ତଦୁଦ୍ଵର୍ତନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵରାଗଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସଚ୍ଛାଗକ୍ଷୀରଚୂର୍ଣେନ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସ୍ଯାନ୍ମାସତୋଽଞ୍ଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.
କେବଳ ଏହା ମାସିଲେ ସମସ୍ତ ଦାଗ ଦୂରିଯାଏ । ଛାଗ ଦୁଧର ଗୁଣା ଦେଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଞ୍ଜନ କଲେ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଯାଏ ।
ପଲାଶସ୍ଯ ଚ ବୀଜାନି ଶ୍ରାଵଣେ ଵିତୁଷାଣି ଚ । ଗୃହୀତ୍ଵା ନଵନୀତେନ ତେଷାଂ ଚୂର୍ଣଂ ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପଳାଶ ଗଛର ବିଆଁ ଓ ବିତୁଷ ଧାନ ନେଇ, ଏହାର ଗୁଣା ନବନୀତ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।
କର୍ଷାର୍ଧମେକଂ ସେଵେତ ନତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ହରିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ପୁରାଣଷଷ୍ଟିଧାନ୍ଯସ୍ଯ ପଥ୍ଯମମ୍ବୁ ପିବନ୍ହର । ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୧୮୭.
ଅଧ କର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ କର୍ଷ ନିତ୍ୟ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁରୁଣା ଓ ଷଷ୍ଠିଧାନ୍ୟ ଖାଇ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ପିଇଲେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ବିନା ଜୀବନ ରହିପାରିବେ ।
ଭୃଙ୍ଗରାଜସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ତୁ ସମାହୃତମ୍ । ଵିଧାଯ ତସ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ସସୌଵୀରଞ୍ଚ ଭକ୍ଷଯେତଂ ॥ ୧,୧୮୭.
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଗଛର ମୂଳ ନେଇ, ଏହାକୁ ଗୁଣା କରି ସୌଭୀର ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।
ମାସମାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ । ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଜୀଵେଚ୍ଚ ନରୋ ନାଗବଲୋ ଭଵେତ୍ । ଭଵେଚ୍ଛ୍ରୁତିଧରୋ ରୁଦ୍ର ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ଚୈଵ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.
କେବଳ ଏକ ମାସ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ଦୂରିଯାଏ, ପାଞ୍ଚଶେ ବର୍ଷ ଜୀବନ ମିଳେ, ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହା ଖାଇଲେ ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୮ ହରିରୁଵାଚ । ନିର୍ଵ୍ରଣଃ ସ୍ଯାତ୍ପୂଯଂହୀନୋ ପ୍ରହାରୋ ଘୃପୂରିତଃ । ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵିମର୍ଦିତମ୍ । ତଦ୍ରସେନ ପ୍ରହାରସ୍ଯ ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵୋ ନ ପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୮.
ହରି କହିଲେ: ଘାଉ ଓ ପୁୟ ନାହିଁ ହୁଏ, ଘୃତ ଦେଇ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ । ଅପାମାର୍ଗ ଗଛର ମୂଳ ହାତରେ ଘସି ତାହାର ରସ ଘାଉରେ ଲଗାଇଲେ ରକ୍ତପାତ ଓ ପୁୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ରୁଦ୍ର ଲାଙ୍ଗଲିକାମୂଲଂ ଚେକ୍ଷୁଦର୍ଭସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତେନ ଵ୍ରଣମୁଖଂ ଲିପ୍ତଂ ଶଲ୍ଯଂ ନିଃ ସ ରତି ଵ୍ରଣାତ୍ । ଚିରକାଲପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽପି ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୮୮.
ହେ ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ରଲାଙ୍ଗଳିକା ଓ କୁଶ ଘାସର ମୂଳ ଘାଉ ମୁଣ୍ଡରେ ଲେପ କଲେ, ଘାଉ ଭିତରର ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ବାହାରିଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ।
ବାଲମୂଲଂ ମେଷଶୃଙ୍ଗୀମୂଲଂ ଵା ଵାରିଘର୍ଷିତମ୍ । ତେନ ଲିପ୍ତଂ ଚିରଂ ଜାତଂ ଵ୍ରଣଂ ନାଡ୍ଯାଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ॥ ୧,୧୮୮.
ବାଲମୂଳ କିମ୍ବା ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ ମୂଳ ପାଣିରେ ଘସି ଲେପ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହୋଇଥିବା ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।
ଜଗ୍ଧଂ ମାହିଷପଧ୍ନା ଚ ଯୁକ୍ତଂ କୋଦ୍ରଵଭକ୍ତକମ୍ । ହିଙ୍ଗୁମୂଲସ୍ଯ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ଦତ୍ତଂ ନାଡୀଵ୍ରଣାପହମ୍ ॥ ୧,୧୮୮.
ହିଙ୍ଗୁ ମୂଳର ଗୁଣା ମହିଷୀ ଦହି ଓ କୋଦର ଭାତ ସହିତ ଦେଲେ, ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।
ବ୍ରହ୍ମଯଷ୍ଟିଫଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ଵାରିଣା ତେନଲେପିତମ୍ । ତେନ ଘୃଷ୍ଟଂ ରକ୍ତଦୋଷଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୮.
ବ୍ରହ୍ମୟଷ୍ଟି ଫଳ ପିଷି ପାଣି ସହିତ ଲେପ କଲେ, ରକ୍ତ ଦୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂରିଯାଏ ।
ଯଵଭସ୍ମ ଵିଡଙ୍ଗଞ୍ଚ ଗନ୍ଧପାଷାଣମେଵ ଚ । ଶୁଣ୍ଠିରେଷାଞ୍ଚୈଵ ଚୂର୍ଣଂ ଭ୍ଵିତଂ ରୁଧିରେଣଵୈ ॥ ୧,୧୮୮.
ଯବ ଛାର, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧପାଷାଣ ଓ ଶୁଂଠି ଗୁଣା କରି ରକ୍ତ ସହିତ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ।
କୃକଲାସସ୍ଯ ତଲ୍ଲିପ୍ତଂ ଵିଦ୍ରଧିଂ ନାଶଯେଚ୍ଛିଵ । ସୌଭାଞ୍ଜନସ୍ଯ ବୀଜାନି ତ୍ଵତସୀମସିନା ସହ ॥ ୧,୧୮୮.
ଏହି ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଫୋଡ଼ ଭଲ ହୁଏ । ସଉଭାଞ୍ଜନ ବିଆଁ, ତାସୀ ଓ ଚକୁଇ ବିଆଁ ମିଶାଇବା ଉଚିତ୍ ।
ସୌରସର୍ଷପଯୁକ୍ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ଶଙ୍କର । ପିଷ୍ଟାନ୍ଯନମ୍ଲତକ୍ରେଣ ଗ୍ରନ୍ଥିକଂ ନାଶଯେଦ୍ଧି ଵୈ ॥ ୧,୧୮୮.
ହେ ଶଙ୍କର, ଗାଏର ମୁତ୍ର ଓ ସରସପ ମିଶାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ପିଷି ପେଷ୍ଟ ବନାଇ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ଗଠିଆ ଫୁଲା ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ତେନ ନସ୍ଯପ୍ରଦାନାତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଭୂତଵୃନ୍ଦସ୍ଯ ଵିଦ୍ରଵଃ ॥ ୧,୧୮୮.
ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ପିଷି ନାକରେ ଦେଲେ ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦୂର ହୁଏ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯପୁଷ୍ପନସ୍ଯଂ ଵୈ ସମରୀଚଂ ତୁ ଶୂଲହୃତ୍ । ଭୁଜଙ୍ଗଚର୍ମ ଵୈ ହିଙ୍ଗୁ ନିମ୍ବପତ୍ରଂ ତଥା ଯଵାଃ । ଗୌରସର୍ଷମ ଏଭିଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲେପୋ ଭୂତହରଃ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୮.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫୁଲ, ମରିଚ, ସାପ ଚମଡ଼ା, ହିଙ୍ଗୁ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ଯବ ଗାଏର ମୁତ୍ର ସହିତ ପିଷି ଲେପ କଲେ, ଏହା ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦୂର କରେ, ହେ ଶିବ।
ଗୋରୋଚନା ମରୀଚାନି ପିପ୍ପଲୀ ସୈନ୍ଧଵଂ ମଧୁ । ଅଞ୍ଜନଂ କୃତମେଭିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଗ୍ରହଭୂତହରଂ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୮.
ଗାଏର ହଳଦି, ମରିଚ, ପିପ୍ପଳୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମଧୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ମିଶାଇ ତିଆରି କଲେ, ଏହି ଔଷଧ ଗ୍ରହ ଓ ଭୂତ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ହେ ଶିବ।
ଗୁଗ୍ଗୁଲୂଲୂକପୁଚ୍ଛାଭ୍ଯାଂ ଧୂପୋ ଗ୍ରହହରୋ ଭଵେତ୍ । ଚାତୁର୍ଥିକଜ୍ଵରୈର୍ମୁକ୍ତୋ କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରାଵଗୁଣ୍ଠିତଃ ॥ ୧,୧୮୮.
ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଓ ପେଚା ପୁଛ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଧୂପ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର କରେ; ଚତୁର୍ଥୀ ଜ୍ୱର ଠିକ୍ ହେଲେ, କଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୯ ହରିରୁଵାଚ । ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାପୁଷ୍ପରସେନାକ୍ଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ପୂରଣେ । ପଟଲଂ ନାଶମାଯାତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୯.
ହରି କହିଲେ: ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଓ ଫୁଲ ଆଖିରେ ଦେଲେ ଆଘାତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ମୂଲଂ ଗୋକ୍ଷୁରକସ୍ଯୈଵ ଚର୍ଵିତ୍ଵା ନୀଲଲୋହିତ । ଦନ୍ତକୀଟଵ୍ଯଥା ନଶ୍ଯେତ୍ସୁରାସୁରଵିମର୍ଦନ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ନୀଳ-ଲାଲ ଦେହୀ, ଗୋକ୍ଷୁରକ ମୂଳ ଚବାଇଲେ ଦାନ୍ତର କୀଟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ସୁରାସୁର ଦଳନ।
ନାରୀ ପୁଷ୍ପାଦିନେ ପୀତ୍ଵା ଗୋକ୍ଷୀରେଣୋପଵାସତଃ । ଶ୍ଵେତାର୍କସ୍ଯ ତୁ ଵୈ ମୂଲଂ ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଗୁଲ୍ମଶୂଲନୁତ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ଏକ ନାରୀ ଯଦି ପୁଷ୍ପାଦିନୀ ରସ ଗାଏର ଦୁଧ ସହିତ ଉପବାସେ ପିଏ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ମୂଳ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗାସ ଓ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଶ୍ଵେତାର୍କପୁଷ୍ପଂ ଵିଧିନା ଗୃହୀତଂ ପୂର୍ଵମନ୍ତ୍ରିତମ୍ । ଋତୁଶୁଦ୍ଧା ଚ ଲଲନା କଟୌ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରସୂଯତେ ॥ ୧,୧୮୯.
ଯଦି ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଫୁଲ ବିଧିମତ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ତୁଳି ନିଆଯାଏ ଓ ମହିଳା ଋତୁଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ, ଏହାକୁ କମରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସନ୍ତାନ ହୁଏ।
ହସ୍ତବଦ୍ଧଂ ପଲାଶସ୍ଯ ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵା ହର । ମୂଲଂ ସର୍ଵଜ୍ଵରହରଂ ଭୂତପ୍ରେତାଦିନୁଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ହସ୍ତରେ ପଲାଶ କିମ୍ବା ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ବାନ୍ଧିଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜ୍ୱର ଓ ଭୂତ-ପ୍ରେତ ଦୂର ହୁଏ, ହେ ହର।
ପୀତଂ ଵୃଶ୍ଚିକମୂଲଞ୍ଚ ପ୍ରାତଃ ପର୍ଯୁଷିତାମ୍ବୁନା । ସାର୍ଧଂ ଵିନାଶଯେଦ୍ଦାହଜ୍ଵରଞ୍ଚ ପରମେଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୮୯.
ବିଛି ମୂଳ ପ୍ରଭାତେ ରାତି ଭରି ରଖିଥିବା ପାଣି ସହିତ ପିଲେ ଜ୍ୱର ଓ ଜଳନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର।
ଶିଖାଯାଞ୍ଚୈଵ ତଦ୍ବଦ୍ଧଂ ଭଵେଦୈକାହିକାହିନୁତ୍ । ପୀତଂ ପର୍ଯୁଷିତାଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଭଵେତ୍ସର୍ଵଵିଷାପହୃତ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ଏହି ମୂଳ ଚୁଲିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଏକ ଦିନ ଓ ଦୁଇ ଦିନର ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ; ଏହି ମୂଳ ରାତି ଭରି ରଖିଥିବା ପାଣି ସହିତ ପିଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।
ଯସ୍ଯ ଲଜ୍ଜାଲୁକାମୂଲଂ ଦୀଯତେ ଚ ସ୍ଵରେତସା । ସାର୍ଧଂ ସ ଵୈରଂ ସଂଯାତି ପୁମାନ୍ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୯.
ଯେଉଁଠି ଲଜ୍ଜାଳୁକା ମୂଳ ନିଜ ଶୁକ୍ର ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ନିଶ୍ଚୟ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ମିଳନ ହୁଏ।
ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଗଵ୍ଯଘୃତେନୈଵ ପାଠାମୂଲଂ ପିବେତ୍ତୁ ଯଃ । ସର୍ଵଂ ଵିଷଂ ଵିନଶ୍ଯେଚ୍ଚ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୯.
ଯେଉଁଠି ପାଠା ମୂଳ ଗାଏ ଘିଅରେ ପିଷି ପିଆଯାଏ, ସମସ୍ତ ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।
ମୂଲଂ ପର୍ଯୁଷିତୋଦେନ ଶିରୀଷସ୍ଯ ଯଥା ତଥା । ରକ୍ତଚିତ୍ରକମୂଲସ୍ଯ ରସସ୍ଯ ଭରଣାଦ୍ଧର । କର୍ଣଯୋଃ କାମଲାଵ୍ଯାଧିନାଶଃ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୯.
ଶିରୀଷ ମୂଳ ରାତି ଭରି ରଖିଥିବା ପାଣି ସହିତ ଓ ରକ୍ତ ଚିତ୍ରକ ରସ କାନରେ ଦେଲେ କାମଲା ରୋଗ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏଠାରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଶ୍ଵେତକୋକିଲାକ୍ଷମୂଲଂ ଛାଗୀକ୍ଷୀରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ତ୍ରିସପ୍ତାହେନ ଵୈ ପୀତଂ କ୍ଷଯରୋଗଂ କ୍ଷଯଂ ନଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ଶ୍ୱେତ କୋକିଳାକ୍ଷ ମୂଳ ଛାଗ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଇ ଏକୋଇଶି ଦିନ ପିଲେ କ୍ଷୟ ରୋଗ ସାରିଯାଏ।
ନାରିକେଲସ୍ଯ ଵୈ ପୁଷ୍ପଂ ଛାଗକ୍ଷୀରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ପିବେଚ୍ଚ ତ୍ରିଵିଧସ୍ତସ୍ଯ ରକ୍ତଵାତୋ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୮୯.
ନାଡିଆ ଫୁଲ ଛାଗ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଇ ତିନିଥର ପିଲେ ରକ୍ତ ଓ ବାତ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ।
କୁର୍ଯାତ୍ସୁଦର୍ଶନାମୂଲଂ ମାଲ୍ଯେନ ସୁସମାହୃତମ୍ । କଣ୍ଠବଦ୍ଧ ତ୍ର୍ଯାହିକାଦିଗ୍ରହଭୂତଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୯.
ସୁଦର୍ଶନ ମୂଳ ମାଳା ସହିତ ଭଲଭାବେ ନେଇ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ ତିନି ଦିନ ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଯାଏଁ ଗ୍ରହ ଓ ଭୂତ ଦୋଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।