ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ସାମୁଦ୍ରଲଵଣାନ୍ଵିତମ୍ । ଆସ୍ଵାଦି ତମଜୀର୍ଣସ୍ଯ ଶୂଲସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ଵିମର୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରି ଖାଇଲେ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହ୍ରାସ ପାଏ।

ଵଟରୋହାଙ୍କୁରୋ ରୁଦ୍ର ତଣ୍ଡୁଲୋଦକଘର୍ଷିତଃ । ପୀତଃ ସତକ୍ରୋଽତୀସାରଂ କ୍ଷଯଂ ନଯତି ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୮୫.

ବଟରୋହା ଚାରା ଚାଉଳ ଜଳରେ ଘସି ପିଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଅତିସାର ଦୂରିଯାଏ, ହେ ଶଙ୍କର।

ଅଙ୍କୋଟମୂଲଂ କର୍ଷାର୍ଧଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ସର୍ଵାତୀସାରଗ୍ରହଣୀଂ ପୀତଂ ହରତି ଭୂତପ ॥ ୧,୧୮୫.

ଅଙ୍କୋଟ ମୂଳ ଅର୍ଧ ମାପ ନେଇ ଚାଉଳ ଜଳରେ ଘସି ପିଇଲେ, ହେ ଭୂତପ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅତିସାର ଓ ଗ୍ରହଣୀ ଦୂରିଯାଏ।

ମରୀଚଶୁଣ୍ଠିକୁଟଜତ୍ଵକ୍ଚୂର୍ଣଞ୍ଚ ଗୁଡାନ୍ଵିତମ୍ । କ୍ରମାତ୍ତଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପୀତଂ ଗ୍ରହଣୀଵ୍ଯାଧିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ମରିଚ, ଶୁଖିଲା ଅଦା, କୁଟଜ ଛାଲ ଗୁଣ୍ଡ ଗୁଡ଼ ସହିତ ମିଶାଇ, ଦିନକ୍ରମେ ଦୁଇଗୁଣି ହେବାକୁ ଦେଇ ଖାଇଲେ, ଗ୍ରହଣୀ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।

ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାମୂଲଂ ହରିଦ୍ରାସିକ୍ଥତଣ୍ଡୁଲାଃ । ଅପାମାର୍ଗତ୍ରିକଟୁକମେଷାଞ୍ଚ ଵଟିକା ଶିଵ । ଵିଷୂଚିକାମହାଵ୍ଯାଧିଂ ହରତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୫.

ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ, ହଳଦୀ, ଚାଉଳ, ଅପାମାର୍ଗ, ତ୍ରିକଟୁ—ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗୋଳି, ହେ ଶିବ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷୂଚିକା ଓ ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ଦୂର କରେ।

ତ୍ରିଫଲାଗୁରୁ ଭୂତେଶ ଶିଲାଜତୁ ହରୀତକୀ । ଏକୈକମେଷାଂ ଚୂର୍ଣନ୍ତୁ ମଧୁନା ଚ ଵିମିଶ୍ରିତମ୍ । ପୀତଂ ସର୍ଵଞ୍ଚ ମେହନ୍ତୁ କ୍ଷଯଂ ନଯତି ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୮୫.

ତ୍ରିଫଳା, ଅଗୁରୁ, ଶିଳାଜତୁ, ହରୀତକୀ—ଏହି ସବୁର ଗୁଣ୍ଡ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ, ହେ ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମେହ ନାଶ ହୁଏ।

ଅର୍କକ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥମେକଂ ତିଲତୈଲଂ ତଥୈଵ ଚ । ମନଃ ଶିଲାମରୀଚାନାଂ ସିନ୍ଦୂରସ୍ଯ ପଲଂ ପଲମ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଅର୍କ ଦୁଧ, ସେତେଇ ତିଳ ତେଲ, ଏବଂ ମନ:ଶିଳା, ମରିଚ ଓ ସିନ୍ଦୂର ସମାନ ମାପରେ ନିଅ।

ଚୂର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ତ୍ଵାତପୈଃ ଶୋଷଯେତ୍ତତଃ । ପୀତଂ ସ୍ନୁହୀଗତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ଶୂଲନୁଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ଏହି ସବୁକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରି, ତାମା ବାଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁକାଇ, ପରେ ସ୍ନୁହି ଦୁଧ ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ଖାଇଲେ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂରିଯାଏ।

ତ୍ରିକଟୁତ୍ରିଫଲାନକ୍ତଂ ତିଲତୈଲଂ ତଥୈଵ ଚ । ମନଃ ଶିଲା ନିମ୍ବପତ୍ରଂ ଜାତୀପୁଷ୍ପମଜାପଯଃ ॥ ୧,୧୮୫.

ତ୍ରିକଟୁ, ତ୍ରିଫଳା, ନକ୍ତ, ତିଳ ତେଲ, ମନ:ଶିଳା, ନିମ୍ବ ପତ୍ର, ଜାସ୍ମିନ ଫୁଲ, ଛାଗ ଦୁଧ—

ତନ୍ମୂତ୍ରଂ ସଙ୍ଖନାଭିଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଘର୍ଷଯେତ୍ତତଃ । ଏଭିଶ୍ଚ ଵର୍ତିକାଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଵକ୍ଷିଣୀ ଚାଞ୍ଜଯେତ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୮୫.

ଏହାକୁ ଛାଗ ମୁତ୍ର ଓ ଶଂଖ ଚୁରୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ, ଚନ୍ଦନ ଘସି, ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଜନ ତିଆରି କରି ଚକୁରେ ଲଗାଇବା।

ନଶ୍ଯତେ ପଟଲଂ କାଚଂ ପୁଷ୍ପଞ୍ଚ ତିମିରାଦିକମ୍ । ଵିଭୀତକସ୍ଯ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ସମଧୁ ଶ୍ଵାସନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ପଟଳ, କାଚ, ଚକୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଫୁଲା ଦୂରିଯାଏ; ବିଭୀତକ ଗୁଣ୍ଡ ମଧୁ ସହିତ ନେଲେ, ଶ୍ୱାସ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀତ୍ରିଫଲାଚୂର୍ଣଂ ମଧୁସୈନ୍ଧଵସଂଯୁତମ୍ । ସର୍ଵରୋଗଜ୍ଵରଶ୍ଵାସଶୋଷପୀନସହୃଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୫.

ପିପ୍ପଳୀ ଓ ତ୍ରିଫଳା ଗୁଣ୍ଡ, ମଧୁ ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ରୋଗ, ଜ୍ୱର, ଶ୍ୱାସ, କ୍ଷୟ, ପିନସ ଓ ହୃଦ୍ରୋଗରେ ଉପକାରୀ।

ଦେଵଦାରୋଶ୍ଚ ଵୈ ଚୂର୍ଣଂ ଅଜାମତ୍ରେଣ ଭାଵଯେତ୍ । ଏକଵିଂଶତିଵାରଂଵୈତ୍ଵକ୍ଷିଣୀ ତେନ ଚାଞ୍ଜଯେତ୍ । ରାତ୍ର୍ଯନ୍ଧତା ପଟଲତା ନଶ୍ଯେନ୍ନିର୍ଲୋମତା ତଥା ॥ ୧,୧୮୫.

ଦେବଦାରୁ ଗୁଣ୍ଡ ଛାଗ ଦୁଧରେ ଏକୋଇଶି ଥର ଭିଜାଇ, ଏହାକୁ ଚକୁରେ ଲଗାଇଲେ, ରାତିରେ ଅନ୍ଧକାର, ପଟଳ ଓ ପାଳି ଝଡ଼ିବା ଦୂରିଯାଏ।

ପିପ୍ପଲୀକେତକଂ ରୁଦ୍ର ହରିଦ୍ରାମଲକଂ ଵଚା । ସର୍ଵାକ୍ଷିରୋଗା ନଶ୍ଯେଯୁଃ ସକ୍ଷୀରାଦଞ୍ଜନାତ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୮୫.

ପିପ୍ପଳୀ, କେତକୀ, ହଳଦୀ, ଆମଳକୀ, ବଚା—ଏହି ସବୁ ଦୁଧ ସହିତ ଅଞ୍ଜନ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଚକୁ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।

କାକଜଙ୍ଘାଶିଗ୍ରୁମୂଲେ ମୁଖେନ ଵିଧୃତେ ଶିଵ । ଚର୍ଵିତ୍ଵା ଦନ୍ତକୀଟାନାଂ ଵିନାଶୋ ହି ଭଵେଦ୍ଧର ॥ ୧,୧୮୫.

କାକଜଂଘା ଓ ଶିଗ୍ରୁ ମୂଳ ମୁଁହରେ ଧରି ଚବାଇଲେ, ହେ ଶିବ, ଦାନ୍ତର କୀଟ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ପର୍ବତଧାରୀ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୬ ହରିରୁଵାଚ । ପୀତଃ ସାରୋ ଗୁଡୂଚ୍ଯାଶ୍ଚ ମଧୁନା ଚ ପ୍ରମେହନୁତ୍ । ପୀତଂ ଗୋହାଲିକାମୂଲଂ ତିଲଦଧ୍ଯାଜ୍ଯସଂଯୁତମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ — ଗୁଡୂଚୀର ରସକୁ ମଧୁ ସହିତ ପିଇଲେ ପ୍ରମେହ ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ । ଗୋହାଲିକା ଗଛର ମୂଳକୁ ତିଳ, ଦହି ଓ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ମଧ୍ୟ ଉପକାର ମିଳେ ।

ନିରୁଦ୍ଧମୂତ୍ରଂ କ୍ଵଥିତଂ ନିଵର୍ତଯତି ଶଙ୍କର । ତଥା ହିକ୍କାଂ ହରେତ୍ପୀତଂ ସୌଵର୍ଚଲଯୁତଞ୍ଚ ଵୈ ॥ ୧,୧୮୬.

ହେ ଶଙ୍କର, ମୂତ୍ର ବନ୍ଦ ହେଲେ ଏହାକୁ ଉବାଳି ପିଇଲେ ଲାଭ ମିଳେ । ସେହିପରି, ସୁନ୍ଥି ଲୁଣ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ହିକ୍କା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ।

ଗୋରକ୍ଷକର୍କଟୀମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ଶୀତୋଦକେନ ଚ । ପୀତଂ ଦିନତ୍ରଯେଣୈଵ ନାଶଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ଶର୍କରାମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ହେ ରୁଦ୍ର, ଗୋରକ୍ଷ କର୍କଟୀ ଗଛର ମୂଳକୁ ଚକୁଟି କରି ଢଣ୍ଡା ପାଣି ସହିତ ପିଇଲେ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପେଶାବର ପଥର ଗଳିଯାଏ ।

ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଵୈ ମାଲତୀମୂଲଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଲେ ସମାହିତମ୍ । ସାଧିତଂ ଛାଗଦୁଗ୍ଧେନ ପତିଂ ଶର୍କସ୍ଯାନ୍ଵିତମ୍ । ହରେନ୍ମୂତ୍ରନିରୋଧଞ୍ଚ ହରେଦ୍ଵୈ ପାଣ୍ଡୁଶର୍କରାମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ମଲତୀ ମୂଳକୁ ଚକୁଟି କରି ଛାଗ ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧି, ଚିନି ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ମୂତ୍ର ବନ୍ଦ ହେବା ଓ ଫିକା ପେଶାବର ପଥର ଦୁଇଁଟି ଦୂର ହୁଏ ।

ଦ୍ଵିଜଯଷ୍ଟ୍ଯାଶ୍ଚ ଵୈ ମୂଲଂ ପିଷ୍ଟଂ ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ଗଣ୍ଡମାଲାଂ ହରେଲ୍ଲେପାଦସାଧ୍ଯଂ ଗଲଗଣ୍ଡକମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ଦ୍ୱିଜୟଷ୍ଟି ଗଛର ମୂଳକୁ ଚକୁଟି କରି ଚାଉଳ ଧୋଆ ପାଣିରେ ମିଶାଇ ଲେପ କଲେ ଗଣ୍ଡମାଳା ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଗଳଗଣ୍ଡ ଠିକ୍ ହୁଏ ।

ରସାଞ୍ଜନଂ ହରୀତକ୍ଯାଶ୍ଚୂର୍ଣଂ ତେନୈଵ ଗୁଣ୍ଠନାତ୍ । ନାଶଯେତ୍ପୁରୁଷୋ ଵ୍ଯାଧୀନ୍ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୬.

ରସଞ୍ଜନ ଓ ହରୀତକୀ ଗୁଣ୍ଡ ଏହି ଦୁଇଁଟି ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ ।

କରଵୀରମୂଲଲେପାଦ୍ଵୈ ଲେପାତ୍ପୂଗଫଲସ୍ଯ ଚ । ପୁଂଵ୍ଯାଧିର୍ନଶ୍ଯତେ ରୁଦ୍ର ଯୋଗମନ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

କରବୀର ମୂଳ ବା ପୁଗା ଫଳର ଲେପ କଲେ ପୁରୁଷ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଆଉ ଏକ ଉପାୟ କହୁଛି ।

ଦନ୍ତୀମୂଲଂ ହରିଦ୍ରା ଚ ଚିତ୍ରକଂ ତସ୍ଯ ଲେପନାତ୍ । ଭଗନ୍ଦରଵିନାଶଃ ସ୍ଯାଦନ୍ଯଂ ଯୋଗଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଜଲୌକାଜଗ୍ଧରକ୍ତଞ୍ଚ ଭଗନ୍ଦରମୁମାପତେ ॥ ୧,୧୮୬.

ଦନ୍ତୀ ମୂଳ, ହଳଦୀ ଓ ଚିତ୍ରକ ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ଭଗନ୍ଦର ଠିକ୍ ହୁଏ; ଆଉ ଏକ ଉପାୟ କହୁଛି — ଜଲାଉକା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଶୋଷଣ କଲେ ଭଗନ୍ଦର ନାଶ ହୁଏ, ହେ ଉମାପତି ।

ତ୍ରିଫଲାଜଲଘୃଷ୍ଟଞ୍ଚ ମାର୍ଜାରାସ୍ଥି ଵିଲେପିତମ୍ । ତତୋ ନ ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵେଦ୍ରକ୍ତଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୬.

ତ୍ରିଫଳା ଜଳରେ ମାର୍ଜାର ଅସ୍ଥି ଘସି ଲେପ କଲେ ଭଗନ୍ଦରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ ।

ହରିଦ୍ରାନେକଵାରଞ୍ଚ ସ୍ନୁହୀକ୍ଷୀରେଣ ଭାଵିତା । ଵଟିକାର୍ଽଶୋଵିନାଶାଯ ତଲ୍ଲେପାଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ । ଘୋଷାଫଲଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଚାର୍ଶୋହରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୮୬.

ହଳଦୀକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ନୁହି ଦୁଧରେ ଭିଜାଇ ଲେପ କଲେ ଅର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ । ଘୋଷା ଫଳ ଓ ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ଚକୁଟି କରି ଲେପ କଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଶ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ।

ଗଵ୍ଯାଜ୍ଯଂ ସାଧିତଂ ପୀତଂ ପଲାଶକ୍ଷାରଵାରିଣା । ତ୍ରିଗୁଣେନ ତ୍ରିକଟୁକଂ ଅର୍ଶାଂସି କ୍ଷପଯେଚ୍ଛିଵ ॥ ୧,୧୮୬.

ଗାଈଁ ଘିଅକୁ ପଳାଶ ଛାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ତିନି ଗୁଣ ତ୍ରିକଟୁ ସହିତ ପିଇଲେ ଅର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ଶିବ ।

ବିଲ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଫଲଂ ଦଗ୍ଧଂ ରକ୍ତାର୍ଶଃ ପ୍ରଵିନାଶନମ୍ । ଜଗ୍ଧଵା କୃଷ୍ଣତିଲାନେଵ ନଵନୀତଯୁତାନପି ॥ ୧,୧୮୬.

ବେଲ ଫଳକୁ ପୋଡ଼ି ଦେଇ ତାହା ଖାଇଲେ ରକ୍ତାର୍ଶ ନାଶ ହୁଏ; ଏହିପରି କୃଷ୍ଣ ତିଳ ନବନୀତ ସହିତ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ ।

ଶୁଣ୍ଠୀଚୂର୍ଣଂ ଯଵକ୍ଷାରଯୁକ୍ତଂ ତୁଲ୍ଯଗୁଡାନ୍ଵିତମ୍ । ଅଗ୍ନିଵୃଦ୍ଧିଂ କରୋତ୍ଯେଵ ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୮୬.

ସୁନ୍ଥି ଗୁଣ୍ଡ, ଯବକ୍ଷାର ଓ ସମାନ ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ସକାଳେ ଖାଇଲେ ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼େ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ।

ଶୁଣ୍ଠ୍ଯା ଚ କ୍ଵଥିତଂ ଵାରି ପୀତଂ ଚାଗ୍ନିଂ କରୋତି ଵୈ । ହରୀତକୀଂ ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ଚିତ୍ରକଂ ରୁଦ୍ର ପିପ୍ପଲୀ ॥ ୧,୧୮୬.

ସୁନ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ଉବାଳିଥିବା ପାଣି ପିଇଲେ ଜଠରାଗ୍ନି ବଢ଼େ; ହରୀତକୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଚିତ୍ରକ ଓ ପିପ୍ପଳୀ, ହେ ରୁଦ୍ର—