଖାଇଲେ, ପେଟ ଭିତର ଥିବା କୀଟ ଦୂରିଯାଏ।

ନିତ୍ଯଂ ନିମ୍ବଦଲାନାଞ୍ଚ ଚୂର୍ଣମାମଲକସ୍ଯ ଚ । ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଭକ୍ଷଯେଚ୍ଚୈଵ ତସ୍ଯ କୁଷ୍ଠଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୯୦.

ନିତ୍ୟ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ଆମଳକୀର ଚୁରୁଣା ସକାଳେ ଖାଇଲେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ହରୀତକୀଵିଡଙ୍ଗଞ୍ଚ ହରିଦ୍ରା ସିତସର୍ଷପାଃ । ସୋମରାଜସ୍ଯ ମୂଲାନି କରଞ୍ଜସ୍ଯ ଚ ରୌନ୍ଧଵମ୍ । ଗୋମୂତ୍ରପିଷ୍ଟାନ୍ଯେତାନି କୁଷ୍ଠରୋଗହରାଣି ଵୈ ॥ ୧,୧୯୦.

ହରୀତକୀ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ହଳଦୀ, ଧଳା ସୋରିଷ, ସୋମରାଜ ଗଛର ମୂଳ ଏବଂ କରଞ୍ଜ ଗଛର ରୌନ୍ଧବ, ଏହି ସବୁକୁ ଗାଈର ମୁତ୍ର ସହିତ ପିସିଲେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଔଷଧ ହୁଏ।

ଏକଶ୍ଚ ତ୍ରିଫଲାଭାଗସ୍ତଥା ଭାଗଦ୍ଵଯଂ ଶିଵା । ସୋମରାଜସ୍ଯ ବୀଜାନାଂ ଜଗ୍ଧଂ ପଥ୍ଯେନ ଦଦ୍ରୁନୁତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ଟ୍ରିଫଳାର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଶିବାର ଦୁଇ ଅଂଶ, ସୋମରାଜ ଗଛର ଚାଷ ମିଶାଇ, ଯଦି ପଥ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଖାଇଲେ, ଚର୍ମ ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।

ଅମ୍ଲତକ୍ରଂ ସଗୋମୂତ୍ରଂ କ୍ଵଥିତଂ ଲଵଣାନ୍ଵିତମ୍ । କାଂସ୍ଯଘୃଷ୍ଟଂ ଖରଂ ଲେପାତ୍କୁଷ୍ଠଦଦ୍ରୁଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ତିକ୍ତ ଛାସ ଓ ଗାଈର ମୁତ୍ର, ଲୁଣ ଦେଇ ଉବାଇ, କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଘସି ଯଦି ଦାଡ଼ି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲେପ କରାଯାଏ, ତେବେ କୁଷ୍ଠ ଓ ଚର୍ମ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ହରିଦ୍ରା ହରିତାଲଶ୍ଚ ଦୂର୍ଵାଗୋମୂତ୍ରସୈନ୍ଧଵମ୍ । ଅଯଂ ଲେପୋ ହନ୍ତି ଦଦ୍ରୁଂ ପାମାନଂ ଚ ଗରଂ ତଥା ॥ ୧,୧୯୦.

ହଳଦୀ, ହରିତାଳ, ଦୁର୍ବା, ଗାଈର ମୁତ୍ର ଓ ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଲେପ କଲେ, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଖଜୁଆ ଓ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।

ସୋମ ରାଜସ୍ଯ ବୀଜାନି ନଵନୀତଯୁତାନି ଚ । ମଧୁନାସ୍ଵାଦିତାନି ସ୍ଯୁଃ ଶୁକ୍ଲକୁଷ୍ଠହରାଣି ଵୈ । ତକ୍ରାନ୍ନପାନତୋ ରୁଦ୍ର ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୯୦.

ସୋମରାଜ ଗଛର ବୀଜ ନବନୀତ ସହିତ ମିଶାଇ ଏବଂ ମଧୁ ସହ ଚାଖିଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଏହା ଶ୍ୱେତ କୁଷ୍ଠ ରୋଗକୁ ସାରିଦେଇଥାଏ। ଏହାକୁ ତକ୍ର ବା ଅନ୍ନପାନ ସହ ନେଲେ, ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।

ଶ୍ଵେତାପରା ଜିତାମୂଲଂ ଵର୍ତିତଂ ଚାସ୍ଯ ଵାରିଣା । ତଲ୍ଲେପୋ ରୁଦ୍ର ମାସେନ ଶୁକ୍ଲକୁଷ୍ଠଵିନାଶନଃ ॥ ୧,୧୯୦.

ଶ୍ୱେତାପରାଜିତା ଗଛର ମୂଳକୁ ପାଣିରେ ଘସି ଲେପ ବନେଇ, ଏହାକୁ ଏକ ମାସ ଧରି ଲଗାଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଏହା ଶ୍ୱେତ କୁଷ୍ଠ ରୋଗକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ।

ମାହିଷଂ ନଵନୀତଞ୍ଚ ସିନ୍ଦୂରଂ ସମରୀଚକମ୍ । ପାମା ଵିଲେପନାନ୍ନଶ୍ଯେଦ୍ଦୁର୍ନାମା ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୯୦.

ମହିଷ ଘିଅ, ନବନୀତ, ସିନ୍ଦୂର ଓ ଅମରୀଚକ ଏହି ସବୁକୁ ପାମା ରୋଗରେ ଲେପ ଭାବରେ ଲଗାଇଲେ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଦୁର୍ନାମା ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଵିଶୁଷ୍କଗାମ୍ଭାରୀମୂଲଂ ପକ୍ଵଂ କ୍ଷୀରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ଭକ୍ଷିତଂ ଶୁକ୍ଲପିତ୍ତସ୍ଯ ଵିନାଶକରମୀଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୯୦.

ଶୁଖିଲା ଗାମ୍ଭାରୀ ମୂଳକୁ ଦୁଧ ସହିତ ରନ୍ଧି ଖାଇଲେ, ଈଶ୍ୱର, ଶୁକ୍ଳପିତ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

ମୂଲକସ୍ଯ ତୁ ବୀଜାନି ହ୍ଯପା ମାର୍ଗରସେନ ଵୈ । ପିଷ୍ଟାନି ତେନ ଲେପେନ ସିଧ୍ମକଂ ରୁଦ୍ର ନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୯୦.

ମୂଳକ ର ବିଆ, ଅପାମାର୍ଗ ରସ ସହିତ ପିସି ଲେପ ଭାବରେ ଲଗାଇଲେ, ରୁଦ୍ର, ସିଧ୍ମକ ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

କଦଲୀକ୍ଷାରସଂଯୁକ୍ତହରିଦ୍ରା ସିଧ୍ମକାପହା । ରମ୍ଭାପାମାର୍ଗଯୋଃ କ୍ଷାର ଏରଣ୍ଡେନ ଵିମିଶ୍ରିତଃ । ତଦଭ୍ଯଙ୍ଗାନ୍ମହାଦେଵ ! ସଦ୍ଯଃ ସିଧ୍ମ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୯୦.

କଦଳୀ ଛାର ଓ ହଳଦୀ ମିଶାଇଲେ ସିଧ୍ମକ ଦୂର ହୁଏ; ରମ୍ଭା ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଛାର, ଏରଣ୍ଡ ସହିତ ମିଶାଇ ମସାଜ କଲେ, ମହାଦେବ, ସିଧ୍ମକ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

କୂଷ୍ମାଣ୍ଡନାଲକ୍ଷାରଶ୍ଚ ସଗୋମୂତ୍ରଶ୍ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ । ଜଲପିଷ୍ଟା ହରିଦ୍ରା ଚ ସିଦ୍ଧା ମନ୍ଦାନଲେନହି ॥ ୧,୧୯୦.

କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ନାଳ ଛାର, ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ, ଜଳରେ ପିସିଥିବା ହଳଦୀ, ହଳୁ ଆଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ ଉପକୃତ ହୁଏ।

ମାହିଷେଣ ପୁରୀଷେଣ ଵେଷ୍ଟିତା ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ । ଅସ୍ଯା ଉଦ୍ଵର୍ତନଂ କୁର୍ଯାଦଙ୍ଗସୌଷ୍ଠଵମୀଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୯୦.

ମହିଷ ମଳରେ ଶରୀର ଆଛାଦିତ କରି ଉଦ୍ବର୍ତନ କଲେ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଅଙ୍ଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଈଶ୍ୱର।

ତିଲସର୍ଷପସଂଯୁକ୍ତଂ ହରିଦ୍ରାଦ୍ଵଯକୁଷ୍ଠକମ୍ । ତେନୋଦ୍ଵର୍ତିତଦେହଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୁର୍ଗନ୍ଧଃ ସୁରଭିଃ ପୁମାନ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ତିଳ ଓ ସରସପ ସହିତ ମିଶାଇ ହଳଦୀ ଦେହ ଉଦ୍ବର୍ତନ କଲେ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିବା ଲୋକ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ।

ମନୋହରଶ୍ଚାନୁଦିନଂ ଦୂର୍ଵାଣାଂ କାକଜଙ୍ଘାଯା । ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ତୁ ପୁଷ୍ପାଣି ଜମ୍ବୂପତ୍ରଯୁତାନି ଚ । ସଲୋଧ୍ରାଣି ଚ ତଲ୍ଲେପୋ ଦେହଦୁର୍ଗନ୍ଧତାଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ଦୂର୍ବା, କାକଜଂଘା ଓ ଅର୍ଜୁନ ର ଫୁଲ, ଜାମୁ ଫଳ ଓ ଲୋଧ୍ର ସହିତ ପିସି ଲେପ ଭାବରେ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ, ପ୍ରତିଦିନ, ଦେହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦୂର ହୁଏ।

ଯୁକ୍ତଂ ଲୋଧ୍ରଭଵୈର୍ନୋରୈଶ୍ଚୂର୍ଣନ୍ତୁ କନକସ୍ଯ ଚ । ତେନୋଦ୍ଵର୍ତିତଦେହସ୍ଯ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରବାଧିକା ॥ ୧,୧୯୦.

ଲୋଧ୍ର, ଭବା, ନୋରା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କନକ ମିଶାଇ ଦେହ ଉଦ୍ବର୍ତନ କଲେ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ର ଅସୁବିଧା ଆସିବ ନାହିଁ।

ଦୁଗ୍ଧେନୋଷସି ସେକଶ୍ଚ ଘର୍ମଦୋଷଶ୍ଚ ନଶ୍ଯତି । କାକଜଙ୍ଘୋଦ୍ଵର୍ତନନ୍ତୁ ହ୍ଯଙ୍ଗରାଗକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ରାତିରେ ଦୁଧ ଛିଟିଲେ ଘର୍ମ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ; କାକଜଂଘା ଦେହ ଉଦ୍ବର୍ତନ କଲେ ଶରୀର ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ।

ମଧୁଯଷ୍ଟୀ ଶର୍କରା ଚ ଵାସକସ୍ଯ ରସୋ ମଧୁ । ଏତତ୍ପୀତଂ ରକ୍ତପିତ୍ତକାମଲାପାଣ୍ଡୁରୋଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ମଧୁୟଷ୍ଟି, ଚିନି, ବାସକ ରସ ଓ ମଧୁ ଏହି ସବୁ ଖାଇଲେ ରକ୍ତପିତ୍ତ, କାମଳା ଓ ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।

ରକ୍ତପିତ୍ତଂ ହରେତ୍ପୀତୋ ଵାସକସ୍ଯ ରସୋ ମଧୁ । ପ୍ରାତଃ କାଲେ ତୋଯପାନାତ୍ପୀନସଂ ଦାରୁଣଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୯୦.

ବାସକ ରସ ଓ ମଧୁ ଖାଇଲେ ରକ୍ତପିତ୍ତ ଦୂର ହୁଏ; ପ୍ରଭାତରେ ଜଳ ପିଇଲେ ଭୟଙ୍କର ପିନସ ଦୂର ହୁଏ।