ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପଞ୍ଚରକ୍ତାନି ପୁଷ୍ପାଣି ପୃଥଗ୍ଜାତ୍ଯା ସମାଲଭେତ୍ । କୁଙ୍କୁମେନ ସମାଯୁକ୍ତମାତ୍ମରକ୍ତସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲାଲ ଫୁଲ ନେଇ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ନିଜ ରକ୍ତ ସହିତ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍ପେଣ ତୁ ସମଂ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ରୋଚନାଯାଃ ପଲୈକତଃ । ସ୍ତ୍ରିଯା ପୁଂସା କୃତୋ ରୁଦ୍ର ! ତିଲକୋଽଯଂ ଵଶୀକରଃ ॥ ୧,୧୮୨.

ଏହି ଫୁଲକୁ ରୋଚନା ଏକ ପଲା ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ପିସି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀଙ୍କ ଲାଗି ତିଲକ ଲଗାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ତୁ ପୁଷ୍ଯେଣ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ପାନେ ଵଶୀକରଃ । ଯଷ୍ଟି ମଧୁ ପଲୈକେନ ପକ୍ଵମୁଷ୍ଣୋଦକଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାନରେ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ; ଏକ ପଲା ମଧୁ ଗରମ ପାଣିରେ ରାନ୍ଧି ପିଇବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିକାଞ୍ଚ ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ହରତ୍ଯେଵ ମହେଶ୍ଵର ! । ଓଂ ହ୍ରୂଂ ଜଃ । ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ହରତେ ରୁଦ୍ର ! ସର୍ଵଵୃଶ୍ଚିକଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବିଷ୍ଟମ୍ଭିକା ଓ ହୃଦୟବେଦନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହଟାଏ, ହେ ମହେଶ୍ୱର! 'ଓଁ ହ୍ରୂଁ ଯ:' ଏହି ମନ୍ତ୍ର, ହେ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବିଛିର ବିଷକୁ ଦୂର କରେ।

ପିପ୍ପଲୀ ନଵନୀତଞ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଚ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ମରିଚଂ ଦଧି କୁଷ୍ଠଞ୍ଚ ନସ୍ଯେ ପାନେ ଵିଷଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପିପ୍ପଳୀ, ନବନୀତ, ଅଦା, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମରିଚ, ଦହି ଓ କୁଷ୍ଠ, ନାକରେ ଦେଇବା କିମ୍ବା ପିଇଲେ ବିଷ ହଟିଯାଏ।

ତ୍ରିଫଲାର୍ଦ୍ରକକୁଷ୍ଠଂ ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଘୃତସଂଯୁତମ୍ । ଏତତ୍ପାନାଚ୍ଚ ଲେପାଚ୍ଚ ଵିଷନାଶୋ ଭଵେଚ୍ଛିଵ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ତ୍ରିଫଳା, ତର ଅଦା, କୁଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ପିଇବା କିମ୍ବା ଲେପ କଲେ, ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଶିବ।

ପାରାଵତସ୍ଯ ଚାକ୍ଷୀଣି ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଏତଦ୍ଯୋଗାଦ୍ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଵୈନତେଯ ଇଵୋରଗାନ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପରାବତର ଆଖି, ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ଏହି ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।

ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଚୈଵ ଦଧିମଧ୍ଵାଜ୍ଯସଂଯୁତମ୍ । ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଲେପୋଽଯଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ତିଆରି ଲେପ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ବିଛିର ବିଷ ନଶ୍ଟ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀତିଲାନ୍କ୍ଵାଥ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ତ୍ରିକଟୁକଂ ପିବେତ୍ । ନାଶଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ! ଗୁଲ୍ମାନି ନିରୁଦ୍ଧଂ ରକ୍ତମେଵ ଚ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଓ ତିଳ ଉକାଇ, ତିଆରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିକଟୁକା ପିଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଗଠି ଓ ରକ୍ତ ଅଟକିବା ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ପୀତ୍ଵା କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୌଦ୍ରଯୁତଂ ନାଶଯେଦସୃଜଃ ସ୍ତ୍ରୁତିମ୍ । ଆଟରୂପକମୂଲେନ ଭଗଂ ନାଭିଂ ଚ ଲେପଯେତ୍ । ସୁଖଂ ପ୍ରସୂଯତେ ନାରୀ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୨.

ମଧୁ ମିଶାଇ ଦୁଧ ପିଇଲେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ ହୁଏ; ଆଟରୂପକ ମୂଳ ଯୋନି ଓ ନାଭିରେ ଲେପ କଲେ ନାରୀ ସହଜରେ ସନ୍ତାନ ଦେଉଛି, ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଶର୍କରାଂ ମଧୁସଂଯୁକ୍ତାଂ ପୀତ୍ଵା ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ରକ୍ତାତିସାରଶମନଂ ଭଵତୀତି ଵୃଷଧ୍ଵଜ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ଚିନି ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ଚାଉଳ ଜଳରେ ମିଶାଇ ପିଇଲେ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଅତିରିକ୍ତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୩ ହରିରୁଵାଚ । ମରିଚଂ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଚ କୁଟଜତ୍ଵଚମେଵ ଚ । ପାନାଚ୍ଚ ଗ୍ରହଣୀ ନଶ୍ଯେଚ୍ଛଶାଙ୍କାଙ୍କିତଶେଖର ! ॥ ୧,୧୮୩.

ହରି କହିଲେ: ମରିଚ, ଅଦା ଓ କୁଟଜ ଛାଲ ପିଇଲେ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ମୁଣ୍ଡଧାରୀ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀ ପିପ୍ପଲୀମୂଲଂ ମରିଚଂ ତଗରଂ ଵଚା । ଦେଵଦାରୁରସଂ ପାଠାଂ କ୍ଷୀରେଣ ସହ ପେଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ପିପ୍ପଳୀ, ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ, ମରିଚ, ତଗର, ବଚା, ଦେବଦାରୁ ରସ, ପାଠା—ଏହାକୁ ଦୁଧ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ପିସିବା ଉଚିତ।

ଅନେନୈଵ ପ୍ରଯୋଗେଣ ହ୍ଯତିସାରୋ ଵିନଶ୍ଯତି । ମରୀଚତିଲପୁଷ୍ପାଭ୍ଯା ମଞ୍ଜନଂ କାମଲାପହମ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଏହି ଉପାୟରେ ଅତିସାର ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ମରିଚ ଓ ତିଳ ଫୁଲର ମଞ୍ଜନ କଲେ କାମଲା ଦୂର ହୁଏ।

ହରୀତକୀ ସମଗୁଡା ମଧୁନା ସହ ଯୋଜିତା । ଵିରେଚନକରୀ ରୁଦ୍ର ! ଭଵତୀତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୩.

ହରୀତକୀକୁ ଗୁଡ଼ ଓ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇଲେ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିରେଚନ କରେ, ହେ ରୁଦ୍ର।

ତ୍ରିଫଲା ଚିତ୍ରକଂ ଚିତ୍ରଂ ତଥା କଟୁକରୋହିଣୀ । ଉରୁସ୍ତମ୍ଭହରଂ ହ୍ଯେତଦୁତ୍ତମନ୍ତୁ ଵିରେଚନମ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ଚିତ୍ର ଏବଂ କଟୁକରୋହିଣୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ମିଶାଇଲେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଦଳାଇ ଔଷଧ ତିଆରି ହୁଏ, ଯାହା ଉରୁସ୍ଥମ୍ଭ ଅର୍ଥାତ୍ ଜଂଘା ଅକ୍ଷମତାକୁ ଦୂର କରେ।

ହରୀତକୀ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଦେଵଦାରୁ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍ । କ୍ଵାଥଯେଚ୍ଛାଗଦୁଗ୍ଧେନ ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ମୂଲକମ୍ । ଊରୁସ୍ତମ୍ଭଂ ଜଯନ୍ତ୍ଯା ଵା ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ହରୀତକୀ, ଶୁଂଠି, ଦେବଦାରୁ ଓ ଚନ୍ଦନକୁ ଛାଗ ଦୁଧ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ସହିତ ଉବା ଦେବା; ଏହି ମିଶ୍ରଣ କିମ୍ବା ଜୟନ୍ତୀ ସେବନ କଲେ ସାତ ଦିନରେ ଉରୁସ୍ଥମ୍ଭ ନଶିଯାଏ।

ଅନନ୍ତାଶୃଙ୍ଗଵେରସ୍ଯ ସୂକ୍ଷ୍ମଚୂର୍ଣାନି କାରଯେତ୍ । ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଗୁଡତୁଲ୍ଯଂ ଚ ଗୁଟିକାମୁପଯୁଜ୍ଯଚ । ଵାଯୁଃ ସ୍ନାଯୁଗତଂ ଚୈଵ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ଯଂ ଚ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଅନନ୍ତା ଓ ଶୁଂଠିର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚୁରୁଣ କରି, ଗୁଗୁଳୁକୁ ଗୁଡ଼ ସମାନ ନେଇ ଗୁଳି ବନାଇବା; ଏହି ଔଷଧ ବାୟୁ ନାଡୀରେ ରହିଥିବା ଦୁଃଖ ଓ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟକୁ ଦୂର କରେ।

ସଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀନ୍ତୁ ପୁଷ୍ପେଣ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସପତ୍ରିକାମ୍ । ସମୂଲାଂ ଛାଗଦୁଗ୍ଧେନ ଅପସ୍ମାରହରଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ ଗଛକୁ ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ମୂଳ ସହିତ ଉପଡ଼ି ନେଇ ଛାଗ ଦୁଧ ସହିତ ପିଇବା; ଏହି ଔଷଧ ଅପସ୍ମାର ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ।

ଅଶ୍ଵଗନ୍ଧାଭଯେ ଚୈଵ ଉଦକେନ ସମଂ ପିବେତ୍ । ରକ୍ତପିତ୍ତଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତୁ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୩.

ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ଓ ଅଭୟାକୁ ପାଣି ସହିତ ପିଇଲେ ରକ୍ତପିତ୍ତ ରୋଗ ନଶିଯାଏ; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ହରୀତକୀକୁଷ୍ଠଚୂର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଆସ୍ଯଂ ଚ ପୂରଯେତ୍ । ଶୀତଂ ପୀତ୍ଵାଥ ପାନୀଯଂ ସର୍ଵଚ୍ଛର୍ଦିନିଵାରଣମ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ହରୀତକୀ ଓ କୁଷ୍ଠ ଚୁରୁଣ କରି ମୁହଁରେ ଭରିବା, ତାପରେ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ପିଇବା; ଏହା ସମସ୍ତ ବାନ୍ତିକୁ ରୋକିଥାଏ।

ଗଡୂଚୀପଦ୍ମକାରିଷ୍ଟଧାନ୍ଯାକଂ ରକ୍ତଚଂନ୍ଦନମ୍ । ପିତ୍ତଶ୍ଲେଷ୍ମଜ୍ଵରଚ୍ଛର୍ଦିଦାହତୃଷ୍ଣାଘ୍ନମଗ୍ନିକୃତ୍ । ଓଂ ହୁଂ ନମ ଇତି ॥ ୧,୧୮୩.

ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ପଦ୍ମକ, ଅରିଷ୍ଟ, ଧାନ୍ୟାକ ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ—ଏହି ଔଷଧ ପିତ୍ତ ଓ କଫ ଜ୍ୱର, ବାନ୍ତି, ଜଳନା, ତିର୍ଷ୍ଣା ଦୂର କରେ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ। ଓଁ ହୁଁ ନମଃ।

ଶ୍ରୋତ୍ରେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀଂ ଜ୍ଵରଂ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଵୈ ହରେତ୍ । ଓଂ ଜମ୍ଭିନୀ ସ୍ତମ୍ଭିନୀ ମୋହଯ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧୀନ୍ମେ ଵଜ୍ରେଣ ଠଃ ଠଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧୀନ୍ମେ ଵଜ୍ରେଣ ଫଟିତି ॥ ୧,୧୮୩.

ଶଂଖପୁଷ୍ପୀକୁ କାନରେ ବାନ୍ଧିଲେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ: ଓଁ ଜମ୍ଭିନୀ ସ୍ତମ୍ଭିନୀ, ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ମୋ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚା, ଠଠ, ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ମୋ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦ୍ୱାରା ଫଟ୍।

ପୁଷ୍ପମଷ୍ଟଶତଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ହସ୍ତେ ଦତ୍ତ୍ଵା ନଖଂ ସ୍ପୃଶେତ୍ । ଚାତୁର୍ଥିକୋ ଜ୍ଵରୋ ରୁଦ୍ର ଅନ୍ଯେ ଚୈଵ ଜ୍ଵରାସ୍ତଥା ॥ ୧,୧୮୩.

ଏକ ଫୁଲରେ ମନ୍ତ୍ର ଏକଶଏ ଆଠ ଥର ଜପି, ହାତରେ ଧରି ନଖକୁ ଛୁଇଁବା; ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜ୍ୱର ଏଭଳି ଦୂର ହୁଏ।

ଜ୍ମ୍ବୂଫଲଂ ହରିଦ୍ରା ଚ ସର୍ପସ୍ଯୈଵ ତୁ କଞ୍ଚୁକମ୍ । ସର୍ଵଜ୍ଵରାଣାଂ ଧୂପୋଽଯଂ ହରଶ୍ଚାତୁର୍ଥିକସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୧୮୩.

ଜମ୍ବୁ ଫଳ, ହଳଦୀ ଓ ସାପର ଚର୍ମ—ଏହି ଧୂପ ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ଓ ବିଶେଷ କରି ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱରକୁ ଦୂର କରେ।

କରଵୀରଂ ଭୃଙ୍ଗପତ୍ରଂ ଲଵଣଂ କୁଷ୍ଠକର୍କଟେ । ଚତୁର୍ଗୁଣେନ ମୂତ୍ରେଣ ପଚେତ୍ତୈଲଂ ହରେଚ୍ଚ ତତ୍ । ପାମାଂ ଵିଚର୍ଚିକାଂ କୁଷ୍ଠମଭ୍ଯଙ୍ଗାଦ୍ଧି ଵ୍ରଣାନି ଵୈ ॥ ୧,୧୮୩.

କରବୀର, ଭୃଙ୍ଗ ପତ୍ର, ଲୁଣ ଓ କୁଷ୍ଠକର୍କଟକୁ ଚାରିଗୁଣ ମୂତ୍ରରେ ରାନ୍ଧି ତେଲ ବନାଇବା; ଏହି ତେଲ ଲଗାଇଲେ ପାମା, ବିଚର୍ଚ୍ଚିକା, କୁଷ୍ଠ ଓ ଘାଉ ଠିକ୍ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀମଧୁପାନାଚ୍ଚ ତଥା ମଧୁରଭୋଜନାତ୍ । ପ୍ଲୀହା ଵିନଶ୍ଯତେ ରୁଦ୍ର ତଥା ସୂରଣସେଵନାତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ପିପ୍ପଳୀ ମଧ ସହିତ ପିଇବା ଓ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ନଶିଯାଏ, ହେ ରୁଦ୍ର; ସେପରି ସୁରଣ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ।

ପିପ୍ପଲୀଞ୍ଚ ହରିଦ୍ରାଞ୍ଚ ଗୋମୂତ୍ରେଣ ସମନ୍ଵିତାମ୍ । ପ୍ରକ୍ଷିପେଚ୍ଚ ଗୁଦଦ୍ଵାରେ ଅର୍ଶାଂସି ଵିନିଵାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ପିପ୍ପଳୀ ଓ ହଳଦୀକୁ ଗାଈ ମୂତ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ ଗୁଦଦ୍ୱାରରେ ଲଗାଇଲେ ଅର୍ଶ ରୋଗ ନଶିଯାଏ।

ଅଜାଦୁଗ୍ଧମାର୍ଦ୍ରକଞ୍ଚ ପୀତଂ ପ୍ଲୀହାଦିନାଶନମ୍ । ସୈନ୍ଧଵଞ୍ଚ ଵିଡଙ୍ଗାନି ସୋମରାଜୀ ତୁ ସର୍ଷପାଃ ॥ ୧,୧୮୩.

ଛାଗ ଦୁଧ ଓ କଚ୍ଚା ଅଦା ଖାଇଲେ ପ୍ଳୀହା ଓ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ନଶିଯାଏ; ସେଇପରି ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ବିଡଂଗ, ସୋମରାଜୀ ଓ ସରଷେ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ।