ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୭ ହରିରୁଵାଚ । ହସ୍ତିକର୍ଣପଲାଶସ୍ଯ ପତ୍ରାଣି? ଚୂର୍ଣଯେଦ୍ଧର । ସର୍ଵରୋଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ଚୂର୍ଣଂ ପଲଶତଂ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୭.

ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ — ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣପଳାଶ ଗଛର ପତ୍ର ଚକୁଟି କରି, ଶତ ପଳା ଭାର ଗୁଣ୍ଡ ତିଆରି କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ହେ ଶିବ ।

ସକ୍ଷୀରଂ ଭକ୍ଷୀତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସପ୍ତାହେନ ଵୃଷଧ୍ଵଜ । ନରଂ ଶ୍ରୁତିଧରଂ ରୁଦ୍ର ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଗତିଵିକ୍ରମମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଏହି ଗୁଣ୍ଡକୁ ଦୁଧ ସହିତ ସପ୍ତ ଦିନ ଖାଇଲେ ଲୋକ ଶୁଣିବାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହୁଏ, ସିଂହ ଭଳି ଚାଲିବା ଓ ଶକ୍ତି ମିଳେ, ହେ ରୁଦ୍ର ।

ପଦ୍ମରାଗପ୍ରତୀକାଶଂଯୁକ୍ତଂ ଦଶଶତାଯୁଷା । ଷୋଡଶାବ୍ଦାକୃତିଂ ରୁଦ୍ର ସତତଂ ଦୁଗ୍ଧଭୋଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ପରି ଚମକ, ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ, ଏବଂ ସଦା ସୋଳ ବର୍ଷର ଦେହ ରହିଥାଏ, ହେ ରୁଦ୍ର, ନିତ୍ୟ ଦୁଧ ଖାଇଲେ ।

ମଧୁସର୍ପିଃସମାଯୁକ୍ତଂ ଦୁଗ୍ଧମାଯୁଷ୍କରଂ ଭଵେତ୍ । ତଜ୍ଜଗ୍ଧଂ ମଧୁନା ସାର୍ଧଂ ଦଶଵର୍ଷ ସହସ୍ରିଣମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ମଧୁ ଓ ଘୃତ ମିଶାଇ ଦୁଧ ପିଲେ ଆୟୁ ବଢେ । ଏହାକୁ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ମିଳେ ।

କୁର୍ଯାନ୍ନରଂ ଶ୍ରୁତିଧରଂ ପ୍ରମଦାଜନଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଦଧ୍ନା ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ଷିତନ୍ତୁ ଵଜ୍ରଦେହକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଦହି ଖାଏ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଏ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କର ଦେହ ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ ହୁଏ ।

କେଶରାଜିସମାଯୁକ୍ତଂ ନରଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରିଣମ୍ । ତଚ୍ଚ କାଞ୍ଜିକସଂଯୁକ୍ତଂ ନରଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ଭକ୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ କେଶର ମିଶାଇ ଖାଏ, ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ ପାଏ । ଏହି ଖାଦ୍ୟକୁ କାଞ୍ଜି ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

ଶତଵର୍ଷଂ ଦିଵ୍ଯଦେହଂ ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତମ୍ । ଜଗ୍ଧଂ ତ୍ରିଫଲଯା କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁଷ୍ମନ୍ତଂ କରୋତି ଵୈ ॥ ୧,୧୮୭.

ତ୍ରିଫଳା ଓ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହ ଦିବ୍ୟ ହୁଏ, ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ନାହିଁ ହୁଏ, ଓ ଚକ୍ଷୁ ଶକ୍ତି ବଢେ ।

ଅନ୍ଧଃ ପଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଚୂର୍ଣସ୍ଯ ସାଜ୍ଯସ୍ଯୈଵ ତୁ ଭକ୍ଷଣାତ୍ । ମହିଷୀକ୍ଷୀରସଂଯୁକ୍ତସ୍ତଲ୍ଲେପଃ କୃଷ୍ଣକେଶକୃତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଘୃତ ମିଶାଇ ଗୁଣା ଖାଇଲେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରେ । ଏହି ଗୁଣାକୁ ମହିଷୀ ଦୁଧ ସହିତ ଲେପ କଲେ କେଶ କଳା ହୁଏ ।

ଖଲ୍ଵାଟସ୍ଯ ଚ ଵୈ କେଶା ଭଵନ୍ତି ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ । ତୈଲଯୁକ୍ତେନ ଚୂର୍ଣେନ ଵଲୀପଲିତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ବୃଷଧ୍ୱଜ, ତେଲ ମିଶାଇ ଏହି ଗୁଣା ଲଗାଇଲେ ଖଲ୍ଲା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କେଶ ହୁଏ, ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ଦୂରିଯାଏ ।

ତଦୁଦ୍ଵର୍ତନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵରାଗଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସଚ୍ଛାଗକ୍ଷୀରଚୂର୍ଣେନ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସ୍ଯାନ୍ମାସତୋଽଞ୍ଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

କେବଳ ଏହା ମାସିଲେ ସମସ୍ତ ଦାଗ ଦୂରିଯାଏ । ଛାଗ ଦୁଧର ଗୁଣା ଦେଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଞ୍ଜନ କଲେ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଯାଏ ।

ପଲାଶସ୍ଯ ଚ ବୀଜାନି ଶ୍ରାଵଣେ ଵିତୁଷାଣି ଚ । ଗୃହୀତ୍ଵା ନଵନୀତେନ ତେଷାଂ ଚୂର୍ଣଂ ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପଳାଶ ଗଛର ବିଆଁ ଓ ବିତୁଷ ଧାନ ନେଇ, ଏହାର ଗୁଣା ନବନୀତ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

କର୍ଷାର୍ଧମେକଂ ସେଵେତ ନତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ହରିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ପୁରାଣଷଷ୍ଟିଧାନ୍ଯସ୍ଯ ପଥ୍ଯମମ୍ବୁ ପିବନ୍ହର । ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୧୮୭.

ଅଧ କର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ କର୍ଷ ନିତ୍ୟ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁରୁଣା ଓ ଷଷ୍ଠିଧାନ୍ୟ ଖାଇ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ପିଇଲେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ବିନା ଜୀବନ ରହିପାରିବେ ।

ଭୃଙ୍ଗରାଜସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ତୁ ସମାହୃତମ୍ । ଵିଧାଯ ତସ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ସସୌଵୀରଞ୍ଚ ଭକ୍ଷଯେତଂ ॥ ୧,୧୮୭.

ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଗଛର ମୂଳ ନେଇ, ଏହାକୁ ଗୁଣା କରି ସୌଭୀର ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

ମାସମାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ । ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଜୀଵେଚ୍ଚ ନରୋ ନାଗବଲୋ ଭଵେତ୍ । ଭଵେଚ୍ଛ୍ରୁତିଧରୋ ରୁଦ୍ର ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ଚୈଵ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

କେବଳ ଏକ ମାସ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ଦୂରିଯାଏ, ପାଞ୍ଚଶେ ବର୍ଷ ଜୀବନ ମିଳେ, ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହା ଖାଇଲେ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୮ ହରିରୁଵାଚ । ନିର୍ଵ୍ରଣଃ ସ୍ଯାତ୍ପୂଯଂହୀନୋ ପ୍ରହାରୋ ଘୃପୂରିତଃ । ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵିମର୍ଦିତମ୍ । ତଦ୍ରସେନ ପ୍ରହାରସ୍ଯ ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵୋ ନ ପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୮.

ହରି କହିଲେ: ଘାଉ ଓ ପୁୟ ନାହିଁ ହୁଏ, ଘୃତ ଦେଇ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ । ଅପାମାର୍ଗ ଗଛର ମୂଳ ହାତରେ ଘସି ତାହାର ରସ ଘାଉରେ ଲଗାଇଲେ ରକ୍ତପାତ ଓ ପୁୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ରୁଦ୍ର ଲାଙ୍ଗଲିକାମୂଲଂ ଚେକ୍ଷୁଦର୍ଭସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତେନ ଵ୍ରଣମୁଖଂ ଲିପ୍ତଂ ଶଲ୍ଯଂ ନିଃ ସ ରତି ଵ୍ରଣାତ୍ । ଚିରକାଲପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽପି ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୮୮.

ହେ ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ରଲାଙ୍ଗଳିକା ଓ କୁଶ ଘାସର ମୂଳ ଘାଉ ମୁଣ୍ଡରେ ଲେପ କଲେ, ଘାଉ ଭିତରର ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ବାହାରିଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ।

ବାଲମୂଲଂ ମେଷଶୃଙ୍ଗୀମୂଲଂ ଵା ଵାରିଘର୍ଷିତମ୍ । ତେନ ଲିପ୍ତଂ ଚିରଂ ଜାତଂ ଵ୍ରଣଂ ନାଡ୍ଯାଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ॥ ୧,୧୮୮.

ବାଲମୂଳ କିମ୍ବା ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ ମୂଳ ପାଣିରେ ଘସି ଲେପ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହୋଇଥିବା ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।

ଜଗ୍ଧଂ ମାହିଷପଧ୍ନା ଚ ଯୁକ୍ତଂ କୋଦ୍ରଵଭକ୍ତକମ୍ । ହିଙ୍ଗୁମୂଲସ୍ଯ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ଦତ୍ତଂ ନାଡୀଵ୍ରଣାପହମ୍ ॥ ୧,୧୮୮.

ହିଙ୍ଗୁ ମୂଳର ଗୁଣା ମହିଷୀ ଦହି ଓ କୋଦର ଭାତ ସହିତ ଦେଲେ, ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।

ବ୍ରହ୍ମଯଷ୍ଟିଫଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ଵାରିଣା ତେନଲେପିତମ୍ । ତେନ ଘୃଷ୍ଟଂ ରକ୍ତଦୋଷଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୮.

ବ୍ରହ୍ମୟଷ୍ଟି ଫଳ ପିଷି ପାଣି ସହିତ ଲେପ କଲେ, ରକ୍ତ ଦୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂରିଯାଏ ।

ଯଵଭସ୍ମ ଵିଡଙ୍ଗଞ୍ଚ ଗନ୍ଧପାଷାଣମେଵ ଚ । ଶୁଣ୍ଠିରେଷାଞ୍ଚୈଵ ଚୂର୍ଣଂ ଭ୍ଵିତଂ ରୁଧିରେଣଵୈ ॥ ୧,୧୮୮.

ଯବ ଛାର, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧପାଷାଣ ଓ ଶୁଂଠି ଗୁଣା କରି ରକ୍ତ ସହିତ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ।

କୃକଲାସସ୍ଯ ତଲ୍ଲିପ୍ତଂ ଵିଦ୍ରଧିଂ ନାଶଯେଚ୍ଛିଵ । ସୌଭାଞ୍ଜନସ୍ଯ ବୀଜାନି ତ୍ଵତସୀମସିନା ସହ ॥ ୧,୧୮୮.

ଏହି ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଫୋଡ଼ ଭଲ ହୁଏ । ସଉଭାଞ୍ଜନ ବିଆଁ, ତାସୀ ଓ ଚକୁଇ ବିଆଁ ମିଶାଇବା ଉଚିତ୍ ।

ସୌରସର୍ଷପଯୁକ୍ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ଶଙ୍କର । ପିଷ୍ଟାନ୍ଯନମ୍ଲତକ୍ରେଣ ଗ୍ରନ୍ଥିକଂ ନାଶଯେଦ୍ଧି ଵୈ ॥ ୧,୧୮୮.

ହେ ଶଙ୍କର, ଗାଏର ମୁତ୍ର ଓ ସରସପ ମିଶାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ପିଷି ପେଷ୍ଟ ବନାଇ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ଗଠିଆ ଫୁଲା ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ତେନ ନସ୍ଯପ୍ରଦାନାତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଭୂତଵୃନ୍ଦସ୍ଯ ଵିଦ୍ରଵଃ ॥ ୧,୧୮୮.

ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳରେ ପିଷି ନାକରେ ଦେଲେ ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦୂର ହୁଏ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯପୁଷ୍ପନସ୍ଯଂ ଵୈ ସମରୀଚଂ ତୁ ଶୂଲହୃତ୍ । ଭୁଜଙ୍ଗଚର୍ମ ଵୈ ହିଙ୍ଗୁ ନିମ୍ବପତ୍ରଂ ତଥା ଯଵାଃ । ଗୌରସର୍ଷମ ଏଭିଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲେପୋ ଭୂତହରଃ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୮.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫୁଲ, ମରିଚ, ସାପ ଚମଡ଼ା, ହିଙ୍ଗୁ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ଯବ ଗାଏର ମୁତ୍ର ସହିତ ପିଷି ଲେପ କଲେ, ଏହା ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦୂର କରେ, ହେ ଶିବ।

ଗୋରୋଚନା ମରୀଚାନି ପିପ୍ପଲୀ ସୈନ୍ଧଵଂ ମଧୁ । ଅଞ୍ଜନଂ କୃତମେଭିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଗ୍ରହଭୂତହରଂ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୮.

ଗାଏର ହଳଦି, ମରିଚ, ପିପ୍ପଳୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମଧୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ମିଶାଇ ତିଆରି କଲେ, ଏହି ଔଷଧ ଗ୍ରହ ଓ ଭୂତ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ହେ ଶିବ।

ଗୁଗ୍ଗୁଲୂଲୂକପୁଚ୍ଛାଭ୍ଯାଂ ଧୂପୋ ଗ୍ରହହରୋ ଭଵେତ୍ । ଚାତୁର୍ଥିକଜ୍ଵରୈର୍ମୁକ୍ତୋ କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରାଵଗୁଣ୍ଠିତଃ ॥ ୧,୧୮୮.

ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଓ ପେଚା ପୁଛ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଧୂପ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର କରେ; ଚତୁର୍ଥୀ ଜ୍ୱର ଠିକ୍ ହେଲେ, କଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୯ ହରିରୁଵାଚ । ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାପୁଷ୍ପରସେନାକ୍ଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ପୂରଣେ । ପଟଲଂ ନାଶମାଯାତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୯.

ହରି କହିଲେ: ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଓ ଫୁଲ ଆଖିରେ ଦେଲେ ଆଘାତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

ମୂଲଂ ଗୋକ୍ଷୁରକସ୍ଯୈଵ ଚର୍ଵିତ୍ଵା ନୀଲଲୋହିତ । ଦନ୍ତକୀଟଵ୍ଯଥା ନଶ୍ଯେତ୍ସୁରାସୁରଵିମର୍ଦନ୍ ॥ ୧,୧୮୯.

ନୀଳ-ଲାଲ ଦେହୀ, ଗୋକ୍ଷୁରକ ମୂଳ ଚବାଇଲେ ଦାନ୍ତର କୀଟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ସୁରାସୁର ଦଳନ।

ନାରୀ ପୁଷ୍ପାଦିନେ ପୀତ୍ଵା ଗୋକ୍ଷୀରେଣୋପଵାସତଃ । ଶ୍ଵେତାର୍କସ୍ଯ ତୁ ଵୈ ମୂଲଂ ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଗୁଲ୍ମଶୂଲନୁତ୍ ॥ ୧,୧୮୯.

ଏକ ନାରୀ ଯଦି ପୁଷ୍ପାଦିନୀ ରସ ଗାଏର ଦୁଧ ସହିତ ଉପବାସେ ପିଏ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ମୂଳ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗାସ ଓ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।