ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରସାଞ୍ଜନଂ ହରୀତକ୍ଯାଶ୍ଚୂର୍ଣଂ ତେନୈଵ ଗୁଣ୍ଠନାତ୍ । ନାଶଯେତ୍ପୁରୁଷୋ ଵ୍ଯାଧୀନ୍ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୬.

ରସଞ୍ଜନ ଓ ହରୀତକୀ ଗୁଣ୍ଡ ଏହି ଦୁଇଁଟି ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ ।

କରଵୀରମୂଲଲେପାଦ୍ଵୈ ଲେପାତ୍ପୂଗଫଲସ୍ଯ ଚ । ପୁଂଵ୍ଯାଧିର୍ନଶ୍ଯତେ ରୁଦ୍ର ଯୋଗମନ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

କରବୀର ମୂଳ ବା ପୁଗା ଫଳର ଲେପ କଲେ ପୁରୁଷ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଆଉ ଏକ ଉପାୟ କହୁଛି ।

ଦନ୍ତୀମୂଲଂ ହରିଦ୍ରା ଚ ଚିତ୍ରକଂ ତସ୍ଯ ଲେପନାତ୍ । ଭଗନ୍ଦରଵିନାଶଃ ସ୍ଯାଦନ୍ଯଂ ଯୋଗଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଜଲୌକାଜଗ୍ଧରକ୍ତଞ୍ଚ ଭଗନ୍ଦରମୁମାପତେ ॥ ୧,୧୮୬.

ଦନ୍ତୀ ମୂଳ, ହଳଦୀ ଓ ଚିତ୍ରକ ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ଭଗନ୍ଦର ଠିକ୍ ହୁଏ; ଆଉ ଏକ ଉପାୟ କହୁଛି — ଜଲାଉକା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଶୋଷଣ କଲେ ଭଗନ୍ଦର ନାଶ ହୁଏ, ହେ ଉମାପତି ।

ତ୍ରିଫଲାଜଲଘୃଷ୍ଟଞ୍ଚ ମାର୍ଜାରାସ୍ଥି ଵିଲେପିତମ୍ । ତତୋ ନ ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵେଦ୍ରକ୍ତଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୬.

ତ୍ରିଫଳା ଜଳରେ ମାର୍ଜାର ଅସ୍ଥି ଘସି ଲେପ କଲେ ଭଗନ୍ଦରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ ।

ହରିଦ୍ରାନେକଵାରଞ୍ଚ ସ୍ନୁହୀକ୍ଷୀରେଣ ଭାଵିତା । ଵଟିକାର୍ଽଶୋଵିନାଶାଯ ତଲ୍ଲେପାଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ । ଘୋଷାଫଲଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଚାର୍ଶୋହରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ହଳଦୀକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ନୁହି ଦୁଧରେ ଭିଜାଇ ଲେପ କଲେ ଅର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ । ଘୋଷା ଫଳ ଓ ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଶ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ।

ଗଵ୍ଯାଜ୍ଯଂ ସାଧିତଂ ପୀତଂ ପଲାଶକ୍ଷାରଵାରିଣା । ତ୍ରିଗୁଣେନ ତ୍ରିକଟୁକଂ ଅର୍ଶାଂସି କ୍ଷପଯେଚ୍ଛିଵ ॥ ୧,୧୮୬.

ଗାଈଁ ଘିଅକୁ ପଳାଶ ଛାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ତିନି ଗୁଣ ତ୍ରିକଟୁ ସହିତ ପିଇଲେ ଅର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ଶିବ ।

ବିଲ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଫଲଂ ଦଗ୍ଧଂ ରକ୍ତାର୍ଶଃ ପ୍ରଵିନାଶନମ୍ । ଜଗ୍ଧଵା କୃଷ୍ଣତିଲାନେଵ ନଵନୀତଯୁତାନପି ॥ ୧,୧୮୬.

ବେଲ ଫଳକୁ ପୋଡ଼ି ଦେଇ ତାହା ଖାଇଲେ ରକ୍ତାର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ; ଏହିପରି କୃଷ୍ଣ ତିଳ ନବନୀତ ସହିତ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ ।

ଶୁଣ୍ଠୀଚୂର୍ଣଂ ଯଵକ୍ଷାରଯୁକ୍ତଂ ତୁଲ୍ଯଗୁଡାନ୍ଵିତମ୍ । ଅଗ୍ନିଵୃଦ୍ଧିଂ କରୋତ୍ଯେଵ ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୮୬.

ସୁନ୍ଥି ଗୁଣ୍ଡ, ଯବକ୍ଷାର ଓ ସମାନ ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ସକାଳେ ଖାଇଲେ ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼େ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ।

ଶୁଣ୍ଠ୍ଯା ଚ କ୍ଵଥିତଂ ଵାରି ପୀତଂ ଚାଗ୍ନିଂ କରୋତି ଵୈ । ହରୀତକୀଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ଚିତ୍ରକଂ ରୁଦ୍ର ପିପ୍ପଲୀ ॥ ୧,୧୮୬.

ସୁନ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ଉବାଳିଥିବା ପାଣି ପିଇଲେ ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼େ; ହରୀତକୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଚିତ୍ରକ ଓ ପିପ୍ପଳୀ, ହେ ରୁଦ୍ର—

ଚୂର୍ଣମୁଷ୍ଣୋଦକେନୈଷାଂ ପୀତଂ ଚାତିକ୍ଷୁଧାକରମ୍ । ସାଜ୍ଯଂ ସୂକରମାଂସଂ ଵୈ ପୀତଂ ଚାତିକ୍ଷୁଧାକରମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ଏହି ସବୁ ଗୁଣ୍ଡକୁ ଗରମ ପାଣି ସହିତ ପିଇଲେ ଭୋକ ବଢ଼ିଯାଏ; ଘିଅରେ ରାନ୍ଧା ଶୁଅ ମାଂସ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋକ ବଢ଼େ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୭ ହରିରୁଵାଚ । ହସ୍ତିକର୍ଣପଲାଶସ୍ଯ ପତ୍ରାଣି? ଚୂର୍ଣଯେଦ୍ଧର । ସର୍ଵରୋଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ଚୂର୍ଣଂ ପଲଶତଂ ଶିଵ ॥ ୧,୧୮୭.

ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ — ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣପଳାଶ ଗଛର ପତ୍ର ଚକୁଟି କରି, ଶତ ପଳା ଭାର ଗୁଣ୍ଡ ତିଆରି କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ହେ ଶିବ ।

ସକ୍ଷୀରଂ ଭକ୍ଷୀତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସପ୍ତାହେନ ଵୃଷଧ୍ଵଜ । ନରଂ ଶ୍ରୁତିଧରଂ ରୁଦ୍ର ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଗତିଵିକ୍ରମମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଏହି ଗୁଣ୍ଡକୁ ଦୁଧ ସହିତ ସପ୍ତ ଦିନ ଖାଇଲେ ଲୋକ ଶୁଣିବାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହୁଏ, ସିଂହ ଭଳି ଚାଲିବା ଓ ଶକ୍ତି ମିଳେ, ହେ ରୁଦ୍ର ।

ପଦ୍ମରାଗପ୍ରତୀକାଶଂଯୁକ୍ତଂ ଦଶଶତାଯୁଷା । ଷୋଡଶାବ୍ଦାକୃତିଂ ରୁଦ୍ର ସତତଂ ଦୁଗ୍ଧଭୋଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ପରି ଚମକ, ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ, ଏବଂ ସଦା ସୋଳ ବର୍ଷର ଦେହ ରହିଥାଏ, ହେ ରୁଦ୍ର, ନିତ୍ୟ ଦୁଧ ଖାଇଲେ ।

ମଧୁସର୍ପିଃସମାଯୁକ୍ତଂ ଦୁଗ୍ଧମାଯୁଷ୍କରଂ ଭଵେତ୍ । ତଜ୍ଜଗ୍ଧଂ ମଧୁନା ସାର୍ଧଂ ଦଶଵର୍ଷ ସହସ୍ରିଣମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ମଧୁ ଓ ଘୃତ ମିଶାଇ ଦୁଧ ପିଲେ ଆୟୁ ବଢେ । ଏହାକୁ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ମିଳେ ।

କୁର୍ଯାନ୍ନରଂ ଶ୍ରୁତିଧରଂ ପ୍ରମଦାଜନଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଦଧ୍ନା ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ଷିତନ୍ତୁ ଵଜ୍ରଦେହକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଦହି ଖାଏ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଏ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କର ଦେହ ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ ହୁଏ ।

କେଶରାଜିସମାଯୁକ୍ତଂ ନରଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରିଣମ୍ । ତଚ୍ଚ କାଞ୍ଜିକସଂଯୁକ୍ତଂ ନରଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ଭକ୍ଷିତମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ କେଶର ମିଶାଇ ଖାଏ, ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ ପାଏ । ଏହି ଖାଦ୍ୟକୁ କାଞ୍ଜି ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

ଶତଵର୍ଷଂ ଦିଵ୍ଯଦେହଂ ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତମ୍ । ଜଗ୍ଧଂ ତ୍ରିଫଲଯା କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁଷ୍ମନ୍ତଂ କରୋତି ଵୈ ॥ ୧,୧୮୭.

ତ୍ରିଫଳା ଓ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହ ଦିବ୍ୟ ହୁଏ, ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ନାହିଁ ହୁଏ, ଓ ଚକ୍ଷୁ ଶକ୍ତି ବଢେ ।

ଅନ୍ଧଃ ପଶ୍ଯେତ୍ତୁ ଚୂର୍ଣସ୍ଯ ସାଜ୍ଯସ୍ଯୈଵ ତୁ ଭକ୍ଷଣାତ୍ । ମହିଷୀକ୍ଷୀରସଂଯୁକ୍ତସ୍ତଲ୍ଲେପଃ କୃଷ୍ଣକେଶକୃତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଘୃତ ମିଶାଇ ଗୁଣା ଖାଇଲେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରେ । ଏହି ଗୁଣାକୁ ମହିଷୀ ଦୁଧ ସହିତ ଲେପ କଲେ କେଶ କଳା ହୁଏ ।

ଖଲ୍ଵାଟସ୍ଯ ଚ ଵୈ କେଶା ଭଵନ୍ତି ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ । ତୈଲଯୁକ୍ତେନ ଚୂର୍ଣେନ ଵଲୀପଲିତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ବୃଷଧ୍ୱଜ, ତେଲ ମିଶାଇ ଏହି ଗୁଣା ଲଗାଇଲେ ଖଲ୍ଲା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କେଶ ହୁଏ, ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ଦୂରିଯାଏ ।

ତଦୁଦ୍ଵର୍ତନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵରାଗଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସଚ୍ଛାଗକ୍ଷୀରଚୂର୍ଣେନ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସ୍ଯାନ୍ମାସତୋଽଞ୍ଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

କେବଳ ଏହା ମାସିଲେ ସମସ୍ତ ଦାଗ ଦୂରିଯାଏ । ଛାଗ ଦୁଧର ଗୁଣା ଦେଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଞ୍ଜନ କଲେ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଯାଏ ।

ପଲାଶସ୍ଯ ଚ ବୀଜାନି ଶ୍ରାଵଣେ ଵିତୁଷାଣି ଚ । ଗୃହୀତ୍ଵା ନଵନୀତେନ ତେଷାଂ ଚୂର୍ଣଂ ଚ ଭକ୍ଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପଳାଶ ଗଛର ବିଆଁ ଓ ବିତୁଷ ଧାନ ନେଇ, ଏହାର ଗୁଣା ନବନୀତ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

କର୍ଷାର୍ଧମେକଂ ସେଵେତ ନତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ହରିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ପୁରାଣଷଷ୍ଟିଧାନ୍ଯସ୍ଯ ପଥ୍ଯମମ୍ବୁ ପିବନ୍ହର । ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ ॥ ୧,୧୮୭.

ଅଧ କର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ କର୍ଷ ନିତ୍ୟ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁରୁଣା ଓ ଷଷ୍ଠିଧାନ୍ୟ ଖାଇ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ପିଇଲେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ବିନା ଜୀବନ ରହିପାରିବେ ।

ଭୃଙ୍ଗରାଜସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ତୁ ସମାହୃତମ୍ । ଵିଧାଯ ତସ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ଵୈ ସସୌଵୀରଞ୍ଚ ଭକ୍ଷଯେତଂ ॥ ୧,୧୮୭.

ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଗଛର ମୂଳ ନେଇ, ଏହାକୁ ଗୁଣା କରି ସୌଭୀର ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ।

ମାସମାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ ଵଲୀପଲିତଵର୍ଜିତଃ । ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଜୀଵେଚ୍ଚ ନରୋ ନାଗବଲୋ ଭଵେତ୍ । ଭଵେଚ୍ଛ୍ରୁତିଧରୋ ରୁଦ୍ର ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ଚୈଵ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୭.

କେବଳ ଏକ ମାସ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଚୁଲି ଓ ପକା ଚୁଲି ଦୂରିଯାଏ, ପାଞ୍ଚଶେ ବର୍ଷ ଜୀବନ ମିଳେ, ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହା ଖାଇଲେ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୮ ହରିରୁଵାଚ । ନିର୍ଵ୍ରଣଃ ସ୍ଯାତ୍ପୂଯଂହୀନୋ ପ୍ରହାରୋ ଘୃପୂରିତଃ । ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଵିମର୍ଦିତମ୍ । ତଦ୍ରସେନ ପ୍ରହାରସ୍ଯ ରକ୍ତସ୍ତ୍ରାଵୋ ନ ପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୮୮.

ହରି କହିଲେ: ଘାଉ ଓ ପୁୟ ନାହିଁ ହୁଏ, ଘୃତ ଦେଇ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ । ଅପାମାର୍ଗ ଗଛର ମୂଳ ହାତରେ ଘସି ତାହାର ରସ ଘାଉରେ ଲଗାଇଲେ ରକ୍ତପାତ ଓ ପୁୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ରୁଦ୍ର ଲାଙ୍ଗଲିକାମୂଲଂ ଚେକ୍ଷୁଦର୍ଭସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତେନ ଵ୍ରଣମୁଖଂ ଲିପ୍ତଂ ଶଲ୍ଯଂ ନିଃ ସ ରତି ଵ୍ରଣାତ୍ । ଚିରକାଲପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽପି ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୮୮.

ହେ ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ରଲାଙ୍ଗଳିକା ଓ କୁଶ ଘାସର ମୂଳ ଘାଉ ମୁଣ୍ଡରେ ଲେପ କଲେ, ଘାଉ ଭିତରର ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ବାହାରିଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ।

ବାଲମୂଲଂ ମେଷଶୃଙ୍ଗୀମୂଲଂ ଵା ଵାରିଘର୍ଷିତମ୍ । ତେନ ଲିପ୍ତଂ ଚିରଂ ଜାତଂ ଵ୍ରଣଂ ନାଡ୍ଯାଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ॥ ୧,୧୮୮.

ବାଲମୂଳ କିମ୍ବା ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ ମୂଳ ପାଣିରେ ଘସି ଲେପ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହୋଇଥିବା ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।

ଜଗ୍ଧଂ ମାହିଷପଧ୍ନା ଚ ଯୁକ୍ତଂ କୋଦ୍ରଵଭକ୍ତକମ୍ । ହିଙ୍ଗୁମୂଲସ୍ଯ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ଦତ୍ତଂ ନାଡୀଵ୍ରଣାପହମ୍ ॥ ୧,୧୮୮.

ହିଙ୍ଗୁ ମୂଳର ଗୁଣା ମହିଷୀ ଦହି ଓ କୋଦର ଭାତ ସହିତ ଦେଲେ, ନାଳ ଘାଉ ଭଲ ହୁଏ ।

ବ୍ରହ୍ମଯଷ୍ଟିଫଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ଵାରିଣା ତେନଲେପିତମ୍ । ତେନ ଘୃଷ୍ଟଂ ରକ୍ତଦୋଷଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୮.

ବ୍ରହ୍ମୟଷ୍ଟି ଫଳ ପିଷି ପାଣି ସହିତ ଲେପ କଲେ, ରକ୍ତ ଦୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂରିଯାଏ ।